장음표시 사용
111쪽
stum,aliter enim omnia aequivoca dicercntur uni uoca spectu eiusdem norni.nis: quia omnia habent, nam de initionem ill vis nominis, vocis: quod Arist.cauens dixit. definitio substantiae, id est
Nota Notat Boetius quod ratio quadruplici
Ratio qua ter accipitur:vno modo, pro ratione, quae tuo clari dice . in anima nostra. quae est idem cum in
sumit ut tellectu:altero modo, pro ratione computationis, iecundum quam dicimus redde rationem tertio, ratio naturae. id est smilitudo, quae est inter id, quod producitur, id, a quo producitur: quarto, pio coac-cipuur, quod definitione vel descriptione
xxplicatur: sic in praesenti sumitur. Secundam nomen, additur propter teritu, quod explicuimus supra.* Vni eca dicuntur, quorum nomen commune
Haec definitio ex his, quae in praecedenti dicta sunt, est facilis Todem enim te no- re verba procedunt ted aliqua pecularius Dubium. hie explicabimus. Primum,quare desinit uni uoca pluraliter,cum constet res singulares esse, ni uocas respectu suo tum nominum: est enim cirus, muocum no mcnad unicum Pritum, valia similitet ludi.cio inco aibitror ita est respondendum. hi Aristotelem univocationem' pia dicationem in praedicatis considerare. dcca. quae uni uocantu vel aequi uocantii secu.
dum aliquod praedicatum tacum aut vox singulatis in praedicatione propria, uti diximus. praedicatum non sit, non hic ab A. distotele consideratur: non dubium tame, quin talia nomina, ni uoca sint cessenda, si ad unum significatum comparentur. s Dubium Dubitatur.qua ratione nomen, ni uocatis ipsis .c etiam in equi uocatis asserat eis
se commune cum commune iit uniuersale .quod in pluribus est,c de pluribus v-ni uoce praedicatur:atvnu nomen non est
in pluribus rebus, nec nomen de aequi uocis rebus, ni uoce piae dicatur Responctio Comune ex Arvino. Toc, in xippo. commune multis mi multipliciter dici, Primo, quod in partes dis accipi diuiditur, 3 non totum commune a. tiat ne sed paric singulorum sunt. ut domus dicitur communi quam multi habitant. Secundo dicitui commune, quod in par,
tes non diuiditur, sed vidissim in multotiuusus transit quo pacto equus dicim communis .cuius usus multorum est Tettio, comune dicitur. quod usu cum ' fitit, priuili, tame post, tu in commune manet: quo pacto theatrum dicitur commune:cia
enim quis eo utitur . illitast proprium:
quin do discedit. in commune remittitur. Quarto, dicitur commune,quod totum v-nico tempore in singulos venit quo pacto Scitur vox communis quia unico tempore in singulorum aures venit xit existimat Boetius, dealii, hic nomen commune dici sed ista communitas videtur esse non penes significatas res.sed ab extrins co penes eo .ad quos vox peruenit propterea dicerem hic vocari nomen commuisne,quod a multis rebus significalis participatui, hec autem participatio no alia est solutamquam significatio re enim nomine participare. est per id significari,&representari. Dubitatur praeterea quid est habere rara Dubium. tione eandem vel diueis a mi Aliqui existi. mant, quod habere rationem,est,quod definitio sit una illorum, vel diuersa secundum tale nomen utcunque sit siue accidentalis, siue substantialis unde dicunt homo Sio sunt, ni uoca in hoc nomi. ne Albuta quia participani nomen de definitionem eandem: homo enim est albus, leo est albiu,' in quantum Albus,,-nicam habent Albi rationem. Sed haec. magna huius doctrinae peruersio. quamuis Caietanus dicat,id esse Aristotele dignum sed prosccto hil magis ab eo alienum nullum enim accidens de substati secundum nomen d ratione dicitur: ut ipse ex prei se dicit, et de substantia: non erito subiecta dicenda sunt habere rationem praedicati accidentalis unde albis non uni uoce de homine dicituri habet enim suum modum dicendi, qui modus sequitur. scilicet denomitiatiue dc bc autem illa participare definita otiem eande. quae sit illis intrinseca: ac propterea addi Solutio. t ut illud verbum ratio substantiae, illa autem definitio albi respectu illo tu, nominis est. non ei .ec hoc est hic considerandum: non enim loquitur de omni uni uocatim ne sed de propria. sccundum quam unum
praedicamentum de alio non dicit ut sed de suis inscitotibus eiusde praedicamentu a Diaeinb
112쪽
D E NUN. Ex his diuinitionibus Alistot aliquot Nota..
