장음표시 사용
211쪽
ctam primam id in rapite .ad aliquid scibita uritu cus staciti ndcm Mite V mnia piaedria metita , inter piaedicata singulo tum praedicamentorum, istinusdam ordo. secundu quc ni unum prius, alterum posterius est: propterea opoit uir.v ,q iotu init et prau aliquid diceretur. cxplicat cet. Prim autem alter viter initur eva tulit
prio ait uot modo . quibus unum alteroot prius esse id multi ter,assignat. Primus cst . secundum quem. unum altrium tempore praecedit:*io pacto dicimus. Imperi u Persitum l. ille prius Romanorum imperio. Hunc prioris modum maxime proprium appellat, eo, quia otissimus omnium est. cum fundetur in te impore, quod omnibus pater. Praeterea,quia fuit prima impositio. de signi Matio huius vocabuli. Pirus. caesit maxime nota: reliqua, quae prioia dicuntur,eatenus priora driuntur, quatenus ad prioritat cm illam primam,rfiruntur. Vt enim prius tempore sine posteriora existere potest:ita unde pendentia ab aliis sunt, priora dicuntur eis,quae ab illis dependet. i. Securius modus prioris est, secundum que illud dicitur prius, a quo non conuertitur subsistendi cons, quentia, id est . quod ab aliis infertur. quod tamen non infert: ut vis num est prius duobu quia si duo iunt, vis num est,non tamen, si visu est. duo runt.&si univcrsaliter omnia superiola sui, inferioribus hoc modo prio talari untur.3. Tertio. aliquid dic tu prius ordine, qui
modus non in tempore, nec in illatione.
sed quadam multorum habu udine remit . stit secundum quam unum alterum con, sequitur ponit exepiade diaplici ordine, di de ordine docendi deo id in diccndi. ordine quidem docendi. seu doctrinae. e timenta in Cometriai di tin tuo nos ut quid si punctum,quid lima, quid superficies, quid figuras prius Maduntur quam descriptiones id cst, propolitiones per lenotae rei quae conclusionem via pumeto
in punctum lineam duce te . totum est a iusta ite: triangu mi , t tres angulos aequales duobus rectis. Similiteran Gram. maticis, elemcnta,rdest, litatas praus docemur,quam syllabas, dyllab.is prius qua dictio ac F. O cinctialedic di prius P. vi
in um . quam sarratio. haec, quam cot i o: omniargu ut haec ordine priora dicuntiar. ita. t quamuis prius terr porcii,
ceretur narratio , prooemium tamen semper in m prioritatem ordinis h. beret. Quatro id diei tui prius quod gni est, honotabilius; quomodo magis amicos priores aliis apud ios vocamuri cu primos apud licii liaec est prioritas dignita. ti Sed istum docet eide modu alienum de impio pii iam vulgarem tamen . R. tio h ius ex Ammon haec est: hunc enim modudicit non est pio prium, quia vere non sun datur in ipsis iebus, sed in existimatim ne aricctione nostra, quae extrinseca est ipsis. quae priora dicuntur, vel potariora. Aliam etiam huius rationem tradii Simpl. nempe . quia in Iermone non est usitatus modus loquendi amiciores, di hono i bl liores vocare priores: ac propterea dicit alienissimum hunc modum quasi improprie dictum tali vocabulo, quod tam et vulgariter dicitur.
Videbor Duem preter eos qui dicti ait. c. Hi sunt quatuor modi prioris qui communes sunt e ea omnibus assignantur: praeter hos,unum alium ex propria sentci.
tia. ut notant Albertina t. enumerat ac
propterea superiori numel hie non est comprehensus, cum dixit Prius qua diu-pliciter die ituriquia id secundum communem sentent ina docebat id enim ultimo alio modo Prius dicitur. quod clim alio in consequentia conuertitur. dc illius est causa.ut homo est priori sibilitate.quia inter utrunque est mutua consequentia,&h moest risibilitatis causa de hoe dicitur prius natura Ponitur huius exemplum rista propolitio homo est .vcia est coquod ii mo in se si diei iam conuertitur, nam iii mo in re est, o ipsa propositao vera cruri men Thomo sit scilicet res ipsi est causaveritatis pio potationis Ut enim docet inrist. s. et c. in non quod nos vere te putammus albaec A. tu albus es sed quia tu albus c,,nos qui dicimu .verum dicimus: de hoce 'cydici solo, veritate essc in reb iicut in caula. de quo disicrem in lib. Petilier Res igitur estio ornatura apropositio dic
tur Uera dc uniuersa luet omnis causa primotcst natueta suo caestue haec autem prim uti
212쪽
