장음표시 사용
161쪽
i a LIBRI SECUNDI ae potuerit, improba quaedam muliercula, praemiis allecta,
pollicita est, se omnem operam industriamque collaturam, ut Mundus concupitae matronae potiretur : quum vero ad expugnandam cassissimaeriminae voluntatem neque preces, neque munera quidquam valere intellexisset, alia via rem
aggredi constituit. Itaque Sacerdotes Isidis, quam diutina religiose colebat, convenit: his amorem Mundi narrat, magnaque praemia pollicita est, si quod petebatur essiciant. Hi pecuniarum cupiditate capti, petenti annuunt. Unus igitur ex his fingit se ab AEgypto venire, ab Anubi cum
mandato missum , ut Paulinae renuntiaret , cupere illum Deum cum diutina concubere in tali nuncio Saturnino viro suo rem aperit, qui, ut minime fraudis suspiciosus erat, uxori facultatem dat adeundi Templum , valde d corum sibi reputans , Dei voluntati obsequi Quid plura Ad Templum a Paulina noctu itur: clauJuntur a Sacerdotibus fores, lumina extinguuntur: Mundus e latebris ex. liens , libidinem filam explet, tacitusque ante lucem recedit Ρoli tres dies Paulina a Mundo conspecta, illi facinus suum indicat : haec iustissimo dolore percita ad maritum convolat, deprecaturque , ne injuriam illatam negligat . Denunciata re a Saturnino Tiberio Imperatori, caussa coegnita , Isidis Sacerdotes cum Lena , pessimi flagitii mini stra , in crucem acti ; Templum eversum ; Isidis simul, crum in Tyberim projectum est Stuprator autem exsilio damnatus , mortis poenam effugit, quod amoris violentia. deliquerit. Ex his autem & similibus interdum fictis cum Diis commerciis argui non potest , omnia commentitia esse , quae de hac ipsa re apud omnes gentes pervulgata sunt ne cesse enim est, quod veritas precedat mendacium , quum mendacium corruptio sit veritatis Ρorro notio de hoc
162쪽
CAPUT PRIΜUM. I 4 commercio jam alte omnium insederat animis, quod nisi ante firmiter creditum fuisset, pravorum hominum fraudes locum haud habuissent 3 propterea hoc ipse aperte erubtur de dicto commercio omnium gentium persuasio. Deliae ipsi re ita a inquit Augustinus : Apparuisse tamen
hominibus Angelos in talibus corporibus , ut non selum videri, verum etiam tangi possent, eadem verissima Scriptis ra testatur. Et quoniam creberrima fama est, multique seeXpertos , vel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non est, audisse confirmant, Silvanos, &Faunos, quos vulgo Incubos vociant, improbos sepe exsibiisse mulieribus , es earum appetisse , ac peregisse concinbitumi& quositam Daemones , quos Dulam Galli nuncin pant , hanc assidue immunditiam & tentare , & efficere , plures talesque asseverant, ut hoc negare impudentiae ubdeatur. Ad haec , quae scripsit Augustinus , addi potest irrefragabilis succedentium temporum experientia , ex qua apertissitne comprobatur hujuste immundi commercii ve
De arte quoque magica crebra apud antiquos, & rdicentiores suppetunt exempla I maleficas enim incantationes
agnoverunt di proscripserunt Romani, teste b Plinio.
Quum autem ab aliquibus leges adversus magicas incant. tiones Christianorum opera dicerentur prosectae , adversus
illos se e disserit Augustinus : De quibus quositam nimis infelices, & nimis impios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem vocabo λ Cur enim tam graviter ista plectuntur severitate legum , si opera sunt colem dorum Deorum λ An sorte istas leges Christiani institudirunt, quibus artes magicie puniuntur λ Secundum quem alium
163쪽
i 4 LIBRI SECUNDI alium sensum, nisi quod haec maleficia generi humano perniciosa esse non dubium est , ait Poeta clarissimus Vir.