nobis utilia colligere possumus Primo vii Ar Ulu aequi uoca.ut equi uoca. m nulla definitio acu ab ne communi conuerra ant, non habent e rogo is reii nus, ut aequivoca sunt, propterea praedica tantur. metrio excluduntur nec enim sunt Genu . nec species. quia haec unicam lubent definitionem Secundo docemur omnia
Dens minarius dicuntur, qvecunque ab
quos ludi feremia casa secundam nomen a best appe a laetem. i. Fundam. Expita at Aristot quae denominatiua di
De nomisi cantur. v. ut notat Simplicius d Au i tonat ita ut 'o,ca sua tu in categoriarum , quodam quod a tuo modo lunt media inici aequivoca .c v. modo me ni uocarini uoca enim nomen e rem ha-dia inter entea idem aequivoca nomen solum in Genera, de Species uni uoce praedicari. Ae lili uoca rationemri denominatiua vero rationem quia, nam liabent rationcm. Tertio om
tavninoca non habciat prorsus eandem sicut unium rei accidentia denominative de substanca: nec proiius diuersam: sicut a qui uoca, hi adici nominant enim substantiam ab nomen autem, nee prorsus idem . nec proc aliquo accidenti, a quo casu nominis dicius diu et sum: sicut album de albedo .can ferunt: dem rem dicunt, sed non eodem modo: alterum, ut cilicite: alterum .utcst in subiecto nomina non sunt prorsus idem, nee diuersum sed habent quandam cadentia derivationem inter se, dc haec dicuntur
. Fundam Suncio itur quatuo in e Saria, ex Am- D momi monio. ut aliqua dicantur denominativa. natiua ut a Piimum. vi sit aliqua conuenientiaret, ecliqud p rationis. Secundo visit etiam aliqua di- pciiciatur celsitas quotum defectu homo in huma-
hoc idem CAPUT LNume ab Iri otele hic dicuntur, ro
pite videntur, nota fiant de horum a in contia. exactio habeatur cognitio oportet rium. ut aliquot argumenta breuit c proponam mus, quorum soluta one illa facilius conu
quatuo nitas non dicunt ut denominatiua quia sequem ut Arg rentum primum sit. sunt neces sunt eaedem tes nec homo, de eo quia ad Nomen noti talum est vox ipsa, sed et i Argum, sin a. inuicem non habent conuenientiam, sci, iam signa ficati est enim nomen vox sig- licet. quod lio sit aliquid hominis, vel ho nificatiua: sed vox aequi uocorum non hamo aliquid leonis. citio,quod in nomi, et eandem significationem . ut notum ne sit aliqua diis militudo. Quarto, quod est ergo non est unum nomen, sed plura: sit in nomine aliqua similitudo : quorum sic aequivoca non habet communem defectu instuc misericors, non sunt de men vel si unum nomen habent quare nominatiua, quia omnino sunt diuersa non dicent ut, ni voca, id est, unius vocis nomina: nec iustus e iustus se musica, denominis. pro arte dc musica pro muliere habentes Secundum conita exemplum Aristote nigrum
artem quia prorsus sunt ea dcm nomina lis. Homo vivus: pictus non sunt aequi- Sunt ergo denominatiua, quae neque om uoce animal, sed analogice animal enim
nino eandem rationem nec Ommno diuersam nec omnino idem uomen, nec omnino diuersum habent.
Pet haec explicat ut definitio Aristot lis; illa sunt denominativa. quae ab aliquo h bcnt nominis appellationem, id est,que sumunt nomen ab aliquo, Ac denomina.ad ea non est ii omen aequivocum, sedanalogum aergo exemplo falso utitur.5c dimi. nutus est, cum de analogis non disierat. Tertium. Praeterea aequivoca sunt plu 3 Argum. . ra de plures habent definitiones,ergo non erant unica definitione definienda.Quartum Illa definitio denominativo a. Argum. tionem .seu nominantur ab aliquo, a quo rum vocibus conuenit non rebus, ergo casu. id est,transfiguratione aliqua vocis, conreestum tenorem seruat Aristoteles. dit Terunt: quia scilicet denominatiuum e clim primo res aequivoca dc uni uocas id a quo denominatur, in nomine conue definierit. postea transierat ad voces,ant niunt, ec aliqua nominis mutatione disse cedens patet, quia denominatiua dicun. tunt,ut album,albedo: iustus . iustitia. Haec tur casu differentia .at casu diffcrre, nonnis magis inquasti. sequentrixaminabunt . num est,n Ierum
113쪽
Nomen Circa primum argumetum Albe Mag. quodlibet tracto huius c. inquit, in nomine quoli- tria in se coactisse tria Primum sch ibet, materia. plectitur scilicet sonus ipse, qui ore hominis fit. Secun cum est tot ma in hec est talis illius so
ni configuratio et articulatio secundum quam, .ulacit vox, homo, Lot capra , qua configurationem ab imponente ad significandum habet. Atque haec duo inquit, sunt de natura nominis, quibus multipli, Ad, Argu catis, nomen multiplicaretur. Tcitium citSolutio Al ipsa significMio .e hae non est forma no-
Mitii ni in is, sed actus secundus id est persectio
colis equena, sicut motus aiat malis, qui sequitur ipsum animali non tam est ipsius forma. re hoc multiplicato. non multipli catur, nec vatiatur nomen de per hoc re, spondri ad argumentum aequivoca enim habent, num nomen cum tale nomen sit eiusdem materiae: formae.