xitas. non dicit illam temporis praecessionem possunt enim duo simul esse tempore.vnum tamen altero natura prius esse: sicut in codem tempore, est sol, lux homo ex tisibilitas: at sol luce dc homo, sibilitate priores natura sunt, eo quod sol' lucis, di homo risibilitatis sint causa. Hi sunt modi priores quos Arist.enumerat Modipo in i id mi totius sunt modi Posterioris: iii, oro nam in oppositis, quot modis dicitur v-x imq; nub num,tot etiam alicium unde etiam cstio, metu sun sterius tempore. in consequentia,dignita, de colli te, ordine. d. natura.gradi. Circa hoc caput aduerte; maxime Prius Notai de Posterius csse in praedicamcnto ad aliquid sunt enim mutuo corte latiua ramo omnia post praedicamenta in praedicamentis sunt supradictis. oppositio enim ad ali quid est: eccontrarietas di reliqua simili. te simul ad aliquid est Motus autem ad victionem lassionem refertur habere ad aliquid. Et post praedicamenta ista fiunt propicrduo primo. quia sunt proprietates
diuersorum praedicamentorum ch pluribus insunt; in substantia enim quat at . quantitate.d quando. inest prioritas. alia similitet mi illis competunt.Secundo,quia ista multipliciter dicuntur: propterea in communi sumpta nullius sunt praedica. meti aequivoca enim a praedicamento ex.cluduntur ut talia sunt, nes ad praedica
mentum pertinent, nisi ratione significa. torumpet se Propterea ista hieme se sumuntur, vidistinguantur 'distincta in suis collocentur generibus Aduerte prata terea At istot exactius tradidisse ine. Meta. c.ii. de Priori de Posteriori: hic autem illos modo assignat, qui in ipsis praedicamen.tis frequentiores sunt quamuis sorsan omnes alii ad hos reduci possent ut dicit Simpli.Sed hoc in Metaphysicam reserue
Nota et Adaette etiam, non repugnare,unum
idem multis modi csse prius similiter, num esse prius uno modo, di posterius altero.V. g. pars est prior toto natura . quia est causa sed totum prius dignitate. Similitet animal est prius homine conse Ieristia, similitet etiam natura . quia est supe-xius homine dc ipsius causa.
Nora, Aduerte tandem,omnem causam suo
effectu esse natura priorem hic tamen Arist non loquitur nisi de causa me tactu.quae simul sunt. dc conuertuntur: non
quod illa causa, quae simul non est cum etaini. non sit natura prior:vt Petrus,qui absque suo patre,qui causa est potest cum sed quia talis caula,quae sine effectu est, sit pilo tempore qui modus prio in pei&ctissimus est.
DE MODIS SIM. V L. Cap. XIII. SImpi aptem euuntur simpli verse gem
pruri sit '.quorum generatio in eodem est
tempore neu rum enim eorum,neque prius,
neque refletius ita Simul Diem serendi miempus haec dicuntur. Nasura verisimia sunt, qtiacunque eonperta intur quidem se undum eius.
quod est endi consequemiam sed nequaquam adteium aeteri causa, J.vi sit .vi in duplo
plum fi .dimi iam est: m cum dimidiani j ti,dusii in m est pia neutrum alteri causa est,ui sit. Di-euntur antem ulnaturam quae ex eodemv-
iere diuerso ab iis rem diuiduntur rediareso iem dividi ab inuicem dicuntur qua secun d meandemsunt diuisionem, volatiliarsi bile in aquatile, hac enim ab inuicem ediuerso diuiduntur.cum sint ex eodemgenere.animal nanque di id ita in haec hi volatile vesiit CC iis limite Est nihil horum prias die posteritues.sed simulac mitura est videntur. Dixiditur
autem et unumquodque horum in Secies rursus, et velatile grisiit Iri, aquaris erunter. t m D simul mima quaecunque ex eodemet here secundum eandem funi diuisionem.Gereraverospeciebus semper priora sua: reaue enim conaertuntur secundum eius, quod e t essendi confiequentiam ut cum quidem iuvii sit,avi. mes estis berosit animai, non necesse est, via a uilesii Simul ergo natura duuniue, qua cum quidem conuertnniursecundκm eius,quod
est .efendi consequentiam sed nequaquam alle.
rum teri visit caca est . mea quae ex eodem genere editura diuiduntur ad imuicem Simpliciter autem simia sunt qucrum generatio in eodem est
213쪽
M odieti v v I de Simul a ducibio tractat, ac mul. ire modos quibus aliqua sim uii esse dicuntur tradit. Primus est propi ijssimus, quo ni ulta simul tempore
Logorum generatio est in eodem tempore,uid est quoium unum tempo centri , phus. nee posterius est: quo pacto limul dicimur currere. dc loqui: si currentes loquamur: dc simul fuerunt Alexander de Aristot A- lius modus est.quo aliqua dicuntur simul
natura nempe, quae in conscquentia u. tuo conuertuntur xv num non est alte.
