Antonii Augustini, ivrecos., Emendationum & opinionum lib. IIII ; Eiusdem Ad Modestinum, siue, De excus. liber singularis. Item, Laelij Taurelli Ad Gallum & legem Velleam, Ad Catonem & Paulum, De militiis ex casu ..

161쪽

LIBER III. 13s

ter Aleiatus noster persequitur , cum familiae tantum nomen significat. Animaduertiq. haec magna ex par te apud veteres in eas litteras desinere, in quas liqc Tulli us,Ιul iuri Pomponius, Pompetus,Mucius. QuamobrEfeminae ab his Tullia Iulia, Pomponia, Pompeia, Mucia. Item leges ab his latae idem nomen consequebantur. Hinc Aquilia ab Λ quilio tribuno plenis rogata, 'Falcidia a Falcidio Iulia quoque de adulteriis coercendis ab Augusto lata esse dicitur. φ Cuius nominiso rationem Accursiani inuenire nequeunt, quae expedita

satis erit, si noueris,quod ignorat opinorὶ nemo , Caesarem Augustum Octavianum a C. Iulio Caesare Di l chatore testamento adoptatum fuisse. Itaque ut Dioni optime omnium perscribit, qui prius C. Octauius dicebatur , deinde C. Iulius Caesar Octavianus dictus est, nomenq. Octauri in cognomen est versum : ut Aemilij

Pauli filius posteaquam a P. Scipionis Africani filio

adoptatus est P.Cornelius Scipio Aemilianus. qui Africanus quoq. minor est dictus. Hinc a Iulus Iuliani, a o Marcellis Marcellini, a Domitiis Domitiani, Sc ut arbitror ipsum Iustiniani nomen a Iustino adoptiuo patre manasse. sed tamen haec non eadem mutatio est: quippe cum hie adoptiui patris nomen flectatur: in superiori b. naturalis. Hunc tamen morem ex illo venisse suspicor , & nescio an id Paulus significet libro I 2. Responsorum : cum Lucius Titius legitimum filium Titianum nomine, naturalem Titium habuisse fingitur. si legitimum adoptiuum intelligas, ut multi nobiscum Paulus faciet, inulto tamen Haloandro , qui pro Ti-;lo eiano Titium scripsit. Macrobius libro I. Saturnalium: Cognomina , inquit, ex propriis sunt tracta nomini b. ut ab Aemilio Aemilianus, a Seruilio Seruilianus. sic enim scribendum est. itaq. Augustus quod Iulia familia esset, leges Iulias appellauit de amo itu , de adulteriis coercendis, quae fatis notae sunt. de pudicitia, cuius mentio in quibusdam Constitutioni b. φ Iulia de mari- tandis ordinab. cuius plurima quoq. mentio fit ab im-l peratori b. & a iurisconsultis. f Hanc etiam esse arbitror , quae cum lege Papia coniungitur, ν & ad utranq. PauIus, Vlpianus, Caius,&Mauricianus scripserunt. Pa

in fi. de iure

patro.

se Iulia. de

162쪽

pia Poppoea ab Augusto quoq. lata est, ut Tacitus aia Aleia. lib. 3. quem Alciatus nΘster adulescens retulit : a sed a Na. . dispun. Papio & POp pceo coss. tunc proposita , ut a Dion libro 3 6. N ab Isidoro libro S. scribetur, b nomen ach a j, R ' cepua ullae ipsius familiae mentio fit ab Vlpiano sub tie i proti vh xulo Verborum significatione. Nomen itaque cuntiat o. in fi. speciali hac significatione accipitur, familiae nomen si

de vel b.sis. gnificat Romanis tantum hominibus. Nam Graeci, Ebarbari singulis nominibus usi familiae nonia ne notvtebantur. itaque Demosthenes. Aristoteles, Plato, dilla sacrosancta nomina Iesus, Moyses. Petrus, ite nee tera aliarum nationum ad famillam non propaganitur: erant enim non gentis, sed singulorum nominuta vocabula. Quamobrem magna controuersia apud Graecos fuit, quod esset ciuium Romanor. nomen, ut Plutarchus in Mari j refert. alus enim cognomen, aliis praenomen videbatur. De qui b. ante dicendum

