D. Francisci Toleti, Societatis Iesv, Commentaria, vnà cum Quaestionibus, In Vniversam Aristotelis Logicam Adiecto Indice ...

발행: 1596년

분량: 539페이지

출처: archive.org

분류: 철학

361쪽

non destructo: si enim illa esset ratio, semper peream sciret cum cadem ratio maneat. Quod si dicas medium non esse cotruptum quando scit potest tamcn corrumpi sine dubio quod accidit, tacon lusio

etiam crit contingens, sicut medium hoc autem non est scite.

vilm stini conclusio quidem, e c. Necessa itu Explicu, qualiter syllogi Eando neces posse co: li satium se habeat, ac tria principia statuit: gi ex non Primum cst Nihil prohibet cones usio-nc cessarit , ne hielle necessa iram,in medium contin- non autem gens. per quod monstrata. id est, syllogi gadc moiistia .est, evitobat: ut enim verum ex non ve- iis, ita in necessarium ex non neccssariis

interra potast hoc intellige non de Dem, stratione, sed de syllog: smo', quoad illationem. Secundam principium. Si premicta nec effutae iuni conclusio necessaria erit probat ex principio dici de omni lienim Omne Biriccsatio est A S: omne Cnec ei l. io ista etiam omine nec citatio erit A Tertium. Cui cones usi non est neccssaria. premissae non erunt necessaris. hoc probat ex secundo principio: dctur enim coclusio non necessaria: Cest A, praemissae verbi est A, C est B. necessariae, tunc peric cundum principiam. si praemissae sunt necessariae,conclusio erit necessaria. S per se erat non necessaria erit ei go necessita di non necessaria quod est imis postibile. .

thoniani igitur, sit demonstrariu . me.

Concludit iam, ut notat Philop. nempe Demonstrationem essi ex necessariis, dicit ei: cum id, quod demonstrative scitur sit necessarium oportere ut sit ex ne ce Catiis Demonsti alio, ruper medium necessaritim aliter enim nec quia nec promter quid . id est, nulla Demonstratione cognoscet. quare conclusio non erit necessaria nisi sciat nempe per propositiones ne cessarias sed ii existimat propositiones esse necessarias.& non sunt tu copinabitur se scire, redemonstrate,& reuela nesciris quia non sunt necessiariae, si vero no sunt necessariae nec existimat esse necessarias; tune nec Iciet nec similiter opinabitur, se

scite ac si in his dicat adeo verum est D monstrationem ex necessariis procedere, venullus opinetur se demonstrare scire, visi tumul cx. ncccsi aliis opinetur se de

Quid De

in ostiatio

qui Quid

Demoditapi optet

monstrare quod si non opinetur ex necessariis procedere non opinabitu se scire,quod si opinatur esse necessaria di non sunt,opinabitur se scire, sed non sciet di hoc, sue procedat per media, id est; mediata, siue per immediata, propter quid Aduerte per Demolistrationem quia intelligi Demonstrationem quae ab effectu pio cedit per Demonstrationem propter quid, quae a causa,de quibus inserius dicemus.

cecidentium autem,e c.

Quia accidentia aliqua necessaria vidc-banturiqualia sunt inseparabilia,quorum non est scientia,nec Demonstratio, nec remus,ut notat Themist Philopon doceti solius accidentis illius esse Demonstrationem.quod perseestso modo qui definitus est e M ac propterea dicit non esse scientiam illius, quod contingit non incisci sub quo vel boetia inseparabilia compta hendit,ad ditterentiam proprio tu: pi bat horum non esse scientiam, quia non sunt necessaria quod postea discutiemus in fine capitis. Et tamen a ue freta .me. o. Obiicit his quae dixit de accidentibus Obacctio. si enim necessaria notant nihil ex eis nece Catium concluditu tu ut quid igitur existis syllogigamus,& de istisRespondenti interrogationes facimus,cum nihil magis ex interrogatis nece Carium sequatur, quali quasi ibet propositiones ad libitum luis meremus di hoc significantillataeida: sdissectenim nihil . si aliquis interiogatus contingentia, id est quaeuis postea dicat conclutionem ut bene interpretatur Philo hie enim est set mode Dialectico qui ex probabilibus: contingentibus pioc

dit, ae de eis suas facit interrogationes,

quae videtur superflua, si nihil nec si artu

ex datis concludendum sit. Cncaliteram nota illud scuius causa haec oportet interrogare de his id est . quare haec accidentia petimus, ut perea concludam'. di nostrassaciamus conclusiones si de his I id est de accidentibus eisdem, cum non sint nece clatia. oriet autem interrogare. II. Respondet,circa accidentia nos uti in terrogatione: non ut quicquam necessa. itum i

362쪽

LIBRI L POSTER QUAESTI L su

rium concludatur sedit nec est agio con . tet addere.quod lationem habeat. xobli, eludamus,&ex datis 5 eoneessis Remo uio non sit. imo ulterius videtur falsum

dente, ipsum ad concedendam conclutio quod scientia destruatur per mortem, cum nem conuincamus es si concessa sunt,e raraneat anima immortalis, quae scite posra,etiam ad conclusionem veram admit sit.

tendam compellamus. ac propterea no est Quarto, videtur contra dictio expressau. Arguet Neeessita inutile interrogares in quo duplex neces indiciis Aristotelis hic enim dicit quod

te miliam mas,ut notat Philop. insinuatur, illatio nec quia, nee propter quid, per contingensae ne eon se ni , seu secundum consequentiam,dc simi possumus cognoscere necessarium, at a. quentiae.a liter consequentis seu secundum rei na, Prior . e. r. dicit per falsum . verum colligi liam conse turam. Est enim aliud, conclusionem esse quia, sed non propter quid.quentis necessariam .aliud inferri necessario ut Quinto sunt accidentia quae non sunt v Argum libidiximus Vult autem Aristoteles in per se, tamen non contingunt separari .erhoe docere, necessitatem demonstrativam go falsum docet, quae non sum per se,connon solam esse secundum illationem: haec tingere non inesse probatur antecedens. enim in accidentibus etiam inuenitur sed dealbed me quae inseparabiliter inest cyg, etiam absolutam, quae dicitur necessitas no,ut de nigre doco tuo.

consequentis. Haec de capite sexto Circa primum oportet aduertere, rati inundam.

