장음표시 사용
431쪽
culmis maior probat iri q: ii comitas De dum qsum cognoscit na haec iissectio se ambiaturaio opinion os ... t. id est pro pallio ipsi primo no inest, qui vero de iri- bat circa aliquod.qubd sit 5 circa natui angulo cogi roicit, secundum seipsam e in rc is exilientem . minor vero pilor in gnoscit vide,melius est, cognoscere cprincipio texturi(vniueila lenocii prater de moniliare de eo. cui secundum se inest singularia, quod exemplo manifestes, ut pallio cum vero hoc sit uniuersale, crit
triangulu , ligura, numerus, non est prae potior de moniliatio uniuersalis. ter singularia ipsa loquit ut conditionali Solutio igitur breuiter elisicut qui de Solutio diis ter. quia supponit, talion probat. tria uloc gnoscit, habere tres angulos, collectio. . . propter quam non GTavitur non coi ioni de Ilo sceled cudum es t Ratio posterior est: potior illa est De rario probat ita prosccto qui delitas cle.. monstinio, secundum quam non conti haberctic sangulos,cognoscit, minus se fit errarem dccipi, quam ea sccundam cundum ccccnoicit cum id non illi se- qu.im decipi euenit sid univcrsalis illi cundum se ini. t. cum autem potio Dciulinodi iecundum qu .im decipimur no a monstratio ii, quae id quod in il secunduaute partis utaris ergolai cst potio . . nil si alicui, de colatationi tret,em ausDcino norem proliat quam quid proportiona suati, nitriis itis. Italiquid de moniliat, de ilio abluacto ali Atque o. i. it. luod dicit liter nern pe ncis, tinnieris solidita id est corporibus, prima ratio non magi cu pio Demon- plano id est superi te,demotis iat, ut pa triationes, ni ueriau,quam palliculata, id
, rct: dct mente ueramo illuc paratum hoc est sicut qui p. r univcrsale non secudum
exemplum declarauimus cap. s. cst enim se cogno: it particulare, ita nec quid c Pat
idem iliis, A. potest poni quodcunq; aliud riculari pol tanc in vi lucri alis cognoscit et xemplum Atini enim de homine demon secundum i Lognoscit. nde in his probat stramus, non culatro. non de Ioanne, sed ratio, quo diacmonstratio particulatis sa- separatim ab his Demonstratio tit. ciat sc cundum se cognoscere. s. dragitur uniuersia imagis haec VJ, di c. Lucra,quae requitur est ite emendenda. mendat ince Iclutuo. Hic conclusionem ex riaque ratione si clari quod duobus rectis inest, non Ilicio', simul infert, dices si uniuersalis est huius est secundum quod sol celes sed secun- modi, nimirum,sc. undum qua magis et dum quod triangulus, cognoscens quod
ratur; mi, nivei talis est de eo, quod min Isia: celeb habet tres angulos,minin inqua est. magis qua particulatis proiecto indi rum .i pium cognosci, qua in cognoicens
gnior erit niueis alis' potior articula quod triangulus Scit sus est praedictus, mi, Nota valde has rari cncs sic ordinatas, nudi cognoscere secundum se particulare, quia textus est obscurus eici plexus nec quidcipio Demonstrationem pastionis Interpretes rationes in scima ponunt. niueii alia facit, quam qui pium partuit 're me idem mm nimii. Hic pecvniuersale cognoscit de hoc pro
soluunt i uir pia dic , , Lataonca. primo ad bat, dicens aut omitatio talis pasti no i ouilone, et i in in xc: Ondri, citen: us sic est, evulo ei triangulo, ut talis est,id est, uniuersali, Adi andu qaemnonattigit Philoponu .pa ut liuersale.&tunc de eo no potest d
ce ipsius. Ratio ptaor probabat deuiosccle monitiari aut illi incli, turre potior erit magis cognosci, habcIctrcs angulos equa de covcmostrati quia secundum se tali
ae duobusrectis, quando debo demon Hi est 'tunc melius demonstramus, cum
stratur,quam cum de triangulo quia per iccundum ic subiecto inhaerentia demontrianguluni conluse, di per aliud cogno stramus. scitu i sceles dicit modo, quod minus 'ostea concludit: cum illud cui primo cognoscii,qui de lio uel icciandum sede talis p xsilo inest, nempe tangulus,iit, ni monitiat, liabcreti an 'ulos. Quam qui crial: ore: iuperior lolccle, non iup de triangulo demonstrat, habere tres an Mor secundarti novicia, scd secundum ra-gulos. minue inquam. cognoscit de a so tioncmd viri uocationcm. ito patet:
432쪽
salium. luitur tertia rata . viairier . . Is Demonstratio Particu
rratulo seriandum se ine It, erit potior Demonstratio ipsius uniuersalis,quam particulatas.
