장음표시 사용
101쪽
atas i ut pecies tamen ablatis Specubus adhuc mane per intes lectum integrana. y tirra G ne tam quinto. dii erunt quod Genus de Speciebus, ni uoce praedicatur, non econtra Species de Genere. Hoc intellige, non quod Speci cs aequivoce de Genere praedicetur sed quiad non faciat praedica tionem per se. 3 ordinatam sed indite. cstam . de per accidens. Sexto, Genus quantum ad potestatem, excedit singulas Speueic per se, quia Genus in potentia continet omnes,at quantum ad auctum, Species excedit Genus in Differentia: nam Species in sua natura in ludit Dissierentiam, quae tamen non est in natura de essentia Gene-
A ri Luti diximus. Septimo, differunt quod nullum Genus potest fieri specialislima Spe es nec ulla Species specialissima Genus Hae sunt, in quibus Species mentis mutuo conueniunt de risu tuo d. iiD
est sequi speciei siquid enim homo est . animal est: siquid homo est risibile est. Et aeqnaliter
praedicari Ceu de Spectebis, et propri.im de iis . qnae illo partacipant iudiuiduum qu iter enim homo em bos,axima est em Cato e cicero risibile est. Commune antem est etram unitisce praedicari Genae de propra I Speciebus myro.
rium de hs,quorum 6 Proprium. Disserunt Atem quoniain Genu si dem rivi est posterim ver. proprium' oportet enimes animal dehinc diuidi Disserenti coe pro,prijs. Et Gemuisitidem de pluribM Speciebus prindicar Rr. Proprium verδ de una sola Specie cuivi est Proprium . Amplius Proprium quidem eonversim praedicatur de eo cuius es Proprium
Genus vero D, Io conver impraedicatur: nam
nequesi quid inima est homo est. neq; quida, nimia est,risibile CI siquid ver homo est risi
bile est, et cenuerso. Amplius . Proprium omni Speciei inest,cuitis est Proprium msuli. staper. Genm ver omni quidem Speciei inest, cuius fuerit Genm.et semper, non autem soli amplius, Propria quidem interempta, non simul interi
mum Genera. Generave o interemptasimul im
his quorum se in Propria teremptu, di psa S
Tria sunt quibus Genus 5 Proprium Tertia cor
conueniunt Primum Qita madmodum initio.
bona consequentia ex Specie infert ut Ge in idibus nus,ita de Proprium Valet enim est o Cenus.&mo ergo est animat: est homo ergo stri Proprium sibilis:Secundo:Sicut Genus de suis specie conuenibus, non secundum magis di minus, IN unt. dicatur, ita: Proprium non enim homo t. est magis vel minus animal,quam alia spe .cies, nec unus homo magis risibilis quam alius Tertio Sicut Genus di definitio Ge. 3. neris de Specie praedicatur. dicendo: homo est animali de homo est substantia animata senii bilis ita e Pioprium in de finitio proprii de suo subiecto praedicatur. Contra hoc tamen potest esse obiectio obiectio. Proprium definitur per subicctuin, ergo si desim tio Proprii de subiecto praedicatur. esset nugatio, dicendo homo est homo a-tus ad ridendum Ad hoe Respondet Al Solutio.ert tractat. g. cap . quod Proprium po Proprium test dupliciter definiri: uno modo, secun duob. mo. dum quod proprium est, di tune pet sub dis defini-iectum habet definiri altero modo, ut est tur. in suo piaedriamento constitutum,&tunc aliter delinitur, scilicet risibile est aptum ridere; dcui praedicatur. Haec responsio nunc susticiat posset autem alite forta cle res onderi, ted extra limite Logicos egrederemur, cum pertineat ad p. Metaph
Ea autem, quibus dii Terunt sunt qui In quinq;que. Ptimo Genus est prius natura specie dii iniuntide qua praedicatur, Proprium vero est po- i. sterius: Genus enim est principium Specierum, at Species est Propiti principium Se r. cundo G nus de pluribus speciebui prae Propti agedicatur, at Proprium de una: hoc intellige, neti ea. qu bd semper Genus de pluribus praedica.tur Proprio autem non repugnat de una sola praedicari. nam aliquot sunt Propria, quae de pluribus specicbus praedicatur, scilicet ea, quae sunt propria aliquoium subiectorum communium et mobile enim est passio. e Proprium corporis naturalis.Tertio. Genus cum singulis speciebus non praedicatui conuet sim, at Proprium conuertitur cum Specie, cuius est Proprium.
Quarto. Proprium inest soli specie suae, omnio semper at Genus inest quidem omni,
102쪽
omni ec semper, sed non soli. Quinto.Genus non interimitur pet intereniptionem di negationem specierum .ut diximus monenim valeta non est homo ergo non est
nimaliat interempta pecie, interiri itur Proprium,valet enim: non est homo ergo non est risibiles non est equus ergo non est hinni bile. De Comparatione Generis cum acciderate. neri vero em accidenti commum ei de pluribis queni modum dictum et . praesicari, sive sepii Uileri ad Accidens it flue inseparabile. etenim moueri, de Furibis em nigrum decor M. M de Aethiopd .m ii ibis maxima
Dissert aatem Gexm ab Accidente quo ni Genua Mite Species est A identia vero specie-bs posteriorasunt navi eis inseparabile sumatur accidens, tame natura iis est illud. viae es it quam acciden E Gevere quidem quae particimii aequaere pelticipani accidente vero non aequaliterunt ensiovemeni remissionem suscipit accidentium pari re nio, Generum vero miuime. Ei Acciis nita aedem in regi ii is priscipesversia simini: Genera vero em Species natar iter pliora sim individa Abstaath mGevera quidem in ea.quod quid est eradicantur
de hs,quas itasti sunt: accidentia vero in eo. quod aes alis id est vel quoviodo se habeat
uamqvasque qualis enim est Aethiopstiete rogat M.Aces nigerrim quemadmodum se Socra. ea habeat:dices, quoniamsedet, I - M.
