De Juris divini et naturalis origine Caroli Polini S. Martini Abbatis libri tres..

371쪽

33a LIBRI ΤERTII 'Haec crudelis abominatio reperta fuit apud Mexicanos, ut videre est in secunda relatione Ferdinandi Cortesii ad G. rotum V. Imperatorem. Eadem injusta potius supplicia, quam sacrificia, servantur nostro quoque aevo in aliquibus Regnis orientalibus , Asrisque , reserentibus P. Vincemiio Maria Senensi , & Cavaaio testibus ocularibus . Gentibus quippe facile perseasium fuit, Daemonem , sive Deum malum libamine humanarum camium delectari , quae abominatio crudeli secunditate in omnibus sere Gentibus propagata fuit: quibus in sicrificiis, ut a inquit Vossius, quandoque etiam dictu horrendum infans

materno exsectus utero mactabatur. Diis autem C est, bus primum oblatae fuerunt terrae fruges ; demum Gentes

coeperunt Hostiis, & sacrificiis Diis litare 3 mos vero non erat, unicuique Deorum eadem Hostia, & in una eademque Cella sacra facere , ut de Romanis b resert Livius. Quae consuetudo , teste Cardinati Lucino capite

decimonono nostro quoque aevo a Brachmanibus orientalibus servatur, qui aliis hostis sacrificant summo Deo , aliis Caelicolis, aliis Diis infernalibus. Prosecto ab oraculorum responsis, de quibus capite primo libri secundi factus est sermo , diabolica voce commis , mirum quantum miseri mortales decepti sint, apparet ex prospectu, quem exhibuimus de Gentium reli. gione 3 ex his enim responsis statuebant ea, quae fugienda, quaeve amplectenda serent , hinc scedata est religio , moerumque distiplina. De histe oraculorum responsis adversus Hennetem Trita istum disserens Augustinus , se e) inquit : Ille AEgyptius alios Deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus: hoc qui audit, sicut a

me a Lib. X. cap. 8. b Lctb. 7. Decad. 2. e Lib. I. ς p. de C. D.

372쪽

CAPUT Q U I N T V Μ . 3 3 3 me postum est, putat dici de simulacris, quia opera fiunt manuum hominum : at ille visibilia & contrectabilia simulacra , velut corpora Deorum esse asserit ; inesse autern his quosdam Spiritus invitatos, qui valeant aliquid, sive ad nocendum , sive ad desideria eorum nonnulla complenda , a quibus eis divini honores , & cultus obsequia deseruntur. Hos ergo Spiritus invisibiles per artem quamdam visibilibus rebus corporalis materiae copulare , ut sint quasi animata. corpora , illis Spiritibus dicata & subdita simulacra , hoc esse dicit Deos facere , eamque magnam& mirabilem Deos faciendi accepisse homines potestatem. Hujus AEgyptii verba , sicut in nostram linguam interprolata sunt, ponam : Et quoniam de cognatione ', inquit

Hermes , & consortio hominum Deorumque nobis indicitur sermo, potestatem hominis , o Asclepi, vimque cognoste. Dominus & Ρater, vel, quod eit summum , Deus ut essector est Deorum Caelestium , ita homo fictor est Deorum , qui in Templis sunt humana proxim,

tale contenti - Ita humanitas semper memor natum &originis suae in illa divinitatis imitatione perseverat 3 ut sicut riter ac Dominus, ut sui similes euent, Deos secit aeternos , ita humanitas Deos sitos ex sui vultus similitud, ne figuraret. Hic cum Aselepius , ad quem maxime loquebatur , ei respondisset atque dixisset, statuas dicis , o Trismegisse λ Tum ille , statuas, inquit, o Asclepi, vi des ne quatenus tu ipse dissidas Statuas animatas sensu&spiritu plenas , tantaque facientes & talia , Statuas suturorum praescias, eaque serte, vate, semniis, multisque aliis rebus pnedicentes , imbecillitates hominibus facientes ,

easque curantes , tristitiam laetitiamque pro meritis. D.