OVAESTI I nc , quae inserunt conclusionem necessa Rationes iam se habere in duplici disserentia quae quibusin Circa Capsi sextum dam simul probant necessariam conclu-cer Tari ac Conita Aduersus ea. quae in textu continentur sonem, in causam ostendunt proprer quae lusio col Te iuri est argumentum primum. Dicit enim pro est necessaria histae sunt potissimae Deeligit ut pati: Aistum laxium esse Demonstrationi ex necessariis monstrationes, de quibus praecipuus ser tim causa

procedere. Contra hoc argumentor Nam mori praesenti est quae per proprias cau tradere,cur sunt syllogismi ex necesiatiis proceden fas procedunt: quaedam lunt quae conclu sit conclutes, qui tamen Demonstrationes non sunt: sioncm necessariam probat sed non danidio necessau patct in his quae ex et Tectibus procediat causa m. quare necessaria in huiusmodi ria, partita

ut cum animalia corruptibilia esse ex eo sunt illae quae per causas remotas proce vero non quod lenescant probamus ' ignem esse dunt:vt,omne animal rationale est vegeia ita dere. . quia cinere lunt: simileter quando ex si g. iuum.omnis homo est animal rationale. nil certis procedimus ut lac habere pro ergo omnis homo est vegetatiuus. Similibat pisci iit :& eis fluctus, alborem sto, ei sunt illae quae ab ius Doribus ad superutile conuincit Haec omnia necessaria tota procedunt: ut,omne animal est su sunt tamen Demonstrationes non sunt stantia omnis homo est animal, ergo om-

eum non ex causis procedantri non ergo nis homo est substantia Sim luet sunt illa. . hoc Demonstrationi est proprium quae ab et Tectu procedunt ut .omne ris bi-x Argum Secundia, contra rationem tertiam argu le est animal rationale.omnis homo est,imentor probat enim conclusionem ne sibilis,ergo omnis l. omo est animal rati cessariam non scii e propter quid per me nate. Item sunt illae. quae a signo sunt vi. dium contingens quia clim hoc posi cno omne quod olbiculariter illunii natur est esse. non erit causa eius quod necessa sum rotundum . Luna olbiculariter illum in Mest. Hoc videtur falsum. N.im contingens tur,ergo est rotunda.potest esse causa necessarii, ut patet. si,ut Nec existimes idem esse signum chcti e Nota, si nus aliquod letale infligatur equo, est cau- cstum superius enim est signum : nam inum desae contingens quod equus nunquam causa signum dicitur aliquando:vt, Itis est effectus amplius vivat, hoc autem necessarium est; signum pluuiae, di causa materialis, simi di iniunt ergo contingens est causa necessiarii. te liqua signa sunt. quae nec causa neci A stum cxtio, ex illis quatuor. quae ad scientia effectus sunt proprie,vt,lac habere, signum sunt necessaria,videtur,ut non sit obliuio, si quod peperit: de fructus babcre, quod necessarium non esse Nam si quis ratio albo floruin quae nec causa nec essectus titu habet,oblitus eoist, non ergo opotis nuci alictius dicuntur.

363쪽

IN CAPUT VI.

non destruesto si enim illa esset ratio, em monstrare quod si non opinetur ex ne- perpeream sciret cum eadem ratio ma ceuiariis procedere. non opinabitur se scineat. Quod si dicas, medium non esseco re, quod ii opinatur esse necessaria di non ruplum quando scitipotesttamcncorrum sunt. opinabitur se scire, sed non sciet di quid De pi sine dubio quod accidit, di conclusio hoc, siue procedat pet media . id esti media mostratio Vtiam erit contingens, sicut medium, hoc ta, siue per immediata, dc propter quid. Ad quia Quid autem non est scire uerte per Demonstrationem quia intelligi inmonii. cum lautir conci sis quidem. eme Demonstrationem quae ab enectu proce pi Op cxNeccssalix Explieit, qualiter syllogi rando neces dii per Demonstrationem propter quid, qM : posse eo: li sarium se habeat, ac tria principia statuit quae a causa,de quibus inserius dicemus.

sic non Plinium cst Nihil prohibet conclusione cessariit, nem esse necessariam, di medium contin Accidentium autem, oec. s.

non autem gens. per quod monstrata.id est syllogina Quia accidentia aliqua necessaria vidc-dcmo .istia tabest; plobat: ut enim verum ex non ve banturi qualia sunt inseparabilia,quorum M. is, ita necessarium ex non nec talariis non estu cientia, nec Demonstratio, nee

in terra potast hoc intellige non de Dem, remus,ut notat Themist Philopon doce stratione sed de syllogismo , quoad illa solius accidentis illius esse Demonstratiotionem. Secundum principium. Si premis nem. quod perseei .eo modo, qui definis neceti riae sun , conclusio necessaria tus est e. q. ac propterea dicit non esse scierit probat ex principio, d rei de omni si entiam illius, quod contingit non incite; enim omne B m et satio est A: de omnes sub quo vel boctia inseparabilia compim nec cilitato illae ctiam omnes nec cuario henditia detinerentiam proprio iu: si viri N. Terisum. Cum eo iri lusio non est bat horum non esse scientiam , quia non neri staria. premissae non erunt in e celiaris sunt necessaria quod postea discutiemus hoc probra ex secundo principio: dcture in fine capitis. nim coetu Conon necessaria: Cest A, prae-