P espondet secundae rationi non propterea maius esse univcrsale quia non sit extra singula ita, imo magis esse cum singularia corruptibilia sint, non autem viri. iacis ilia. e ita dicit si detur una latio com
qui uocis in quibus nihil; nisi nonae commune est, in uni uocis vero ratio commum vitta norinen datur. talis ratio magis erit quam ipsa ingularia, octo magis, quo incorruptibiliora sunt ipsis. Aduerte. niuersalia non corrumpi nisi per accidens. quod est dicere. quamuis Petrus Ioannes, Caesar corrumpantur, semper manet homo, de animal, reaturae hae communes in aliis. di altis indiuiduis coseruatae sicut manet idem Tyberis, licet aquae aquis sue cedant corrumpuntur pet accidens quia talia sin pularia corrupta desinunt participare naturas comunes. Sed hoc ex professi examinate metaphysic est est ergo solutio mi iamuis illae rationes communes non per se existant extra lingulari an non idcirco minus sunt. Amplina vaca uecesito ei .e v. Respondet tertiae rationi non propterea,quod de ipso uniuersali secundum se a. liquid demonstratur, este necessatium existimare, it facile, separata liciat clim deaeciden tibus secundum se demonstramu . non ob id extra substantiam esse opus elicognoscere quod si aliquis id opinatur, ipse potius est causa suae deceptionis quam Demonstratio. non enim quae in scientiis separat cous derantur . nec elle est in te sedarata existere, nec id opinari.
Am liu si deman Irviis e fit, Eogismusit c. Hae est capitis posterior pars, in qu
multis argum cinis probat, uniuersale de . nioni irationem pati: ilari esse praeserendam, quorum primu es Demonstratio es suliosumus per caulam, cupropte cui diei probatiti', sed uniuersale magis et harisa, quam particulare, ergo Demon stratio uniuerulis, est potior irrinorem probat: illud. cui aliquid putata silio se se e primo iucst,ipi ius Pasilonis cilia a s causa,
sed uniueitali per se primo inest passimul,
habere tres angulos, triangulo, mucis ali, risibile homini. ergo ipsius Demonstatio erit magis per causam de potior. Amplius usque ad hoc mirimus propter quid
Hoc est secundum argumentum: tune maxime scinati cum ad primam causam peruenimus. cuius talo est causa alia sed uniuersale est causa prima, ergo magis scimus per uniuersale: dc siceit potior Demostratio. maiorem explicat exemplo cauta finalis: si si quis mercator venerit troa gento A pecunia aliqua, ut soluat debitu, tunc aduentus causa est, ut recipiat argentum,huius vero, soluat debitum huius. ut iuste agat queest prima causa cuius noestalia,&qui per causa natalem scit, maxime aduentum scit pari modo res se habere in aliis causarum generibus docet. Et nota literam, dicit: eius, quod fit. aut factum est id est, siue sit causa alicuius operationis. vel alicuius rei existentis. Nota etiam, quod dicit hoc esse incausis quae habent causas, nasin aliis tunc maxime scimus. cum non est amplius, quod quaeramus primum enim dicit propter finales causas posterius vero propter alia genera causarum .ut explicat Philop.quod vero uniuersale sit prima causa quae erat minor, probat exemplo labere angulos extrinsecos aequales quatuor rectis snest Isosceli, sed quia triangulo .m triangulo. quia figura recti linea huic vero no secundum aliud. at illud cheniuersale sigura enim reci linea communis est, cui timoinest angulos externos habere aqiaal
Esieti mile exemplum sens bile inest Petro, ed qui . homo est . homini cio, quia aiiam alei .liari vero bimo Dices, nonne inest per dei initione, nota .r mini. inediat ei dico Arist loqui deri in media: io. ne subiectorum, de sic non est aliud superi, iis . ratione cum inst, definitio enim est cadem natura subiecti.
Tettium Argumentum ci de in .. Sis .c-
monstrabili e maris scibili potior c me
n stratio, scd uniuersa leui masti demonstrabile, dci cibile. quam particulare, ergo illius potior est demolicatio maiore ccc a Pio,
Nota a Notata Exeplum. uniuersale
433쪽
parantur, ut cuius obiectum praecipuum. di illud lit praecipuum minorem probate
infinitum non eii scibile ergo quo aliqua
prodatinam quae ad aliquid sunt, se com Ex his argumentis dicit, aliquot Ceam Nora duasgica, non quod suasibilia tantum sint ut rationesi notat Philop.&S.I ho m. sed quod ex comticas, quem uni lius procedant, di non ex his quae De O probab; ma Vis accedunt ad infinit uni minus scibi monitiationi insunt, quales sunt tertia: liba , di qua
quarta ratio sunt enim ex locis cominu ex comminnibus comparatis. dccx loco: plura bona nibus. licet sunt eli rabiliora paucioribus ut habetur necessari s. tertio Ethicorum, ac proinde logica dicin
Ataxime a tem mam essum est,et e. Particulare ita sunt sed pallicularia magis accedunt ut accedat ad infinitu, uniuersale vero recedit: nam ad infiniis uniuersale, num est particularia multa. uniuersale quod supra dicebat Porphyrius uniuersa vero rece te esse magis collecti uu, quia quae in mulcat iis inueniuntur dispella, sub unam colligit naturam particularia vero diuisua. quia in lingulis natura separatur, erit cr-go magis scibile vitia ei sale multitudo enim cognitionein impedit, ac consequenter erit magis demonitiabile, di ipsius Demonstratio potior.ir. Ampilius m. i'is eligenda me. Iasio. Quartum argumentum proponit: illa
est Demostiatio melior, qua plura cognoscimiis, sed Demoniliatione uniuersali cognoicimus plura, quam partic riari, ergo illa est potior minor probatur naqui v- niuersale cognoscit, cognoscit etiam lin-pularia. n autem qui particulare cognoscit, uniuersale cognoscit uniuersale enim omnia singularia comptaehendit, at singula inferior no ipsum uniuersale totum continent. Hic fit comparatio inter cognitionem uniuersalis di singulorum
interiorum . nam Demonstratio particulaxis no fit de omnibus simul singularibus, sed de singulis per se. Amplis emsic uniuersasse enim magis
Sextum argumentum est: qui proposi-6.ltatio.