est, quam de Plutarchi quaestione differamus. Praenomen itaq. est , quod nomen illud familiae praecedit. vi idem ipsum vel bum significat . idq. notis scri b1 solebat L. Titius, P. Maevius, M. Cicero, Ser. Sulpitius: quod idem Plutarchus, eum de sipumj appellatione tractat, serabit. Huic luccessisse videtur, quod hodie familiae nomini praeponimus, Andreas, i annes , Petrus: quae indocti solent propria nomina appellare, docti notis scribere , And. Alciatus. Io. Pyrrhus. Pe. Bembus. Sed multas abutimur : ut quod mihi praenomen est Antonio, nomen vetemb. erit: quod mihi nomen, altis praenomen sit. hoc tamen ipsum in veterum quoq. nomina b. fuit, Vt Claudius praenomen. & familiae nomen fuerit. Praen Ommib. pueros caruisse, mihi fit verisimile: item maximam mulle rum partem. sed viri q. familiae nomine utebantur: pueri vero etiam cognomine familiae, ut Cicerones, ut Caesares. Foemim ς existimo praenomina adda solum, quae plures ellent. Nam Terentiae, Pompon rete,

Tulliae . Iuliae, Octauiae, non facile praenomen dices. non quod non habuerint , sed quod ciues Romani non uterentur , familiae appellatione contenti, εμ pluribusi nomina b. ut Viros, appellare. Quintam

tamen

163쪽

tamen Claudiam Ficero in Coeliana, & de Aruspicum' te spontis appellat, quam Liuius Claudiam Quintiam,

eam quae imatronar .castissima iudicata est quo tempore Scipio Nasica vir optimus,' ut ambo matrem deor.' Hospitarentur. CaiasQ; permultas appellatas multi scril bunt cognomen vero, quod cum illo nomine coniun-gHur, non quod eo gnationis nomen sit, appellatur. Id Plutarchus in Coi tollant.&in Mari j tertium nonae ap-' pellat , Thoephiluς εὐώνυμον quo etiam nomine Plutarchus virtur &lustinianus nouella 78. ' Hoc aut he - reditaruim est aut tum primum partum laete ditarium, ut Scipionum, Caesarum, Ciceronum, quod multi nomen appellare solent: nam familiae fiebat, quod aliqua de causa initio uni uc erat. Hoc Macrobius, cum de Prς textati nominis origine scribit, ut his verbi ς tradit. Papirio puero postea cognometum inditum Pi textatus, ob tacendi loquendique praetextata aetate prudentiam. Hoc cognomen tu postea iam iis ae nolirae in nomen harsit. Non aliter clicti Scipione ς, si quod Cornelius, qui l. patrem tum m ib. carentem pro baculo regebat, scipio

cognominatu S, nomen ex cognomine posteris dedit. sic ex cognomi b. nata sunt nomina. Haec ille: qui b. cognomen, quod hereditarium appellauimus, Ciceronem libro texto de Republica secuti, is nomen appellat. Varronis vero verba subscribam quae superiorem nominiς & cognominis differentiam ostendunt et si v-no verbo mendos a circunferantur Iς libro t. de Re ru- stica ita scribit: Nomina multa habemus ab utroq, pe

core, a maiore,& a minor . a minor C, Porcius, O nius,

i, Caprilius: sic a maiore Equitus , Vituluς , Taurus cΟ-isgnomina ad significare, quod dicuntur: ut An j Caprae, Stat dij Tauri, Pomponi j Vituli. haec possumus familiae cognomina appellare. Alterum cognom in Fg genus est, , quod ob insignem aliquam rem, illius nomini additur, quod ob hoc initio in posteros deinde plerumq; manas bat. Hoc Grammatici agnomen appellant: quod ego inveterum libri S nu quam legi, excepto secundo libro Ci-' ceronis de inuentione , quem mendosum esse accepi:, item sub titulo de legatis lib. 2. Institutionum . ita enim l seribitur vulgo. Si quis in nomine, cOS nomine, Psqno

a I. x. f. Iuris ciuilis. de O-

c g. si quis in

nomine. ina

164쪽

. a. l. haeredes p. da. n prin. Ae testa. l. I.

