장음표시 사용
311쪽
Vna cum Quaestionibus, in libros Posteriorum Analyticorum Aristotelis. De Subiecto, Inscriptione ordine, Procedendi modo Diu ne horum librorum.
hi enim sunt. qui aliis intellectus ea cognoscit, quam sensu , putarum scientiis, tu mar ta, visus suum obiectum praesens,ut benetibu , magnum usum dixit Linconi. i. Posterior.ca. di Egi d. a. exhibent, des quibus Poster cap. vltimo. v niuei salis petitia. Sexacta cognitio Lo Altera veritas ierum est quae non sta.
pico comparantur.odeh. ut Arist Themi tim per se intellectui est manifesta. nisi, e stio visus fuerit eonsulio in his . ob eorum tam ut aliquo discursu de ratiocinatione, 'roti fidit sublimitatem. Obsi uritatem affectasse qua talem veritatem per aliam notiolem iii in hii hin Antequam aulcm ad contcxum descen deducamus. itales sunt eae veritates. quae vi uni ire omen; damus non ab re erit quinque praelibare de conclusionibus habentur, non enim si ex quoium cognitione facilior erit pro ne discursu tales cognosci possunt haee cessus. Primum est libri obiectum iterum autem I olica indigent.quae talem modii, Inscriptio tertium Oido quartum Proce nempe discursum di ratiocinationem mdendi modus post temum Diuisio Ex his stendat.explicet, di doceat. Atque hic istenim reliqua,quae praemitti solent, mani usus d necessitas Logicae Licet enim minfesta fient. dum cognoscendi ei iam simplicia tradanini arct, iis, s rum' factum est in praedicamentis. tamen
ea omnia in compositam, di discui suam Protegomenorum de Subiecto Libr. PM cognationem ordinantur. seriorum analymorum. Est praeterea aduertendum, veritatem i. I und .im Circa primum aduertendum ista opi hane quae discursu habetur esse in dupli a r 'ndam.
Loetica iii cam, ut pediximuS; in hunc usum fuisse ci differentia quaed. inest . cuius cogniti i mque, sum inueniam, ut m dum aperiret,quem in te dicitur scientia.quaedam veto cuius cogni cui usit lepe ita le-lus no ac obseruat in rerum veritati tio dicitur opinio leucialius:quasdam te, em Patarabia cognoscend .set ind.igandis utem opinione quasdam scientia dis uirentes rum dupli aries ocent modum quo te operamur, i cognoscimus caiciuntur quaesie se ha mta Logica modum quo intelligimus. Du cnt sicut cognoscunturi nee alit et talia 3 icnti plex autem est terum veritas, altera, quae bere possunt, quam ut intclliguntur. Vera Duplex est per seipsam postquam intellectui cheici bi gratia scimus hominem iste risibilem. rerumve tur,nota fit nec intellcctum erga eam et quia reuera ita est nec aliter esse potest,ritas rate coiingit,quales sunt veritates eorum, qui homo sit risibilis di nobis manis e. Principio quae principia dicuntur ut omne totum num est ita id esse; propterea scientia. cia iam per se cst maius sua Mita. Quodlibet est, vel non uitio vera,ncccsaria in clara dicitur. Deapsam his
312쪽
talu nou constat .s d coniectura in probabilitate quadam cognoscuntur quare aliter se habere poetssunt quam opinamur desideo op mi incerta, obscura, mutabilis cogni.
Duplex hec luxta has duas cognitiones duplex est
cognitio in nobis discurius, ocis.quo scientia conduplicitae sequimur. qui inmonstratio dicitur in is .
quitatur di quo opinionem qui syllogismus Topiscursu. pri cus nuncupatur. Unde fit, ut Logica a. o Demon im in hac utraque palle ver tui .m pestiatione in Demonstrativa e Topica quae Dia I posterior sti capcculiariter dici solet liatum alte iasyllogii his libris continetur, nempe Di monstra-mo Topi tio,altera vero lidris Topicolum. m. Est igitur horum librorum obiectumi.Conclusim materia circa quam versantur, D mon- Demonstra stratio.nempe syllogismus; quo scientiam ii hoiuria rerum consequimur. Quae sententia est librorum communis omnium Giaecorum, eest obiectu omnium Latinorum imo ipsius Aristo. telis,qui I. Prior.ca Dioposuit obaectum
re Analytriae pariis ipsam Demonstratione. O praemittendo tamen cogn: tionem syllo-
et gismi incommuni,tanquam uniuertati ris .ex obicito autem apparet quanta si v tilitas huius partis Logicae a qua velut ab instrumento necessario scientiae reliquae dc pcnd nt. Opinio co At circa hoc fuit Averrois sententia in tiaria, o hoc prologo. non in his libris Demonstra- eius ratio tionem solam per se, sed etiam definitionencs considerari: propterea riti non stratio obiectum non erat, cum non omnia . quae in hae parte considerantur complectatur. Qui hane Hanc sententia receperiint quidam uni
opin rece rei, quorum rationes praecipuae sunt.