Cotta Alb. tria sententia mihi non placet, in hoc. quod altitui significationem non isse fot-mam nominis, sed configulationem hoc enim videtur salsum quod patet sic Ablata significatione a voce, etiam manenteeadcm configuratione, non dicitur nome:
ergo illa non est forma Praeterea, poteste ne talis configulatio in voce, quod nosit nomen d cfestu significationis ut patet in vocibus non significati uis:ergo signi si
catio est forma. Praeterea, nomet ut nomeest. signum est: vi patet ex Arist. I. Perlier .
sed de natura signi est significare ex occde natura nominis, e ita existimo cue di
Ad argumentum autem Respondco. quod incompolitis ex matellae forma.siue substantiali siue accidentali non est sumenda multitudo numerica penes for mam. sed penes materiam: It docet Arist. i. de caelo, cap. unde licet in Petro multa, dc varia accidentia sint non pluia, sed, num ense dicendum ita similitet, licet multae significationes sint:quia unum est subiectum illatum .i una vox dicitur,nia nomen, non plura, in hoc est obseruandua Ad replicam vero qua argum ciabatur, i Ai ergo dicuntur aequi uocatan moca potius,
quandoquidem unum sit nomena Dico ex Simp. in Prologo, quod non dicuntur uni uoca solum . quia unum habeant no
mcn: lc qiua simu , dc coniuncte di insc- IN CAP. I.
parabiliter unum nomen habeant. i. illud nomen, ni vocum simul testanificat de ita ratione unam,cadem aliam ut homo omnes homines. nec potast cadere a significatione unius, quin cadat, chrei utetur a
significatione aliorum hine est quod unica impositione ea omnia significat. At aequivoca habent quidem unum no mcn. sed non inseparabiliter. quando alia rati ne unum .atia aliud significet: potesta significando unum deponi nec tamen cadat ab altei ius signis Latione minde est. quod p. viribus impositio rei bus, qui uocaad signi triandum imponuntur propter hanc scparabilitatem dicuntur aequivoca, id est vocis aequalis. Pollumus aute hinc colli uere res mulii Nota.pliciter se habete ad voces. Quaedam enim Rc niuitis unica definitione xv ni eo nomme con modisse uentiat. dc haec uni uocalatine, nonyma abcnt ad Graece vocantur. Q raedam ex opposito voces. multas definitiones. de multa nomina habent: ut homo Scaco. respectu harum duarii vocis hae Latine diu ei si uoca dici pos Heteronysunt. Grece heteronyma dicuntii Quaedam a. tertio ni ulta definia soncs sub unico hab cinomine, isti Latine aequivoca Graecello. monynia, dicuntur. Quaedam ex opposito Homony- unam et finitionem variis nomini biis ex ma. pretram h bent utensis, gladiu a in haec mutiri ca. Graece Polyonyma vocant ut PolyonD quamuis ut notat Simplicius e ex iis . ni a.
in poetica probat, haec aliquando synonyma vocanto: deinde, ut in medio denominatiua, Graece paronyma dicta . collo Parony- cantur: quia haec nec omninolde, nec Om. a. nino diu rsu nomen habet fides initione. Circa secundum argumentum distin et ionem aequ: uocorum proponere oportebit eorum vero naturam quia altior e
obscurior est . alibi explanabimus: dc quia facilio rei it, si pei voces. quam si per res explicetur, ipsas vocc diuidemus: ac quidem diuisionem Ammonite Boetii sequentes eam periri lemus Aequiuo tu duplex est .
quoddam a fortuna. vel violis dicunt. tali: ducasu quoddam a consilio A fortuna est se
quando vox imponitur ad plura signi si ei soli
candu :nulla consideratione, sed casu quintadam. ut aliquis Romae imponit filio, men Petri aliquis etiam in Hispania iniuponit idem nomen: tu uetalis vox illa plu-
114쪽
t DV AEQVIVOCIS, UNI VOCI ET DENO M.
. Consi a significati est equivoca a casu Aequi Analogum 1eaula est, quod multa si et . Analogulio, idque vocum a consilio est quando considera nificat propter ordinem di de predentiam a causa. rursus da tione. ratione quadam nomen ad plura ab uno,quod est illo tum causa:quod si fueplex est significandum imponitur di hoc duplex rit Ciula cilicien ridicitur analogum ab e
eli. consilio pure aequivocum ea analo ficieti si finalis, a lintali vero fuerit mate- um: pure aequivocum a consilio est, qua Dalis, materia unde triplex et analoguo vox pluta significat non propter ordi a caula: primum, dicta lenti quod mulnem .aut si hiudinem aliquam ipsarum auigmficat propiet dependentiam ab v rerum significatarum inter I e: sed propter no quod colum est causa efficiens. V. g. aliquid ex parte imponentis:vt quando a medicans sis medicinale dicit ut de Medi. liquis imponit nomen filio suo, Caroli cocut ante aegrotum similitet de so Non C.
ptopte memoriam di recordationem pa- c cibo de emplastris, sed M. dicus diciturrentum, qui tali nomine vocati sunt .tunc medican ta quam cauta est ens reliqua nomen Cuoli est aequi uocum ad parcu eatenus medicamenta dicuntur,quatenus
te s. de ad filium a consilio sed pure aequi, ab illa causaesti eientior ditiata pio cediatatio eum: quia non significat sua significata Analogum asine, est, quando, ulta no- propter ipsorum ordinem, vel similitudi me significat propter ordinem ad a inem. Hoc inter alia duplex est a cmoria quem linem: ut lanum dici tui de animalidia spe. pro diuersitate scilicet eoiu quae abcnte sanitate ni,de vi in e medicina, mouent ad imponendum nometi. Igitur sed de animali, tanquam de eo in quo esta memori. Q. quod modo praediximus a sanitas: de reliquis ut ad sanitatem ordi- spe.quod imponitur ad plura significan nantur. urina, inaesi signum med ina, dum propter aliquam boni expectat: one quia est causa ilius Analogum a materia ut si quis puero imponat nomen Platonis est.quod plura sigmficat priapter ordinem quia expectat futurum Pirilosophum, vel ad unu ai. quod cit, ut subiectum illorum: nomen Petri, quia spei a statutum diuo utensignificat plura accidentia di sub-
Petro deditum stantiam. sed accidentia ideo dicuntur en .