de lib. de posthu. I. ii in iudicis. de iudi . l. falsi. del. Cornel. de Ial. b g. 8c primo II proce. Dig.

mine , agnomine legatari; testat oberrati erit, eum de persona constat, valet legatum Sed hunc eciam locum mendosum e ste non dubito. nam neque Theoplatus ad

verbum agnoscit, neque in digestis cum multas locas praenominis & cognominis vel bum usquam ex ratagno me.& in Albor notiana nostra bibliotheca ad verbum in vetusto i bio additum apparet. Neq; v Ideo, cur id nornen Grammatici addIderint, cum rem, quam ex plicare dicunt, cognomen fatis explicet. Cicero de Cn. Pompeio cognomento Magno libro a. Ad Atticum:

Quanto in odio noster amicus Magnus y cuius cognomen una cum Cr im Diuitis cognomi ne consen scit.

Idem Lbr. Σ. Fimum, T. Manlium ait cum Gallo depugnasse, & ex eius spoliis tibi & torquem & cognomen induisse. nam Torquatus deinceps appellatus est. Simili appellatione , non male lustinianus utitur in quadam

constitutione. quq ante Diges a scripta est: bvt sta uolum ridiculumq; cognome dupondior esse dicat quo prs mi

anni auditores appellabantur. His itaq; costitum Graecor. opiniones fuerunt ad proprium nome cognomen,

aut praemomen fuisse: propterea quod haec cum familia communia non elient, sed lingulor. ut Graecis sua. Falli tamen utrosq; Plutarchus ait quod nemo C. Mari j aut

Q Sertor ij, aut alior. cognomen dixerit.Item seminar. praenomina aut nulla suerunt, in quo iure a Uiglio leprehenditur: aut rara. Sed ut dixi Latinor. usus es , tria haec aut 1imul, aut separata nomina appellare , sed nomen speciali significatione familiae nome usurpant. At vero, ut ad te ruor . nonae longo plane interuallo reuertamur, sciendii est hos manum 4Ilis familiae manumis soriς nome asse Qui, & quod libuisset ρος nomen, vetusq;

nomen in cognomen couerti. quod eleganter Politianuς tradit. Ciceronis epistolam interpres .itu S. qua Ita

scribitu inde Eutychide gratum qui vetere praenomine, nouo nomine T itus erit C cshuς. ut est ex me & te iu-ctus Dionylius M. Pompeius. Dionysius enim a Tato Pompeio Attico manumisius, M. Pomponius Dionysiuς appellatus est, deinde Atticus a Q Caecllio auunculo adoptatus, a Caecilius Pomponianus Atticus dictus: qui cum Eutychidem seruum manumisit,T. Caecilium

165쪽

Eutychidem appellauit. Et ita intelligendum est cum

vetare testatorem legimus, ne res de nomine suo , aut familia nominis sui exeat. Item quod In manum imio ne, adoptione, n. tiuitate dicitur, municipem quem fie- ri. a Haec autem ipsa nomina consequebatur, quisquis ciuitatem Romanam adipisceretur, etiam si seruus non