missae vcio Best A, C est B. necessariae. Et tamen ambiget fortasse. e e. io, tunc peric cundum principium, si praemis Obiicit his quae dixit de accidentibus Obicctio. sae sunt necessariae.conclusio erit necessa si enim necessaria nodunt nihil excisi eis ria e petie erat non necessaria erit ei go cessarium concluditu i ut quid igitur ex nece siri a de non necessaria, quod cstum istis syllogietamus, ede istisRespondenti possibilo interrogationes secimus,cum nihil magis Doniam igitvrsi scit demonstrvi tu . me ex interrogatis necessarium sequatur,qua Concludit iam, ut notata littopnem si quani bet propositiones ad libitumii pe Demonstrationem esse ex necessariis metemus echo significantilla veiba: dicunt eum id, quod demonstrati uesci Odi et tenim nihil . si aliquis interiogatus tur sit necessarium, oportere visit ex ne contingentia, id est quaeuis postea dicat cessariis Demonsti alio, e per medium ne conclutionen Iut bene interpretatur Plii ccssarium aliter enim nec quia . nec prop- lo hic enim ei sermo de Dialectico quiter quid . id est, nulla Demonstratione cog ex probabilibus di contingentibus pioco

noscet. quare conclusio non erit necessa dit, ac de eis suas facit interrogationes,

ria nisi sciat nempe per propositiones ne quae videtur supernua, si nihil neccssarmcessarias: sed si existimat propositione es ex datis concludendum sit. Cnc literam se necessarias. dc non sisnt lucopinabitur nota illud scuius causa haec oportet intermis mire, ta demonstrate, laeuera nesciet rogare dedi il id est quare haec accidentia quia non sunt necessariae, si vero no sunt petimus, ut perea concludam .h nostras necessariae nec existimat esse necessarias faciamus conclusiones Ode his I id est de tune nec Iciet nec similiter opinabitur, se accidentibus eisdem,cum non sint necesscite ac si in ius dicat:adeo verum est De satia. monstrationem ex necessariis procedere Oportet autem interrogare. i. - rix nullus opinetur se demonstrare&scire. Respondet,circa accidentia nos uti in Rasii simul cx. ncccssariis opinetur se de terrogatione: non ut quicquam necessa

lium i

364쪽

Necessita rem aliam aesse conse

liam consequentis. Contra Textum I. Argum. a. Argum. 3. Argum

turam. Est enim aliud conclusionem esse necessat iam .aliud inserta necessario ut alibi diximus Vult autem Aristoteles inlio docere, necessitatem demonstrativam non solam esse secundum illationem: haec enim in accidentibus etiam inuenitui sed

LIBRI I. POSTER QUAESTI L ,

Hum concludatur, sed ut necessatio con , et addere.quod rationem habeat. xobli, eludamus, di ex datis: concessis Remo uio non sit imo vitet ius vidctu falsum

dente. ipsum ad concedendam conclutio, quod scientia destruatur per mortem,cum nem conuincamus:&si concessa sunt,e maneat anima immortalis, quae scite posra,etiam ad conclusionem veram admit siti tendam compellamus. ae propterea noes Quarto, videtur contra dictio expressa. Attum. inutile interrogate in quo duplex nece se indictis Aristotelis hic enim dicit quod sitas. ut notat Philop. insinuatur, illatio nec quia . nec propter quid, per contingens nis, seu secundum consequentiam, simi possumus cognoscere necessarium, at a. liter consequentis seu secundum rei na Prior . c. r. dicit per falsum . verum colligi quia, sed non propter quid.Qu mo, sunt accidentia quae non sunt v Argia per scitamen non contingunt separari .ergo falsum docet, quae non sunt per se contingere non inesse probatur antecedens. dealbed ne quae inseparabiliter inest cyy etiam absolutam quae dicitur necessitas no,ut nigredo cotuo. consequentis. Haec de capite sexto Circa primum oportet aduertere, rati inundam.

OVAESTI I ei, quae inserunt conclusonem necessa Rationes' iam se habere in duplici disseientia quae quibusin Circa Caput sextum dam simul probant necessariam con esu cessari ac Aduersus ea, quae in textu continentur tonem xcausam ostendunt propter qua elusio col- est argumentum primum Dicit enim pro est necessaria di istae sunt potissimae De ligitur patptium esse Demonstrationi ex necessariis Monstrationes, de quibus pr*cipuus ser tim causa

procedere. Contra hoc argumentor Nam in praesenti est quae per proprias cau tradcre,cut uni syllogismi ex necesiatiis proceden. sas procedunt: quaedam sunt quae couctu sit conelu.tcs, qui tamen Demonstrationcs non sunt si oncm necessariam probat, scd non dant si neeessam parit in his, quae ex effectibus procediit eausam, quare nece uaria sit huiusmodi ria, partim vicum animaliaco: ruptibilia esse ex eo sunt illae quae per causas remotas ioce vero non quod senescant probamus mignem esse: Munt:vt,omne animal rationale est vegeia Nadere. . quia cineres sunt similiter quando ex ligo rituum. Omnis homo est animal rationale. nil certis procedimus vi ac rabere, pro ergo omnis homo est vegetatiuus. Simil:-bati petille:&eis fluctus, raborem sto et sunt illae quae ab in Dotibus ad superiora procedunt: ut, omne animal est substantia omnis homo est animal ergo omnis homo est substantia Similite sunt illa. . quae abii Tectu procedunt ut .omne risibile est animal rationale.omnis homo est ri amentor probat enim conclusionem nec sibilis,ergo omni, I omo est animal rati cessariam non scii e propter quid per me nate. Item sunt illae. quae a signo lunt ut . dium contingens quia cum hoc possit noe omne quod orbiculariter illuminatur . est esse. non erit causa eius quod necessatium notundum . Luna olbiculariter illum in est. Hoc videtur falsum. Nam contingens tur,ergo est rotunda.potest esse causa necessarii, ut patet, si, ut Nec existimes idem esse signum,cile Nota, si nus aliquod letale infligatur equo est eau caum superius enim est signum : nam gnum dis di contingens, quod equus nunquam causa signum dicitur aliquando:vt, iis est effectus amplius vivat, hoc autem necessarium est signum pluuiae, di causa materialis, simi dissiciunt ergo contingens est causa necessarii lite liqua signa sunt,quae nec causa nec I crtio, ex illis quatuor. quae ad scientia' estectus sunt proprie, ut, lac habere, signum sunt necessaria,videtur,ut non sit obliuio, rest quod pepetits fructus abcre, quod necessarium non esse Nam si quis ratiis albo florum quae nec causa nec et Linu gri u habet,oblitus uia cst, non ergo opoth unum alterius dicuntui.