perint Prima Ad Logicam specia tractare per Conitati se de dei initionea est enim instrumentum opinionis cognoscendi qua consideratione ad Me i. itatio. taphysicum p. mnere non potest te diu la pars Ldgicae est . que definitionem considerat. nil illis: cigo ad hane pamna per tinet. Probant minorem quia si ad aliqua partem aliam spectarct, maxime ad s. Tmpicorum, sed ad eam non pertinet, cum Topicus ibi nonia finitionem constiuat, sed constructam exam ritet ut notat Alcx.
ibidem ni incipio. Secunda Etiamsi non esset Demonstra. uoiadhuc definita iactat di a Loguo consideraretur ergo dc finitio non propter Demonstrationem,sed propter se in Logi
Praeterea. Nobilior est definitio ipsa De s.
monstration Gergo non ipsius caua debet a Logico considerari, sed potius Demon-stiatio propter desinitionem Antecedens patet,cxatastis. Meta textu. Nobilius,
quit.cst scire quid sit homo quam, qualis in Sed liud habetur per desin:tione in ,hoc
autem et Demoris rationem Versos tius instrumentum cst definitio quam D
Ob haec igriurasserunt holum librorum tam Demonstrata onem . quain definitionem esse obiectum. Haec sente uti non est recipienda, multis ex causis Primo, quia Cossitatio est contra communem omnium Graeco huius opimrum ex Latinorum opinionem. ccundo, ni ouis. est etiam contra Aristot nanra Pliorum, cam pio ponat se intendere de Demon. t. stratione disserere prius autem de sylligismo. tanquam de superiori, quo locod finitio non per se, sed cum Dial non stratio. ne sumpta tiomtur alias enim antes limgismum esitat tractanda cum syllogismus non sit dclinitione superior Tertio sententia ista est contra rarionem. Primo sicut totius scientiae unicum est commune
obiectum ita partium scientiae unicum est per se parita utare obiectum sed Lbtili una pars Logicae sunt. ergo unicum est corum per se obiectum non ergo defini. ii simul e Demonstratio per se consid tantur, praesertim cum maxime disicrant. Differt de . delinitio enim est insitumenium simpli finitio alcium. Demonstratio compositorum; dcfi Demostia. nitione quid res sit Demonstratione,qua tione. lis, de propter quid sit scimus. Hoc argumcnto coguntur isti ponere obiectum limium librotum modum sciendiu contem. planies autem talium instrumentorum diuersitatem asserunt tale obiectum elleae .li V locum. Sta confutatur hoe argumento. Vel illud cst pure aequivocum .vc analogum si pure aequivocum, ergo iam noudatutinum obicctum cum in eo nulla sit unita suci, et solius vocis si veloc stan
logum ergo unum significatum est propter alterum Quarto rationes huius sentcn
tiae inualidissimae sunt. Ad primum ici pondetur cum Eustrat. .
313쪽
Ad tertiti Pioloeria post finitionem hic non considerari secundum si sed ut est causa una.qua probamus passionem inesse subiecto, quo etiam modo aliae causae quoque hie considerantur. Ad maiorem autem argumenti. Eustrat admittit Metaphysicum per se considerare definitionem .sed mihi hoc non satisfacinnam Metaph trivis eam c siderat. ut dicit rei substantia in non ut est
cras lilitonis istium cntum hoc enim Lorasta urn est, ut dixit Auer . . Mina com. I.
Propterea n ganda est maior . Logicus enim non pose, di immediate definitionem considerat sedit ad D cmonstrati nempe itinet quod optime dixit Egid in Prooemio t. Priorum: ut enim intellectus o. Urationes simplices non sunt propter se. sed ad compositas ordinantur itaec de finitio, quae simplicium elli non propter se sed ad argumentationem ordinandae t Nec ex hoc sequitur dei inuioncm nontra est, ii vacie in Logica ut enim Physicus exacte de formaec materia dicit, o deam mi , S tau quis licet ut ad corpus natura leo id in alitur. ista consideret; ita oclingicus de dcl mtione. Alberi tracti suae Loricae, cap. . dicit hanc partem Logica.dede initione, non extate. Unde possiet opti, ne dici quod quamuis I ogicus de definitione per se a.
seret tametatis tractatus omnibus libris, de argumentatione, ante poliendus esset, eum sit simplexiesic tenim immediate post
Ad secundum respondetur facile, si Demonstratio esset ablata manet et defini. tio sed Logaea sic manca nec habet et eam rationem, quam modo habet cum eius finis mutetur. Ad tertium, negatur definitionem esse potiorem: nec ille textus quicquam contra nos probat; illic enim inquit nobilius
esse scire.quid res sit: quam solum qualis stlat Demonstratio non solum ostendit qualis res sit sed propter quid etiam talis sit. in hoc antem includitur quid sit 8 dchaee est maxima cognitio nempe se ire res
per suas causas. quod in monstrationes t. imo ii texti . consideretur est contra cos.n i r subdit Atist rationem quare sit me. lius sc: re quid; Quia, inquit qui scit quid,
facile sciet quale ac si dicat,qui scit defini.
scit demonstraret Haetenus de subiecto nune de Inscriptione horum ibi orum dicamus.
In seriptio huius libri laec est Inscriptio.ά axuri si risu id est, Resolutoriorum posteriorum in cuius gratiam prius quid
resolutio sit explictimus circa quam, hem tetNcoterici digladiantur.