S.Ratio. tionem uniuersalem cognoscit, etiam parriculares illius scit potentia tamenet, superius dictam est ut qui triangulum scit
habere tres angulos, potentia etia scit Isos celem haberet res angulos licet non aluertat, hanc esse Ii scelem at qui particulare cognoscit nec potentia, nec acti co noscit uniuersalem cum particularis non contineat uniuersalem, ergo potior est De Obiectio. monitiatio uniuersalis, Dices: nonne haec ratio ei atquarta: Dico non esse hanc, dcit lam eandem. nam quarta erat de ipso, niuersali simplis h. qui enim ipsam cognos
cit, inferiora cognoscit hae vero est de uniuersali complexo,puta, de uniuersali prinpositione.
Ei vitiae 2 quidem me insita est, eri r
Septimum d ultimum argumentu est: p. Ratim uniuersalis intellectu, singularis sensu perficitur,ergo potior est uniuersali sexu coon tio intellectus sit eraestantior.
mons latio sensu perficitur id est in sen- Quintum argumentum est. potissima sum desinit: nam sensus non percipit sem Demonstiatio est , quae est per primum per totam propositionem singularem, ne-pri acipium ergo illa erit potior quae ma se cum praedicatum non est sensibile sunt is accedit ad primum principium, sed, iste triaugulus habet tres angulos quales hi uersa ius magis accedit minus uniuersa reuobus rectis ratione enim praeducatum Ii, ergo illius Demonstratio est potior. V. cognoscitur, sed sensus subiectum sing r. sit naec propositio demonstra dat homo sare discernit at uniuersalis propositios, est substentia puta, D est A erunt in hae cundu omn* extremum, cum uniuersi
multa media,quaedam minus uniuersalia te sit. intellectu coplet oscitur praeterea si
C. ut animal, vivens, quaedam magis, ni gula isdclinit in tensum, quia a praedicauersali a B.ut corpus,tuc clarum est, quod ratione percepto in subiectu sensu coue magis uniuersalia accedunt propius ipsis tu uitanquam in ultimum, tenditur.
immediato, ut magis vivens, qua animal Attenec praetexossationes has procede ditii, in corpus,quam vives. ergo potior est Ce re, cum pallionem comm in cni de Lub 'x monstratio uniuersalis, quippe quae me lecto communi vel de curulis per se inpii accedit inmediato. 1 1iotibus,dcmous 1amus liae enim erat quaestio
434쪽
dicatiunm in utraque, priuauita aurem in aeter pro vivum necessarium est esse V ire hac te Aprepositio, iliae veropraedica: e. quaestio uua ex his Demonstratio potio te siet
Demonstrationem Urmatinam negatiua digniorem esse atque adsciti riam magis idoneam. CAPUT XX LOV uim monstrati sit dignior pruin
tu l. hirta manifestum . si enim haec; moni ratio melior aliis iisdem existe: ibmo qua est expauciorastu petitionibu ,am supposition bm, mi propositionibus j enim notae imiliter runt,celerim cognoscerepertas inerae hoc aute
Ratio autempropositionis qu)d melior, qua ex minoribm, uel aliter haec ens enim com
similiter esset hoc,quod F, nota esse media, priora notiora est m. Si demen vati quidem per media BCD qu.d ipsi inest quae vel oper visiquo A ipsi D. Conjinmitte itaque se , set, quod ipsim inest in E quod Asines ipsi Dprin m notis lati, quam quo A ipsi
'per iocemm iEud demons ratur. credibilius
mi est id,quod est per quod igitur demonstrario quae perpauciora,es melior, a b ci dem ex-Femibus. Ambae igitur emper terminos tres h proposito nesaei, monitia sed haec quidcmes uri quid accipi: illa versem esse et non esse aliquid, perplura igitur, quare et prior it Prae; erea, quoniam monstra: fuit quod imposiibile eii, vi virisque exissent ibin priuatim propositionibus fati cogi mii ,sed hanc qui-dcm oportet talem este, illam verri quod inest. Amplim,ad hoc oportet hoc accipere, praedrcari-uas enim aucta demonstratione necestarium
es feri plures priuarium vero imposibile est
plures esse una in omni bllogismo Sti enim a iinexistens ipsum A,in quo iti um B, vero omni inextistens ipsi in B. ivero oporteat rursu vi gere utrasque prepositioncs,me in: ciendum,
ipsius quia cni A I sit , ipsius vero AC, E Em i co uti, manifestam, quλd est praedicat,
di igitur notius per quod mon harur et re dibilius mons harur amem primuina quide per praedicarisamhoc temper illam n mon hatur prior igitur m notior existis incredibilior
Amplius, Urincipiami reti mi est
salis propositio immediatae est autem in monstrati a quidem a Frmatis , inpriuatiua veron gatiua uniuersatanopo itio, a Frmmiuiam erranegativa prior et notior, propter nanque asyrmarionem negario nota: Et priora 'matio, quAadmodum musam eseipso non esse quarem Iim principia mos vita quam priua tua, Me vero melioribus principit utitur , melior in Amplius principiator, e enim monstrante mis
