[Conspectus] medicinae theoreticae, cui adjiciuntur ordo

발행: 1832년

분량: 247페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

dum, nondum ea qua parosset diligentia et accur tione exploratum, vitale

principium haud inepte

nominandum, cui vix minusquam cauSis vulgo Obse vatis tribuendae sunt plurimae mutationes, tam morbosse quam SalutareS, quae corpori eveniunt. Haec quum ita sint, non mirum esse poterit multa medi O- Tum Commenta de causis prorimis variorum morborum prorSus futilia ESSe, et non modo salsa, sed adeo confusa et Obscura, ut vix

possint intelligi, neque sortasse ab ipsis eorUm RUCt ribus Unquam satis intellecta fuerint. 48. Unde vero morbi, Vel morborum causae ' Certe

ab ipsa imprimis machinae natura materiae inanimatae,

aegre doniendum, ceto nondum eaeploratum ea diligentia et accuratione quα par

esset, scilicet9 vitale principium haud inepte Nominandum, cui principio θplurimae mutationes, tam nor'bosae quam Salutares quae eveniunt corpori, tribuendae sunt viae minus quam causis vulgo observatis. Quum haec ita sint, non poterit esse mirum, multa commenta medicorium de causis prOzimis variorum morborum,

esse pr'orsus futilia, et non modo falsa, sed adeo con usa et obscura, ut viae possint intelligi neque fortane unquam satis intellecta fuerint

ob ipsis auctoribus eOTum.

morbi, vel caresae morborum '

Certe cilli sunt9 imprimis

in planis, and widely disserent frona the nature of inanimate substance, dissiculi os definition, namely the vitai principie, not inaptly designated ; to it many of the changes both morbid and healthy whicli occur to the body, are tobe attributed, not less than to the causes commonly ObSemed. This being the case, it is not surprising, that many theories of medicat men on the proximate causes of diseases areentirely futile, and not only erroneous, but SO consused and obscure, as to be scarcely intelligibie, nor perhaps havethey ever been satisfacto rily understood by the authors

52쪽

animalis constitutione. Ut vitrum ex ossicina prodit fragile, sic homines debiles, Caduci, morbis opportuni,

DRSeuntur. Hinc multi morbi, cauSa modo eXCitante idonea admota, omnibus communes. Sed quidam prae caeteris homines aliis atque aliis plectuntur morbis. Hujus rei ratio multipleX. 49. Ut Sanus Sanam Prolem, sie morbosus morbo-Sam gignit. Hinc morbi haereditarii in seros nepotes transituri. Hoc modo Saepe delicta majorum immeriti luimus. Sunt quidam ex his morbis qui prima aetate SeSe aperte produnt; sunt qui omnem aetatem invadunt pariter; nec desunt qui ad summam VSque Se-

42 ab ipsa constitutione machinae animalis. Ut vitrum prodit frugile eae o cina, sic homines nascuntur debiles, caduci, cetθ opportuni morbis. Hinc multi morbi communes omnibus, causa idonea eaecitante modo admota. Sed quidem homines prae caeteris plectuntur morbis aliis atque

aliis. Ratio hujus rei cest9

multipleX. 49. Ut sanus homo gignit

sanam prolem, Sic morbosus

prolem . Hinc morbi haereditarii sunt transituri in

SerOS nepotes. Hoc modo saepe nos immeriti luimus delicta majorum. Sunt quidam eae his morbis, qui prO-dunt sese aperte prima reta

te; sunt cultio qui invadunt

pariter omnem aetatem; nec

desunt callio qui occulti

53쪽

nectutem occulti dolitescunt, neque SUSpeeti, Viresque paulatim nacti, Suo quisque.demum tempore, gravius erumpunt. 50. Sunt qui nobiscum naSeuntur morbi vel vitia, neque tamen congenita: nempe, Si, donec in utero lateret, matre sorsan incOlumi, scelus tantum a CaSuquovis aliquid detrimentiaeceperit. Sunt sorsitan neque simul nati neque congeniti morbi, quOS Cum prima nutricis lacte infans suxisse videtur.51. Porro, sunt qui V rios aetatis gradus Sequuntur, et Suum quisque Solum comitantur; nempe, qui ex iis quas corpus, VaritS aetatibus, mutationibus Subit, originem ducunt. Hinc

delitescunt usque ad summam senectutem, neque Suspecti, que nacti vires, paulatim erumpunt graviuS, quisquc moi buso demum suo tem

50. Sunt coliquio morbi

vel vitia qui nascuntur nobiscum, neque tamen conge

nita ; nempe, si laetus donec lateret in utero, matre formuincolumi, acceperit aliquid detrimenti tantum a caSυ aliquo. Morbi sunt forsitan neque simul nati ne e

fans videtur fugisse cum prima lacte nutricis.