Resolutio igitur, ut Alexandrae Philo. Quid Resa potius i. Priorum in principio asserunt. xi non est aliud, quam regressus quidam rei in ea principia, ex quibus cst, seu a quibus pendet. V. g est corpus aliquod ex elementis constitutum . dissiluitur, in eadem e. lcmenta redit. talia reditus resolutio dici- Est autem haee resolutio duplex quaeda Re Plutio realis, quaedam rationis Realis est, quae in 'ipsi fircbus actione in ipsis realitet exi ili./liara'
stentetur,quando vere mixtum in elemen Donu taresoluitur quando totum in particulas secatur. Resolutio rationis est,que ipsis rebus accidit. non quidem actione existente in ipsis, sed intellectus operarior eivi enim mixtum sui corruptione in elementa rea liter retoluitur, ita intellectus sua consid ratione mixtum inelcmenta redigit, tali
que resolutio rationis dicitur. Haec resolutio rationis duplex est,alicta Re olutio Mathematica . altera Logica Mathematica rationi da est,qua propositam conclusionem in pro plex, Ma pria causos,per qlias demonstretur, redu thmnax cacimus ut nihil aliud sit talis resolutio OCI P. ca.
quam inquisitio a perscrutatis quaedam causarum illius conclusionis. Sicut in Moralibus,consultationes sunt inqui iri: ones mediorum ad res faciendas, ut docet Aristoli, Ethicorum,capia Ex quo parci,hanc resolutionem non esse Demonstratio. nemri Demonstrat o enim per causa in ecfectum monstrarere tolutio vero, posito esfectu.causam indagat resolutio tamen Psi Demonstrationi defetuit, ut docet u Resolutio strat in Prolog et Post talis resolutio a Demostra- thematica dicitur, non quod iolus Asa Doni de thematicus ea utatur cum do aliae scientiae strui etiam in proprias causas conentur sua te. digere; sed quod Mathcmatici sicqvcntiusta elatius id cllic laut.
314쪽
quot Iem Logica te Logica resoluti quavis multiplex sit,
solutio alia viri. Priondiximus tamen qtiam uid temes particu spectat, duplex est .altera uniuersalis . alte latas, alia, riparticularis. Vniuersalis est, qua concluniuersalis sionen aliquam in figulas quasda,Lmo, Quid uni do . quibus cst syllogi Zada. redigimus; abia et talis hiscnim, tanqua principiis illationis, de pedet similite ea deri solui io dici
argumentataoni, species in dilogismu . inculus vi nituntur,rcsoluimus. Apsu in etiaris logismum in duas propositioncs intres terminos reducimus. Resolutio
vero particulata est,qua propositam conclusione figula: modo iam suppositis. in praemissas. principia quedam necessaria, requae ipsius causam impotieri reducim us, quae quidem resolutio max in deseruit Mathematicae resolutioni. laec enim
Quid parti in causam csoluit cinctum. Logica veroeulatis particularis praemillas neccssarias secun . Duo consi dum causam dii ponit&quaerit Possumus de tantu enim in syllogi irrio aliquo duo conlide- in syllogis rare, illationem quandam,qua con uino sto ex prae in illis infertur reprobationcmetia qua conclusio per principia necessa- Conclusio ria, di persuas causas probatur. Vnde du- duobus molliciter resoluimus com lusionem di indis resolui principia inferedi; nepe in figuras,&m tur dos que resolutio. Latini dicitur resolutio sol mae a Giaecis resolui: Odyllogismi simpliciter min principia piobantia. non vicuq , sed necessario. per caura quae resolutio a I atini sic itur materiae, a Grecis particularis resolui: prior est, cum sit forme recommuniora haec posterior.cum sit materiae,& particularis. Vnde fit ut pars Logice qua comunis resolutio traditur, liber Coru dicatur, pars vcro qua
particularis continetur, liber Posteriolii.
Conclusio laee guui est inscriptionis huius ratio: quaest De resolutione Posteriori,id est .de modo inquit edi principia neccssaria di praemi
sal,quae caule sunt per quas conclusio est Nota cut a demonstranda,ac in eas resoluenda. e oluti Hic autem opor icbit unum adnotare. ne hae Lo has partes Logis resoluti uas dici, moni caesaries quod ipsi icio: Medo procedant sed quodenomine cc soluta doceant, iuxta duos hiaticlo .u
tionis modos eum autem resolutio non fiat nisi composito, vel eo. quod resoluendum est praecedente.hinc sit ut istae partes Logis eostendant,quod est resoluendum, nempe conclusionem aut syllogismum, di ea, in quae ista iunt resoluenda.
QVAESTIO IIII. an hi filii aliqua ex partesint com
Dubitat ut Anii libri aliqua ex parte Alio tum compositivi sint di non semper, soluti sententia.
ui R. spondent Philop. Bura. i. rciorum. in his aliquid compositio tris contincti. Nam in libris Priorum docemur syllogis,mum componere in libris vel Postera rum Demonstrationem Tamen quia potior est reiolutio dissicilio t. idcirco libri resolutivi dicuntur. Mihi alitervido turdi cedum; nempe ho reto pria D. libros docere conclusionem pio positam, I n. o. in praemisias, quibus insitatur, resoluere.
quod simplicuet syllogietate dicitur reconclusionem etiam in praemissas neccssarias resolvere,quod est de mositate Et quia haec tradi non potuerunt,quin prius, quid syllogismus: quid in monstrati olisset,explicaretur propici ea ista in his continentur hoc tamen non est componere sed ea ostendere,in quae resolutio facienda est. Fatendum est tamen .cum ex resolutione n ta fiat compositio, eadem arte nos doceridi resolverei componcre, sed illud priui.