mille conuincit Haec omnia necessaria sunt tamen Demonstrationes non sunt. cum non ex causis procedant: non ergo

hoc Demonsitationi est proprium.

Secundo contra rationem tertiam arguis

365쪽

n IN CAPUT VI.

non destructo si enim illa esset ratio se in monstrare quod si non opinetur ex ne- perpeream scirci . cum eadem ratio ma cessariis procedere, non opinabitur se scineat. Quod si dicas, medium non et se cot re,quod ii opinatur esse necessaria di non ruptum quando scitipotest tamen corrum sunt.opinabitur se scire, sed non sciet. Quid Pepi sine dubio quod accidit, e conclusio hoc, siue piocedat per media . id est; media in Ostratio ctiam citi contingens, sicut medium hoc ta, siue per immediaia, dc propter quid. Ad qu ad Quid autem non est scire uerte pei Demolistrationem quia intelligi Demonii. cum igii Ar conci a quidem. e. Demonstrationem quae ab est ectu proce px-pici Necc saltu Explicii qualiter syllogi Eando neces dii per Demonstrationem propter quid quid: posse co: li sarium se habeat, ac tria principia statuit quae a causa, de quibus inscrius dicemus. gi ex non Primum est Nihil prohibet conclusi

ncccssai in nem esse necessariam, tamedium contin Accidentium autem,mc. s.

non autem gens. per quod mons rata. id est, syllogi Ea Quia accidentia aliqua necessaria vidc-

dc moiistra ta,est e probativa enim verum ex non ve bantur; qualia sunt inseparabilia,quorum ii iis, ita nec citari una ex non neccssariis non est icientia,nec Demonstratio, nec

inferri potast hoc intellige non de Demo remus,ut notat Themist Philopon doce strationi , sed de syllog: smo', quoad illa solius accidentis illius esse Demonstratiotionem. Secundum principium. Si premis nem.quod perseeilao modo qui definis necet Tarrae sunt, concluso necessaria tus est e . ac propterea dicit non esse sci erit probat ex prino pio dici de omni si entiam illius, quod contingit non incisset enim omne B necessario est VI omne sub quo vel hoctia inseparabilia compta necessatio est B. etiam omnes necessario hendit ad dii fetentiam proprio tu: si erit A . Tertiuin Cum eonclusio non est bat horum non esse scientiam , quia non neccssaria. pientissae non erunt nece uarie sunt necessaria quod postea discutiemus hoc probra ex secundo principio: dcture in fine capitis. nim coclusio non necessaria: Cest . prae

ritissae vcio Best A, C est B. necessariae. Et tamen ambigerfortasse.me io, tunc per sccundum principium, si praemis Obiici liis quae dixit de accidentibus Obicctio.

sae sunt necessariae.conclusio erit necessa si enim necesiaria notant nihil ex eis ne- ita di per se erat non necessaria erit ei go cessarium concluditu ut quid igitur ex necessu ia dc non necessaria, quod est imis istis syllogietamus, d de istisRespondenti postibile. interrogationes facimus,cum nihil magis Romam glaursi scit demonstra: iue e c. ex interrogatis necessarium sequatur, qua Concludit iam, ut notata hilop. nem si quastibet propositiones ad libitinni,pe Demonstrationem esse ex necessariis metemus d hoe lignificant illa verba: dicit ii cum id, quod demonstrativesci Odit aut enim nihil . si aliquis interiogatus tur sit necessarium, oportere ut sit ex ne contingentia id est quaevis, postea dicat cessariis Demonstratio, ter medium ne conelutionem ut bene interpretatur Phi ccssarium: aliter enim nec quia . nec prop- lo hic enim est sermo de Dialectico quiter quid, id est, nulla Demonstratione cog ex probabilibus: contingentibus pioc noscet. quare conclusio non erit necessa dit, ac de eis suas facit interrogationes, ria nisi sciat nempe per propositiones ne quae videtur superflua, si nihil neccssar:u cessarias: sed si existimat propositione es ex datis concludendum sit. Cuca iteram se necessarias.& non sunt tu copinabitur nota illud scuius causa haec oportet inter- se serie e demonstrate,& reuera nescien rogare de hic dest . quare haec accidentia quia non sunt necessariae, si vero no sunt petimus, ut pete concludam'. ta nostras necessariae, nec existimat esse necessarias; saciamus conclusionesi de his id est, de tune nec Iciet nec similiter opinabitur, se accidentibus eisdem, cum non sint necesscite ac si in his dicat: adeo verum est De satia. monstrationem ex necessariis procedere Oponet auitem interrogare. N. - ri nullus opinetur se demonstrare de scire Respondet,circa accidentia nos uti in visi, simul ex .ncccssatijs opinetur se de terrogatione: non ut quicquam necessa

366쪽

Necessita

rem aliam

esse conse

liam conse

quentis.