mon quippe , sequitur a Augustinus , simulacro arte

373쪽

334 LIBRI TERTII impia colligatus ab homine , sectus est Deus , sed ta. Ii homini , non omni homini. Qualis est ergo iste

Deus , quem non faceret homo nisi errans , di incrodulus & aversus a vero Deo λ Ρorro si Daemones qui coeluntur in Templis , per artem nescio quam imaginibbus inditi , hoc est visibilibus simulacris , ab iis hominibus , qui hac arte secerunt Deos, cum aberrarent aver

sique essent a cultu & religione Divina , non sunt inaedi nuncii nec interpretes inter homines & Deos , & propterseos pessimos ac turpissimos mores, & quod homines , quamvis errantes & increduli & aversi a cultu & religione Divina , tamen sine dubio meliores sunt iis , quos Deos

ipsi arae' secerunt , restat ut quod possunt, tamquam Dae mones possint, vel quasi beneficia praestando magis noecentes , quia magis decipientes 3 vel aperte maleficiendo. Nec tamen quodlibet horum, nisi quando & quantum per mittuntur alta & secreta Dei Providentia : non autem tamquam medii inter homines & Deos per amicitiam Deorum multum apud homines valeant. Hi enim Diis bonis , quos sanctos Angelos nos vocamus rationalesque creaturas, sanctae coelestis habitationis , sive sedes , sive Dominationes, sive Ρrincipatus, sive Maestates , amici esse non possimi , a quibus longe absent animi assectione, quam longe absunt a virtutibus vitia , & a bonitate mal, tia. Sed ipsorum , sequitur Augustinus , potius interprotationes physicas audiamus , quibus turpitudinem miserrimi erroris , velut altioris doctrinae specie , Ethnicorum Philosephi colorare conantur. Primum eas interpretatio nes sc Varro commendat, ut dicat antiquos simusacram orum di insignia ornatusque finxisse , quae cum oculis ani madvertissent hi , adessent doctrinae mysteria , possent animam mundi, ac partes ejus, id est Deos veros animo

videre. Distrigod by GOrale

374쪽

CAp UT QUIN TU Μ. 33 videre. Ita sane Plato minores & a summo Deo factos

Deos, essectores esse voluit animalium ceterorum , ut immortalem partem ab ipse sumerent, ipsi vero mortalem

adtexerent. Ρroinde animarum nostrarum eos creatores essse noluit, sed corporum. Hactenus Augustinus . De natura autem Daemonum Apulejus verba faciens, inquit a):is Eos eisdem quibus homines animi perturbationibus agitari, ,, irritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere hono- ,, ribus , diversis sacrorum ritibus oblectari , & in eis, si is quid neglectum fuerit, commoveri. Inter cetera etiam se dicit, ad eos pertinere divinationes Augurum, Arinis spicum , ritum , atque somniorum : ab his quoque esse se miracula Magorum. Demum eos definiens ait: D mones esse genere animalia, animo passiva, corpore aeria, tempore aeterna. Simulabant aliquando Daemones, se esse

iratos , & sacrario excessisse , placati vero oblationibus , & sicrificiis redirent. De hoc Daemonum ludificamento V. Cl. Ansaldus erudito opere de Evocatione inter cetera haec tradit: is Silvius Italicus libro octavo Belli rinici , is inquit: Ρlacavimus iras Coelicolarum, redeunt Divi. Μωcrobius libro tertio Satur. cap. primo exhibet evocati num formulam in obsidionibus Urbium, Dux enim, qui adversus aliquam Civitatem posuerat castra , sic precabatur hostium Deos : is Si Deus, si Dea est , cui populus, is Civitasque est in tutela , teque maxime ille , qui UDes bis hujus , populique tutelam recepisti, precor vene-D rorque , Veniamque a vobis peto , ut vos populum C, D vitatemque deseratis ; loca , templa, sacra , Urbemque is eorum relinquatis , a ue his abeatis eique populo , is Civitatique metum, formidinem, oblivionem inficiatis: is proditique Romam ad me, meosque veniatis, nostraque