cet uritur quomodo ab aliis quatuor differat dictam est. Contingit ausim etiam numquod Maliarum differrea arus, inruem quare cam quinque quidem sint unumquodque Iemasa is quature disserat quater niaque. hoc est 'iginti sex omnes disserentia. Sed non itast habet, ei semper deinceps euumerviis mduobm, uidem via Di ferentia deficienti dropterea quoniam iam sumpta est tribM ver adnabis, quatuor vero ri . quinque vero qua tuar decem omne fudit disserentia quatuor,
tres , duae una Gen- enim quo tuferiati feren: m Specie. Proprio, et accidente, dictum est suarua dira Diferentia Disserentia .ro .e odisseri . Genere dictum est quandoque disserascerem ab ea dicebatur reliquum est igitur quo disserat Disserentia. specie. Propriet, in accidente. dicem es furit res Ruris, O cies quo e: idem differat a Disserentia, dictum est . quandi qua disserta speciem ferentia di .cebat ne quo etiam disserant Specie . Genere dictum et , quaado quo desert cenis a d pecie dicebaravi:reliquum est igitur ut quo disseraa Cpecies Proprio m accidente dicatu duae uiatur fiant m hae D. ferenetia Propriam Atem a disserat ab accidente relinquetur namqua. Specie m Disserentia toe Genere dignerat. raedictum est iuri oram ad ipsum . merea. ibi. Q uarum igitur sis tu eversi ac iadissereariis, tribis vero Disseremia, sidua ratem speciei una vero pro ij ad accidens,
decem erunt omnes: quam quatuor qua
savi Generis ad reliqua superi a demonstra in
Disserentiarum quinque vocum numerus
cenas Speciei Disserratia. Proprium accidex
pue Genus unum inter alia, quae assignati possent, cum Acci est. in quo Genus cum accidenti conuenit, dente con scilicet de pluribus praedicari hoe autem uenit. in . tam accidenti sepaiabili,quam insepara, dii Tert nil inest .Quatuor autem sunt ea quibus differunti Primo Genus est prius natura ipsa Specie.at Accides utrumq;. est posterius, tam separabile,quam inseparabile .Secundo. Genus non praedicatur secundum magis e minus,at Acc. des suscipit magis
103쪽
minus.Teiticae Accidentia in indiuiduis Disserentia speciei Vae si dicat, sicut non subsistunt, at Genera prius natura sunt in potest individuum sine Specie intelligi. se quam in indiuiduis, Speciebus Quat quia est natura eius cita nee Species sineto Genus praedicatur in quid at Accidens Differentia: unde utrique est commune.ut in quale, vel in quomodo se habet: si enim semper adsint suis subiectinde quibus prE- diei tui qualis est homo the spondctut est dicantur.Unde hie Albet tractat .s cra dealbus:qualiter se habet respond. ic det aut propositionibus,quas vocant sempiternae studet Hie reddit rationem Porphyrius vetitatis. quare non tradidit comparationem Disse Differunt autem in quamor Ptimo. Dis nirentiae ad Genus . nec tradidit Proprii ad ferentia praedicatur in quale . Species tu inquatuor. Genus.&Speciem: inquit ficta compara quid Secundo differentia de pluribus spe . tione superiorum cum posterioribus.non ciebus praedicatur,at species scilicet specia Dest necessaria rursus comparatio posterio lillima, solum de plura bus indiuiduis. Ter fixum cum prioribus, quia eadem est,quod tio. Differentia est prior natura specie cusupra diximus sit uniuersaliorsubi videturPorph yri usi Gcognouisse Dii Terentia ultimas unde A-m Cn- - et An V, W-- uicenna paulo seuerius, inquit. hec omnia
De Comparationes crenti crum .idiph ii rei ignorantia in ta se dicta:
ccie, sed tamen quo modo haec intelligenda
sint d num cognouerat Porphytius viti- e. - ergo disserevi iam Persei est. a mas Diste tentias specificas. atq, etiam Am vadite participari omise enim equaliterpar ristot. superius satis diximus, in capite de tui mi particklares homines e riuionatre Dis Disserentia. Quarto, Multae Dii Terentiae vi ac ferentia commune etiam est semper adesse concurrunt.ad unam Speciem a multae t s. quae icaeparticipaat demper enim Socrate species nunquam adis nius constitutione. rationatu eph, semper Socras ei homo Ratio huius est uic.quia una Differentia habet se,ut potentia respectu alterius.quae s. Propriam tem Disserextia quidem estis eo, est velut actiis de hoc verum est demissi quod quale est praedicari Specieivero in eo. quod tentiis suboidinatis, quarum una est sub quid est Nam et homo velut quare quod acci altera ut sensibile dc rationale secundum tiatur no tamen simpliciter erit quali, edsecun vetitatem jam prior constituit Genus: d is id quod Gexeri aduenientes Disserentiae quod est velut potentia,& materia. rci pes um confliruerunt amplias. Disserenita quidem , stet totis dii Terentiae.