gilius AEneid. 4. : Testor cam Deos , & te germana , tuumque Dulce caput, magicas invitam accingier artes
Illud etiam quod alio loco de his artibus dicit Ecloga 8. Atque satas alio vidi traducere messes. Eo quod , sequitur Auguitinus , pestifera talentaque doctrina fructus alieni in alias terras transserri perhibentur. Non ne in duodecim tabulis , idest Romanorum antiquissimis legibus Cicero commemorat esse conseriptum , ei, qui hoc secerit, supplicium constitutum λ Hujus autem Philosephi Platonici copiosissima & disertissima exstat oratio,
qua crimen artium magicarum a se alienum esse desendit, seque aliter non vult innocentem videri, nisi ea negando, quae ab innocente non possunt committi . At omnia mi cula Magorum , quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt, & operibus Daemonum. Hactenus Auginstinina Sed ut omnia , quae hoc capiqe seripta sunt, & communia populo Dei & Ethnico videntur, in unum cObligam ; idcirco una omnium est sententia, homines a Deo
fuisse edoctos, cum quo utar a) verbis Tullii) quid poe
test nobis esse juris, cum homini cum Deo nulla esset communitas λ Quod ni ita esset persilia um , quid venem mur , quid precamur Deum λ Cur sacris Pontifices pridissint λ Coelestes autem Ethnicorum Dii, hoc est Angeli, nulla re egentes, inter se diligunt, & omnium populorum consensione hominibus consulunt λ qui quamobrem Vendirentur , non intelligo , nullo nec accepto ab iis , nec sporato bono. Praestantissimam Dei naturam esse , omnes
gentes a Lib. r. de Nat. Deor. Diuitigod by Corale
164쪽
gentes praedicant ; quid autem est praestantius bonitate , &beneficentia λ opera ipsi & prodigia Dei habent linguam suam ; aliud enim innuunt oculis, aliud menti, dum cur facta sint percipimus 3 propterea mundus ipse , serio contemplanti , liber est deseriptus Dei omnipotenti
digito ; omniaque, quae in eo sunt summam conditoris is pientiam praeseserunt ἱ hinc agnoverunt Gentes, esse certar rationi subnixa , quae traditione majorum perceperunt.
Hinc celebris Ethnicorum diem sic a cecinit:
Ut rerum primaeva Diis data semper origo Religione hominum sic leges orbe repertas Munere Divorum tradunt: tam nobile pignus
Par erat, ut longe egregios agnosceret ortus In commune bonum; nec enim mortale putandum est Humanae columen Vita .
Ex hactenus dictis sitis compertum mihi suisse videor , tum ex Scripturis Sanctis, tum ex omnium populorum constantissima persicisione primos humani generis Patriarchas a Deo & ab Angelis sanctis suisse edoctos , idque apud gentes continuata traditione pervulgatum. Hinc boni, & mali Spiritus divinitus manifestati fuere ;propterea de illorum Spirituum exsistentia apud Gentes cubium nullum videtur, ut ex dictis apparet, & in proegressu hujus operis evidentius quoque demonstrabitur. Proeperandum igitur est in sequentibus ad detegenda singillatim ea , quae divinitus tradita sunt, ex quibus divina &liora penetravimus , quaeque naturali majorum traditione ad Omnes nationes manarunt.
165쪽
I46 CAPUT II. De praestantissima Dei natura , Si maxime de e r
omnipotenti voluntate, quae in mundi creatione
ac gubernatione potissimum ostenditur. HUmana mens sua imbecillitate scite pectem , --
parem omnino se sentit, ad praestantistimam summi Numinis naturam indagandam ; tinmensum enim sibi soli notum est : idcirco Philosephi , ut libro superiore ostendimus , qui sola humanae mentis acie hoc pertentare ausi sunt, in tot absona & devia abierunt, ut eorum essita , non disserentium , sed somniantium visa sint ; proepterea jure ac merito a populo Dei summi Numinis natura ineffabilis dicitur, quam & Ethnici omnes praestam tissmam esse fatentur. Inter cetera mirabilia Dei attributa emicat actuosissima virtus creandi ex nihilo ; hoc enim rationi consonum est, quod Deus sit omnium rorum principium ἱ quodque principii nulla sit origo , & a principio oriantur omnia ι propterea primigenia traditio, a Deo prosecta , de creatione mundi , induit quoque naturam humanae traditionis. Notum quippe est, haud defuisse praestantissimos Philosephos, qui in ea sententia
suerunt, posse recto humanae rationis usu, virtutem creamdi ex nihilo in Deo evidenter demonstrari 3 quorum quidem argumenta inficiabitur nemo , ubi cum primigenia traditione, consensione totius orbis sacrata , jungantur, Prosecto per cognitionem veri Dei, quae ex divina reve latione hauritur, efficimur divinae consortes naturae , in lince ambulamus , pii reddimur, & rationem connexi inter divina & humana percipim .