QVAESTIO V. De diuisione Lollices in partem Iudi
Est aliud dubium,in quo claborauersit: qua ratione haec pars Logicae Analyrica. iudicativa dicat ut Topica velo inuent tua Ad quod aliqui responderunt non tam l. Eorum vete,quam subtilit crinem Topicamat sententia. gumentarie sienis quibusdam, Analyticam vem a cauli sed quia signa ad inuentioncm caulae ad resoluta onem spe revidentur,inde ad Topta inuentio, ad A. nalyticarcsolutio diiudicium. cciai. sed Refellitur hoc postea praetci quam quod leue est, non exit ni ea scis facit, nam pars prior Analytica cum ti non per causam lyllogi et ei, non esset iudicativa quod latium est
315쪽
dito PRO LEGIMENORUM IN LIB. POSTER.
esse inuentionem de iudicium liber enim noscere. U. g. inuenimus rem . dum vatio Priorum medium syllogietandi inlicitis di discursu tandem in eius cognitioncm de de inuento iudicat o Post ei totum libcr cnimus: iudicamus.dum talem qualem
docet etiam inuenire medium, nempe eau qu Ttcbamu .considcramus.
sis, depraemissas, scde eisdem iudicare, an Tetrio ignoranti argumentatione opus rumnq/m ita sint: dc demum libet Topico tum docet esse prius duplici inuentione simi luet dii ' hv inuenire probabilia , se ipsis an talia plici iudicio, oportet enim materiamin.
sint iudicare Tamen quia in parte Ana uenire ex qua confici debet argument, 'gqn xqlytica disti ilius est iudicare quam inu, io, similitet de ea iudicare an talis t. ΠΗ 'φ nire iudicari uadicitur est autem dissici qualem quoerebat oportet praeterea for l .us uidicare, quia conclusioni demon mam. qua eam disponat inuenite, in an strandae unum est medium quia non nisi talis forma si illudicate. his enim omnibus m n -xio neccssarium demonsttamus non enim, absoluitur argumentativi, atque ad Logi g*traque pars contradictionis demonstratur cum aliqua spectant, quia illamentationem at istud innumeras habet leges e condi docet dico aliqua, quia materia non est tiones; propterea inuentio est facilis, quia negoti I.ogicis non enim res considerae, est unius; iudicium dissicile, quia multa de sed formam argumentandi ipsis applicat.bet habere. at in Topica facilius est iudica Quarto inuenire argumeni ad formas, . . Fudam. re,quia considerat probabile, quod facile non esse ipsius Logicae arti . cum sit ante Qualis in examinatur, sed di focilius est inuenire ipsa im: nam id est inuenire Logicam, sed uetio qua-
quia oporti tu tranq; contia dic tionis par artis est, ipsa formas inuentas doceret pro teque iudi . sententia tem piobab liter ostenderes ac propterea bare. in declarare,dcuc bus applicare: quod cium ad Lohaee eatet pri icipali Ora inuentiu dic vir. Haec sente totum adiudicium pertinet. Proptereali gicum per. fundament tia habet aliquid apparentiae, scd caret sun ber Horum formae iudicativus dicitur tineat. in damento. Similiter inuenire rcs, seu terminos, qui,
x. Senten. respondent aliter.Topicum dc Ana bus forma applicatur non Logici se a. lyti eum esse inuentivum. nam praemissas liarum scientiarum, seu habituum,qui rcs uterque quaerit ad con lusiones proban considerant,munus est ea tamen secun-- das: interest tamen inter utrunque: nam dum propositiones ordinare dc a tales Demonstrator solum velum probat, id a sint:qualet petuntur, dignoscere hoc est
falso separat; at Topicus verum a falsono iudicare had Logicum sp ista , . Fundam. discernit cum solum probabile conside Quinto, materiam hanc cile triplicem, M.te i. haret quod aliquando verum,aliquando sal necessariam,probabilem, apparentem in . . ii l . sum esse potest: ideo alter Iudicativus, qua quarum si neulis est inuentio di iudicium o sub celas discretivus, ctia fali. citur, alterso proprium omissa apparenti,de qua dic est i aelum Inuentivus mancti mus postea. neci statiam id librum praesen Propria Dicendum est meo iudicio primo. duas tem Topicam. seu pi abilem ad libros, us esse argumentationis partes, alteram ha Topicorum referri certum cst. cum aurcinop JUO bentem se, ut materiam, nempe peto positio inuentio non sit Logici, sed iudicium maci undam, ne ipsas de terminos rerum significati teriae neccssaliae, inde libet Posteriorum uos alteram, formam dispositionem iudicativus dicitur, quia nihil ex hoc, I nempe secundum figuram d modum. Vn gico,praeter ipsum iudicium. accedit Di. Obiccti de qui argumentationem aliquam eo m. ces eodem modo liber Topicorum iudi-
ponere vult opus habet quaereret, Seduo, cativus dictaur cum inuenire probabile, de sol mam, de materiam aliquam, quecun non sit Logici sicut nec inuenire nece
que siti satium,ut diximusti es pond.cile valde di Reiectio. a Fundam. Secundo. inuenire non esse aliud quam uersam rationem. Iriueixi te cultum siue ignotum inquisitio ali Vltimo ergo maxime aduertendum. Hoc idem dimidi ea re qua manifestum d notum facere .utevem ito Logicus ut Logicus putus est, nulla Alb.ci .hu- qui dii nil locorum, qui inueniunt aliquid .co pro rem contemplatur,sed tantum res alio ha ius libri reb ira otestes iudicare vero est assensu . vel bitu cognitas ordinat secundum formam lib. i. ricta.distenta rem sic vel aliter se abcte cog argumentationi , . ut diuilio vis aut dcii cap. .