esset Sed poterat se, in cuius familiae nomen vellet, inferere. Cum Demetrio Mega inquit Cicero in quadam commendat itia epistula, mihi vetustum liospitium est familiaritas autem tanta, quanta cum Siculo nullo. Ei Dolabella rogatu meo ciuitatem a Cesare impetrauit qua In re ego intersui. Iraqi nunc P. Cornelius vocatur. Sed ciuitate Romana omnibus data ab Antonio Pio , b& Bizantium imperio translato , vetus haec Romanorum consuetudo tenuibus vestigus mansit. Neq; facile iustiniani tempore tria liqc nomina distinxeris. Quamobrem tenebrae in his rebus Grammatici S, qui aut eo tela pore aut non multo superiore fuerunt. obolis fiunt ad praeceptoris nosti i tempora, qui rem hanc, ut multa,' optime omnium explicauit. Illud omittendum non est, non semper veteres cognome nomini comunx rile, sed tape his praepostere uti. Hala ille Sei uuius, item Gallusi Aquilius & Piriscus Neratius appellantur, cum familiae nomiua Seruilius, Aquiliu ς, Neratius sint . item Graecos

ac barbaros cognomina habuisse, ex Plutarcho in Co riolani vita cognoscitur. Sed haec his de rebus hactenusi dicta sint. sunt enim satis superque nora.

De emendatione Tertiae partis orsecorum Digestor. IX.

REdeo nunc ad nostras emendationes: & primum

caput de bonorum possessioni b. ita sc tabe sum est,' Vlpianus lib.39. ad edictum, Bonorum possessio admis 'sa commoda& incommoda hei editaria. itemq; domi - nium re r. Quae in bis bonis sunt, tribuit. Nahaec omnia' bonis sunt coniuncta. Haloander non recte, Bonorum 'pollessione admissa tribuitur, sc psit. Capite vero. I.

c Priscia. li. 2ί8c Sergio. devictolino. l. j. debon. pos . l. i. . j.

166쪽

a l. etsi sati se

datione. eo

De operis noui nuntiatione, multis modis erratum est, in illis verbis : Et erit transeund n m ad interdictit quoἡ vi aut clam, quod fustum erat ut restituatur: adduntque , , alij olim ut Accursius refert.Sςd ara scribendum est, vi Florentiae:Nam si quid operis suerit factum quod fieri non debuit, cessat edunum de oper1s noui nuntiatione, , ,&erit transeundum ad interdictum Quod vi aut clam erit, ut restituatur : N Quod in loco sacro rellia

giosidue,& quod in flumine publico ripatae publica fa-Mctum erit. Septimo capite 3 scribendum:Et tutor,& curator opUs nouum recte nuntiant. non vero, Et tutori, vel actori,& curatori nouum opus recte nutiatur: quod

multi scripse iunt. 4 , caput de damno insecto, bde cuius, scriptura Accursius dubitat ita scribendum est: Scaeuota, ta libro I: Quaestionum. Edificatum habes, ago, tibi , ius non es le habere no defendis, ad me professio trans. , , ferenda est. in Et rhusco tamen libro ante verbum AEdificatum, sunt haec a quo fundus petetur , si rem no hi: cIrcumscrIpta tamen , Ut pote aliena. & hoc est, quod Accursius ait, Pisis primum versiculum esse deletum. Nam qui ab eo libro descripserunt, veterem delendi morem ignorantes nobis id reliquerunt: quod nec Haloander, nec Alciatus. nec ceteri recte scripserunt. A

quo fundus sci ibunt) petetur, si ab illo aedificatum

habes, quae verba quantam con rouersiam nostris faciant, ignorat nemo. Sub titulo De publicanis cap. 9. 4 4 4 ubli Vix scriptum es , Ut Alclato traditur.' Haloander h. ,, variat Florentiae vero est. Paulus lib. quinto Sententiae Alci. lib. j. risum. Locatio vectigalium, quae calor licitatis vltra mo-ga. in . dispun. a, dum solidae conductionis inflauit : ata demum admitritenda est 1i fide uissores idoneos & cautionem is qui li- citatione vicit, offerre paratus sit. Ad conducendum ve- , , ctigal inultuς nemo compellitur, I ideo impleto tem obpore conductionis ea locanda sunt. Reliquatores vectigalium ad iterandum conduestionem ante quam superiori conductioni filisfaciant, admittedi non sunt .Haec

ita in Tusco lib. si quod non Ea Locanda, scriptu anitio fuit, sed Elocanda,& A postea additum est, ut fortas se non male elocanda sit eme datum. Sub tatulo De statu liberis 3. capite, f Alata pro ablata Haloander,& meretur. Alcl. libr. i.

d l. locatio. alias licita

fl.3. s. si quis

seruum. de

statu lib.