iis laribus sepe peciebus co sideratur, q-em, Quod si obiicias duas Species aliqua obiectio.
adinsdam utar pes in plurib sauim ibssive do ad tertiam concurrere . vicum exani,
eie differentibus Species veritas iiiii in his mantibus Specie diuersis tertium interim 3 specie sunt. MA Au . est Amprias Disserenita toeteatur, sicut mulus ex e a d asina prior VI ea Decla,quae est fecundi ip tinfimia nascitur, de similiter alia Res p. Alber id Dilutio.
enim ablatum rasilendetarer mi heminem ho e sibi indiuiduo, tamen ipsa natura, ni- mover. interemptus non fert ration e cfim us specie non coniungitur cum altera ad
sit Deus amplius Disserentis quide componitur tertiae colla tutionem .sed ista maiora sunt. eum alia Disserensia rationale enim di mortale quam locus praesens patiatur.
c Speciei quam speciem que menim ei a ui Wm- 'o ini, In a diis permiscetur ad muli generationem: equa autem urentia cum simpluver asino compestia nunquam pers et Differentis ver et Proprium commme qui Lspecie con mutrem dem habent Vfluiter participm abi s. mae tenuenit Duo sunt, quibus differentia cum Sp paulitarit aequaliter enim nrtiona ta ration iai cie convcnit. Primo, ncutra secundum a Pet: hristi ita,ri Hirassit. Et empere ' omni in iis. ec minus.de suis praedicatur. Secundo vides: tomunem rius te etsi enim carietur suit cui Specicis per ad sti ruiduis, ita pesti'. tameuades, quo natam est iam et, a L. t i
104쪽
eicitur: adiniam risibile tu ea quodna: amesthabet emper sed mon in eo, que semper ri,
Propriam autem Disserentiae , quod haec tili idem de pruri m spetie vi dicitur ope ut a. licet de de Deo, et homine Proprium vero dici- inrde uuafritilpecie cana est propria. Et Differentia quidem icis est consequeas, quoruin est
dissere vela.sed i ion con ertitur Piopria ver convit pium Dirum de r. i. que iam an Propria: propter id acta conxerim ur.
Sexta colla D sis lenita, toptium in duobus ira Diff. dc coiis tenuitat. Vin duobus disserunt Con-Proprii ueniunt primo, ut enim ita rentia predi-In et convcreatur aequaliter de suis speciebus non seniunt cundum magis de minus, ita: Proprium. i. Secundo, sicut Differentia uniuersalitera de suis speciebus praedicat ut , ita Proprium uniuersaliter de specie, e cius indiuid ais.
In et disse. D Terunt.quod Disserentia de pluribusrunt speciebus(eo modo , quo antea diximus
Proprium de una praedicatur. Secundo, a. Diti etentia non conuertuus cum specie, Proprium vero conuertatur.
De Comparatione Diferentia climaccedente. Dissereni antem e accidenti commune quidem est de Dribuis dis commune vero est cretaea quae sunt laesepares ilia Accidentia senti per m omni adeste bipes enim semper adest omni I misi diem omnibus corari nigrum ei similiter
L Diderunt autem, quoniam Usementia eadem continet Species, m non eo utinetur: scorit, , net enim rationale Deum di hominem accidentia ver o quo ereidem modo continent eo quod in pluribus ini aliquo diaer modo continentur, eo quod non unius accidentit susceptiua in s b. tecta sed Iuriam. Et Differentia ridem in est, em irremisibilis Accidentia vero mare, remiam sv θ:vni. Et impermixtae quidem sunt contrariae disserenite missa Maena naa: ruam sunt contraria accidentia Uitiusmodi quidem communiones e proprietates disse, rentiis, caeterorum sit. Species ver quo quidem dissert a Genere. tm Disseremia dictum est in eo, quod dicebamus, eae nodisserta caeteri .e quo disseremia disserta catem. Deinceps s adisserti Propria et accidente, ceιν.