od amem mon uiuas dignior' Absoluit mod secundam quaestionem nimirum , arsit malivam Demon
stiationem esse digniorem privativa. facit primum argumentum tale. Demonstratio, quae paucioribus mediis indi' et: vi ad immediata teducatur principia, dignior est ea, quae pluribus , caeteris tamen omnibus paribus sed astumatiua indiget paucioribus,qtrum negat tua: ergo illa est dignior . Nota quod dicit: caeteris paribus, nepe quod utraque sit ex velis e necessariis, per se. nam, quae procedit ex paucioribus, non fit ex his, aut fit ex causis remotis, aut effectibus, non erit dignior similiter quod utraque sumat aequales term bitos nam si negativa sumit terminos superiores,aminiatiua inferiores, paucio tib mediis indis ebit negativa debet igitur est e sors aequalis pios ortionaliter utriusque in reliquis omnit, . .e hoc aduerte. Probat maiorem dupliciter primo in particulari, cum sunt aeque notae utraeque propos :tiones, vel nobis, vel natura vel smpliciter, ut dicit Alb vocat autem has P tic nes,vel suppositiones vel propos Lonchidcst,dignitates,ut ostedat voleta Demonstrationem ac firmativam nenatiua esse potiorem Prima .ratio Nota L
435쪽
i et Demonstrationem, non enim omnes eisdem utuntur principiis. Probat igitur Dignius est, ei us cognoscere quam tardius, sed utri propol timnes omnes sunt aeque notae cuius cogia scimus cum pauciora sunt me hau quam cti plura. ergo dignius est cognoscere pereas, quae paucioribus indiget mediis. nam, ut dicit Pltilo p. cum actus potissimus intellectus sit simplem quo rem absque discut-su cognoscit,quia magis ad plum acceditur, eo actus est perfectior cuius adhuc rationein adducita incon illud enim est 'timum, quod nullo indiget, ut Deus est. reliqua,quo paucioribus indigent persectiora, in meliora sunt unde Aristo caeli. capit. et . dicit eleganter quanto res persectiores sunt, lato paucioribus actioniblas
suum bonum consequuntur. VnJc. inquit.
Deo absque ulla actione binamsi est est enim ipsum bonum, di felicitas illis veloqui propinqui sunt ipli. per unam aliis remoti . perplures Vi lcmus etiam hoc in naturae uenire semper enim natura res in suam persectionem inclinat per pauciores actiones in quantum potest unde elementa recta in sua loca tendunt quia linea recta et bretiissirina .Hec intellige semper. cxteris paribus est enui melius. per plures actiones maius consequi bonum, qtiam paucioribus ni inus Colligitur ergo, perscctius esse paucioribus mediis indirere. quam pluribu ,cii caetera paria suiu, di propositiones aeque notae. Mis: prcpotui nis, quod meliorsit,
Vniuersaliter probat modo illam auiore, non limitando, quod dropositiones sint similiter notae: a probat, notiores esse de priores,quae ex paucioribus sunt. de locus ille ii oti Petrum est obseurus ratio autem haec est: sui natur pro 'ositiori homo est substantia,quae demonstratur per triani edia . primis. per,animal est substati a se .cundo illat. i. en citi ibi alia te itio haec peti, corpus est substantia: tunc clarum est, quod potior est secun la Demostrati et scilicet: omne vivens est substantia, omne hnimal et vivens, ergo omire an inia est substantia quam pri na, scilicet om ire niniat est substantia, omnia homo est ani
mal, ergo oram homoc subitatia, quia
secunda certiorestitim, cum enim pro
missae secundae sunt certiorei, priores conclusione,crunt etiam certiores principiis primae nam concluso secundae pra ni istae est primae ob eandet rationem te tia melio est secanda: vi notum est. sumatur pra terea alia propolitio: ni metu est Qui sibilis. quae .duo media' bet. scilicet: quantias diserta est datis b, lis 3: quantitas est clivis bilis tunc peto iastata si mi latur tertiae, an secundae notum
est. quod secundae . cum duobus indigeas mediis, sed illa est certio de praestantior.ergo: haec est igitur praestatior quae paucioribus indiget mediis. haec ratio est valde notanda, quam attigit Philoponus sed non plene. Arist. vetoriolum unam parte priorem posuit. Dicit ergo si similitet media cognita
sint id est ex eadem coordination tunc priora not ora sunt e probat exemplo. sic omne Ee A. scilicetiomnis komo est substantia, per tertia incilia, BCD, nempe Animal, Utuens. Corpus. sit iterum secui
da propositiosi omnem est A nempe:one animal est substantia . per B C. nempe fervivens, Corpus,quae propositio simi- iter se habet, id est,ex eadem coordinatione et .