51. Porro morbi9 sunt

qui sequuntur varios gradus aetatis et comitantur, quisque

qui ducunt originem eae iis

mutationibus, quas corpus even to extreme old age, not suspected, but gaining strengthby degrees, bursi sortii with greater severity, eaeli disestse in

54쪽

44 varii insantum, juvenum, subit, variis aetatibus. Hinc Senum, morbi. sunt) varii morbi infantum,

juvenum, et senum. 52. Quin et uterque sex- 52. Quin et uterque Serus, US, Praesertim muliebris, praesertim muliebris, habet Suos morbos habet, cum a Stios morbos, cum probenien-

generali corporis habitu tes a generali habitu corporis, Provenientes, tum quoque tum quoque a fabrica specia fabrica speciali, et statu, ali et statu, et usu partium, et usu, quae generationi in- quae inserviunt generationi. serviunt partium. Sunt Igitur morbi sunt virorum igitur et virorum et Remi- et foeminarum ἰ cmorbi)narum morbi; sunt Virgi- sunt, virginum, gravidarum, num, grmidarum, parturi- parturientium, lactantium etentium, lactantium, Vetu- Netularum.

53. Coelum ipsum, sub 53. Coelum ipsum, sub quoquo degunt homines, non- homines degunt,nonnunquam nunquam aegros facit. Uni- facit cillosὰ aegros; nimirum cuique nimirum regioni suum vitium inest unicuique suum inest vitium: sive regioni: sive cilla regio)calidior justo, sive frigidior fuerit calidior justo, sive fuerit, sive varia, multisque frigidior, sive varia, queet subitis tempestatis mu- obnoria multis et subitistationibus Obnoxia. mutationibus tempestatis Mody undergoes at disserent periods. Hence the various diseases os children, young and old men. 52. But, moreOVer, each Sex, especialty the semate, has iis own peculiar diseases, both arising hom the generat habitos body and srom the special condition and use of the paris Subservient to generation. Τhere are there re diseases osmen and of women. likeWise of virgins, of those child-bearing, parturient, os suckling, and os Women os advanced age. 53. The shy iiseis under Whicli men live some times renders them disabled, sor it has iis pernicious effect in every region , whether it be holter Or colder than is proper, or Variabie, or subject to many aud sudden changes os

55쪽

4554. Aer quoque ipse, qui

PUrUS Sacram vitae flammam alit, impurus factuS, eandem vel statim extinguere poteSt, vel multis v poribus Onustus, aut nocivis quibusdam effluviis com ruptuS, ingentem morborum cohortem inducere. 55. Cibi etiam potuSque quibus utimur saepe Corrumpuntur, rebusque interdum inquinantur sanitati et vitae insestissimis: iidem Vero, quamvis SVa natura optimi, nimia copia sumpti, serius vel Ocyus corpori nocebunt. 56. Existunt porro V

nena vi adeo lethali praedita, ut vel minima quantitate, sensibusque vix aene vix quidem detegenda, 54. Aer ipse quoque, qui purus alit sacrum flammam vitae, factus impurus, potestveistatim eaetinguere eandem, vel onustus multis vaporibus,

etὰ corruptus quibusdam es iniis nocivis, inducere

magnam cohortem morbo

55. Etiam cibi que potus,

quibus utimur, Saepe COTTum

puntur, que interdum inquia Nantur rebus infestissimis sanitati et vitae; vero iidem,

quamvis sunto optimi sua

Natura, sumpti nimia copia ἰnocebunt corpori serius vel

praedita vi adeo lethali, ut vel minima quantitate, que

detegenda sensibus Diae ac ne

quidem viae, cumθ recepta

22. Dienus, indignus, praeditus, &c. require an ablative case aster them, as, praeditus vi, praeuilus inreuis.

56쪽

in Corpus recepta, dirissimos morbos, vel fortasse inevitabilem mortem, induXerint. 57. Denique, innumerisCRSibus, nec raro maximis

periculis, homo objicitur, plerumque quidem incolumis evasurus: Saepe tamen infelix succumbit; Saepe SRUCius, contuSUS, membra Dactus aut luXatus, aegre evadit; nonnunquam Pro

sus insanabilis. Casusque hujusmodi, quanquam Pri

ginem trahant, haud raro in

internos morbos desinunt. 58. Haec omnia Oxtrinse-CUS; nec minora intus pericula imminent.