316쪽
nitionis .aute nunc lationis,aut alterius si ordo secundum notius quando id pix-idrcscito milis Naapione tantiqui Stoici, di Plato mittitur, quod est notius, licet ex eius coerigetn tu Logicam reliquis scientiis non separa gnitione alterum non dependeat: quo pa--x Cant, bant sed eoniuncta meis addiscebant ut to liber Meteor praemittitur libris de Ahiam i, dieit Philop. i Ptiorum in p. incipio hinc ima, quia mixta illa metcora logica no- est, quod Dialecticum scientem, ac Meta tiora sunt. Tertius est secundum dignius, physicum vocabant ut videre est apud quando id praemittitur, quod dignius est: Plotii. En ne ad lib. c. At Peripatetici ea quo pacto Aristoteles et de Anima ant separarunt, ac prius ipsam puram addisce posuit visum reliquis sensibus, quia didibant. postea scientias.ut docet Arist. a. Me nior erat&nobilior.
taph. . s. Stultum est inquit, simul scien Hoc igitur supposito, petimus. quo or Libri Primi iam' modum sciendi discere. dine liber hie alijssit anteponendus, vel iucur hos Responsio mum igitur res quaedam si ut necessariae, postponendus Et nulli dubium est librum ordine d ad quaest. quarum scientiae sunt quaedam probabi Priorum praecedere ordine doctrinae pio cti inae prael es. quarum sunt opiniones quae solo in ptet necessitatem, quia notio te Cuius cedauti tellectu absque habitu saepe producuntur rei ab Auctoribus triplex in hoc prologo
Logica a rerum necessariarum cognitio ratio reddi solet Prima est Notiora sunt i Ratio. ne suit seiuncta omnino, ac illarum cogni prius tradenda minus notis sed syllogistio fuit scientii reseruata: Aia cognitio mus incommuni notior est demonstratiis
Dialecti ea ne probabiliu non fuit prorsus abiuncta uo, quia est uniuersalior, uniuersaliora au. ut dicatu imo elim illa sub nullo habitu compre tem notiora nobis senis et. libet Plior. considera hend.itur. relicta fuerunt Dialecticae. hinc vide syllogismo in communi est , debet te quid in est quod saepe clamat Aristoteles, Diale antecedere. Et haec ratio est etiam ipsus quaq; re sitiaticam considerate quid in unaquaque re Aristot. i. Priorum,cap . Altera ratio est a.Rais, probabile sit probabile non quod talis cognitio ip Rectus necessarius doctrinae ordo possib.Topie sius proptiast,sed illi relicta est. Hinc fit, cit, ut passiones prius de proprio Mim me. ut ad inue quod Topicus Maximas habet reales;qui diato subiecto demonstrentur, quam detionem, hi bus utitur. sed ut probabiles sunt Ex hoc mediato ergo subiectum immediatu prius
vero a diu apparet inuentionem probabilium Logi est tradendum. Declaro antecedens modicium di eam esse.acob id liber Topicorum inuen bile est passio quadam primo corpori na- cantur per tiuus dicitur: non te de necessario, in quo turali inhaerens, mediate veto: secunda.dinere solum . ogicus iudicio utitur di hoc est ri elemento coelo alijsque corporibus: admodum memoriae mandandum restis talis passio recto doctrinae oldine necessa nim ianua multarum veritatum quae in tio prius de corpore naturali, quam de hoe Logica occurrunt vel illo corpore demonstranda est sequi.
OVAESTI VI. xux ergo, necessartabantecedat corporis
. naturalis doctrina . Hoc iguur suppotito,
De Ordine horum librorum sequitur argumentum: inferre est passio Ex his quae proposuimus superius, ter tradenda de Demonstratione haec autemtium erat Oidor quo nempe loco hic liber immediate competit syllogismo prius et . Ttiplexor sit ad discendun sermo enim est de ordine ode syllogismo est ostendenda ob idq;do doctii docti inae, hic autem doctrint ordo rei plex syllogismi doctrina antecedit. Tertia a s Ratio. nae esse potest ut constat ex Aristotcle variis io est Quia nisi cognitio syllogismi ini in oeis. Primus est secundum necessa diu, communi praecederet,idem multoties in- id est, quando unum in doctrina prius at utiliter repeteretur, nam in Demonstratio-teto traditur, quia hoc sine eius cognitio nis doctrina oportebit explicare ea, quae ne habeti non potest quo pacto multi ex insunt ratione syllogismi in communi.&grauioribus Aristot interpretibus primo ad a iterum repetere in syllogismo To-de i litur a docent cognitionem kscien pico.& haec est ratio.qua Arist i de Patii. tiam de anima praecedere scientiam dea bus,ri ostendit communia particularibusnimalibus quia animalia absque animae esse prius tradenda: non igitur de hoc du- et cognitione cognosci nequeunt Altetcst bitabit ullus.