rius causa dicimus enim simul natura esse,duplum,' dimidium: patrem destilium: di correlativa.quae se inuicem ponunt, diu num alterius non est causa. dc iste modus est oppositus modis duobus Ptioris, scilis, cet secundo, di quinto Tertius modus est,quo illa dicuntui simul, quae ex aequo diuidunt aliquod genus ut volatile gressibile,aquatile, simul sunt quia ex aequo Animal diuidunt diu dcret ex aequore nus est quando aeque immediate dii Terentiae.ves species genus aliquod diuidunt,ita ut una non diuidat id, quod per aliam constituituti sicut si diuideretur animal per rationale volatile de irrationale tunc enim volatile de irrationale non essent si .mul quia volatile potius diuidit irrati naic praeterea diuidunt ex aequo quando nulla est ad inuicem dependentia,ut volatile non magi, attest bili.quam grestibile volatili dependet propterea iste modus
est oppositus modo icitio Prioris scilicetoidine. Ex hoc colligit Aristot. generaec species non isse simul natura, sicut dupludi dimidium, quia non est mutua cons qucntia a nere ad speciem ubi non su. mit genus ad speciem ratione intentionis secunda: nam si sunt correlativa de simul natura, ut diximus sed pro ipsis naturis, scilicet animali homine d reliquis. Triplicitet ergo Simul esse contingit ut
Dubium Dubitabis forte, an esse simul, oppona num prius tur Priori. Alberi respondct non opponi, e simul sed esse disparatum quia prius posteriori
sint oppo opponitur,d econtra praeterea,quia mulsita tis modis dicit ut esse Prius scilicet loco,
Author, dignitate quibus non dic tu esse simul:
sed prosecto probabilius mihi videtur,
quod opponant ut d id patet ex Aristot. qui tanquam de opposito ad prius de posterius loquitur de simul nec ratio quicquam valet, nam praus posteriora proprie opponitur,at Simul utrique Priora scili-eetdc Posteriori. Ad aliud respondet Ammon. a. de priori. illum modum prioris dignitate esse improprium:propterca, non habere oppositum modum de timui, qu uis posset quidem dici in te esse talem modum quia reuera duos possumus aequat
ter amare dc honorare. licet modus lo.
quendi per Simul non sit proprius. Similitet esse potest. vi duo sint simul loco non quidem ut sint in eodem penetratiue sidii eodem loco vulgati, vel communi v sint in eadem sede:in eodem scamno.
DE SPECIEBUS MOTUS.Cap. XIII. Motin autem specie sunt sex generatio.
corruptio,ammentum, diminutio ad. ieratio e secundum locum mutatio.
Ali itaque mim palam est. Pod inuicem di.
ersifiunt: non enim est generatio corruptio ne- aue aramentum diminuito neque se und mi cum mutatio similiter amem et albana ter tione veto habet quandam dubitationem neffori necessarium, id quot ieratur, per alis quam reliquarum motionum alterari Noe an tem non rerum est: nam secundam omnes exep rem es.m comptare accidi nos alterari, ca
esiarum communicante morion m. Mam neque
eteri necessariam est quodperpasiorem
cetur,neque diminui dimiliter iem mina- his mi ire alia praeter alios moim erit . Aera.tio nam sic ii eadem opesiere id quod alter iur,mox em augeri vcIniinMi. Hi quand ma liarum motion m seseu, Ied non neceste In St. militer autem c quod angetur, auces qua alia mutaria ne movetur a te an oporterei sed sani quaedam, quae augmentantur, quae non alterantur vi quadrarum gnomone circumposso creuit
214쪽
i s V C A PQuadrati ae cretio, Cnomone
GLaarem simpli. iter metui xidem quies
centriari lim ii vero qua per in uti sunt m gaia generationi quidim corruptio contrarium. t amentationi vero di in tio secundum octinam turioni,secundAm locunt quies maxim autem idetur pycha est in contrarium lacum, ut v et quae inferius est . ea quis superim est: em ei quaesuperias est ea a inferti et Reliquo vero asi guatori. m. moixum non facile est assignate quid fori est contrarium videtur av. tem n. ites contrarium: si quis mali hec se,
caudi in qu Palem quietem penit alit in cntrariam quaeuari , mutarionem, ut m in m . ratio secunduin locum, q5ietem secrediim Ioue mavi in contrariam locum mutarionem est e. nimem a teratio mutatio secaxdum qualitatem. quapropter opponitur motui secuta m qualita. rem quies secundam qualitatem, aut in Metira ritim qualitatis Atatio, ut album feri ad id, hod nigrum est feri alterarur enim in chir m. quasi mutatione facta
Exacta eorum, quae in hoc capite constinentur cognitio, prorsus Phusica est Mabunde, si tacit Deus. eam illi e trademus sat erit in praessenti facili in ali. quam adhibere explanationem , quae Logico pro his cognoscendis, dein praedicamento collocandis lassician
Aduerte igitur ante capitis interpreta.tionem, quod res, antequam facta sit diei. turcii in potentia alicuius materiae quod nihil aliud est, quam dicere quod cx alb
quo alio poistic ri Veibi gratia planta. antequam si dicitur eue in potentia se mina,quia ex semine feri potest, e phiala,antequam sit .est in potentia argenti. ex quo fieri potest unde quando aliquod a. gens aliquid facit ex aliquo:(verbi glatia ignis ignem alium ex alio ligno:&amsex phialam ex auro dicitur tale agens educere rem ex potentia in actum. Motus igitur. incommuni, dilate sumpto vocabulo loquendo, est ille transius Motui fidrei ex potentia in actum,vt.transitus plantae ex potentia seminis in actum plantae, dicitur motu plantae dico autem lato vocabulo, in communi loquendo, quia proprie non dicitur motus, nisi quando talis transitus est accidentis alicuius hie tamen communius loquitur Aristoteles, de transitu iam substantie. quam accidentis: de uti unque lato vocabulo vocatam
Atelam iste transitus fiat secundum tal
mas. res varias diuerso itim predicat, timiorum .rit .vi motui qui est transitus sor, mae. iri, omnino habeat, ni uocationem,
ac ideo interpori praedicamenta vidistin guatur collocetur quamuis enim Arisii vocet species motus, non propterea intelligit motum esse proprie genus, inium cum . sed particularia vocat species. Et hoc nota admodum pro horum intelligentia. Sequitur igitur caput.