Conueniunt primo Tam disserent a Septima quam Accidens de pluribus praedicantur collatio Secundo. Sicut Dii Arentia semper conueis Differenr. ni illis, quorum est dit Terentia ita Acci Acc. dens inseparabile semper inest. Conueni. Distbit autem primo Differentia sem entia. per piaedicatur uniuersaliter de speciebus, i. di de omnibus indiuiduis . at Accidcns non uniuersaliter: album cnim de homi Dii Aretia. ne, sed non de omni praedicatur. Secun I. do. Differentia non suscipit magis aut mi mnus,at accidens suscipit. Tertio, contrariae Disterentiae non simul miscentur ut 3- rationalem irrationale at contraria Aocidentia miscentur et ex albo enim .nigro fieri possunt colores medii ut Iubiu, pallidum. dccis
De Compnatione Specie cum Proprio accidente
Speciei autem ruri conmune aidem Dest ad te uicem centi Uta praedicara Nam siquid
homo est risibile est et siquid risibile est . homo
es. Risibile vero, subdsecundam id quod natum .es ridere. sumendumsaepe iam dictum est. commune est quoque em aequaliter esse, aequaliter enim adsunt species ijs. qua illisparticipant, in Propri. is s. quorum sunt propria Di f.riotem peties Propris quoniam spe cies quidempotest , , alioram Genus eis. Pr
prium vero adiarum specierum esse Proprium imp sibile est. Si species quidem a ii subsistit. qua DProprium: Proprium verbpost fit in specie parate enim hominem esse, illi risibile. Amplius. s. Decies quidemsemper actu adest subiecto Pr priam vero a liquando actu potestate vero se, per homo enim semper actu est Socrates non, rosemper ridet . quam tu, lassi semper visit risibilis amplius quarum terminisunt differen . tes e ipsa fiunt disserentia potem species uidis sub Genere esse rem de Furibas et dij
ferentitus numero in eo, aed quid est praedicari, et caetera huiusmodi Propri ver , et set, di omni. semper adeste. ecie vero et accidentis remmune quis elyda garibus prae icari Raraver. si aliae cἷmunitates,propterea, P. quamplurimum distant iaimitem accidens,m id cui accidit. Propria ve
105쪽
'ζmogost labens, ' Cinnamquamque fui delia diuersa Tertio Species est prior Aet
axeramura et idem vecteparticipare plaribus idente. Quarto, non suscipit magis aut mi Dic maccidere: ibus V separabilibus et in D nus: Accidens vero suscipit. ratili= s. Et Specie quidem praelate Can: Haccidentibus et letiani sint insepara uia severa et eximes Ariectum, uti is idem accida: ccidentia vero posterioris generis sunt m adaminiae turae. Et Spectat quidem micipatio ae-
De Comparatione Proprii cracci
dentis. commune autem Proprio m inseparabiliae caualiter est acri exiis vel es inseparabile At,no aequaliter aethiops enim aethiope habere identi est. qaud praeter ea nunquam censi stant posse colorem vel inten um amplius vel remis ista in quibus confider1tur quemadmodum enim sum fecundum nigredinem. Re sta autem de Pro preterii IF nec ut ijssu homo ita nee praeterprio et Occidente dicere: quo enim reprima nigredinem seu stit Ethiops . Et arena pecie et Di serentia et Cevere di seri dictum eum semper m omni adest proprium fico iust- est parasile accidens Differant ratem, quoniam ro- In duobus ista conueniunt. Primo Pro 'ium vnisoli Speciei adest, quemadmodum ri- latio spee prium c Species de se inuicem praedican sibile homini: inseparabile ver aecidens, ibi di Pior tur.Secundo, sicut Species aequaliter,e no rum non Mum Aethiopised etiam coruo adest. Indi conue secundum magis e minus de indiuiduis mca boni, et ebeno, em quibusdam dijs Amis iunt praedicatur, ita di proprium pitui Propriam conuersimpraediratur de eo, cuius i. Disserunt autem ii mota quod species est Propriam. ma est iter est . inseparabile varo respectu unius potest esse Species. respeetia accidens conaeo non praedicatar. Et proprio- Iti . diit aliorum. Genus loqui vir autem de Subal ruin quidem aequalis est partiti itis. accidet ium nauseol
terna a Proprium semper resperui unius ver vel magis vel minas Sua quidem aliae cta Speciei est Proprium, intellige ad aequale munitares,vel roprietates hi, qua dictasium sed de immediateri quia Pioprium ab unico suffiunt,m hae ad Ascretionem eorum comm subiecto proxime fluit. Secundo . Species nitatisq; traditionem est natui prior Proptio:Proprium autem Proprium conuenit cum accidenti in Dies es. post et ius. Testio, Species semper dicit separabili .ut subiectum,cuiui est Propriu olliis, astum, at proprium aptitudinem. Vt risi vel Accidens non sit sine utroque, cu A pio tibile, flebile. Quarto. alia est definitio Spe cidenti vero utroque convcvit, quia om Aetidi i , ciei. alia Proprii haec disterentia ponitur, ia in quali praedicantur ut cognoscamus diuersam naturam esse Specie dc Proprii. Non col. Cum Accidenti vero conuenit in uno, latio Spe quod de multis praedicatur. et ei: Ae Sed differt Primo. species in quid Aeci-cidentis dens in quale vel quomodo se habet praei. dicatur. Secundo, unicum individuum, vis et nicam habet speciem, tamen multa Acci, Sed differunt, primo quod Propriu soli
aequaliter se habet, sed scicundum magis de
106쪽
IN LIBRUM CATGORIARUM ARISTOTELIS:
Per Doctorem Franciscum Toletum, Societatis IES V.