375쪽

336 LIBRI TERTII, vobis loca, templa, sacra , Urbs acceptior, probatiorque is sit: mihi quoque , populoque Romano , militibusque is meis p osti sitis, ut stiamus intelligamusque : si ita

is seceritis , voveo vobis templa ludosque facturum. Si- is milia Daemonum ludificamenta refert Suetonius in vita se Domitiani, ubi sic legitur: Domitianus somniavit, Mi- is nervam, quam stuperstitiose colebat , excedere secrario , is negantemque , se tueri ultra eum posse , quod exarma- D ta esset a Iove. Quod autem superstitiois , & idololatricae institutiones Daemonum fraude invectae suerint, e quibus gradatim omnino foedata videtur religio , facto publico , & in fragabili comprobatur. Romae Numa Rex, inquit a Livius, Sacerdotes suos primus cuique Deorum praefecit - Nu.mam , ut suas sicras institutiones Divina auctoritate oporiret , consuevisse in Lucum quendam , cujus medium ex opaco specu sens perenni rigabat aqua , sine arbitris, velut ad conisectum Deae se inserre: Camaenisque eum locum sacravis1e , quod earum ibi consilia cum conjuge sua Egeria essent - Verum sexto post mortem Numae seculo, in agro L. Petilii seribae sub Ianiculo , dum cultores agri

altius moliuntur terram , duae lapideae arcae octonos 'sedime pedes longae , quaternos latae inventae sunt, operculis plumbo devinctis. Litteris latinis graecisque utraque arca Instripta erat. In altera Numam Ρompilium rimponis filium Regem Romanorum sepultiun esse : in altera ibbros Numae Pompilii inesse. Eas arcas cum ex amicorum sententia Dominus aperuisset, quae titulum sepulti Regis habuerat , inanis inventa est , Iane ullo vestigio comoris humani, aut ullius rei, per tabem tot annorum spatio omnibus absumtis. In altera duo sestes candelis involuti , septe

ast Lib. I. Decad. I. S lib. IO. Decad. 4.

376쪽

CAPUT Q U I N T V Μ. 3I septenos habuisse libros, non integros modo , sed recentissima specie. Septem latini de juae pontificio erant: septem graci de disciplina sapientiae, quae illius aetatis esse potuit. Primo ab amicis , qui in re praesentes fuerunt li-Dri lecti : mox pluribus legentibus cum vulgarentur, Q. Petilius Praetor urbanus studiosus legendi eos libros a L. Petilio sumsit. Et erat familiaris usus, quod stritam cum QuaestorqΡetilius in Decuriam legerat. Lectis rerum

summis, cum animadvertisset pleraque dissolvendarum roligionum esse , L. Petilio dixit, sese eos libros in ignem

conjecturum esse. Libros eos legi servarique non oportere Senatus quoque censuit. Libri in comitio, igne a victima. riis iacto, in conspectu populi cremati siunt. Hactenus verba ipsa Livii. Varro autem , praeclaius inter Ethnicos

scriptor, exhibet hujus judicii caussas, quas Senatus o cultandas esse censuit. Sed contra invenimus , inquit a in

Augustinus sicut ipse Varro vir doctissimus prodidit, de

Numae Ρompilii libris redditas sacrorum caussas nullo modo potuisse tolerari, nec dignas habitas , quae non solum lectae innotescerent religiosis , sed saltem scriptae recondorentur in tenebris. Nam sicut apud eumdem Varronem legitur in libro de cultu Deorum, Terentius quidam cum haberet ad Ianiculum fundum, & bubulcus ejus juxta s pulcrum Numae Ρompilii trajiciens aratrum eruisset ex temra libros ejus, ubi sacrorum institutorum scriptae erant c1ussae, in Urbem pertulit ad Pinorem. At ille cum inspexisset principia , rem totam detulit ad Senatum. Ubi cum primores quasdam caussas legissent, cur quidque in sacris suisset institutum , Numae mortuo assens est, eo que libros tamquam religiosi mires conscripti, Ρωtor ucombureret censuerunt. Nam & ipse Numa, ad quem nullus