166쪽
Exordiar iraque a sipientissimi Mosis Annalibus, qui
omnium monumentorum antiquissimi sunt , quique vera divinae naturae attributa praeseserunt. Placet hic exseribere
verba doctissimi Cardinalis Quirini, qui in sua Ρrolusione
elegantissime optimeque sic loquitur : Neque tamen mihi unquam magnopere quaerendum visum fuit, quo fato acciderit , sapientissimos Ρhilosoporum principes , totos in natura divina desipuisse. Deducenda liquidem in hoc odibis terrarum theatium gravissima divinitatis natura , non oculis, non ullis unquam percepta sensibus ; immo a rei, quarum specie dissimillima : hujus servanda dignitas , sedivandus honor, & quidquid decori nomine continetur , tuendum. Hinc videre erit praestantissimam illam natin ram , singularem atque unicam , nullo temporum spatio, nulla locorum regione circumstriptam , sempitema praeditam vita , immutabilem , infinitam , non fatali quadam necessitate , caecoque naturae impetu , sed integerrimo ibbertatis arbitrio, rerum omnium procreatricem moderatiscemque , praeteritorum memorem , suturorum praestiam , cordium senitatricem, ab omni corporis concretione tarditam , univeris intime aeque ac impermixtam creaturae,
incomprehensim, potentissimam , sapientissimam , ac denique , ut uno verbo dicam, inexhausta bonorum omnium perennitate beatissimam, bonis premia proponentem, secilestisque poenas irrogantem . Attamen hoc loco praete Iire non possum ipsum Mosaicae narrationis initium, quod
Ethnico Longino ) etiam acerrimi ingenii Uiro adeo admirabile visum est, ut inde de sublimi dicendi genere disserens, exempla desumserit. Accipite hac de re Moysis
sententiam, quam in exordio suorum Annalium ita propinsuit: In principio creavit Deus caelum & terram , inde destribit omnia creata, & ordinata instrumento solius db T 1 vinae
167쪽
1 8 LIBRI SECUNDI vinae voluntatis. Age vero pandantur hic Mosaicorum Annalium monumenta, statimque ferient oculorum nostrorum obtutum , erumpentia undique perspicua quaedam ,
simul ac suavissima lucis fulgetra , quibus divina veritas situm ipsa conspectum declarabit. Ubi vero ea , quae narrantur in Annalibus Moysis , in traditionibus Israelitici Upuli non fuissent servata , Moysen ipsium tamquam im
uosum rejecissent λ Narrantur enim a Mose atrocia Isme-itarum crimina , blasphemias , perduelliones, seditiones, libidines , quibus quum tota natio summo dedecore tuse divinam auctoritatem adiungerent, si quoquo modo ut sabulosos, atque commentitios ejus Annales rejicere potuissent ; eoque magis quod per ipsos non injuriosis tantum narrationibus fidem adhibere, ted durissimae legis jugo roesmictaria colla sit icere adigebantur. Hactenus amplissimus Cardinalis Quirinus. Et rationabiliter quidem Ita liticus populus Mosis Annales tamquam commentitios rojicere potuisset, quum ejusdem populi traditiones in test, monium vocaret. Ad populum enim Moyses verba sa-
ciens sic o inquit: se Haccine reddis Domino popule se stulte es insipiens, numquid non ipse est riter tuus, es, qui possedit te , & creavit te λ Memento dierum an iis quorum, cogita generationes singulas I interroga patremis tuum, & annuntiabit tibi: Majores tuos, & dicent tibi ;,, quando dividebat Altissimus gentes , quando separabatis filios Adam M. Doctissimus Bossuetus diserte b) proebat , Mosem suos Annales texere potuisse Israelitici populi
traditionibus . Fabricius autem testimonio antiquorum , S
168쪽
Rabbinorum a) addit, quod Mosis tempore alii libri evis starent, inter quos unus, cui titulus erat Ienim , hoc estis de Creatione Mundi, qui liber Abrahamo tribuebatur. De antiquorum vero scripturis, & de traditione aptiori loco erit sermo. Idcirco quum de Mosaicorum Annalium veritate apud populum Dei nullum dubium sit ; suscepti muneris ordo postulat, ut inter ceteras nationes inquinaemus haud obicum monumenta , unde Ethnicorum quinque testimonio cadem veritas comprobari possit; & hoz pacto Religioni satis consultum esse ostendatur,& de it
Ρlura hac de re congessit eruditissimus Vossus, qua strictim reseram. Siquidem , b) inquit, cum Gentes
etiam csserae , nec multum sollicitae de rerum natura , traditione sola, vel pene sola haec cognoscerent , aliud accelsit iis nationibus , quae humanitatem minus exsuerant Mundi enim consideratione , ita sunt firmatae, ut liquido viderent , certissima ratione esse subnixa , quae traditione accepissent - In AEgypto , qua non altera tellus superlibriosior creditur, etiam Deus unicus mundi opifex cultus videtur. Ex Ρorphirio simulacrum Dei apud AEgyptios ex ore ovum effudissse , ut mundi esse opificem significaretur , nam ovum mundi symbolum AEgyptiis suit. Thebaidos incolae unicum Deum , mundi Architectum , Cnephi a se nuncupatum, coluerunt Calecutenses nostris quoque temporibus pagani inter alias Orientis ternas, Deum mundi conditorem credunt - De antiquissimo Zoroastre dogma Periarum de Deo, & Daetnone : bonum , sive Deum sive Creatorem , Hormitillen appellabant: Ari- manes autem pessimo illi Spiritui, ac pemicioso erat no
men aca IO8. usque I 14. In Cod. vet. Test. b9 Lib. I. cap. 3. Uque 16.