De quot, quibusique rebis actur ty
os Porphrti init u ligitur . scilicet perfecte habere metho Libtore,ctione.ipsius Arist.docti dum ad consequendam retum opinio Topieorunam.Deo auctore,ptofite nem. quae per tales syllogismos Topico scoris.
ri aggredimur: dc quamuis fit. Alter locus est. Priorum in principio, multa.que ad ipsius opera ubi inquit se intendere quid demonstra- dc modum procedendi de io de scientia demonstrativa sit tradete, ordinem uniuersalem intelligendum per si dicat, finem esse cognoscere demonstratinent praemittenda essent, ea tamen in tionem. per quam cientia acquiritur de s leaeto praesenti,quae commodius alibi tractanda utroque autem loco colligi in uniuersum tu, qui, sit sunt, de modo nos nulla cogit necessitas potest. finem totius ipsius Logicae esse , ,hi, explicare. relinquemes: idq; solum quod dictum antea vito cogaoscere methooperi huic nostro magis deseruit trade dam .dc viam sciendi.vel opinandi. Haec mus. Octo autem inter alia,quae initio cu autem via,seu methodus est tripartito,i- ius bellibri tractari sole t. ptaecipua de uis . in methodum definiendi . meth Praemittit legimus,sunt autem haee. Primo Proposi dum diuidendi. dc methodum argumen- octo, tum.seu Finis, is sit,queue intentio,aut tandi duo enim sunt.que de quaque rec instituturix que omnia idem sunt secudo gnoscimus,rem ipsam,di rei proprietates. quae utilit itertio.quis ordo quarto Di evaecidentia sed in re ipsa tum ementiam. uisio huius libri quinto, Proportio ad tum pat testis tuta essentiae rei cognita lios sexto,uia doctrinae:septimo, Inseri nem cst definiti, ad partium cogniti Optio libri.octauo,eius Aucto t. nem est diuisio ad proprietates de re in- subdiuidi Citea primum, haec tria speculabimur qui tendas est argumentatio, licet diuiti rut primu primit, quis finis peculiaris huius libri e secundario ordinetur etiam ad delinienti l secudo subiectum eius aertio an ad Im dum,d ad argumentandam dc definitio eleum,an potius ad Metaph si cum perti quoque ad argumentandam Hic ergo cit a talis cognitio finis Logicae.cognoscere methodum sci
, ... . - endi rem sic totam perfecte.
De Fine burus libri radica ui .utem his non habetur nisi per tres'. gicae fi
mentorum, Caetus(vt inquit Aibertus ordinare. com nis obtine ut igitur ad primu deueniamus finis ponere. colligere indinare est simplicia tu ritibus ex duobus lisis Atist colligi potest; unus ipsa cognoscere.&sic cognolcere,vtvnu actibus,qui esti To. mptincipio.vbi dicit propositu quodque qualiter in pia dicando de in sunt.ordi- esse methodum tradere, perquam posti, subiiciendos habeat, cognoscamus. sunt nare, comis
inui de omni proposito problemate di enim varii praedicandi 5 subiiciendi mo ponere,colis Iogietate Ex hoc hic finis Topicolum col di.muliiplicitcrcnim aliquae Praedica ligere.
107쪽
mr. subiiciuntur, secundum rerum ut quid primo praedicetur,an termini seu vo i Fundam. tiplieitatem. Componere est ista ordinabi ces,an res ipsae Existimo cis dicendum,' praeduba ad inuicem coniungere. siue dum de fi res praedicari .enunciari, dici voces vero alitiac dinimus siue due nunciamus Colligere cit praedicare instiumentaliter,ec dicere,,e dicuntur, inferre. unum ex alio deducere. Hi tres nunciarea eo nec plus vero formaliter, in voce prae actus,ut antea in diuisione Logice dixi tellcctus eis est lue.veibi stati a. si quaeras dicani ocmus. in Dialectica seu Logica traduntur. quid praedicat uti, si petis quae in causa inmm perficiunt ut sed primus in libro prae cilcctiva praedicationis est intellectus si senti qui tradi methodum, per quam prias,Pcr quid praedicat formali tela sunt
notitiae diconceptus, petas instiun cntali oces dicam si quaeras quid piae dicatur quide nunciatur .dicam se res igitur predicantini, nunciantur.vnde res sunt praedicatum. subiectiim passi uti quod alii praedicati obiective vocant.
Ex quo ad difficultatem illam respon Responsio deo hic tractari primo per se de libus ad questio. vocibus significatis, aut per conceptus ex nem. agi inplessis drande secundatio ipsos coceptus categorijs vltimo tanquam externa quaedam in perte de Sed desubiecto huius libri iam agendu strumenta praedriationum voces ipsas rebura Non est autem satis ater omnes constitu Non tamen absolute te s. vel voces, vel conceptus his considerantur; sed ut sunt ordinabies secundum subiectionem, praedicationem Subiectum igitur huius Nota libri ut optime dixit Alber est simplex quod Suia
numquodque simplex ordinemus didi.sponamus secundum suum modum piae, dicandii subiiciendi. ex quibus fim, huis ius patet: est enim eius proximus finis eo. gnitio omnium ordina bilium in praedi.catione, subiectione finis vitamus est: ad dei inritones, argumentationes quae non sine his coustare possunt.
tum, quod id sit varia enim existunt placitat sicut in uniuersum de totius I ogicae subiecto. dc de libro Praedicabilium dice. bamus Alexan. Simpl.existimant hic agi de vocibus simplicibus. quod colligunt ordinabile per lubiectionem, di praedica te crumi exca. a. s. quenti ubi dicit Aristoteles: que tioncm ius libri dam cum complexione, quaedam sine cinplexione dicuntur hoc autem videtur te. Dus conuenire non posse, sed vocibus. Alia fuit sententia Eustrati iii Auer. aliorum,hic agi de rebus non autem de vocibus ratio est ex Aristis et huius ubi diuidit ens in decem Praedicamenta non ergo Praedicamenta sunt de vocibus. Tertia sententia fuit Porphyrii, ut videtur, mali oram,qui nec dc rebus,nec vocia
an liber Praedicamentorum ad Logicum, . an ad Metaph icumpotius
pertineat Sequitur, quod tertio sui loco propositum:an iste liber ad Metaphylicum vel potius ad Logicum pei tineati At aliquium docti ex coletuis vehementer condi. Opin. tendun , nullatenus perta nere ad I osticu, diciaterico bus. sed de conceptibus existimarunt esse; sed ad Metaphysicum quorum ratio or rum.