SPECIES MOTUS. Motus autem Oecie sun ex m. CAput in duas partes diuiditur in pxi niti, at
oti continentur sex motus species tit o min posteriori earum propit ei. c Motu, iei est armotus sunt. Vnciatio. coitu ita sex,
lilio, augmcntum diminutio alteratio, alio seu motus secundum locum . halum singula brcuiter explicemus . Gentiatio'. Genera- in pio duci: compositi substantialis ut i Q. productio ignis,plantae, hominis Cotio a Corrumptio est destructio huius substantiae.vte i o tinctioi in ismo is hominis. Augmenium 3 Augme est acquisitio maloiis quantitatis, praeter uti P. limi uiuentibu .ut quando crescit plania dc animal Diminutio est amisso habi- . Diminci tm qiuantitatis ut quando decrescit homo tio. senectute, di luctus atticctatione ma-
215쪽
nuum minuitur Ahetario est qualitas motus ut productio ea loris in aqua dc v. niuersalite motus secundum qualitatis. alterationes dicunt ut Latio est motus se eundium locum: ut progrcssus,natatio,volatus
quadrangulus est figura constans ex quatuor lineis rectis siue omnes sint interseae atrales;qui dicitur quadratunii siue duae solum duabus aequalibus inaequales sint.' aequales inter se, ita ut duo latera aequam lia duobus lateribus aequalibus inaequalia Hoe supposito. probat Aristoteles disse sinti qui dicitur quadrangulus altera parte
rentias inter motus qui a is convenae
videntur, ut eorum distinctio fiat notior. Et pr modubitat de alteratione an sit distinctus motus ab aliis deprobat esse motum distinctum quia stat esse alterationem quando nullus ex aliis moribus est: patet quando aliquid calefit tunc alteratur. tamen nec augetur, nec minuitur in sua quantitate, nec mouetur secundum locum nec generatur nec corrumpitur rlongior Diameterautcm dicitur linea re Diametet.cta quadranguli diuidens angulos duos per medium, ut in figura infra scripta manifestat ut talis autem quadrangulus dicitur continere diametrum illum a quo diuiditur. Aduerte praeterea. quod talis diametet Notam cuiusque quadranguli potest protrahi ex vita parte ut extra quadrangulum sit, de talis pars protracta potest circumscribiat de augmento . dc diminutione est maius dubium,quia res naturales non augen- tuince minuuntur nisi simul alterentura qualitatibus non enim vivens crescit. nisi calore naturali alterante cibum, d consubstantiam ipsius viventis,
ergo alietatio est ab omnibus his distincta. qua dia noulo alio hoc pacto a latere quadranguli prioris protrahatur linea ita veab ea ducatur linea recta usque in exti mum punctum Diametri protracti de ab altero latere similiter id fiat loquor autede lateribus. quae a Diametro non lunt m. ter se postea a lineis duabus illius anguli unde plocedit augmentuma propterea e prioris quadranguli, a quo Diameter est gregie Aristoteles ostendit exemplo in protractiis. siti gulae lineae rectae trahantur. metrico augmentum fieri sine alterario quousque aliis iungantur tunc resulta, ne ex quo patet non esse idemsi si enim i bunt et unius quadrangulus paruus illam demessent nulli bi esset, num ubi alterum non esset.
In quo tu diligenter considera pulchra Aristotelis viam inquirendi distinctionem duorum.quae simul sunt: nempe, num alibi unum absque alitro inueniatur,querere: si enim ua sit sine dubio illies ubiui. mutarant .vnum dodem non erant Vcr-Partem Diametri circumscribens. dc duo
quadranguli altera parte longiores, ad duo latera prioris quadranguli di isti duo incuntur supplementa, quadrangulus, io cum duobus supplementis dicituran
Hoc supposito scias, istum gnomonem Nota s. additum qua tangulo sic se habere uti bi gratia. video semper Die colorem simul lum augeat illum non tamen mutet figu- cum quantitate,possem dubitare, an idem ram sed si erat altera parte longior qua- sint tune adueream, an alicubi unum line di angulus,addito gnomone,vel detracti altero inueniaturis quia quantitatem in resultabit quadrangulus altera parte lon- coeli Oc clementis puris, in quibus color lol: si erat autem quadratum etiam mano uest inuenimus ideo ubicunque illa
duo sint,distincta indicamus. Hoc maxi. me memoriae trade quia quanti hoc mo
De exemplo Aristotelis augmentatio.