Contra Textumi Argia maa. Argum. 3. Argum

necessariam .aliud in serri necessario ut alibi diximus Uult autem Aristoteles inhoe docere,necessitatem demonstrativam non solam esse secundum illatronem: haec enim in accidentibus etiam inuenitui sedi Fundam. Rationes

rium concludatur, sed ut necessati con tri addere. quod rationem habeat. obli-

cludamus,&ex dati se concessis Remo uio non sit imo ulterius videtur falsum dente. ipsum ad concedendam conclutio, quod scientia destruatur per mortem,cum nem conuincamus.&si concessa sunt,e maneat anima immortalis, quae scite posra,etiam ad conclusionem veram admits sit.

tendam compellamus. ac propterea no est Quarto, videtur contra dictio expressa. Artum. inutile interrogare in quo duplex neces indiciis Aristotelis hie enim dicit quod

sitas. ut notat Philop. insinuatur. dc illatio nec quia, nee propter quid, per contingens

nisi seu secundum consequentiam, simi possumus cognoscere necessarium, at a. liter consequentis seu secundum rei na, Prior.er dicit per falsum . verum colligituram. Est enim aliud, conelusionem esses quia, sed non propter quia Quinto sunt accidentia quae non sunt e Argum: per se, tamen non contingunt separati .ergo falsum docet, quae non sunt per se, contingere non inesse probatur antecedens. dealbed ne quae inseparabiliter inest cyg- etiam absolutam, quae dicitur necessitas no,ut nigre doco tuo. consequentis. Haec de capite sexto Circa primum oportet aduertere, rati

OVAESTI I nci, quae inserunt conclusonem necessa. tiam, se habere in duplici dissetentia: quae quibusin Circa Caput sextum dam simul probant necessariam conclu- cessariacta

Aduersus ea. quae in textu continentur sonem di causam ostendunt propter qua elusio col est argumentum primum Dicit enim pio est necessaria di istae sunt potissimae Deeligitur patprium esse Demonstrationi ex necessariis monstrationes, de quibus praecipuus se retim causa procedere. Contra hoc argumentor Nam mori praesenti est quae per proprias cau tradere,cur sunt syllogismi ex nece si aliis proceden fas procedunt: quaedam sunt quae conclu sit conclu-tcso lsa ine Demonstrationes non sunt: sioncm necessariam probat sed non dant si neeessau patet in his . quae ex ei Tectibus procediat eausa m. quare necessiaria sit huiusmodi dia . partim vicum animalia corruptibilia esse ex eoi sunt illae quae per causas remotas proce vero non quod tenescant probamus di ignem esse dunt vi,omne animal rationale est vegeta readere. quia cinere lunt: similiter quando ex ig. tuum.omnis homo est animal rationale. nil certis procedimus vi ac rabere pro et go omnis homo est vegetatiuus. Simili- Dat pc petiit .&eis fluctu sumbo rem sto, et sunt illae quae ab in Horibus ad supe-

mille conuincit Haec omnia necessalia tota proceduni: ut omne animal est su sunt tam c Demonstrationes non sunt stantia omnis homo est animal, ergo Om-

cum non ex causis procedant: non ergo nis homo est substantia Sim lucr sunt illa. . hoc Demonstrationi est proprium quae ab essectu procedunt ut .omne risibi- Secundia, conita rationem tertiam argu le est animal rationale.omnis homo est,i--ntor probat enim conclusionem ne sibilis,ergo omnis l. omo est animal rati cessariam non scite propter quid per me nate. Item sunt illae . quae a signo lunt v t. . dium contingens quia cum hoc possitio omne quod orbicula rater ilia in in itur est esse. non erit causa eius quod ncccssa sum rotundum . Luna olbiculariter illum in est. Hoc videtur falsum. Nam contingens tui. ergo est rotunda.

testest causa necessarii, ut patet, si vul- Nec existimes idem esse signumici Te Nota, sinus aliquod letale instigatur equo est eau ctum superius enim est signum nam gnum recidi contingens quod equus nunquam caula signum dicitur aliquando ut Iti est effectus amplius vivat, hoc autem necessarium est; signum pluuiae, di causa materialis, simi diiseiunt. ergo contingens est causa necessat i litet liqua signa sunt.quae nec causa, nec Iortio.ex illis quatuor. quae ad scientia flectus sunt proprie,ut, lac habere, signum sunt necessatia, videtur, ut non sit oblius o est quod peperitin fructus abcre, quod necessarium non esse Nam si quis ratio albo floruin quae nec causa nec e tactus titu habet, oblitus eoist, non ergo opor unium alienus dicuntui,

367쪽

n. IN CAPUT I.

non destructos enim illa esset ratio sem monstrare quod si non opinetur ex ne- perpeream sciret cum eadem ratio ma cessariis procedere, non opinabitur se scineat. Quod si dicas, medium non esseco re,quod si opinatur esse necessaria, di non ruplum quando scitipotesttamcncorrum sunt.opinabitur se scire, sed non sciet. Quid D pi sine dubio quod accidit, conclusio hoc, siue piocedat per media . id est; media mostratio etiam erit contingens, sicut medium, hoc ta, siue per immediata,& propter quid. Ad qui QMd autem non est scire uerte pet Demonstrationem quia intelligi inmouit cum ii Ar conclusio quidem-e. Demonstrationem quae ab ellectu proce Piopici