377쪽

338 LIBRI TERTII nullus Dei Ρropheta , nullus sanctus Angelus mittebatur , hydromantiam facere compulsus est , ut in aqua videret imagines Deorum, vel potius ludificationes Daemoenum , a quibus audiret, quid in sacris constituere atque observare deberet. Quod genus divinationis idem Varro arissis dicit allatum , quo & ipsum Numam , di postea Pythagoram Philosophum usum suisse commemorat: ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibet seiscitari. His immen artibus didicit sacra illa Pompilius, quorum sacro facta prodidit, caussas obruit 3 ita timuit & ipse quod didicit: quarum caussarum proditos libros Senatus incendit. Sed occulta Dei veri providentia factum est , ut & dimpilio amico suo illis conciliari artibus , quibus hydromam tia fieri potuit, cuncta illa confiteri permitterentur ι & immen ut moriturus incenderet ea potiuS , quam obrueret , admonere non permitteretur : qui ne innotescerent, nec

aratro , quo sunt eruta , obsistere potuerunt, nec stilo Varronis, quo ea quae de hac re gesta simi , in nostiam notitiam pervenerunt. Hactenus Augustinus. Varro scribit artem magicam a Persis in Italiam fuisse allatam. Idem confirmari videtur a Plinio, ubi de arte magica sic a in quit: is Fraudulentissima artium plurimum in toto ter D rarum orbe plurimisque iaculis valuit : sine dubio ibis lic orta in Ρerside a Zoroastre , ut inter auctorta comis Venit.

Alii crediderunt, quod Dii boni libentius Daemonibus , quam hominibus misceantur , dc Daemones medios inter Deos & homines agere , ut ab hominibus offerant desiderata , & a Diis reserant impetrata. Ρrimum ab eis

quaero, inquit b Augustinus , quibus Diis istum cultum

378쪽

& malis. Sed habemus sententiam Platonis dicentis, omnes Deos bonos esse , nec esse omnino ullum Deorum malum. Consequens est igitur, ut bonis exhibenda inte, ligantur : tunc enim Diis exhibentur, quoniam nec Dii

erunt, si boni non erunt. Hoc si ita est nam de Diis quid aliud decet credere λ illa prosecto vacuatur opinio ,

qua nonnulli putant, Deos malos sacris placandos esse, ne laedant, bonos autem ut adjuvent invocandos - Ideo quippe hos Philosophos potissimum elegi, quoniam de uno Deo , qui secit caelum di terram , quanto melius censerunt, tanto ceteris gloriosiores & illustriores habentur ; sed

hi omnes, & ceteri ejusmodi, & ipse Ρlato Diti plurimis

esse secra facienda putaverunt. Qui autem putant , het

uisibilia sectis ia Diis aliis congruere : illi vero hoc est Deo summo tamquam invisibili invisibilia , & majori

majora , meliorique meliora , qualia si int pura mentis &bonae voluntatis ossicia ; proiecto nestiunt, haec ita esse si1-gna illorum, sicuti verba senantia signa sunt rerum. Quocirca sicut orantes atque laudantes ad eum dirigimus significantes voces, cui res ipsis in corde quas significamus Oseserimus : ita sicrificantes non alteri vilibile fictificium offerendum esse noverimus , quam illi cujus in cordibus nostris inussibile secrificium esse debemus. Tunc nobis favent , nobisque congaudent, atque ad hoc ipsem nos pro viribus adjuvant Angeli, quique virtutesque seperiores &ipia bonitate ac pietate potentiores. Si autem illis haec exhibere voluerimus , non libenter accipiunt, & cum ad homines ita mittuntur, ut eorum 'sentia sentiatur, aper tissime vetant. Sunt exempla in litteris tinctis. Putaverunt quidem deserendum Angelis honorem , vel adoram

do , vel secrificando, qui debetur Deo, & eorum sunt admonitione prohibiti, jussique hoc deserae , cui uni tis esse