Ammonii. scilicet de Generibus,&intentionibus se eundis ab intellectu facti Se cuiu mora uufuit,quod in huius fine Aristoteles dicit: scilicet Generibus haec dicta sufficiant. Quarta sententia fuit Ammonii qui de vocibus hic traca ari,ut per conceptus rerusignuficatiuae sunt. asserit vel de rebus vitissima haee est Hie liber totus cst de te Ratio opimbus,ai Logicus res non tractat. scd intelio nionis.
nes ergo Logicus no en hic liber Ad hae Diluitui. rationem potast te spodita ex Alberio hoc loco non tractat ista entis,ut entia, ia-turae sunt,hoc enim est munus Metapbysici scivi orditiabilia secundam subie- mediis conceptibus per voces explican- ctionem. Ait aedicatione. hoc idcmsutat Hoc etiam habet Boetius dum docet. im et Burteus asscrens . hic agi de rebus,vehic agi de vocibus, ut rerum sunt signifieatiuae Nominales ad voces, dc nomina.omnia referunt,ut solent.
Haec diti cultas pendet ex alia,niani usubstant melionibus.Quod si obiiciatur, Instantia. hieres secundiim se tradi vi parci in contextus Respondetur cum Boctio in presen Soluit isti dii hic tiadultu res,qua voccsi plene extis
108쪽
explicantur. nisi praesupposita aliqua re tu ro quia, ut superius dixi, no possemustio cognitione ita posset dici de intentioni modos cognoscere,quin aliqua facilis. de Q*omodo bus, quae sine aliqua rerum cognitione confusa te cognitio praemii teletur, opti Dic in epcifecie non cognoscuntur malatione de consilio Aiis t. tes ipsas pro gQ id in
. Fun Sed ut hoe ex propria radice eruamus, de posuit; non sicut Metaphysicus earum in M' revi 2In clic tu veritas magis constet , est adueitendum quirens naturam, sed supponensivi vacios L A s incogni; D quod intellectus primo scientiam dc eo modos praedicandi de cognoscent supc p dcxq
ne diu 'nitionem naturae rei consequi affectat,ta eas testandatos elicerem quod ipse clares W- 1eium mi me multiplicitet ab ho impeditur. Pri ostendit, dum definiens per praedicationeti m 'dic mo proptet multitudinem naturarum re praecipue. de aliis similibus rationis respe impcd tum . Climen in innumerae sint rerum na ctibus definiuit.Semper enim substantiam tutae d: licile est cognoscere,ad quam ha petitae dicatione explicat,d qualuat edicitrum res, quam cognoscere studemus, per esse. secundum quam quales esse dicimur. tineat mens estim vagatur admodum hinc Vnde alia ratione hae Metaphysicus, inde incilii tendo. Impeditur secundo, pro alia Logicus considerant. Et iudicio m opter communio item .dcconiunctione mul hoc elle uidens nam in libris Topicorum tarum naturarum in unum; cum in una re, innumera loca argumentandi, sunt Popo
vel subiecto, multae concurrant naturae sitiones Metaphylicae, scilicet Si quod ma- quas distinguere ei sci admodum difficile, is videtui inesse, non inest nec id quod ut in homine uno, coniungit ut Libratia minus. Contra tiorum eadem est discipli- dc varia accidentia. Tettio,impeditur, quia na; dc alia multa Haec tamen Logicus conmN non habet aliquam viam vel modum di siderat, non ut probet, sed vidc aici, oce in stinguendi. 5 cognoscendi rem Contra iis modos ratiocinandi de argumento iud haec tria adhibue iunt Metaphysici per eo eliciat. Cur ergo non praesupponet hic a-A rum scientiam remedium Contra primu liquam rerum facilem cognitionem ut reduxerunt omnem multitudinem natu innumeros praedicandi modos, de alios teratum ad decem ut nulla sit res finita,cu spectus intellectus colligati Inferturigi, ius natura sub una ex his decem non com tuti Praedicamentorum doctrinam esse prehendat ut Contra secundum, istas de I rigicam, quantum ad modum hunccaaeon ludit. cem naturas ita distinxerunt ut earum in tractandi,considerando modo praedican rebus permistio intellectum non consun di, de alios respectus mentis in eis.