Quamuis aliqui textus habeant RG in dia. ut sit diuersa propositio, ut supra diximus sed melius est sequi nostium te
Tunc, inquit, melior erit e prior Demostratio DA . quam A quia ista per illam probatur .Hic est addeda altera pars argumenti. I diximus ex quo concludit, niuersaliter. D demoti l rationem ex paucioribus certiorem dc die niorem esse caeteris parib . ut diximus de praeterea, ne illa,quae ex pluribus mediis est, si experientia etiacognita, vel aliunde certitudo eu dignitas adueniat. puta. ex materia. vel alia via. Ex his habes primo quod Demonstrationes passionum . quae magis accedunt subiecto. sunt potiores illita lux magis recedant nam posteriores pra supponant priores habes etiam Demostrationes sub alternantiam scienti it imbre e potiores illistabalternari quanim principia perallas itabantur. Ob audes r. i. o utari ecinae 1 a P . . c. e .c. quia a is ad Diuersabinias loci l . ratia potae Nota Quae elici tu ex hu
ulq; dictis in capite pr senti
436쪽
statio pluribus indigeat mediis, quam affir-
Nestativam proposita I-nem plura numero habere medra.
per quae e. iabetur pia astiam diu a. subicist Propius ab attrabato a belle at ED
per se notam irrimc drata principia accedunt. Viraque quid in per te ii stres, cacH.ictenus iaratorem illius primi syllo. gismi piobavit, nunc et is probat minoi cm, quod negat in Demonii ratio pluribus indigeat mediis, qua Murmativa, quia negati ira indiget propolitionibus antimatiui, S. negati uis. v cdcmonitietur. acari irmativa lotis allii mari uis, si iam uis no plures termini sint in una, litam in alia in inmni enim Demonii ratione i it tres, no--uartat op ta Albe it cui cie ali omnes, non est intelligcndu quod plura media
numero habet a negativa, qua at imata uacum vitaque inquatia habere ollitii captura pecta. iram aliud xii ad coiri iud cnaam alii tirati viam praemilla in atrii spccie ad negaritiam; at in stiri titia in dia uni ei uidem rationi aenipe ad concludenda, araique prauatia, qta Ac-niatiuae sunt Dices: Maiori non videtur corrcspondere minor, cum maior sit depitata ita iemedio tum , ctiam, Hiero, visi Oualiam csi in arturnatiuis illis omitu bubri Quoi tam
vero hoc citi obii uiri,c ebo miro Interpretes. quoui Odia locum hunc contulum relique rint. Apollin. mouet dubium, sed non soluit. dico, ta lucri, expolitioncm Alberta, isto cap. 3. cii adueriendum, quod negaritia propolitio plui ibu mediis eta ui nomin visci, tu mali innati s ut pater, ii iu-mam usi in iliter propolitioncretii cari Irriata uadillansaac vir alii irino pei duo mcdra, icilicet: omne animal cu iubilantia, pci vi vcns, emcorpia citimamus eandemn claritiam de alio gcncratii limo scilicet: nullum animal es qualitas, tutic ivcniestata media, iue uri Corpus, Subitata alari.nus cream distat otan iubicctu ui a suo assiit mari uo immediato, Ouam a tuon ariistio, cuiu ratio noviciua quia ab aliis matauod litat pc intermedia inbiumpta tub
Amplim quoniam exten un: ip et et Nouum aliud arsit mentum hic rossis decanora muscomponere, sicut componuThemist GP, quod o p. i. quod talest: priu..tiua dei ioni ta nora ira c-tio iudi Ictari maritia ui firmativa aut cin monui Noli ia indiget nc gativa. ergc illa est potior, . nan moeniccedes raterina impra bile est quod rigatiuasi negativa sit utraque petam ira, sed una nil uriontcni debet est eam rinatiua, ut utraque propolitio porci est ars imatiua tunc vlterius,in augnitiatata demolir..tio ne, id cs in pro tyllogi gatione demonstrativa.d monstrantes ne aliuam Diaemiis a me. natantum negativa propolitione . altera vcro allumatiua de monitrabimus at procmillam Atirmativam ex utraque at rmat a, ergo indiget negativa amrmatione. ius elulentus illi priuatiuas Hioni onclyllogismo plures una elie, Apolle: Poltcicii ini alterari praemii lamelle maticlaui tanainatiua, plures est co
ma Iolcm. oportet tum cri medi de quo negetur Aricd quod alii rinctu deis. sic nullis D, et ' cit .ii Icti cit D. ergo nullum uel A. acti opol te minorem dein litare sirinendiim et medium atarina ita uia in de utroque, putare, innei cili omne Cesia, ergo ori, ne citra.&iicht in his syllogi linis: via de coiri luditair, praemissarii ne lauam ex una, alfirmativam, ioccvriaq; asi in atrio dc monsitata. ii elige cr o ne at tua Demonii ratio a firma trita, non econtia. ergo haec es potior. . c. a. notiui edit per quo demon si Mur,
Haec caeconclusio totius argumenti: vnde Pa ictu . On bene expotuisse Philoponu,
qui a tan ratione in .icd Giollarium price-ec atra cerba cilc aikrma uiri ino aliter interpretatur,quani uictium cit. sed quae diximus certiora iunt.