317쪽
Pcobatur sententia Philoponii. Ratio. a. Ratio A.
Dubium tamen est de libris Topicoructa Elenchorum an huic sint anteponen di: Philopo dc Auie. quorum etiam meminit Auer in hoc Prologo asserunt lubrum Topicorum immediate sequi libiti Priorum ecliui nostio esse anteponen dum, Est autem prior ratio Philoponi: quando intellectus ad aliquam veritatem capiendam disponitur, prius rationibus probabilibus, quam demdnstrativis praeparatur: ergo cognitio 3 doctrina proba bilium quae Topica est, antecedere debet doctrinam demonstrativa tr. Antecedens est notissimum; est enim his mos communi, de praesertim Aristotelis, qui prius veritatem rei probabiliter de dialectice exa gitat, quam demonstrative conuincat Altera est ratio Auleen communiora sunt
praemittenda sed probabile est superius necessario. quod vocat intelligibile (nam omne necessarium est probabile, non ta .men omne probabile est necessarau. praemittenda ergo est doctrina pie babilium. Circa Librum Elenchorum Philop. do. cetessi postponendum libris Posterio tu .
quia sunt de syllogismo deceptorio petita
autem oportet docere veritatis instrumcnta,quam erroris
Haec opinio no est recipienda imo asserendum est cum Alex. i. Elench.cap. dc Albet. hoc libro, tractari cap I xSetho m. atq; etiam Auer in hoc Piologo ,reli. quis, librum Posteriorum immediate conis iungi cum libris Priorum. Et prosecto non debet quis dubitare hoc est de mente ipsius Aristot. ut diximus, .Prior cap. . ubi se velle Demonstrationem tractate proposuit, a syllogismo tamen incepturum.quia communior erat post syllogismi igit ut cognitionem immediate De . monstrationis doctrina sequitur. Ratio autem huius ab author bus in piaesenti multiplex assignatur, qua non solum dignitate, sed etiam cognitione de necessitate hunc librum esse anteponendum probatur .Imperfectum non cognoscitur, nisi ex persecto, sed Topicus syllineis rus est impet fictum quid nemon. stratio vero perfectum ergo huius cognitio anteponenda est. Maiorest certa quia
iri imperfecto est aliqua pii vatio. quae si nepositivo cognosci nequR: nullus enim,
IN LIT POSTER. quid Mechaia quid tenebrae quid mors
cognoscet, nisi visum, lumen e vitam praenoscat Minor ostenditu ex effectibus ipsorum. Nam Topicus syllogismus indu .cit opinionem conclusionis: Demonstra. tiuus vero scientiam: at opinio est quedam scientia impersectata est enim cognitio in certa de ob cura. Potest etiam minor aliter explicari, ecprobari. Propterea adueite cum Albertodiri Thoma, in Prologo, tres esse rationis deri tellectus processus. Primus quo cx ne. cessariis de semper veris propositionibus deducit conclusiones neccsarias aedem per veras . quas non contingit aliter esse: ex hie processus ea perfectist mus cum l. o. gnitionem discursiuam ei sectissimam Incrci; nempe scientiam talis est Demonratio Alter est processus ab isto defici.ehset imperfectus,quo tutellectus non ex necessarii fac semper veris sed ex his ouae maiori ex parte vera sunt. in sei comtus oncm,non semper veram , sed quae aliter se habere possit,fc talis est processus Topicus. Tettius est . qui non ex necessariis .aut pro babilibus. sed ex apparentibus inducit conclusionem apparentem dc hic est impcrfcctissimus. itffiicit enim deceptionem sicut
secundu opinionem. Cum igitur hi duo processus sint obliquid impersecti, regu landi sunt ex perfecto, ob idque eius cognitio anteponi debet eademque ratione libri Topicorum antecedunt libros Elen
Ad argumentum primum Philoponi
respondet Auert in praesenti conceden. do prius oportere rationibus probabili.bus rem attingere,quam Dc monstratione ostendamus negat tamen eundcm ordinem obseruandum esse in corum doctrina; imo prius oportet docere necessaria, quorum taut Demonstrationes, quim
Ad secundum Avicennae,etiam respondet Aueriora dupliciter: primo admittendo necessariae Serrobabilia non tamen sequitur ut doctrina probabilium sit prata mittenda: quia in Logica non consideram tu ipsa probabilia aui necessaria, sed tr duntur regula ad cognoscenda probabisti, nece uaria,quae sunt diuersae inter se, nec aliorum regulae in aliquo cum ali
Ti es suntiationis pro cciliata
318쪽
rem regulis communicant .m si solubtur primo argumentum. Alta tam etiam alF. it solutionemri nempe negando, omnia necessaria esse petcbabilia hoc enunsalsum est. cum multa sint niccuaria,quae non sunt probabilia: ut diximus lib. Tin
sequitur modus procedendi. Hic autem facilis est. nempe dc finitivus diuisivus, in ductiuus. dc syllogisticus eiusmodi enimi nitrumentis Demonstrationis naturam manifestat. Dubium. Sed dubium est unum a quo vix aliqui
se possunt expedire: num Demonitrat lo ne utat ut circa ipsam Demonstrationemri. Opinio non enim fieri polle videtur antequam Paulive cognita sit Demonstratio pol le quen-nceu quam uti Demonstratione ob idque aliqui id negant, inter quos sui Paulus Venetus quod prosecto est clarissime contra Aristotelem, qui cap. a. huius libri, Demonstratione probavit Demonstrationem costare ex veris di primis. dce quia facit scire: unde a fine materiam probauit , quod est demonstrare de hoc idem etiam saepe fa- Solutio cit. Propterea dico sine dubio Aristotelemininuestigandis his, quae ad Demonstra.