Desuadrati. Pro intelligentia iratur exempli Arist. de quo Liactat Euclid. lib. a. aduerte, quod
nebit cum illo augmento quadratumbi vides rem augeri non mutata qualitate: ae inde fit augmentum sine alterati ne Haec facili d limplici narratione dicti sint nam omnia ista exacte dc demonstrative tractare , non est praesentis loci. tiguram considera. Aa
216쪽
Pars altera Haec est altera huius capit.pars,qua aris Capitis . olei cs,quo modo ista inter se contrarientur. exponit ac docet, motui in communi quietem opponi. in pnii utari autem par. ticularia sortiri contrariari r generaaio contraria est corruptioni augmentum diminutioni secund im locunt aut chmotus habet qui ctem secundum locum contraiiam & motus sursum contrario et motui deorsum similiter alteratio habet in communi contrariam quietem secun dum qualitatem non enim aliud assignarari in hil in particulari autem dealbatio contrariam habet denigrationen e cale, factiosti gessictionem. Hic aduerte, qui eis temnone isse proprie contrariam sed pri. uationem, si enim quies motu priuatio: vocato item hic contrarium etiam priuatiuum Liger scutis Physe etiam priuario. nem vocat contrarium dum dicit, principia esse contraria Haec de istis motibu Logico sint sati . I. Unum autem hic est maxime aduerten
dum . singulos hos motus 3IT duplicitet sumi:vuo modo ut signi ucent a monem,
alter ut significent passionem Verbi gra
tia,alterat , est actio secundum quam alterat agens. 3 alteratio est nomen passio. ni secundum quam alteratur patiens similiter generatio. corruptio. latio. reliqua propterea distinguenda sunt laquam aequivoca vi enim actionem dicunt. ad praedicamentum actionis pertinent rutau
tem passionem ad praedicamentum pacsonis spectant.
DE MODIS ABERE. p. XV H, ere, Iermi tam plures modo dicitum
Am enim. vii , uni et di possion mauu aliam aliquam qualitatem duimur enim disii plinam aliquam atque virtutempere. At vi quant, ni ut quam conTingit a liqui habens, a 'nitudinem dicitur rem tria cubitat habere magnitudinem vel quadrua. bitam. ut traiqvie circa corpus itis, ve
217쪽
D PRAEDICAMENTI IN COMMVNL is,
bere aera ora dicitur, modi gumia tritici sed ex communibus pene omnes sunt isti hec enim omnia habere Acmriar, Nia vast. at numerati teliqui ad hos reduci possunt: p Aonem habere enim domum ma rum de quibus vide in quinto lib. Methca et did Di r Dictima tem e vir uxorem habere haec circa hoc caput suinciant. v xa vi amsed qui nunc di est modin atavissim meim quod habere nihil enim a DE PRAEDICAMENTIS
Lad uxorem haberesignificamm, quam qu. co in commuiui habitant Forte tamen , alii quidem eis, quod
Denunire Praedicamentorum Vratim
Aceeptio em And multimum Post praedicamen taurilim ni decem Praedi,
ne, ora ium distinguit, quod est Hubcie: est camenta
buli R. enim aequi uocum admodum vocabei e bulum. hoc, varia praedicamenta, di varias Ingulis iam generibus mani statis lo
res diuersorum praedicamentorum ample, in postulat, ut de eorum I illicii ritia
ctens. Dicitur igitur primo modo habe , aliquid dicamus ae primo de eorum re secundum habitum, vel dispositione .ut numero, deinde de eorum distinctione . non sit aliud habere . quam dispositu. vel semus. Decorum ergra numero magna habituatum esse. qtio pacto dicimur habe tuit inter antiquos digladiario, nec adhuere calorc m. scientiam, odium . frigidita inter neotericos de hoc unanimis est cono tem .ev reliqua: ista non aliud sunr, quam sensus. quibusdam multiplicantibus, quiesse frigidum,calidii. scientem dc reliqua busdam dementibus ex his, quae assignata a Secundo, habere. est secundum quantita sunt. tem,ut habere tres ulnas tres palmos: hoc Inter antiquos numerum praedicamen Anti qum non est aliud quam esse mensurabile se totum coarctantes primus sui Plato, qui rum de Nus cundum tres vina .ves palmas. Tettio.&- , refert Arist. Me t. cap. 3 unum csseo mero prae-cundum vestimentum, vel ornatum .vtha talum genus d praedicamentum existima dicamen-.bere vestem annulum di hoc non est a. iit.nempe ipsum ens quam sententiam il-torum. liud,quam .esse vestitum. ornatum annu lic repellit Arist.d nos supia reiecimus i. Opinio. lo. Quarto, secundum partem habere ca cum ens non sit univocum Platonis. put, pedem,animam. quod non aliud est Post hunc fuit Zenocrates. Androni .Opin. quam .cile capitatum. animatum .Quinto cus,qui duo praedi camenta constituet ut Zenocra- habere per modum vasis ut amphoia hae diuidentes res omnes,in per se. cuin alio tis WAn, bet vinum, horreum triticum in summa in substantia vocabant res perse,acciden dionici. habere denotat concretum aliquod no. tia vero res in alio,virescit Simpl. sed istamen ab his.quae habentur: quod aliquan sententia non est vera. Quis sic utens non do est impositum. ut habete calorem cali. est genus ad ista decem quia non potest dum csse aliquando non est impositum, contrahi ulla disserentia quae non sit et . ut amphora habet vinum, non enim avi iam enMita accidens non potcst contrahit no est concretum, significans vinum in disserentia. que non sit accidens, unde prinam phora sed suppletur per illud vel bum unde non erit nus ad omni accidentia. g. habet Sexto habere secundum posscss o. sed aequivocum, aut analogum: omvis e-nem. ut habere agrum .domum, libet os,di nim differentia dcbet distin a a genere. uitias ultimo.d uisur vir habere uxorem nam contrahens distinguatur a contracto.& uxor virum: sed istum dis item impio. Alia fuit sententia Stoicorum, asseren g. Opinio prium . quia vir non dicitur h-bere uxo te. . t um quatuor solum ci se praedicamenta, Stoico. v. nisi quia cohabitat, videlicet legitime in , mpebubstan Dam, Quale Quomodo selegitimo matrimonio S caulcm cohabi habet. Quomodo se habet ad aliud. Sed i. tare noncst habere nec sic matrimoni, sta senientia diminuta clarissime est, cum esse coniunctum .est haberi. Tandem con timerista quatuor sit etiam Quantum.