Analogi Analogum vero est. quod plura signi ita, quia omnia ordinantur ad substantia,
quid siti ficat propter aliquem ordinem vel smi tanquam eorum lubiectum. litudinem ipsorum de hoc maxime est Hoc, num est ommbus comune, quod
considerandum non enim omne equivo maxime est cor uiderandum: ta memoriae
cum a consilio, analogum est ut multi mandandum quod haec analoga a causa falso existimant. clima memoria dc a spe singula significant, nam formam, quae sint aequivoca a consilio . non autem ana preticipalitat rinii inscce est in uno signiloga:illud autem analogum est,quod ut ficatorum habeadem reliqua extrini e ta, uti diximus, propier aliquem unius ad denoni inamur id est per eius ordinem. alierum ordinem vel similitudinem signi Verbi giatia, tanum significat, nam sor, Analoetu icat. Hoc aute est triplex, similitudine iram,icilicet sanitatem ita dicitur de anieli pleu a causa, a proportionalitate Analogum mali, urina dc ni edicina sed de animali. i. simili tu similitudine est,quod multa propter simi principaliter tanquam de eo in quo nidine. litudinem unius ad alterum, quod princi ta est. de reliquis, cxtrinsece nam ranapaliter se habet .sgniticat ut homo prin non dicuurtana, quia ni habeat sanita-eipaliter vivum significat, hi ictum pro te m. nec medicina: ud ab illa sanitate ani-ptet similitudincm, quam habet ad viuu malis. ista duo extrinsece dicuntur sana: Hoc duplex est. quoddam a forma, quod unum. quia illius est signum alictu, quiadam ab actione: mima dicitur quando illius est cauta similiter medicans intrin-
. militudo in forma consistit: ut homo, sece,de Medico medente. de reliquis ex.viuum .ca pictum significat Abactione trinsece .ehens p. incipaliter desubitantia: quando similitudo in actione consistit: ut d lio vocaverunt Metaphysici dici per homines potentes crudeles vocantur Ne pilus,ri posterius:dcillo dicitur per prius, rone ,propter similes operationes cumo de quo intrinsece: de illis pcrposterius,de rationibus Netonis Regis quibus utranscce Analo
115쪽
Propo itio quid xi oportionalitas ad
Analogum proportionalitatis est quod plura significat propter quandam fgna ficatorum pio pollionalitatim illo quoadueite, quod apud Atithmetic in illa duo vocabula disici ut . pili portio Ni 'ritionalitas iopoitio est habitudo i ii ter diros numero quailcs,vel in squales ut habitudo qua tuo ad duo, n. quatuor includunt
bis duo Pio portionalitas est habitudo seu potius similituito duatum proportio. - secundum quana dicimus: sta ut se habent quatuor ad duo, ita se habet is, ad
tria tan utroque enim nurne tu maior bis
includii minorem: propterea 'Osto ita natitas dicitur proportio pro O. O nutu. que inter quatuor ut mimmum tot malit et termino fit,duos ex una parte, e duos ex altera.
Hoc supposito sunt aliqui termini plura significantes propter talem pio portio nem: ut iidere. de prato 5 homineri idciem in romo, ridet in pratum , sed propter hanc proportionalitatem: ut enim risus se habet in homine.quia eius leti iam ostendit, ita viriditas in prato, quia eius foecunditatem ostendit. Huiusmodi sunt multa nomina, inqitibus omnibus illud conliderandum est, haec nominatio significate i. lam similitudinem .aut proportionalitate: sed res propter talem similitudinem. Cum igitur tot Species aequi uocorum
i in definitione ista Arist conueniunt.
quod nomencst commum ,d ratio diuerissa non tamen Aris .ea omnia distinguere curauit, qua negotio praesentiri dera rnu, tile nos autem dcclara musiquutiona. nium scie probatissimoium interpretum rationem, qui suis vii, haec loco piae lenti tractatunt, uia uniuersaliorem cogniti nem, quam piaedicamelorum doctrinam,
Ad tertium argumentum .est solutio a. cilis. Aequivoca enim . si unum quod', per se sumatur. definita nequcunt, scilicct a. nis, cum suis significam per se. Homo cuiuis scilicet vivo in picto per se. de alia: at si omnia sub hac proprietate uniuersali con siderentur,quod aequivoca sunt definiri possunt in hae enim uni uoce conueni sit,
scilicet esse aequivoca di sub hac defia: u. tu in praesenti. Circa quatium argumentum onsi.