59. Dum spirat homo in corpus, indurerint diris- Simos morbos, vel fortasse mortem inevitabilem. 57. Denique homo objiciatur innumeris casibus, Nec raro mazimis periculis, ple

rumque quidem cille9 evasurus cesto incolumis; tamen saepe cilleo infeliae succum

bit ; saepe ille saucius, contusus, fractus aut iuratus membra, regre evadit; nonnunquam cilleθ prorsus insanabilis cest9. Que caSus

jusmodi, quanquam trahant originem a caum e terna, haud raro desinunt in morbos inter HOS.

eztrinsecus; nec minora pericula imminent intus. 59. Dum homo spirat,brought on most deleterious diseases, or perhaps inevitabledeath. 5T. Lastly, man is exposed to innumerable accidenis, and frequently very great dangers, stom Which he generallyes apes: but frequently he is unsortunate and succumbs ;somelimes wounded, bruised, with limbs fractured, and distocaled, he escapos with dissiculty; but somelimes isentirely incurabie. Accidents of this kind, although taking their origin hom an externat cause, not unirequently terminate in internat diseaSeS. 58. All thsse things are derived stom Without; butdangers of no less importance are threatening within. 59. As long as man breathes, he diffuses a polson, dele-

23. The accusative is sonaetimes put aster adjectives and participies, where the Drepositioii secundum feems to be understood, as demibstis Cultum, luxatus

membra.

57쪽

lothale sibi aliisque spirantibus venenum fundit. Neque Solus pulmonis halitus adeo nocet: manat et ab omni cutis foramine materia subtilissima, venenata, sor-taSSe putreScenS, qu e diu collecta, neque Per RuraS

diffusa, et corpori denuo admota, aut iterum in id ipsum recepta, gravissimis morbis inficit; nec sistit gradum, sed veluti vires per pabulum nacta, longe lateque per populOS graS-

satur.

60. FunctioneS quoque

animales, quas nostro arbitrio regimuS, Saepe aut negliguntur, aut nimiS exe centur. Ex utroque Periculum. Desidia, sive animi sive corporis, utriUSque vires languescunt: nimia exercitatione, haud minus

fundit lethale venenum sibi aliisque animantibus. Neque halitus solus pulmonis adeo

nocet: et materia subtili sima venenata forse putrescens, manat ab omni for

mlue, quα muteria diu collecta, neque diffusa per

auras et denuo admota compori, aut iterum receptum

in id ipsum i. e. corpu39 inscit, gravissimis morbis pnec sistit gradum, sed veluti nacta vires per pabulum, grassatur longe que late per populDS.

60. Quoque functiones

animales quas regimus noStro arbitrio, aut saepe neglia guntur, aut nimis eXerceu-tur. EX utroque periculum

est . Desidia, sive animi

sive corporis, vires utriusque languescunt; haud min9s la-duntur nimia erercitatione. terious to himself, as weli as to other animais. Nor is theexhalation os the lungs alone injurious, for a very subile and polsonous matter, perhaps putrid, floWS Dom everypore, Which having been long collected, and not scatteredthrough the air, and again applied to the body, Or again received into it, brings on most severe diseases. Νeitherdoes it stop iis progress, but having, as it were, gainedstrength with iis alimenis, ranges far and wide. 60. The animal functions also whicli are under OUr e Ontrol, are frequently either neglected, or too much exerciSed.

58쪽

laeduntur. Statuit enim provida rerum Ρarens, Ut Singularum partium, et universi corporis animique vires usu roborentur et acuantur; et huic iterum certos fines posuit: ita ut neque quem voluit natura usus impune omittatur, neque ultra modum intendatur. Hinc athletae, et otiosi

et desides, pariter morbiS, sed singuli suis, Obnoxii:

hinc quoque damnum a nulla aut nimia mentis e ercitatione : hinc quoque multi morbi, quibus varii obnoxii sunt artifices, morbosi sore et degeneres homines; scilicet qui eadem Semper arte, ipsaque sorsitan parum Salubri, OCCU- pati, parteS quasdam eo poris plurimum, Saepe nimiS, CXercent, dum multis Enim provida Parens rerum statuit, ut vires singularum partium, et universi corporisque animi roborentur et acuantur uss; et iterum posuitsnes huic; ita tit neque usus

omittatur, quem natura UO-luit, neque intendatur ultra modum. Hinc athletae, et

otiosi, et desides pariter sunto obnoaeti morbis, sed singuli suis ; hinc quoque est9 damnum a nulla aut

nimia, eaeercitatione mentis ;

morbi, quibus varii arti ices sunt obnoaeti, fere morbosi et degeneres homines; scilicet, ciui qui semper occupati eadem arte que ipsa

forsan parum salubri, eXercent plurimὐm saepe nimis quasdam partes corporis, dum partim utuntur multis

aliis partibus ς vel fortasse

provident Parent os nature has ordained, that the powersos individual paris, and of the body and miud in generat, should be strengthened and rendered more acute by use ; and she has likewisu assigned limits to them, so that the exercise whicli nature intended should not be omitted, nor carried beyond moderation. Hence, athletics, the idie, and indolent, are liable to diseases, each to those peculiar to himself:

degenerate men: for instance, sueti as are alwVS Occupied in the fame employment, and that perhaps not a healthy one ;they osten exercise too much certain paris of the body. Whil st