218쪽
too DE PRAEDICAMENTIS IN COMMVNT
. Opin rarta sententia fuit Nicostrati qui .re, rea quo habent esse.ut docet Arist.. Me,
Nicostrati serente Simplicio, actionem di passionem taria r. ita in ipsis ut praedicata sunt da- sub uno constituit praediramento nempe bitur unum primum subicctum.a quo om- sub motu, mira visus est nouem praedica nia alia distinguantur: de quo vana prementa constituere sed de hoc postea dice dicata piaedleentur, hoc autem est primamus substantia ac pio pterea Arist. ix. Meta. m.
spini Vltima sententia fuit Aristo Pythago i comparat substantiam inter reliqua Re-
Acin liti Archviae, Saliorum. comunis antiquo, i,&imperatori in exercatu.thago Ar rum post hos deeem esse praedicamenta. Ex hoc in tertio aduertendum . quod sis. Fundana ' chitae. dico . ita docet Arist. Me vicapri plurimis nos volumus numerum praedicamento Excolle-munis locis id repetit,&affirmat. rum venari,constituto primoente,scilicet tione pr Neoterico Imerneotericos etiam adhuc lis subiu substantia prima diuersos modos entis dicabili una tuis . opin dice est Quidam enim solum quatuor prae circa ipsam .ptimos supremos inquirere dei si Suessani dicamenta recipiunt,inter quos est Suessa obemus. I mice autem modo praedica ston: ia pret: nus in suis ludieris, nempe substantiam didineiso .deptima substantia dicamen quantitatem,qualitatem, ad aliquid reli Hos autem Diali re doceis Tho libri torum si qua enim,ut ipse vult,ad ista reducuntur. Met. lect inquiens, quod multiplicitc tuitur,a, obio Alii nouem ponunt, nam Vbi ad quan aliquid de prima substantia piadicatur merus. uitatem rc seruet: alii etiam Quando rem primo tanquam de eius natura,c essentia Quibu monunt in quantitate ut Potitus Ven. refert. Sex talibus praedicatis constituitur prae dis aliquidia, Alii unde m faciunt praetet ista enim dicamentum ptimum, nempe substantiae de prima deccm viiiim aliud pro entibus rationis secundo tanquam accidens inhaerens ip substantia faciunt. Sed quia multa ex his facile dicun stilo vel est absoluium vel ad aliud si aedace, tur. absque considerati ne opus erit ut ad aliud.est praedicamentum teri: um .ada tur. breuiter quid in hoc certius sit. explicem liquid, si autem est absoluiu accidens, vel inundam. oportet ergo aduertere praedicamento copetit primae substantiae, ratione materie, Categoria Vim dupliccm csse considerationem: alte vel ratione formae suae: si cometetit rationei duplex ac secundum qua mentia quaeda varia. . materie est quantitas.si ratione sotinae,est est consi m inter se diueis sunt: altera ut eum en qualitas: est enim hoc notandum distris deratio. tia diue se sint. varium obtinent praedica men inter quantitatem e qualitate. quod di modum. Quod quidem aliter die so quantitas competi tribus ratione male let praedicamenta considerati secundum rixiquod est dicere: ratio, propter quam primas intentiones.vel secundum primas inest alicui qualitas .est matella.&nisi a vi substant secundis. Hoc autem est inter tetia sit.quantitas non erit; ut patet in an- haec discriminis: contemplati enim talia gelis,in quibus quantitas non cst.quia maentia vcentia solum sunt Metaphvsic est tetia non est qualitas autem sequitur forat considerare talia entia ut praedicabilia mam; quod si dicere: ratiosi opter quam repraedicata quaedam sunt. Logi ei et rebus inest qualuas .est forma: ita ut etiam
x Fundam. Aduerte secundo, ista duo, nempe o detur res absque materia possit habere Diueitae dum essendi. modum praedicandi, si qualitatem ut pater in angelis di animati diuet. eissici praedicari ita cile coniuneta . ut di rationali. in quibus sunt scientiar, ,habitas habet uersum ens diuersum habeat praedicandi tus non habent materiam Tertio ali- modos pie modum:&quae idem sunt eundem etiam quid praedicatur de prima substari ab ex dicandi habeant praedicandi modum s quod dici trinseco quia ei non inhaeret hoc vel
solet: moda praedicandi sequitur modum cst tanquam mensura eius,quantitatis.'essendi Veibi gratia. quia qualitas estens se e Vbi seu esse in loco continenti. diuersum aqualitate, modus praedicandi mensurante quantitatem locariri vel est uantitatis est alterius rationis a mode re tanquam mensura corporis, cum ordinei candi qualitatis: illa enim in quanto, nee partium ipsi ii corporis, ut sedere, stare. Nin quali praedicatur. Piae rei ea, sicut in ipsa hie est Sirus:vel est tanquam mensura ope entibus utentia sunt,dar ut unum primum rationis, seu durationis rei, Ahoe, si Q a ens, Penes quod omnia alia distinguuntur eo vel tandem non est mensura, hoc, striabitus
219쪽
demon stratum 2.Conclusi Entia rationis reuocari ad eat
rtabitus praedicamentum scilicet et eie. stirum: haec quatuor exti insece praedicati dicuntur deprima substantia, quia locu , si tu ,tepus, vestis. no insunt ipsis in hesiud, de quibus praedicantur. Qiario id quod praedicatur, potest esse partam inhaerens, partim non inhaerent, ,hoe est duplex: vel inhaeret secundum principium ecule est actio, via secundum fine, dc sta est pastu Vobi gratia, sumo calefactionem secundum quam ignis calefacit ista calcfactio inest igni secundum suum principium.