derandum. Primo in denominatiuis con l. Tandam. curriunt aliqua ex pati curauit, aliqua ex
Parte votum rex parte rei, concurrit unali II di id, quod latim form)m partici
pati scilicet albedo.d subiciatum ipsum al-bcdinis staticet corpus ex parte vero vo cum concurrit nomen illius sol mae qlioddicitur abi ractum Sc nomen parti pantis talem formam quod dicitur connota. uum, ut albedo de album rivistulaec iu
Adueite. quia potest, sic, quod unicam Fundam, formam in ie niuisa varie participent ut a sapientia, at ima dicitur lapiciis, clo
mo, di tu in .s operationes, qua omnia
aliquo modo sapientiam pallicipam: ita similiter in nomriae ab uno muli alacri uanis tur, ut a sapientia, sapiens, sapienter de mplentis; odii qua enim explicat variam participationem in re unius formae His suppolitis, Nota .res ipsas, id est,sor 3. Funda ua. mam, in participantia talem formam. dici denominatiua,denominata: voces vero de non tinatiua denominantia nec est curanda admodum huius sermonis proprietas. dummodo res intelligitur sic enim Logici loquuntur. Giaece veto vocant palonyma, tam reri quam nomina sed non per se. sed ordine unius ad alte iue sunt enim illae res palon mae quae clim una aliam participet, notiae habent consimile . quia in sola extremitate dii scrunt eorum nomina.Similiter cenomina palonyma, quae tituconsimilia sint, te huiusmodi se habentes significant. Cum ergo dc res de voeet paronymad Responsio catur. subii dice estu an in definitione res ad destio,
vel nomina desimantur ad quod videtur u pii ua mihi esse respodendum. Primo n Utrum scilicet esse idcns, quia vita usque potest definitio adaptari: si enim vocibus adaptetur, erit sic dicendum Paronum sunt no mina quae ab aliquo Tatiant nominis appellarionem id, st. ab aliquo de rauatione habet. scilicet, nutabatio. quo sol, flerunt casu.Si vero rebus adiptetur . erit hic, tantus P. Obynia dicunt ut res.que ab aliquo. scilicet ab aliqua forma secunditano me natu, ni appellatione rei; scilicet sic nomen, dc denominationes invoce sum ut, ut ab ea. scilicet eius nomine solo differant casu: cui dicatur. iuncta sita sese secundu
116쪽
Secunda.Nota l. ut aliqua dicantur Patonyma duo requi
nomen habentes. cuina sit ab altera, quod illarum omnia solo casu disserant. Dico secundo, mihi est probabilius hic non voces. sed res ut per voces significan. tur,dcfiniri. Hoc praeterquam, quod iust sententia Ammonii, Boeti oviliolum coniecutio ipsa, cibo. um Aristot id postulat,
cum dixerit. aequivocadet cuntur, uni uocadicuntur, denominativa driuntur codem tenore,ac illic res definiuntur ergo ec hic. Praeterea, quia dicit, dicuntur rerum autem est dici per voces, vocum autem dice re. Praeterea. quia si voces definiat , non
fortitudine fortis d. scendit ut dicit Atast. sed potius a forti fortitudo: at in te fortita, do est forma. qua fortis est. Est etiam praeter haec notandum, duo esse necessaria, ut aliqua paronyma,scia dc- nominatiua dicantur Alterum, quod sorma, d id quod formam participat sintdistincte nature.quod designat, ut notat Albeitus in hoc, quod dicit. Quaecunque ab aliquo ulla enim propositio interea distinctionem designat. Ex quo sequitur quod ne pectes, respectu generum, aut dissere, tiarun nec indiuidua te spectu specierum denominationem habent quia genera didifferentiae sunt de substantia Specierum, di Species indiuiduorum , tam in genetibus substantiae , quam in generibus acci
Est secundo notandum non solum ad
denomitiationes est necessaria participatio in re, ted etiam in voce, dc econtra Vnde aliqui solent distinguere triplex denominatiuum; in te tantum,in voce tantum,
in te, A voce simulta in re quando participatio quidem est in re no autem est in nomine.ut virtus,c ipse homo, qui eam participat. invoce tamen non est denominatioiquia in voce correspondent virtus, de studiosus: alia sunt in voce sola visu dis studiosus, non enim in re, a studio dicit ut studiosus, cum aliud studium aliud
studiosum significet studiu enim diligentiam studio ius, ut praeditum senili cat. alia sunt. in te, voce. quandocii p.riticipario m recum participarion vocis,admodum praedictum ivt albedo, album de haec sunt perscctarac nomitiatiua: se palmnyma.qii alii Aristot definithalia enim secundum quid sunt.
De Diu ove eorum, qua duum sunt.
Vip. II. Eorrum qiis dicuntur aera quidem secantam
complexioclem dicuntur, ta vero in complexi ne Ea igitur, quaserunc Am comple xienem dicantur. unt vi homo Arrit, homo incit ea vero quae se coinplexione Acamar Axi: vi homo,bo .cvetii, init.
Eorum quaesunt .am deflabiecto adleus Aemitur. insubhcto vero nuctos vi vi homo des Diecto quidem dicitur, quodam homine. Abiecta vero hac est Alia autem in subiecZ qaidem sunt.desubiecto Atem unco dic ntur. Insubiecto vero es dico,quod chm in aliqAosit, ne te- ut quaedam pars imposubile est esse sine eo, in quo est. viii ad Gran tua insulsecto quidem est in anima de Abiecto vero hac dicitur: O hoe allum in subiecto, idem e corpore om-nu enim color in corpore est de abiecta autem nullo dicitur vero desubiecto diiuntur, et ins biectosant,ut scienti in subiecto quidem est animaide subiecto ver dicitur ut deit matica Alia vero Merue insubiecto sunt, neque de subiecto est A dicuntur. v quid i homo me idam equus nihil enim talium neque in iubiecto, est, neque desubiecto aliquo dicitur. Si jiciter
autem quae sunt individua em unum numero . de
Allecto nuce dici. aruo abiecto aruiem nihil haram iliqua prohibet effieri quaedam enim Grani ca in subiecto est,a desubiectora odicitur.