F cccssalixi Explieri, qualiter sylloginando neces dii per Demonstrationem propter quid, quivi

posse co: li satium se habeat. ac tria principia statuit quae a causa, de quibus inferius dicemus, sic non Plinium cst Nihil prohibet con lusio-nc cessari et, neni esse necessariam ita medium contin Accidentium Mutem, emc. vi

nona. iem gens, per quod monstrata .id est,hilogi Ea Quia accidentia aliqua necessaria vidc-

dc monsti ta,est' probat: ut enim verum ex non ve bantur; qualia sunt inseparabilia,quorum ris, ita necessarium ex non nec tu artis non estu cientia,nec Demonstratio, nec inferri potast. hoc intellige non de Demo remus, ut notat Themist Philopon docet.

stationi, sed de syllogismo , quoad illa solius accidentis illius esse Demonstratiotionem. Secundam principium Si premis nem. quod per se est.eo modo, qui definis nec et Iariae sun . concluso necessaria tus est ac propterea dicit non esse sci, erit probat ex principio dici de omni si entiam illius, quod contingit non incisei

enim omnesBm cc satio est A: de omne sub quove ibo et in inseparabilia comprae nece si mo illi etiam omnes necessariis hendit ad differentiam proprio tu: diox erit A. Tettium. Cui conclusio non est bat horum non est e scientiam , quia non nec cissaria. premissa non erunt necessarie sunt necessaria quod postea dii cutiemus hoc probra ex secundo principio: dcture intinc capitis. nim cocluso non necesiaria: Cest A, prae

ratissae veto Best A, C est B. necessariae. Et tamen ambigerfortasse. me io, tunc per secundum principium . si praemis obiicit his quae dixit de accidentibus Obicctioia,

sae sunt necessariae,conclusio erit necessa si enim necessaria notant nihil ex eis. ria deperie erat non necessaria erit ei go e Catium concluditur ibi quid igitur ex necessaei a d non necessaria, quod istum istis syllogietamus,& de istisRespondenti possibile . . interrogationes facimus,cum nihil magis svoniam igitur si sit demonstratiae et c. ex interrogatis necessarium sequatur,qua Concludit iam, ut notat Philop. nem si quasi ibet propositiones ad libitum impe Demonstrationem esse ex necessariis metemus di ho lignificantilla verba: dicit ei: . cum id, quod demonstrativesci Odis Tettenim nihil . si aliquis interiogatus tur sit necessarium oportere visi ex ne contingentia, id est quaeuis postea dicat cessariis Demonstra io, per medium ne conclutionem ut bene interpretatur Phi ccssarium: aliter enim nec quia . nec prop- lo hie enim eii sermo de Dialectico quiter quid . id est, nulla Demonstratione cog ex probabilibus: contingentibus piocem noscet. quare conclusio non erit necessa dit ac de eis suas facit interrogatione ,ria nisi sciat nempe per propositiones ne quae videtur superilua si nihil neccssar ii cessarias sed si existimat propositiones es ex datis concludendum sit. ii caliteram se necessarias, non sunt lucopinabitur nota illud scuius cauta haec oportet inter- se cire, de demonstrate, reuera nesciet rogate de his id est, quare haec accidentia quia non sunt necessariae, si vero notant petimus, ut pctea concludam .d nostras

necessariae nec existimat esse necessarias faciamus conclusiones si de his I id est de tunc nec Iciet nec similiter opinabitur, se accidentibus eisdem, cum non sint necesscite ac si in his dicat radeo verum est De satia . . monstrationem ex necessariis procedere Oportet ratem interrogare. i. - ri nullus opinetur se demonstraree scire Respondet.circa accidentia nos uti in nisi simul ex .ncccssalijs opinetur se de terrogatione non ut quicquam necessa,

368쪽

Necessita.tem aliam

esse conse

quentiae.a

liam conse

quentis.

Contra Textumi. Argum. a. Argum.

3. Argum

turam. Est enim aliud, conclusionem eiIenecessariam .aliud inserta necessario ut alibi diximus Vult autem Aristoteles inhoe docere. necessitatem demonstrativam non solam esse secundum illatronem: haec

enim in accidentibus etiam inuenitui sed

LIBRI I. POSTERA QUAESTI L su

rium concludatur sedit necessatio con, et addere. quod rationem habeat. xobli- eludamus, de ex datis: concessis a Remo uio non sit imo ulterius videtur falsum dente. ipsum ad concedendam conclusio quod scientia destruatur per mortem,cum nem conuincamus:& si concessa sunt,e maneat anima immortalis, quae scire posra,etiam ad conclusionem veram admit siti tendam compellamus. ac propterea no est Quarto, videtur contradictio expressa. Argum.. inutile interrogare in quo duplex neces indictis Aristotelis hic enim dicit quod sitas. ut notat Philop. insinuatur,ta illatim nec quia, nee propter quid, per contingens nis, seu secundum consequentiam, dissimi possumus cognoscere necessarium, at a. liter consequentis seu secundum rei na, ratior. c. a. dicit per falsum . verum colligi quia, sed non propter quid. Quinto sunt accidentia quae non sunt retum: per se,tamen non contingunt separari .ergo falsum docet,quae non sunt per se,contingere non inesse probatur antecedens.

dealbed ne quae inseparabiliter inest cyg- etiam absolutam, quae dicitur necessitas no,ut&nigre doco tuo.

consequentis. Haec de capite sexto Circa primum oportet aduertere, rati inundam.