167쪽

LIBER III.

retur pro meret alij sic tabunt. in Etrusco legimuς : Si quis seruum iussum decem dare,& liberum esse operari Uprohibeata. vel si quod ex operis suis meret, abstulerit ei heres.& postea: Plane si ei ablata fuerit pecunia ex operis collecta, liberum fore arbitror. Caput vero 42 deliberali e .ius ad ita scribendum est: Labeo bb. . Posterio- a l. si serum. rum. Si seruus quem emera ς,& cetera. nec tibi obstabit , quem, de ita

rei iudicatae praescriptio. Iau Olenus. Haec vera sunt.' M phoseii Multi scribunt, a uolent liqc verba sunt. Haloander, La V ptio .Fl.b beonis haec vel ba sunt. qui de suo inscripsit hoc caput

ita, Iabolenus lib. 6. α σολων Error ortus est ex errore scriptotis Tuscorum libro r. qtai verba pro vera scripsit, seu B expunctum ac deletum est. Item ex indocti eme datoris audacia , qui V posterius Iauo leni deleuit. Sedi neminem arbitror negaturum , supra scripta ceteris Ο-l mnib. praestare modb idem nouerat Ia uolenum, epito men eoi .lbrorum Labeonis secisse. Pomponius sic cibit libro *4. ad Sabinum. V Flumina enim censitorum vice . gQ s iunguntur, ut ex priuato iri publicum addicant, & ex ' qui .re. dom. I publico in priuatum. Non desiderant haec emendationem PIaloandri, ut censorum sic ribatur. nam censui agendo censitore ς censoribus successerunt non tamen

simili avectoritate ossicium id gereb mi. De his multae constitutiones script iunt sub titulo de censib.& censitato ab atque aliis locis. 3 libro so. Digestor. sub simili e i, j. C. de titulo Ulpianus multiς de censu apud coς agendo tra me in

ctat. 4 Modestinus autem libro 3s. ad c Mucium ', si ova prio

non scriptit, nec tam leuem , quam ab extraneo : sed, ri. C. de n. 'Vt tamen culpam in damno dando exigere debeamus ' patri. libr.x ., grauiorem, nec tamen leuem , quam ab extraneo. ut ' ri l. forina .dei ab homine libero leuem culpam non exigamuq ii bona ' ς ζ' Τ

l fide nobis seruit: sin minus, exigi possit. Deinde ait. f at he q.

t Quidquid tamen liber homo , vel alienus , quiue bona' ter. dom. fide nobis seruit, non adquirit nobis, id vel sibi liber. ' f j vlti .e .l. vel alienus seruus domino suo acquiret. excεpto eo g Alex l. i. quod vax est, ut liber homo possidYndo usu capere posse i sit : quia nec possidere antelligitur; qui ipse possidet e ς 'μὶ PRl tur. Haloander eam scripturam secutuς est, quae aliis ἶς facilior esse videbatur: excepto eo quod ius est, ut liber

homo possidendo usu capere non possit. Indigna tam ea

168쪽

a tu Ix certis. de iudi . h l .alienatio

g. qui quinq;

de lega.j. l. a deo. g. cuius de ad Q. Ter. dom. l. ubi autem. f. qui

ero. de Uer.

g l. non om Des. g. a barbaris. de lem ili. h l. nepos Proculo. de , ver b. sig.

k l. a. C. in

finitio. de di. if(jQuery('body').width()<970) {document.write('