Terti iam argum eiu uin ad idem proba Tertia ratio dum, hoc elisi quarum principia immedia ad idem. ta sunt potiora. Dentionstrationes sunt polivo, ic principia is l. I, ritu Demostrationis tui ita otiola principiis negat ua, o Loris Iolao cst. Huno probatur, Conclusio
437쪽
etineiphim negatiuae est immediata assit Non enim , mitis Ataxm esse . quid
maliua,principium inlimatiuiest immediata negativa, as fit matio vero prio est negatione,sicut esse prius est, quam non esse: unde concludit,repetendo secundam rationem,esse affirmativam digniorem.
ri Diees quomodo esse prius est non esse. Di tu i cum prius res non fuerit, quam fit mico
ir' inmiticulari sumedo, prius est, hanc rem tutoriusio non esse,quam esse tamen communitercisis A. et Luca toto genere semper ens praecessit nauso non cuq nim si nihil esset nihil sic ripol Iet,propeerea Deus ab aeterno est. Alia obie Dices: quomodo affirmatio diciturcti . prior neratione,cum utraque si species Vide solut hoc sol mus libro de interpretatione, vis Inli de inibi etiam hunc locum explicuimus, illic vi
Demonstrationem assen uam illa, qtia m
Voniam ver,praedicat in priuatis a m
iore F planumqu)d ei adimpossibule daeme, ories autemscire, ae est disse- haec est coclusio, a vero ex quos sum,sed hae
quidem, i , ex qua dirui in re id, qui ue
Si igitur quae ex notoribus e priorib-tior haut autem ambae ex eo, quia non sit ae quid,credibiles,sed haec quidem exoriari, aver. exposteriorim lior simplicue utique erit priui: isa demin viis e quae est ad impossib le. u.tre et quae hac meliorpraedica: ina est in
nifestum, quod em ea, quae ad imosibile, est
Determinat quaestionem tertiam nempe, ostensivam esse potiorem ea quae ad impossibile ducit sunt autem haec verba continua eum illis capitis praecedentis ut
oratio sit quod quidem praedicativa dignior priuatiua manifestum est;&ad impossibile ducente sensus est, cum praedicativa sit potior negatiua,haec vero sit pitio ducente ad impossibile, viam praedicativa.erit potio; ista,&ita omnis osten-sua,tam praedicativa, quam negativa,
rit potiot ducente ad impossibile. Ante tamen quam proberundifferentiam utriusque constituit Diximus autem at 2 prior cap. l . instensivam Demonstrationem esse . cum aliquam propositionem siue affirmativa sue negativam demonstramus ictu principia ipsa r. iri serendo. At Demonstratio ad impossibile est cupropositionem aliquam non per se,at sua
Continuatio hec cum Praecedentica ostendit ostensuam cui, quae ad
dicitaque A in existens nucis,isverbe ob ni ipsum A:necesse utique eom, qaec nuci neffeipsum A. Sic inlut acceptis, o Zensim utique priuatim esset demonstratio, ubilia ipsic nine'.quae vero ad impossibile ita e habet si vortea monstrare quod ipsi B non inest, accipiemda est,a sese ipsis,m missi c. quare contingit A, pisicinesse.Hoc amem unotum m consessium,aub impossibile non igitur po:est Aipsi iines si igitur B, sic confessumis iuesse, ipsi oppositam falsam ostendendo, veram esse , iis impossibile est uelli probamus Modus aut probandi est,sume
Ternii Pipitur eon' militer ordis tur Dis o oppositam probandae cum aliqua prinfert autem v:ra sit natio propositio priuatura, missa alia mani teste vera, miti serendo eo vir(m iubilia ipsi Bison ine i an, quod . ipsi clusionem fallam,in bona consequentia, C: cum it itur conclusio est notior, qu)Inon eis ut inde colligatur talis praemii La falca, cue ad imo siles demonstrario cum amem sum ex talia sequatur ac tandere a pri-
reatura autem prioremqu)IA ipsi I,quam impossibile nullus homo est irrationalis. uod, sic inest priora enim in conelii ne sumam eius opposita cum praemissa clare ex qui biu est conclusio est Ditem A ipsi V diu vera, sic:omnis homo est irrationalis onetaei e com is ver i S su a b c vita animal rationale est homo, infero, ergo omne vita murationale est in uoa te LoCollatio ha
438쪽
ctat ratiam, non autem contradice is
te accipiat Propositionis probari
inter trancitae Demostiatione.
sequentia est bona conclusio falsi ergod aliqua praemissa; non minor, ergo maior ero O eius opposita negativa erat vera, eum non coi instat in materia necessaria contrarias simul esse falsas. aut i mul veras sicut negativam propositionem de monstramus. ita afrirmativam, tamen d 3 oppositam negatinam,demonstrare pote-
Aristoteles vero utitur negativa tantu; quia vult solum probare modo, negativa ostensivam esse potiorem ducenti ad impossibile nam inde probatur,quod etiam
affirmati ualite a potior . cum iit potior. u. . in negativa. itur Amnusio B, et CExeniplum ponit ostens uae negativas talem ulliun D. A. omne est B. ergo n. illum C est A. At vero non te est ad ini. piali bile. xt 'at et hoc exemplo si velit aliquora moniliare illam propositionem, qa et ei at Mi or lyss aismi ostent ut, nempe nulta nil est , ad impossibile. si demolistia Pit, sumemio oppos tant omnem ex 'aliam clare veram. scilicet omne Cest B, inseratur: ergo omne Cest . quae sit falsa nam clun haec sit salsa aliqua erit praemissa salia noti minor . . a ncta ergo maior, omnem A. erat,igo opposita vela,ntillum Best A. Vbi adueit,.quod oportet illam propositionem,quae eoassumitur cum oppc taprobandae cise notam; vel quia manas este vera, vel quin data a Respodente, alias nodem et niliabitur ad impost bile, nam Respondens dicet non opposita probandae.