tionem exiguntur, uti etiam Demonstra,
Hominem Atque, hoe ex suo principio intelli. sine habitu gatur aduerte hominem solo intellectuvllod scis absque alio habitum scientia saepe syllo, enita saepe gietare,d discurrere, dedemonstrare dcis discursus tionibus ac Demonstrationibus acquiensaccis ce in sicci carum nataliam ignoret quod
docuit Alistora. Rhetor ad Theodect. cap i perfecte vero cognoscere hos discursus, de ratiocinationes perfecte facere. Logica: artis est, nee peruentum fuit ad corum cognitionem, si eisdem rationibus naturaliter exercitis ira imperfecte cognitis. quod docte dixerunt Philop. de Albi. r. r.
Priorum, cap .docentes in artibus de sebent iis pie lupponi notioncs naturales. Iux Solutio emta hoc respondeo qui tradit doctrinam pireatior
Demonstrationis clim iam Demonstra priotismationem cognouerit, poterit circa eam De hii. monstratione uti qui veto discit, talem Demonstrationem recipit notione natu rati, qua cognoscit esse rationem bonam. quamuis non cognoscat exacte naturam illius. quousque Demonstrationem in T- niueisum didiceriti Quod si obiicias:quomodo Demonstra Replicetio probat Demonstrationem, nam ei Psam probaret: Dico, Demonstratio qua edo si probat, sumitur ut instrumentum probandi, Demoustratio quae probatur, tanquam
obiectum commune omnibu Demonia strationibus: non repugnat autem ut idem
probet seiplum .dimersa ratione sumptum. se ilicet, instrumentum est. dc ut sub eo. quod probatur, continetur. Quo pacto definitio definitionis seipsam definit. De Diuisiorum.
Superest ut de Diuisione daeamus de quidem in duas partes plincipales diuidi rumpitur hic totus libet. In priori sunt ea quae, incipales ad Demonstrationem ipsam peti inent in ' te te
posteriori vero,quae ad ipsius medium,sub Srum quo definitio est. Et sutilitat ista gerio ex diu dotaliter diuisisse quae postea pat 'ticulari is sunt enar
319쪽
TICOR PRINCIPIS, POSTERIORVM RESOLUTORIOR v MLIBER PRIMUS. SEVERINO BOETHO INTERPRETE.
De Demonstrationis essentia conditionibusque ad eam requisi iis, De dit Terentia Demonstratonum . quod .leu quia . proptet quid hae figura aptior sit Demonstrationi PDe ignorauliae speciebus quae inscientiis accidunt sinitos esse dc monstrativarum propositionum terminos. De Demonstrati 'num variis speciebus ac earum inter se comparatione in variis demum Theorematibus ad D. monstrationem conseienti
Omnem doctrinam, omnemque disciplimam intellectium expreexi enti ferre o. gniItone. Quo sunt praecognitionum modi, que J ea, qua pracognoscuntur. Dubitationum solutio circa his proposettonem contIngentium
verbum hoc Ita e Tm quod discursua, NI s doctriira, .mnis di sciplinari discursa ex prae existentes cognitione. et Manifestum autem hoc pe
to est.alij hunc me tam accedunt, em alio m vn quaeque pressius di artium consimillieraatem circa retiones.logi stica em quae per sycoeti mos, inqua per 'dectionem. alii latius ambae enim per ea,quae praecognoscunt risciant intellecta cctrinam i a quidem accipienter, tanquam aualis ratio cognoscentibM. istae ver monstrantes universa. nativa co I per id quod manifestumsi frigutire Iiidemeitativa, em minorica persuadent. Di cnimper exempla.hi e alibi quod est indactio M. per embmema. quod ei vertunt ollogis m. a. l.pet fiet o Bifariam autem necessarium est praeco io una ui scere: via nanque quod hant praesuscipere nece 'λου Iariam alia vero quia est quod dichur inieci
orationes gere oportet alia amem amIo. vliud quidem aliqui, et omne mi as ctere, O net re , verum Pis de II. triangulam vero . qaod hoc signiscat unitatem autem amis e quid fignificat e qu)d est non enim consimiliter horum vnxmquodiu man
Est autem cognoscere alia quidem prius to gnoscentem.quorundam ver em xl accipita ac simultem cognitionem. v quaecunque sunt sub uniuer dicens em Iibu ,s or mlabet cognitioneM. a. enim gnouit. itaemne trianguram habet duobM, EI aequales uti cimpi sciamquod autem hoc. quod est insemicirca haec veibata triangulam est. simul inducens regnavit. lcgantur, sonorandam enim in hau med ni disciplina est hoc rhodom,nen per medium,extremum cognoscitamquae legit Ioan. cunque iamsingulas laseni .em non des lecto a iam illo Iiquo. Tnc8. N Ant vero quam inductumsit, aut acceptus uer.