379쪽

36o LIBRI TERTII esse noverunt. Imitati stini Angelos unctos etiam sancti homines Dei: nam mulus, & Barnabas in Lycaonia facto quodam miraculo sanitatis, putati sunt Dii, eisque Lycaonii immolare victimas voluerunt, quod a se humili

pietate removentes, eis in quem crederent annuntiaverunt

Deum. Nec ob aliud fallaces illi superbe sibi hoc ex, gunt , nisi quia vero Deo deberi sciunt. Sed quia , alibi a) idem S. Doctor, nobis non ea qua homines familiaritate miscentur quod etiam ipsum ad aerumnas pertinet vita & aliquando Satanas, sicut legimus , transfigurat se

velut Angelus lucis , ad tentandos eos quos ita vel erudiri

opus est, vel decipi iustum est; magna Dei misericordia

est, ne quisquam cum bonos Angelos amicos se habere putat, habeat malos Daemones amicos fictos, eosque tanto nocentiores , quanto astutiores ac fallaciores patiantur inbmicos. Et cui magna isti Dei misericordia necessaria est, nisi magnae humanae miseriae, quae ignorantia tanta premitur , ut facile istorum simulatione fallatur P Et illos quidem Ρhilosophos in impia civitate , qui Deos sibi amicos

esse dixerunt, in Daemones malignos incidisse certissimum est , quibus tota ipsa civitas subditur, aeternum cum eis habitum supplicium. Ex eorum quippe sacris, sic concludit Augustinus , vel potius sacrilegiis , quibus eos colendos , & ex ludis immundissimis, ubi eorum crimina celobrantur, quibus eos placandos putaverunt, eisdem ipsis ain floribus oc exactoribus talium, tantorumque dedecorum , satis ab eis qui colantur apertum est. Daemon quoque in vile ludibrium vertit antiquorum AEgyptiorum sapientiam,

eis suadendo, quod Dii ipsi imm Typhonis, hoc est, Principis Daemoniorum timerent, teste Plutarcho libro de Isidedi Osiride, in quo haec seripta sunt: is Nam quod traditurn Deos

380쪽

CAPUT QUIN TU Μ. 36 Iis Deos Typhonis metu in ista animalia transiisse latendiis caussa, & corporibus Ibium , Canum , Accipitrum seis occultavisse. Hinc apud IEgyptios animalit, a cultumis originem duxisse fertur. Patefacta Daemonis fraude , qua ad corrumpendam religionem, polluendumque Dei cultum usus est, supcrest, ut de eius malitia disquiramus , qua moralis vitae discipi, nam evertere, hominesque in propudiosa quaeque impellere conatus est. Religione compta usus eii Daemon, ut mores foedaret ritibus immundis 3 neque desuerunt prodigia , Deo sic permittente , quibus impuri ritus confirma. rentur. Hoc loco addere semciat quod de Daemonum

prodigiis refert Augustinus : is Fuisse ait a vel esse es quoddam Veneris Fanum, atque ibi candelabrum, &,, in eo lucernam sub dio sic ardentem , ut eam nullari tempestas , nullus imber extingueret. Maxime autem

ἡ hoc est Damones ) possident corda mortalium , quari potissimum possessione gloriantur, cum se transfigurentis in Angelos lucis. Sunt ergo facta eorum plurima , quae

is quanto magis mirabilia confitemur, tanto cautius viis tare debemus. Sed ad hoc unde nunc agimus, nobis

D etiam ipsa proficiunt. Si enim haec immundi Spiritusis possunt, quanto potentiores fiunt sancti Angeli, quamis to potentior est his omnibus Deus, qui tantorum mirmis culorum essectores etiam ipses Angelos fecit. Inter cotera quae morum integritatem contaminarunt, Bacchanalia suere , in quibus viri seminis turpiter mixti, in omni immunditiae genere volutabantur. Impudentissima haec Bacchi festa a Gentibus non uno celebrabantur modo , ubique autem spurcissime. Ab Atheniensibus originem duxisse ferunt in Liberi Patris honorem instituta , tantaque L E licen-