117쪽
Co:Dplexionum consistentium dein consustenti arridescriptio.
Eorum quae dicuntur, alia quidem secanglim complexionem dic-tur. In hoc capite continentu duae diuiso.nes,quibus,velut quod compendio, continentur decem sequentia praedicam eta.
de ad ipsa eadem sunt praeambulum quoddam necessarium cum in his diuisioni bus ex qualibus rebus, dc quibus vocibus
praedicamenta constent doceamur.
Est igitur prior diuisio rerum,ut per voces significantur scilicet, quaeda sunt c6. plexae,quedam in coplex quae etia potest
vocibus adaptari ut notat Ammonius. Imo secundum mentem Arist magis est vocum,ut res significant: nam dii his diuidens vocibus tribuit. dc ita vult Simp. di bene. licet Auert. det rebus hac diuisio nem: nam quedam voces sunt complexae; ut homo currit:quaedam in complexae, ut, homo, per se, dccurrit, per se in quibus obseruare oportet ut in introductione diximus non solii vocum multitudine sed
significatam rem. Clim enim Logicus novoces secundum se,sed ut rerum fignificatiuae sunt scrutetura ut bene dixit Avice. no sumit rationem cometexi,aut incomplexi secundum ocem solam, sed praecipue secundum rem, unde possit esse complexum aliquod in voce, quod Lohicus iudicet incomplexum: Mecontra in voce in complexum, quod complexum sit, ut illa Genera,quae apud Porphy. cap. de Specie, legimus: quae in complexa sunt, licet
voce complexa appareant ut corpus animatum. substantia corporea Consideremus igitur Aristotelis verba.(Dicuntur Notat Ammon verbi hoe . Vpli Mi 3 rcbus, vocibus, de conceptibus posse verborum adaptari,quamuis diuersimode: dicunturtextus enim res,quasi per voces significentur de manifestentur: dicuntur voces, quia proseruntur.&pronuntiantur dicuntur concepturum,quasi enuncientur. dc percosir
positiones metales fiantae quo fit, quod , ista diuisio rebus, vocibus, d conceptibus applicari possit. res enim cum complexi ne dicuntur quando plures pluribus vocibus significatiuis manifestatur res vero
sine complexione dicuntur, qua do singuic per se singulis vocibus vel pluribus ideri signi.
118쪽
vincere melius in . complexo, rum, qua currit, vincit, exepta poni tu la
Cassam rhaec sentensignificantibus signi triantur. Voces verouci conceptus cxim copi cxione dicuntur. quando plures multa significantes,3 e. nunciantur. pio seruntur: sine complexione veto,quando uni voci cli conceptui res ignificata respondet. Hic autem obserua non esse complexionem aliquam
in voce, di conceptu.quin aliqua conexio vocum, aut conceptuum compositio interueniat. non enim conceptus aequi uocis rei pondentes complexi sunt. sed absolute plures: nec vox aequivoca complexa, quia non per modii in alicuius composita Oi ligniti Lyee pati terres, cum per talem modum non significatitur.
LSecundum complexione. Dubitabis. quare praemilii compi cxa, cum in complexa sint simpliciora et Respondet Ammon. Simplic complexa si nobis notiora. quia sunt tota, e quamuis ordine doctrinae praecedant simplicia, hic tamen Aristoteles holu i doctrinam tradere non Itus det, sed solum quendiim diuisionem as,
signare; pro uerea notiora praemittit. Praeterea criam . quia quando druidimus inte-tione de animo sub diuidendi, membrum sub diuidendum posteriori lcie colloca- mu sita fecit Ar: sl, lira incomplexa rursus in posteriori diuisione erat diuisurusi di similiter postea in dece praedicamenta. fCurrit, incito Notat Aminon idco Aristotelem usum et Te verbo tertiae personae, quia verba secundae in primae magis apparetri complexa in re quia suppositu habent determinatum, at verbum tertiae minus, quia suppositum est in determinatum. Sed vete complexa haec etiam sunt
re, quia semper est aliquid significatum
em tribuatur illa actio propterea melius est dicere. currere,vincere quia hic signi--il ili ita tio sine supposito Haec seni etiam ibi non placet,est enim maxime consitarandum nomen, vel vocem diei complexum penes rem, quam significat: non penes rem,quam consignificat: vel con notat .iliter enim omnia con notativa essent
DIVISION. ANTE PR. per se potest sumi ergo est in complexurin
sigit ilicat enim unum aliquid . quamuis con notet aliud Hie etiam oportet notare, quamuis exemplum complexi sit propositio, non solii ni propositiones . sed alias etiam orat iones csse complexata per quas rerum mellitas significatur ut equus albus. homo iust us, quae etiam ad praedic menta per se non pertinent, sicut nec pio. politiones.
Eo am quae sunt, alia de subiecto aliqua di . .