fuerit bilogismus modo quidem aliquo ortasse Lduendum est hire mos autem alio non. stud lenim nou ciuit est simpliciter hoc . quomodo .iuit quod duos rectos habet sim .
320쪽
O n am uniuersa liter scit simpliciter ratem
nonsu. ' a viro non . qu. in Menone dubitatio continget aa enim nihil addiscet, avi miae na
Vide a. s. Non enim tam veluti quidam nituntur PLIO.ca. 26. soluere dicendum anne nosti omnem bimarium; quod par est: aut non tollerente autem attule . runt quendam binariam, quem non exictima. bat esse quare neque parem doluunt enim, non
dicentes omnem scire binarium parem esse . sed quemscinnt,quod binarim At qai sciunt quidem cuim demonstrationem habent m thias acceperunt acceperuxi autem non de omni de quo vitiae noscant quos triangulum aut quid numerus,sed impliciter de omni numero, a quetriaigudo ucta enim propositio accipitur tali . Aod quem tu nosti numerum aut quam tu nolit rectinae sed de omni Caetersim hil puto,
vetat. quod addisca aliquis est sic scire est autesic ignorare absurdum enim. non inouit quodammodo quod addisci sed sua, In quanium addiscit 'sic. i. Omnis Actrivatam omnis disciplina.
ARistoteles optimus artiferi ea omisma quae de qualibet re proposita peti solent. de Demonstratione tr dit. Quaerimus enim primo,an res ut inde,quid sit tertio qualis sit postremo, quare talis sit his enim scientia absolui. Demostra tur Atque haec quatuor de Demonstratio. tione et , ne docet quia multi negarunt Dcmon-cut pleriqi strationem esse. negantes scientiam . de . negarint. de rebus cum caducaeo mutabiles sint: i. ruales fuerunt Heraclitus Democritus,
i. cilii Alii asserentes nihil de nouo sciri. sed scientiam nostram non esse aliud.
quam recordationem S reminiscentiam eorum,quae anima sciebat qualis fuit Pla. Scieti est to:ut quidam asserunt. Hos removit erio.
c de nouo res , docens oc scientiam esse ac de nouo fit.ac pro . ficii affirmans , ideoque Demonstrati pterea De ne esse,propterea statuit omnem doctri- monstra. nam ficti ex praeexistenti cognitione; at-cio est que postea intendit inferre ex ista ut nita I hilop. Demonstrationem quae do
sed dubium est de sensu huius celebi Prima opia
tissimae propositionis. Quidam recentio nio recen resper doctrinam di disciplinam intelli ii Oxuui sunt quamcunque cognitionem intelle. ct ut propterea enim ad dri ut illud vel hia, sintellectiua ad excludcndas cognitioncs sensuum Cognitio autem intellectus dii Cognitio plex est altera simplex seu in complexa in intellectus qua non est verum vel falsum . quam A simplex reuerroesi pr senti vocat secundum viam complexi formationis: tera est cognitio compos, tam complexa, in qua inest velum aut falsum, quam vocat Averrori secundum viam velificationis riae autem cora nitiones sic se habent,ut nunquam sit composita,quin simplex praecedat, simplex tam caesi potest,ut nulla alia simplex, aut composita praecedat in intellectu non tamen esse potest quin praecedat aliqua cognitio
sentius et cum non contragat intellectum intelligere absque praecedenti sensus cognitione. Quo supposito. secundum horum sententiam sensus propositionis est omnis cognitio intellectus fit antecedente cognitione sensus. Haec doctrina verrest sed non videtur Improba- ad mentem Aristotelis esse, non enim sim iur. i. Opia plices notitias intellectus quis dominas nio. aut disciplinas vocabit sicut nccipitas nintilia sensuum exteriorum. Aliorum fuit opimo. asserentium per Secunda doctrinan, o disciplinam intellectivam sententia esse intelligendam cognitioncm comple Themistit, xam veritatis. Haec auicni duplex est: quae Philog dam primae immediata. qtiae ex alternus velitatis cognitione non dependet; qualis est cognitio principioium per se notorum: eltera est veritatis cognitio. quae ex altera pendet quae discui uua dicu ut cla haec utraq; verita, scmpcr praesupponit aliquam cognitionem: non e vim qui s. t
tum maius ei te parte. intelliget, quin prius quid iotum quid pars fri cognoscat: tunc dicunt illuducibum, inteluctiva
acti ad excludcndas cognationes sensu u. quae etiam doctrinae dicuntur ut parcet in multas brutis, quae discunt, indoctrinam