quia calor qui in igne est, est principium eius, non tamen secundum finem nam a lor I lodiae us qui cst finis actionis est in aqua vel in re cala facta vides igitur a catonem secundum principium inhaerere aginti, non secundum litem:cconti apasis o inhaerct secundum finem non secundum principium propterea dicuntur ista praedicata partim inhaerere partim non inhaerere: scuab intrinseco e ab extrinse coecte. Haec est sussicientia horum decem
Ex his est prima Conclusio. Tantum ec decem praedicamenta,est probabile notamen est euidens. dc demonstratum. Haec conclusio quo ad priorem partem nota est, exauctoritate tot doctorum asserenistium decem praedicamenta similiter ex di uisione tu pectus adducta ex s. Tho Quoad posteriorem patiem,etiam nota est, cua multis negetur, nec ab ullo hucusqued
Secunda Conclusio Entia rationis ad praedicamenta entium realium reducuntur, nec particulam praedicamentum constituunt.Circa quam aduerte, non quodcunqueens in praedicamenta diuidi sedens reale fini lucentia enim lationis, quia non habent velum esse nisi in au tumcumentium realium consideratione iumuntur, genu propcium non faciunt, sed ad alia reducuntur tanquam exton secae quaeda piopi irino unde negationes, priuationerientia rationi Logica re ductiue sunt in praedicameni colum, quoi iam sunt negationes. priuationes vel collaria. tionis l.ogica quemadmodum Acistoteles sub eadem potentia constituit visibile, O non visibile, odotabile, di nouodorabilc,&acliquai c pini. Aine. 5 D. Thomam a. Opinio Aristotelis
IESTIO ILDe Uraas ct concretis praedicamen
torum, Vtra potius in eukoIIo.entur'DVo nobis ultimo circa praedicame
oriam distinctioncm examinanda supellunt. Alterum: an in his pra
dicamentis abstracta nomina politis, qui
concreta sumenda sint l. licium: qua inter se sortiantur praedicamenta distinctione Cirta primum non conuenit inter do ctos: nam ui c. l.3. sua Met. ca. r.existimat abstiasta accidentiu piaecipue cile in pix. dicamentu, cuius sententiae luit S. Thom.
opusculo. cap. o. hali multi. At in oppositum est sine dubio sententia Arist qui abstiam in uno praedican. e toponit. concrctavero in alio nam in ad C PUPPaliquid collocat sessionem accubitum in pia ita abstractorcorum autem concrcta sunt in praedicamento situs, illi e id nos notauimus cum simplicio. MAmmon Praeterea, quia in quibusdam praedicamentis si ab .stracta sumas, non erit nouum praedica
mentum: vi Vbi QDando Vestitum esse. quorum abstracta sunt locus , icmpus, vestis, quae in aliis praedicamentis sunt ac propterea ab Arist consulto in concreto ponuntur,ut palmsit igitur pro huius declaratione primos Fundam aduertendum,tam in tubstantiae nomini. Concrci iabus,quam accidentis,esse abstracta.&conm abstra-
creta .ut notum in his est. homo, humani etiam nutas,animal, animalitas,album, albedo ea me loquo-lidum,calor Inter concreta autem, ab modo dis stiacta hoc discrimen est: nam abstracta si serant: gnificant solam naturam accidentis,clsubstanti aerat concrcta significant natura simul cum suo modo intrinseco nempe concreta substantiae substantiam, ut est
per se concrcta accidentium,accidcntium
naturam,ut est in alio ex quo fit, ut homo e humanitas eandcm rem se iraturam significent, differunt autem n humanuas quandam naturam totam homo natura cum modo substantiae si ilicet, ut est
pers significat: simillici albu . albedo Quid disse
At dii crimen est notandum inter sub rant coci si anciae cc acciden iis concrcia: nam con crina sub .crcis accidentiunt caesignificcntrem cum stantiae cmodo acci acutol
220쪽
n E PR. AEDICAMENTI IN COMMUNI.