delet Cotra tertium,proprietate , di sig*3 Dertilitate ordine diuissione proportis
quaedam ipsarum inuenerunt, perqux di
gnoscerentur. Ex quibus non erit diti icile ria,iliscriptione, aurei propositae naturam inuenite, quamuis Tore huius libri. non in particulari statim. Haec omnia Me Sequitur secundum de Vtilitate. Hae Vtilitas. taphysica sunt. Logicus autem ex his dece autem Praedaeamentorum cognitio utilis naturis decem modo praedicadi desumit, est. dc ad definitiones quae ex Generibus, fundatos in his decemodis entis, ad quo dc Differentiis constant,dc ad diuisiones. omnis modus praedicandi rei pertinet de quae multipliciter fiunt sed ad demon. reliquos desumit secundarum intention strationes, quae de subiectis, per definitio- respectus: ut quemadmodum ex cognitio nes proprietates ostendunt di ad Topicos ne Metaphysica rei naturam cognosci syllogii mos, qui circa problemata variamus. ita ex modis his praedicandi de aliis tanti quorum aliud est problema Accidere spectibus secundarum intentionum, pti tis aliud Proprii aliud Generis,aliud Devi de Atist more numquemq, per se cognoscamus de finitionis. Haec autem omnia ex Praedic in eo hinc postea singulas propositiones.&qu mentis habentur. stiones consequamur.an sint Genetis, an Ordo est clarus cum enim iste liber de ordo.
ch Disterentiae. ecqualisan Accidentis huius simplicissimis tractet,in te alios est collo. vel alleliu3 de possimus secundum vatia candus.ptaedicata cognitiones.&cognoscedi mo Diuisio est in tres partes in quaeda prae Diuisio.dos de naue,diuidere,argumentati. At ve ludi essalia ad ipsa Praedicavicta,quae
109쪽
Anter red earn cnta dictatur. Se in ipsa Pied. iii ita .c quaedam multa commv. nia quae Post piaedicamenta dicuntur. Proportio. Iroportio huius est sic utimis ad totu, si ad totam I ogicam comparctur.
ordo do. Circa stud, cilicet docti inae viam . est ctrinae des considet in dum apud Auctroem ista duo via docili inraxime distingui scilicet oido doctrinae,naequom revia docti inae. Via doctrinae est modus do distili in genus probandine ordo doctrinae est, guantur. secundum quem in scientiis, quaeda prius, quaedam posterius tradunt utri modo hieno tradetur via scientifica de de in onstrativa doctri irae clim non demonstratione agatur. sed modo quodam potius disciplinae, cu procellus definitionem di tessione fiat. Modus eram ess potest,uel per emostrationem. vel perdennitionem v diuisi.onem tantum, cum sola eorum explicatio, ne, vel leuiori etiam aliqua probatione, quam ipsa sit demonstratio Hec ergo Praedicamenta, iuxta natui eordinem iunt collocata modus autem est,quem diximus, non per demonstrationem sed definiendo, diuidendo ch explicando, ac narrando
singulorum propria cla quandoqi facile de breui aliqua ratione id probando. Circa inseriptionem . iste libet dicitur
Categotiarum N, ut notant Ammonius,
Porphyrius,dc ali interpretes Categoria non hic sumitur pro accusatione , quae a pud Iudices in soro fiebat sed propiae dicato. ut sit sensus: I. iber dece praedis ametorum Latini conuertunt, Praedicamentorum. Praedicamentum autem aliquando
sumitur pro ipso genere supremorali quando pro coordinatione integra multorum praedicatorum ab ultima Specie usque ad genus supremum inclusiue se sic est se n. lus libet decem praedicamentorum,id est. decem supremorum Generum,uel coordinationum talium.
Huius aucto est Aristoteles . ut volunt Themist aer. licet Iamblicus ut refert Boetius, velit, ne Architae, Praedicament rum inuentionem. Tamen hie libet Alath
est habendus. De aequivocis, Viriuocis, Olenomina titiis Cap. I. TV iuota dicuntur euoram nomen solum in commune est ecandὰm nam. Jubst intia Inscriptio.
categoriae nonae quid significet. Plaedica
Vnitiora ver dicunt quora me rementemmune est , em secundum nomen eadem fib- stamia ratio ut animal em homon atque los, communi ex immimine horum utrunque animInni capiatur re est ratio substant, eadem Siquis enim afligne virtusque rationem , qpidv-trum qi est quo ianimes est eandem gnata ra
Denemietativaver. dicuntur. t erisque agaliquo differentia casu siccandi m nomen habenta pecationem via Grammam a Gra mathin,
Cur de his Ant radicamenti prius egerit, O cur hoc ordine
Totus hie liber Graece solum in Capita
quatuordecim est distributus, ae libet Categotiarum in se raptus, at Latini in tres di . uiserunt partes, ut dictum est, in Antepra dicamenta Praedicamenta et Post praedicamenta. Prima pars est Anti praedicamentorum, quae nil ut aliud sunt, quam quaedaptaeambula utilia .ad ipsorum praedicamelorum cognitionem secunda pars est ipsorum Praeficamentoria: tertia quorundam. quae ipsa communiter consequunturti chaec post praedicamenta vocantur. In his igitur Antepraedicamentis conti nentur tres definitiones, duae regule, duae diuisiones unde multi a ilhtunt, Antepraedicam cta esse tria infinitionem Diuisionem. Regulam . alii vero esse quinque.secundum ea, quae definiuntur, diuiduntur, c quorum regulae sunt; scilicet, uni uoca, qui uoca,denominatiua subiectum de praedicatum.