OVAESTI r ei, quae inserunt conclusionem necessa Rationes' iam se habere in duplici disset tentia: quae quibusin Circa Caput sextum dam simul probant necessa, iam conclu- cessariaci Aduersus ea. quae in textu continentur tonem xcausam ostendunt propter qua elusio col- est argumentum primum. Dicit enim pro est necessaria ec istae sunt potissimae De ligit ut patptium esse Demonstrationi ex nece Tariic monstrationes, de quibus pigcipuus scretim causa procedere Contra hoc argumentor Nam mo in prae lenii est quae per proprias cau tradere,cut sunt syllogismi ex necesialiis proceden. sas procedunt: quaedam sunt quae couctu sit con esu.

tes, qui tamen Demonstrationes non sunt: ioncm necessariam probat sed non danii neeessavit pat cim his, quae ex et Tectibus procediat causa m. quare necessaria siti huiusmodi ria. partim vicum animalia corruptibilia esse ex eo sunt illae quae per causas remotas proce vero non quoi lenescant probamus ' ignem esse: Munt ut,omne animal rationale est vegeta ita dere . quia cinere lunt. similiter quando ex si g. rituum.omnis homo est animal rationale. nil cetris procedimus vi ac rabere pro omnis homo est vegetatiuus. Similibat pc petiit cicheis fluctus , alborem sto, hei sunt illae quae ab infit oribus ad supe-

Dora procedunt: ut omne animal est sub stantia omnis homo est animal, ergo Omnis homo est substantia Similue sun illa. . quae ab effectu procedunt ut .omne risibile est animal rationale.omnis homo est ri , mentor probat enim conclusionem nec sibilis.ergo omnis l. omo est animal rati cessariam non scite propter quid per me nate. Item sunt illae. quae a signo lunt vi. dium contingens quia clim hoc possit noe omne quod orbiculariter illia natur . est esse. non erit causa eius quodi cecssa sum rotundum . Luna olbiculariter illumina.est. Hoe videtur falsum. N. in contingens 'ur.ergo est rotunda.potest esse causa necessarii, ut patet, si ut Nec existimes idem esse signum occile Nota, tanus aliquod letale infiteatur equo, est eau ublimi superius enim est sigilum ream anum cusare contingens quod equus nunquam causa signum dicitur aliquando:xt Iris est effectus amplius vivat. hoc autem necessarium est; ignum pluuiae, di causa materialis, si mi disseiunt. ergo contingens est causa necessarii lite taliqua signa sunt.quae nec causa neca cretio, ex illis quatuor. quae ad scientia et Tectus sunt proprie,ut, lac habere, signum sunt necessaria videtur,ut non sit obliuio, rest quod peperit: dc fructus abcre, quod necessarium non esse Nam si quis ratiis albor floruit; quae nec causa nec effectus Et ut habet,oblitus no cst, non ergo opor num alte sius dicuntur.

rii ille conuincit Haec omnia necessaria sunt taurin Demonstrationes non sunt. cuin non ex causis procedant: non ergo

hoc Demon illationi est proprium.

Secundo contra rationem tertiam argu.

369쪽

non destructo si enim illa esset ratio se in monstrare quod si non opinetur ex ne- per per eam sciret . cum eadem ratio ma cessariis procedere non opinabitur se scineat Quod si dicas, medium non esseco re, quod si opinatur esse necessaria di non rudum quando sciti potesttamcncorrum sunt.opinabitur se scire, sed non sciet tam id P pi sine dubio quod accidit, occonclutio hoc, siue procedat per inedia . id esti media in stratio etiam erit contingens, sicut medium illoc ta, siue per immediata, dc propter quid Ad ut Quid autem non est scire uertes ei Demori strationem quia intelligi Demonii cum iitir conci a quidem. c. Demonstrationem quae ab effectu piocos Opici Necc saltu Explieri qualiter syllogi rando neces du per Demonstrationem propter quid, qui rposse co: ii satium se habeat ac tria principia statuit quae a causa, de quibus inscitus dicemus. gi ex non Primum cata mihi prohibet concluso-

nccis arili, neu, esse necessariam, medium contin cecidentium a tem,mc. s. non autem gens, per quod mons rata.id est, syllogina Quia accidentia aliqua necessaria vidc- dc molisti ta,est; probat ut enim verum ex non ve bantur; qualia sunt inseparabilia, quorum iis, ita necessari uim ex non nec tuariis non est lcientia, nec Demonstratio, nec inferri potcst. hoc intellige non de Demo remus,ut notat Themist Philopon docet. sttatione, sed de syllogismo , quoad illa solius accidentis illius esse Demonstratiotionem. Secundum principuam. Si premis nem. quod perseeit.eo modo, qui definisae necessariae sunt, conclusio nec cuatia tus este acit opterea dicit non esse sci, erit probat ex principio dici de omni si entiam illius, quod contingit non incisi ei enim nanc Biriccssario est A de omnes sub quo vel boetia inseparabilia compta neccillito illi etiam omne Ciecessario hendit,ad disterentiam proprio tu: Nix erit m Teritum. Cui conclusio non est bat horum non esie scientiam , quia non necessaria, prentissae non eruiri nece uarie sunt necessaria quod postea discutiemus hoc probra ex secundo principio: dcture intine capitis. nim cocius o non necessaria: Cest A, praemissae vcio Best A, C est B. necessariae. Et tamen ambiger fortas'. me io, tunc pc s.cundum principium, si praemis Obiicit his quae dixit de accidentibus Obicctio.

saetati necessariae,conclusio erit necessa si enim necessaria notant nihil ex eis ne-ria. pelle erat non necessaria erit ei go e Catium concluditur cvt quid igitur ex

nece si rixa dc non necessaria, quod estim istis syllogietamus' de istisRespondensi postibile interrogationes facimus,cum nihil magis, si 'bram igitur sic monstra: tu . e c. ex interrogatis necessarium sequatur, qua