sed coassumpta esse salsam . ad rei teretia, quod in cno. sumit contradicto etiam op- polita, triam. Us, id velit Plialopo no enim esset D monstrati D.cu propositiones non essent de omni, sed sumit eo utraria quia in materia necessaria. parit Ailaris vel in destinita aequi ualet uniueri .ili,&si una est vera, altera salsa, sicut in contra licto ii:s, contra si una salsa, altera vera est.
Similitudinem inter tranque Demonstrationem assignat, nempe oldinatione
terminorum , ut enim tres termini secundum figuram in o sic siti ordinantur, ita in Demonstrario ne ad imiosi bile ut tres termini secundum figuram aliquam dispositi; quamuisno eodem modo utraque conclusionem probet ut dictum est; sed differeunt hae Demonstrationes in negativa propositione in quo termino, di qualis sit. Propter quod aduerte quod in caligismo illo ostensilio est una praemissa ne-
Catilla, puta. maior: nullum Best A,in qua maius extremum de medio praedicatur.
in syllogismo vero ad impossibile est etia
vna negativa, puta, opposita conclusionis fallae illatae. c cuius veritate colligi inus conclusionem salsam . ut si dicas: omnis homo cst trationalis, omne rationale est homo, ergo rationale est irrataonale, at nullum ration Me est irrationale ergo coctussio est falsa di per consequens aliqua praemissa vide igitur, quomodo insae Demostiatione est illa negat via nullum rationale est nationale.quae est ex maliri extremo de minori negato, quod dicitur nullum esse A. Dicit modo Aristot. cum talis negatiua est notior,quam negatiua maior ostensui. possumus per hac probare ad impossibile illam maiore at cui maior est, tior, manebit Demostratio ostensiva, non
ad impossibile. i. si quis velit probare ad impostsibile nullus homo est irrationalis . si dicet: omnis Itomo est irrationalis, in ne animal rationale est homo, ergo omne animal ration e est irrationale.sed nullii animal rationale, cilii rationale. ergo cocluso salsa de aliqua praemissa ista
est bona Demonstratio, quia notius est. nullum animal rationale ei se irrationale.quim nullum hominem esse irrationale, propter expressam repugnantiam quod si non esset notior haec negativa non possemus alia probare;quia vita nque admittere nollet quis,sed taliam concederet. Sensus clarus est. Sicut in syllogismo ad impostibile propo: tio coailumpta cum opsolita probandae debetes e clare vera, ne ei salsitas conclusoris attribuatur, ita concluso clare salsa, de eius oppositanum seste veta, ne aliquis etia conclusi nem dicat esse veram, de oppositam sal sar in probatione ergo ad impossibile negaritia est clarior, quam negativa praenilis i. Demostrationis ostensuae. Adverte igi
uo. de syllogismo ad impossibile
ducente es se praemissam negati
439쪽
i ut litet 1 dicit enim quia ditieti, in quo
dcqualis sit notio priuatiua, id cit, utra negativa sit notior an quae est tyllogismi stes ut maior,puta illa: nullum Best Atan
tuae est opposita conclusioni, ex qua estyllogismus ad impossibile puta nullum
C est A si hac cnim , quae conclusio dicitur, notior est, fiet lyllogismus ad impollibile,ctim veloea,quae in syllogi lino olle. suo erat, notior est. fit tantum ille ostensi. uus,&non ad impossibile, propter raris
nem quam dedimus. Mura auteniprior est,et c.