Haec est posterior diuisio quae quadri Pollii tot
mcnibris est. virtute tamen continet duas diuisi diuisiones bimembres. Prior est: entium quaedam sunt substantiae quadam accidentia Posse Coi: entium tam substantia. Tum, quam accidentium, quaedam sunt uniuersalia. ut homo. leo, animal color, albedo. quaedam particularia ut hic homo illoc animal, hic color, haec albedo. Sub hac duplici diuisione continentur Nota l. decem Praedicamenta tam Genera supte-ma,quam ea, que sub eis sunt: nam primu
Praedicamentu est substantia reliqua accidentia similiter in quolibet praedicamento non aliud est per se quam uniuerssalis natura, dc particularis siue substameia, siue accidens Aristoteles autem haec sub quadrimembri diuisione est complexus. ne posteriore diuisionem postea applicate substantiae per se. dc accidenti per lae, o diuisiones multiplicaret.dicendo su stantiarum aliae uniuersales. aliae particulares, similiter accidentium alia uniuersalia .alia particularia. Diuiduntur igitur ea. quae sunt, in uniuersales substatiatae particulares substantia , in uniuei salia accidentia, particularia accidentia. Non tamen his nominibus diuisit A Nota acrist. nec hoc utitur ordine, di non sine ra. tione. ut postea dicemus substantiam expiria per non esse in subiecto accidens. per esse in subiccto uniuei sale perdita de complexa cum significent mimam per e subiecto; particulare per non dici de sub modum haerentis subiecto quod tam lecto. Unde copulando utrunque scilicet est falsissimum. aliter enim non ement in substantiam cum uniuersali, vel particu
praedicamento. Praeterea, Arist. i. Periter lati, similiter accidens,duplicitata tui, ca. 3. inquit, Ueiba secundum se dicta no do, vi substantia uniuersalis non sit in
Ona sunt, ta aliquid igitificanti si ergo subicct inred de subiccto dicatur.
119쪽
Nota Tormalis igitur diuisio Atistotelis est talia similiter Ctederem etiam id fuisse
Eorum .quae sunt.quaedam de subiecto di factum. quia talis loquendi modus, magiscuntur, in subiecto vero non sunt, scilicet est propinquus ad praedicationis naturum uniuetolia iubilantiae homo,animal. que explicandam. dam in subiecto sunt, sed de subiecto non Dubitatur tertio quare substantiam, dicuntur, scilicet particularia accidentia, ni uet salem accidenti particulari coniun. hoe album, haec grammatica quaedam de xu:Existimo id esse quia videntur inuice solutio de subiecto dicuntur,ec in subiecto sunt contra poni lubstati uniuersalis cum aescilicet uniuersalia accidentis.ut color,al. identi particulari, de accidens uniuersalebe do: ultimo quae lance in lubiecto sunt cum subitantia particulati, ut patet si eo- nee de subiceto dicuntur scilicet particu rum inspicia descriptiones. Hoc idem dilares substantiae.ut quidam homo, quod cit Simplicius.
dam animalide concludit, omnia indiui Dubitatur quartori quid vocat. diei de Dubium .dua hoc unum comune habere . quod de subiectoi breuiter respondetur. praedicari subiecto non dieantur quamuis eorum desubiccto, est de aliquo sibi clientialiter solutio. aliqua in subiecto lint,qualia sunt indiui inferiori praedicari, seu assit mari quo pa-dua accidentis. ca species de luis indiuiduis de Genus de
Dubtactis lanis itu digniora circadium si ii insisterentiae de sui.
pr dicantur, de dictitur tanQuam de subissionem aryotelis pracedelltcm lecto: similiter accidentia de suis acciden- ,.Dubium. Dabitatur primo, quae qualisve est ista tibus Vat quando accidens de substantia
diuitio:Solent aliqui, de non male respou praedicatur, non sic desubieeto dicituri id de re. sub hac diuitione duas concludi: alte enim dicitur in subiecto cile, ut modo dei. Resposio ra est:entium aliud substantia, aliud acci clarabimus' dici ergo de subiecto inest dens. de haec est analogi in suo analogma cuilibet praedicatorum respectu suorum
secudum enim lententiam Arist. . Meta insertorum.
capra ense analogum ad substantia dc accidens altera est: entium aliud uniuersa In subucto ver esse dico qu)d cum in aliquole.aliud particulare,&est diuisio per acci sit .non sicuti dampari imposit Leest este laedentia, nam rei accidit cile uniuei sale per eo in quo est. intellcctum per materiam veto fit in re His verbis Arist. explicat de describitibus particulare quid sit c si in subiectoa quod accidentita Sed posset quis petere ista diuisio, sic ab stem per hoc manifestabitur substantia. Aristot expressa. tuae est L lbert.trae t. i. c. que noest in subiecto: pcrasium alionema respondet, esse via ut Genetis in speci cs enim intelligitur negatio. sed hoc non omnino placet Genus enim 'tes igitur a II gnat conditiones eius, uni vocum est speciebus ac nihil hic repe quod est in subrecto. uaccidentis: primaritur his membris,niuocum quod est in aliquo secunda quod non est
s. dc optima Iudicio meo optime respondet Simpl. in aliquo. licui pars: icitia quod ab eo in
hanc non esse diuisionem, scd potius enu quo est. separata nequit. merationem quandam entium vi qua di Ploci declarata oc oportet nosse. quot i. Fundam. uisio est. aequi uoci est potius, vel analogi modis vii in alio cile contingat Boetiusquam alterius secutus Aristo t. Physic. ca. 3. quem mul a Dubium. Dubitatur secundo,qua re Aristot non ii sequuntur,octo assignat modo dat quia usi is est his nominibus scilicet substatia iste numerus perscctus non est cum Ari- accidens,uniuersale, particular clita spon stoteles aliquos praetermiserit quia illo Undecim
soluti et Simpl. id secisse vim/gi rei naturam ru nondum emi tradita cogi titio ut dicit modis ali
explicaret: explicuit aut crudum eo: utra Simplicius pluris a nobi multiplicandi quid dici didit descriptiones ut enim magis mani sunt cum Ammonita Simplicio. Vnde ut alicui se statur natura uniuei salis, perlata de sub cim igitui modis aliquid in alio osse dici inesse. lecto, quam per no ne uniuersale ita de mus. Primo, ut pars in toto. dclinus enim . natui substant imperio cuc in ubiecto, manua est in corpore. Secundo ut tolum a. M a inpat
120쪽
or, DE DUABUs REGULIS ANTE PR.