Concludit iam, ut notat inlop. nem si quasi bet propositiones ad libitum iu pe Demonstrationem esse ex necessariis metemus di hoe significantilla verba: dicit di cum id, quod demonstrativesci odist ei tenim nihil . si aliquis interlogatus tur sit necessarium, oportere risit ex ne contingentia, id est quaevis, postea dicat cessariis Demonstratio, reper medium ne conclutionem vi bene interpretatur Phi ccssiarium: aliter enim nec quia . nec pio p lo hic enim est sermo de Dialectico quitet quid . id est, nulla Demonstratione cog ex probabilibus e contingentibus pioc noscet. quare conclusio non erit necessa dit, ac de eis suas facit interrogationes, ria nisi sciat nempe per propositiones ne quae videtur superflua, si nihil neccilarui cessarias: sed si existimat propositione es ex datis concludendum sit. Cuca iteram se necessarias. dc non sunt. tuc opinabitur nota illud scuius causa haec oportet inter se scire, clademonstrare,& reuera nesciet rogate de his id est, quare haec accidentia quia non sunt necessariae, si vero no sunt petimus, ut pctea concludam . di nostras necessariar, nec existimat esse necessarias faciamus conclusiones si de his I id est demne nec Iciet ncc similiter opinabitur, se accidentibus eisdem, cum non sint necesscite ac si in his dicat Ideo verum est De satia. monstrationem ex necessariis procedere Oportet autem interrogare. U-- H nullus opinetur se demonstrareri scire. Respondet.circa accidentia nos uti in visi simul ex .ncccssariis opinetur se de terrogatione: non ut quicquam necessarium i

370쪽

Necessita. rem aliam esse con se.

quentiae. a

liam consequentis. Contra Textum I. Argum

LIBRI I. POSTE

rrum concludatur, sed ut necessatio con eludamus, de ex datis concessis Remo dente. Ipsum ad concedendam conclutionem conuincamus: i concessa sunt vera,etiam ad conclusionem veram admit tendam compellamus. ac propterea no est inutile interrogate in quo duplex neces sitas. ut notat Philop. insinuatur, dc illationis,seu secundum consequentiam, inimi liter consequentis seu secundum rei naturam. Est enim aliud, conclusionem esse necessariam .aliud inserti necessario ut alibi diximus Vult autem Aristoteles inlio docere, necessitatem demonstrai tuam non solam esse secundum illationem: haec enim in accidentibus etiam inuenit ut sed etiam absolutam, quae dicit ut necessitas consequentis. Haec de capite sexto.

QVAESTIO I. Circa C lit sextum.

Aduersus ea. quae in textu continentur

est argumentum primum. Dicit enim proprium esse Demonstrationi ex necessariis procedere Contra hoc argumentor Nam sunt syllogismi ex neceuariis proceden.tes, qui ramen Demonstrationes non sunt: v patet in his . quae ex ei Actibus procediit. vicum animalia corruptibilia esse ex eo quod senescant probamus d ignem esse: quia clii cres lunt similiter quando ex ig. nis cetiis procedimus ut lac habere, promvatic peridete esse fluctus alborem sto. rutile conuincit Haec omna necessalia sunt tariun Demonstrationes non sunt, eum non ex causis procedant: non ergo hoc Demonstratio m est proprium. a. Argum Secundia, tantia rationem tertiam argu .m ntor probat enim conclusionem necessatiam non scii e propter quid per medium contingens quia clim hoc post tio esse. non erit causa eius quod ncccssarium est. Hoc videtur falsum. Nam contingens potest esse causa necessarii, ut patet, si vulnus aliquod letale instigatur equo est causa di contingens quod equus nunquam amplius vivat, hoc autem necessarium est; ergo contingens est causa necessari ortio.ex illis quatuor. quae ad scientia suntnecessaria,videtur,ut non sit obliuio, necessarium non esse Nam si quis rati vivi habet,oblitus a dist, non ergo Por-3. Argum

R. QUAESTI L m

iri addere. quod rationem habeat. obliuio non sit imo ulterius videtur falsum quod scientia destruatur pet mortem,cum maneat anima immortalis, quae scire possiti

Quarto, videtur contradictio expressa . Argum, indictis Aristotelis hic enim dicit quod nec quia, nec propter quid, per contingens possumus cognoscere necessarium, at a. Prior. c. a. dicit per falsum . verum colligi quia, sed non propter quid. Quinto sunt accidentia quae non sunt, Argum per se, tamen non contingunt separari .e go falsum docet, quae non sum per se contingere non inesse probatur antecedens. de albedine quae inseparabiliter inest cyyno,ut tigre doco tuo. Circa primum oportet aduertere, rati inundam. nes, quae inserunt conclusonem necessa Rationestiam, se habere in duplici dissetentia quae quibus ne-dam simul probant necessariam conclu- cessariae sionem, de causam ostendunt propter qua elusio col est necessaria histae sunt potissimae De ligitur patmonstrationes, de quibus praecipuus ser tim causamo in praesenti est quae per proprias cau tradere,cursas procedunt: quaedam sunt quae couctu sit conclusioncm necessariam probat. sed non dant si necessaeausa m. quare necessaria sit huiusmodi ria. partim

sunt illae quae per causas remotas proce vero nondunt:vt,omne animal rationale est vegeta uadere. tiuum,omnis homo est animal rationale. ergo omnis humo est vegetatiuus. Similitet sunt illae quae ab in cotibus ad superiora procedunt: ut,omne animal est su stantia omnis homo est animal, ergo Omnis homo est substantia Sim lite sunt illa. . quae ab effectu procedunt ut .omne sibile est animal rationale.omnis homo est,isibilis, ergo omnis omo est animal rato. nate. Item sunt illae. quae a signo sunt vi. .

omne quod orbiculariter illuminatur citi otundum . Luna olbicularite illum in tur,ergo est rotunda.diem existimes idem et Cesignum decisse Nota .s-ctum superius enim est signum Vnam inum de causa signum dicitur aliquando:vt Iris est effectus signum pluuiae, di causa materialis, si mi disiciunt lite liqua signa sunt.quae nec causa, nec essectus sunt proprie,vt,lac habere, signum

cst quod peperiti di fructus abcre quod

arbor floruin quae nec causa nec liticius unum alicrius dicuntur.

SEARCH

MENU NAVIGATION