In hoc igitur capite tres definitioncs cotinentur,cuius finem ut intelligamus aduertendum est, omnia dcccni Pic dicamenta tripliciter posse comparata, ut notat Al.bertus,tractis cap. 2. Primo ad ipsumens. cuius membra diuidentia sunt. Secundo,
unu quodque ad sua inferiora. Tertio primum praedicamentum ad nouem sc qum tia, vel nouem ad ipsum primu . quod cst Substantia. Si ergo ad Ens comparentur,
Ante praedicamentis. Sisi maluisius i. capstis. Praedicamenta triplicitet comparari pos
110쪽
inceperat, ratio da. plec Fundam
in eo aequi uocationem quandam habent, eum ens ad decem ista geneia aequiti in se habeat ut superius driri Poiphylius: si vero singula ad sua inferiora comparentur,
uni uoce de iis praedicantur: cum omne v niuersale, ni uoce praedicetiit.Tertio, si nouem ad primum comparentur Ommadceo denominative dicuntur. Cum igitur haec tria in Praedicamentis contineantur. merito Aristoteles premisitque aequivoca, que viai uoca que denomi. nata uadicantur. incepit autem ab aequi uocis,quia prima comparatio ad ipsum ens.
in quo aeqiii uoce conueniunt est autem prima quia ante omnia alia ens in dece in genera diuiditur,vel , t notat Ammonius,
quia sunt equi uoca simpliciola. quam uni
uoca clim aequinoca solo nomine .: cvni uocaue e nomine conueniant. Definiuntur autem lic:
AEquiuoca diruetur, quorum solum nomen comm Mei' secundamn mea verosub Iamiae raviis diuersa Pio cuius explicatione aduerte res significatas. v voces pariter significantes diu
ci vati loca i. ex aequi uocas mutuo ordine: voees,ut resis ni scant; te ,ut vocibus sig. nificantur, uni uocae vel aequivocae dicuntur Solet aurem a Logicis hoc ita distingui nam voces dicuntur, ni voca viri uocantia vel aequivoca aequi uocantia: at ressenificatae, uni uocat a. vel qui uocata hic autem non voces, sed res una uocae vel ae. qui uocae sitiuntur. Ad uerae preterea tria et Te opus, ut aliqua secundum aliquod nomen sint qui
uoca. Piimum . quod uni vocum nomen habeantiquando enim singula sua nomi.na varia habent, non aequivoca, sed multi. uoca dicentur Secundo quod habeant diuersas definitiones: li enim illa pluia. unicam habeant definitioncm n D me uiuo cadi centuriund Petius .c Paulus, non aequivoca sunt.quia unicam habent definitimnem citio quod habet an distinctas de fi
nitiones secundum illud nomen, id est, quatcnus peraliud nomen significantur: in quo montinum csi plura habentia di .ueita definitiones, quae tamcn in aliquo nomine sunt non aequi uoca: quia illas nobabent ut per tale notiae significantur. v cibi gratia homo xlco, in no nomine
animal AEqui uoca non sunt: quia licet distinctis habeant definitiones non tamen secun du illud nome: imo ut animal sunt, unicam l.ibeo definitionem Ex quo elicitur .aliqua est . qui uora, respectu alicuius nomitiis, non aut cm respectu alterius: quia secundum illud nomen diuersas lia. bent definitiones , non autem secundum hoc. V. ticanis latrabilis, canis caelestis, clamarinus in hoc nomine. Canis,aequiuaec sunt quia diuersas sub eo definitiones habent, non autem sub hoc nomine. Corpus, quia ut corpora sunt, unicam habent de finationem.
Hee igitur tria aequi uocis necessaria significantur in definitione: primum in hoc,
quorum nomen est commune secundum in hoc. ta odiversa: tertium in illo verbo, secu udum norneu hoc exemplo animalis ad honUnem riuun de pictum manifestat. ubi lecti dum tale nomen divcrsas assignat definitiones illorum. Aeqai voca dii rem
Sc lite telum ipsa verba Afristotelis. singula considerantes paulo diligenitus sei cxplicati temur. Instam is dicit aequivoca non, dii genti ot uiuo cum Naia una res non habet diue Ulcffinitio-i definitiones sub unico nomine, unde ni R qui 'nec aequivoca dici potest. Dioitui(dicii tui uu Mium no autem sunt: quia vere in se res nec sunt uni uocae , nec aequivocae nisi secundum voces. per quas lenificantur ut notat Boetius Propterea dicitur, dicuntur. Dicit ut L nomen quod non accipitur,ut distinguitur cotra vel buta ut notat Ammonius ted
pro quacunq; dictione significativa, quo
pacto t. lib. Periher. cap. dicitur. Q r. solum nomen commmie.
Dicitur OSolum Tut dicit Ammonius, ad excludendam definitionem ut sit sensus, habent commuhesolum nomen, id est, nomen, non autem definitioncm c mune: id c n. ex aequo conuenit multis.
dub Iantia vero ratio diversa. Ratio. id est definitio, vel aliqua descriptio non enim omnia definitione habente Iditatiua sat est. si sit descriptio aliqua, vel notio, aut manifestatio Substantiae non hie pro substantia dili incta ab accia denti usurpatur,scipio re se uisicitia , ut ratio substanti siem ficet rei definitione. dc hoc optimo consilio ab Aristo sulti situm