59쪽

aliis partibus parum UtUntur; vel fortasse pravo CO poris situ, aut malo vitae genere, earundem functiones multum impediunt; et sic, dum mirum quarundam partium adipiscuntur Usum et robur, generalem CorPO-riS vigorem, et, quae ab illo Pendet, prosperam valetudinem, male perdunt. 61. Caeterum et ab iis quaS nullo nostro arbitrio regimus, tam animi quam corporis functionibuS, Valetudinis discrimen non leve esse potest. Animi imprimis affectus, qui modici

grate eXcitant, VehementeS, aut graves et diuturni, hujus pariter ac corporis Vires frangunt; hominem intemdum statim extinguunt, Saepius longa valetudine macerant. Somni etiam, quo pravo situ corporis aut malo genere vitae, multum impediunt functiones earundem; et sic, dum adipiscuntur mirum usum et robur quarundum partium, male perdunt

generalem vigorem corporiS,

et prosperiam valetudinem,

quoe pendet ab illo.

61. Cestertim discrimen valetudinis non potest esse

leve, et ab iis functionibus

tam animi quam corpor' is,

quas cfunctioneso regimus

nullo nostro arbitrio. I

primis affectus animi quum o modici grate eaecitant,

quum) vehementes, aut graves et diuturni, frangunt

pariter vires hujus ac corporis; interdum statim eaetinguunt hominem, saepiuS macerant lonaa valetudine. ET

many others are but litile used; they likewise obstruct thei unctions of the fame, perhaps, either by a bad position Osthe body, or by a bad mode os living : in this way, whil stthey aequire wonderi ut use and strengili os certain paris, theySadly lose their generat vigour os body, and that fiourishingstate of health, dependant upon it. 6 l. The health is in no stight risk of danger froni thelanctions os the mind and body whicli are not under Our ContrOl. In particular, the assections of the milid, whichWhen moderate are agreeably exciting, When violent, Or de

60쪽

ad exhaustas vires reficiendas egemus, EXCESSUS Vel desectus, et animo et Co pori nocent. 62. Sunt multa in statu sanissimo e corpore SempereXCernenda. LIIste si retinentUr, malum est: Si plus justo eXcernuntUr, malum quoque: si natura retinenda, Sponte, Vel eaSu, vel urte excernuntur, malum

iterum. Ex his quoque

61, 62 facillime intellige

tur, graviSsimum Saepe oriri Posse periculum ab inepto aut intempestivo remedi rum USU : quippe quae V rias functiones, Corpori proprias et neeesSarias, RUt excitent et intendant praeter naturam, aut sopiant et reprimant, secretionesque demum eb excretioneS Saepe minuant, saepe ultra modum cessus vel defectus somni quo egemus ad vires eaehaustas resciendas, nocent et animo et corpori. 62. Multa sunt eaece nenda e corpore, in statu sanissimo. Si haec retia uentur, est malum : si eae e metiuntur plus justo, quoque

malum est; si retinenda sunt9 natura, ercernuntuVsponte vel casu vel arte, it rum motum est. Quoque

facillime intelligetur eae his, S e gravissimum periculum posse oriri ab inepto aut intempestivo usu remEdiorum;

quippe cilluo quae aut eicia

tent aut intendunt praeter naturam varias functiones proprias et necessarias corpori aut sopiunt et repriamant que demum minuants e que secretiones et eo crCtiones, saepe augeant ultra illness. Ex ess or want of that fleep which we stand in need of to repair the wasted strength, is injurious both to the mind and body. 62. There are many things to be secreted hom the bodyin iis most healthy state. Is these are retained, there is mischies; is they are se reted in excess, there is also mis-chios ; sand) is those which should be retained are excreted Spontaneou Sty, by accident, or by means of ari, there is again also misehief. It will be eastly understood hom this, that frequently the greatest danger may arise from an undueand unseasonable use of remedieS ; namely, such as either excite or preternatural ly sorce the various functions whichare proper and necesSary 10 the b0dy, or allay Or repress

SEARCH

MENU NAVIGATION