in partibus: dicitur namque rape fectio to tamen coniunctum estitus est in partibus s
de et Ego in carne mea videbo Saluatorem meum. Tertio ut Genus est in specicbus utatu mal in hominee leone martis,ut species in suo genere.
Quinto , ut forma in materiari anima in corpore Sexto res in suo fine. vi auarus
est .in diuitiis totus Septimo, in mouente evelliciente, subditi sunt in manu Regis. O tau . in loco ut stim in I. ycco. Non , ut in vase, vinum in dolio. Decimo, In tepore. ut Noe fuit tempote diluuii Undecimo. ut accidens in lub. to , sicut calor inest corpori.
Et hoc definit in praesenti per illas tesco ditiones supra positas scilicet est in a. liquo, non ut pars. dc ab eo. in quo est, separari nequit Quam descriptionem sic aliqui interpretantur:inter quos sunt Doctores I ouanienses, e Caiet. 5 alii, ut prima pars sit communis ommbus modis, qui b aliquid est in aliquo secunda sit ditare n. tia ad excludendas partes tam integrates, ut manus, pedes,quam issentiales, ut spe. cies: genera. dii Erentias:tertia ad excludenda illa.quae sunt in loco D causa moucnte.&ine. Dubitatur autem cotra hanc expositionem. Ac prinio Ooli itur nam hoc pacto
non excludi ut modus, quo totum est in partibus . cum sit in aliquo dc non ut pars, non possit a partibus separarii Praeterea secundo, non excluditur forma anima enim est in corpore dcio est eius pars de ab eo non potest separatim existere loquedo de brutis quom minimae no possunt existere tracorpus Tettio praeterea vi, det ut desinitio competere loco. Ac tempori, Sc caelo quia nullum corpus loco leparata potest, nec a tempore, & non est pus loci aut temporis, sed est in eis,ergo dicetur acciden e Tandem iario, quia aliquod accidens videtur posse separari ab eo in quo est nam odor ptimi manet in
Pi optet hae existimo illa deseriptione de similiter alia.
quo supposito ratale est ad argumcntarie spondere. Ad prinatim enim dicitur cum Simpin soluuntur Ammothrotii non dicitur esse in aliquo dubia quia no es in una re, sed in multis totum enim est in pluribus partibus potius ergo dicit ut esse in aliquibus Excluditur etiam modus existendi in fine heausa mouent: qmaque sic in eis existunt, sunt prorsus eius extrinsecari pari ratione excluditur modus existendi in tempore, vel excluditur cum loco. Vt dicemus.. et secundum dico, per illam particula E. secundam excluditur quaecunq; pars integralis, seu essentialis, qualiter Genera Specicbus,d Species Indi uiduis instini: dc ita interpretatur Albertus. trae i. i. casi mihi etiam videtur per hanc eandem partim culam excludi modum, quo formari trist materiae, quia licit non sit forma ueliae pars,est tamen ipsius compositi quodcuca petie constitvit hoc est enim ditime inter formam respectu materiae, caecidens respectu subiecti, quod formactim materia unum ens facit per se cuius est pars:at acciden non cum lubiecto sa-cit unum per se. Ex quo non caret reprehensione Boet Reprcnen qui modum existendi tot mae in materiarurius Boeticoniunxit. 5 miscuit cum modo accidentis in subiecto. quod ide credidit Iambli. chus, cuius sententia a Smplicio reprehe.ditur. nec omnino mihi placet Si p. quipei primam pariem ex chidit formaenam. inquit per aliquid in intelligit Arist nisi compositum ex materia de formai sed hoc vidctur esse clare contra eundem Aristot.
qui exempla non de compositis ponit:dicit enim MN Grammatica e sibi anima.dc color m corpore propterea melius csse dicere, ii odior marest in materia, ut pars non ip ius materiae scd ipsius compositi per se: M accidens non existit alicuius per se pris Per tertiam particulam exi ludit ut modus existendi in loco cli tempoic, ex vasiecue intelligenda quod esse in aliquo Ce, nam separabilia sunt. non sumat ut ita communiter sed pro eo. Nee argumenium tertium quicquam quod est esse in aliqua re una non omni valet: quia licet res a loco Nyctempore inno extra Esse eius: quo pacto albedo est in communi separari no possit, potest tamen lacte di vinum ei iam est in dolio, quod existere sine hoc loco dc sine hoc tem p
quamuis incoantrinsece non sit, cum con, te, in quo rat, ut notat Boctius. Ad quaim