modo qui mogus est esse in alo. indet a. lia concreta aliqua ex parte significant ii quid praeter priam accidens, cilicet suta iectum,ae ideo dicuntur connotatiua sed concreta substantiae cum significent rem cum inodo .qui modus non est ad aliud extrinsecum,sed esse per se.ideo talia dicuntur absoluta prorsus nihil praeter iubstantiam significare,vel con notare. t. Fundam sit secundo aduertendum, praedicamen Categorica se habere in duplici dissi rentia quaedarum quae enim continent rerum naturam pricipumdam rer; simul etiam naturae modum quilia suntis Mura substantia, quantita . qualitas, ad aliquid continent, partim actio&passio in his enim acci
modos, dentium diuersae naturae continentur. moquaedam , di etiam , qui talem naturam intrinseceiolum o consequuntur. scilicet.esse per se, seu essedo accide luatio: alia vero praedicamenta praecipue eiu in modos accident tu, nompsas naturas continent, qualia sunt reliqua quatuor ubi. quando occi ubi enim non locus, sed esse in loco: quando non tempus, sed elleum Lempore: habitus vestitum esse, non vestis eli.
Dubium Dices fortasse tu Quare hi modi quatuor faciunt nouum praedicamentu a suis formis: non autem alii modi Verbi gratia. quare esse calidum .non est alterius praedicamenti quam calor, sicut esse in loco te- pote esse vestitum, nouum faciunt praedi- ea metum .praeter illud.in quo sunt. locus. tempus,vestis seu habitus, situs: Dico adhoc.ela est, id notandum, quod illi midi aliorum sunt modi accidentis ut acci . dens est nam modus accidentis ut acci. dent .est esse in subiecto retalea sunt mmdi horum, nempe quantitati , qualitatis. di aliorum: propterea concreta non fac ut
aliud praedicamentu ab abstractis quia illa
dicunt modos eiusdem rationis .c nature
eum abstractis. At isti modi horum qua . tuo non sunt modi accidentis. ut accidens est. cum non sint per modum inhaerentiae: esse enim in loco. no est inhaerere, nee esse in tempore, necesse vestitum nec sedere: propterea Arist superius explicans quid est .esse in subiecto sicut accidens,hos mineci reiicit, ut illi declarauimus, a deo nouum alterum praedicamentum faciunt. quam suae formae di quam abit tacta Ethoe nota admodum . Conclu Hi suppositis,estitima Cones usio. St. ne ullo dubio quatuotii edicamenta enii Quatuor emerata in concreto constitu ut ut Haec con numerata
clusio 'opte rationes supra in principio praedicamepolitas. patet, ex natura horum praedis a ta in conmentorum in secundo tandamen o exire creto consta,qua nescio an ita multi penetrauelint stitui. Secunda Conclusio. Multo probabilius et Conclis. est. predicamenta in concreto sumenda es tu risi me se Piobatur primo: Omnia praedicamentaria esse in accidentium distinguuntur: constituun concrcto turpe ne nouos modos essendi Silaedi sumenda.candi de prima substantia: sed hi modi noni si per concreta explicantu irergo concieta praecipue in praedicamento sunt Maior patet etiam ex ipsis oppositum sentienti bu .Praeterea ex Arist. . Meta cara qui tu mit praedicamenta accidentium pei habitudines ad iubstantiam: in praedicamento substantiae omnia comparat cum secundis substantiis respectu primatum Secundo probatur Concreta magis signi mataccidentia,quam abstracta. dc similiter magis significant id quod in praedicamento est:ergo illa sunt constituenda Piobo in tecedens ex . Metaph, cap. i.ubi dicit Aristo albedine me se si onem ne nomen', album sedere esse ins perinde est, ac si dicat.concreta magis significare naturam accidentis,quae est,esse in alio Tertio pro. batur ille modus accidentis est in eodem praedicamelo scilicet albedo.ut est in suta iecto. calor ut est in subiecto: sed tales mindi significant per concreta, ergo ista sunt in praedicamelo. Patet consequentia. quia in substantia ideo sunt concreta quia si agnificant modum inti in secum substante: sed etiam accidontibus suus est modus intrinsecus,ergo corum concreta etiam in
his quinque praedicamentis praecipue, ad praedicamentum pertient. 3. Conclusi Tettia Conclusio Abstracta aliqua ab Eliam ab ipso Arist in praedeamento ponuntur ut stracta ali- patet in quantitate, qualitate ad aliquid qua praedines concreta ponat aliqui decipiantur camelis ab existimantes subiecta concretorum in piae Arist a sig- dicamenio illo este.vel aliqlios alios respereantur, kc.ctus qui in subiectis sunt qui enim dicit calidum,videtur dicere subiectum qui dicit agens, dou dicere relatione agentis: propterea ne subiectum caloiis in qualitate constituamus. actionem in relatione. Spicrca in abstracto sumit:sed re vera ab.