169쪽
13o LIERI SECUNDImen. Hactenus excerpta ex Vossit opere. De antiquis Persis haec addit a Ρicardus, stilicet s atores Zoroastris sex dies festos quolibet anno celebrasse in memoriam eorum dierum, quibus a Deo omnipotente universi creata & ordinata sunt ι diemque unum addidere jejunii , in ejus recordationem , quo ab operibus Deus ipse quievit. Testaturque idem Ρicardus ; hanc eandem praxim servari
nostris quoque temporibus a Gauribus orientalibus, ant, qui Zoroastris serutoribus. Hunc Loroastrem Ρlinius, ibbro trigesimo capite primo, dicit longe Mose antiquiorem. Apud antiquiminos Graecos eadem traditio fuit de Deo mundi conditore , omnium caussarum praestantissima, teste b) Plutarcho. Ad haec Laertius in vita Ana. xagorae addit Anaxagorae sententiam, ubi sic legitur: is Oimis nia simul erant, inde accedens mens ea in ordinem reis duxit. Septima autem die omnia peracta erant, ut Hosiodus, capite quinto de creatione, apud Ρfannerum: Septenusque dies sest, in quo cuncta peracta. Plato in Timaeo inquit se Deum , cum mundum con-m dere vellet, proposivisse, ut optimum opus, & bonit, D tis sitae particeps conderet. ,, Septimum diem , reseremis te Huetio, propositione quarta capite sexto, sacrum esseis dixit & Homerus , qui di eo cuncta persecta fuisse asis dit, ut ab Aristobulo. Antiquitas quoque , teste c
Plutarcho, agnotabat is unum Deum , Patrem Deorum is hominumque. Idem seribit, libro primo Decade prima, Livius de Romulo : - At tu , inquit, Pater Deum , is hominumque , hinc saltem arce hostes. In Gauti Cosmogonia , inquit Huetius loco supra citato , primi rerum
170쪽
CAPUT SECUNDUΜ. III Phoenicarum seriptoris , deseripta cernuntur rerum principia , & mundi origo, eodem sere modo, quo seripsit &Moses. Sanchoniaton autem Gauti libros commentatus est, suasque dissertationes de mundi & animalium proecreatione exposuit, quae cum Mosis Annalibus consentiunt, ejusque doctrinam passim spirant. Item Chaos Hesiodo memoratum est, ex quo orta sunt omnia, & post tenebras lucem creatam dixit. In pristorum Brachmanum orientalium Codicibus expressa est historia de mundi cremtione , eaque de mundi origine credidisse , quae credenda esse & Moses docuit: a Deo stilicet mundum conditum, ab eodem regi ἱ adduntque olim interiturum , & novam speciem exhibiturum..Hactenus verba ipse Huetii. N que praetereundum est , quod P. Vincentius Maria a Siena de Brachmanis orientalibus tradit. Hic post diutinam apud eos lem moram , libros eorum in Italiam detulit , in quibus aperte ca) legitur is ab aeterno , infiniton que Deo caelum terramque ortum habuisse : Deum is puram substantiam esse, corporis expertem , ac nomine,, carentem , ante hanc nullam stibstantiam exstitiste : con-
,, dito coelo lucem additam , sicut & ter , quae prius te- is nebris obducta erat. Ab hac substantia alios creatos se fuisse spiritus, eosque universi orbis regimini presectos. Haec omnia ex Brachmanum libris supra citatis. Alia plura habentur in gentium Historiis , & in Poetarum cadiminibus, quae cum Mosis Annalibus conveniunt. Primus ille Orbis status insormis, a Mose deserimus, est Chaos apud Ethnicos Poetas , & informis Philosophorum mat ria . Hoc est illud Chaos turbidum ac tenebrosum , quod ex Phaenicum quoque Theologorum doctrina Sanchonii ton , principium hujus orbis appellat, ut Bochartus b