At quanam negatiua syllogismi ad impossibile sit notior . natura tamen prior est illa maior ostuos ui ncmpe priore strae ullum Besta,quae erat maior,quae nultu est A,quae erat in syllogismo ad impol ibi lc.quod probat.quia haec est coclusio syllogismi illius ostcnsiui, cuius naaior probatur,puta: nullum Bes A, omne ei B: ero nullum C est A. conclusio autem posterior est natura propositiovibus in vera Demonstratione. Nota hie Et nota ait ilicium Alistotelis, quod ali Aristotelis qui non intelligentes vitio dederunt; viastificiuna meminit Philos hi enim eum reprchendebant, quia in syllogismo ad impossibile
Malea qui non piobatur maior ollensiui, sed eadem busdam hi conclusio dc non aduertunt quod Aristo- repra hedi cic, non probat illam, ut maloic m. led. tutatis quandam propolitione ut alia sit,quae Lobatur ostensiue alia quae ad impoli ibi-e.sed illam in tyllogismo dc Demonstratione sumpsit,c melius ostendet et negatiuam in syllogismo ad impossibile esse illam posteriorem natura . cum ex illa Ostensiue propter quid demonstretur. Nec pollet te intelligere semper Demonstrationein ad impossibile procede, Inon traxi re ex ne,, at tua posteriora natura, nil cum
ad impqui illa,ex qua syllogismus ostensuus fit, est via tui in Demonstratione propto quid neg/xtu Dices nonne, si illa non essct in Demona uia po stratione piopter quid, tunc negativa De seu monitiationis ad impossibile est et priori Ubiculo. Die, esset qui sem scuane cemcmonstratione potissima, quae per causam est,
lam conclusonem negatiuam ad impossibile probamus maiorem iii ncgatia ampo mitisse quod ista sit prior, ex qua enim probamus, posterio eriti Respondet non olutio idcirco,quod ex illa coclusione negativa remoueamus oppositam praedictae ac ris, maior habebit rationem conclusionis illatae ex illis, tanquam ex causis in prae missis hoc enim fieret, si talis maior eia et sub illa negativa sumpta, licui pars sub toto id est, sicut particulare sub v mucis ii, at non sic sumitur nullum cst A sub illa. nullum C est A. sed potius contra ut
dictum cst. i igitur ex dignioribui, et c. Argumentum colligit, quo intentam conclusionem probat potior est Demo stratio. quae ex prioribus de certioribus Probationatura procedit, ita ea, quae non sic selia Conclus bet . at negativa ostens ua est ex prioribus nis cla credibilioribus natura, quam qum di cit ad impolii bile ut notum in sergo e- in praestantior illa affirmativa vero est potior negativa, ergo etiam potior ducenti ad impo iubile ei ergo omnis ostensi
si scientia certior ac priorA, qtra vir
quo diuersinterse sciit te sint Et quod Lusem plurC esse Demonstra
Scientia irme i cer. ior Cprior scientia, situ iacam propter quid eu eadem,
Duo amem ex appositione, M vvito elisus a. flam, nepositione uum vero u avita capos leue,hoc meme appositione. Una me ciemia est,q- est viam gen
ru quaecunque exprim componunIur, WP-ιesii, i passione horumpe e. Alteria ere .ien Ias ab aetera, quarumcum .
440쪽
Aiistotelis. Primu Theoremam Tripliciterum sciet iacertior eae Prior alia.
sibili certior est e quae no abstrahit. Huius cert
etenere e care his, qua demonstramur signum
utem stivini cum e. ,ru .em n haut perirs in eos Deneresim,m cognata. Plaues autem demonstrauiones esse eiusdem
ruenti in nisi ex eadem coordi lane cis
plene non comanaum mediam, cur eorum, quae AB.cm De Esed me adter risit A transmutari, in qua autem D ni ueri, ipsum vero B tatari, et rur re quiescere. rerum est igitur m Dde B, edi dem,prae. i. carnmur quod Iaraeur,mouetaium quod mouetur transmutatur:rursus edere emi de B v rvin praedicari: quareper altera media, em non ex eadem coordmatione bllogismus est, non
tame ut neu rum, de neutro dicatur medior .
necesse est enim eidem alicui ambo inesse. considerandum autem, per alias femrad, quot modi comittit eisdem ieri bauis
certior vivem est sciemi me. Nunc tandem de ipso effectu Demonstrationis. nempe de cieti disterit,ac tria theoremata in ca praesenti ponit notatudiona,quorum primum est. Vna scientia dicitur certior dc prior alia tripliciter. Ptimo: illa cellior et t. quae quia dc propter quid, simul docet, id est.quae veritatem, die ius causam docet, quam ea, quae solum quia. id est. veritatem, docet,sed extra propter quid . id est, sine causa vela et se tu, vel a signo . vel a causa remota. Secundo: Scientia certior est quae non est de subiecto,quam quae est de subiecto. notat Philop. non dcbere vocari scientia. quae non est des abiecto, singularem, sicut in cap. de substantiare sed vocat scientiam non esse de subiecto, quae tractat de re a stracta a subiecto subiectum vocat materiam sensibilcm, ut notant S. Thom Alb. Egid.LAuer .unde scietia quae abstrahit inlateria sensibili certior milia quae cinsiderat res in materia sensibili ut Geometria, quam Petipe riuataec Arithmetica, quam Musica . nota 1 cst, namGeometria.dc Arithmetica sunt magis abstractae. Similite Metapli ysica, dc Mathematica certiores,quam Phulica sunt quippe quae a materia sensibili abstrahant Huius certitudinis A rioci 1 cd. ut rationem: num
quatores est materialior,tanto mariis e tradi fili raposta est praedicatis per accidens, quae in rio iuxta A-
pcdiant scientiam, ut triangulus in male uerrocm. tia sensibili, id est. aeneius vel terreus.est albus.calidus, disimilia per accidens, a quibuslibetatur abstrahensa materia huiusmodi. Tertio Scientia, quae ex additione est. minus est certa, quam a. quae nci est ex additione; ut Arithmetica certior est quam Geometria, nam principium Arithmet eae, puta, Unitas, est sine positione ator recipium Geometriae, nempe, puncra, dici cpositionem Positio autem est ordo paratium inordine ad locum . quam positi nem habet continuum permanes, de quo
arait Geometra a. non autem discretum.
quo est Arithmetica Quare ista certior. noenim exponitur praedicatis per accidens, quae ex situ dc loco oriuntur. Dices non U --
iste modus certitudinis est idem qui princedens Respondet hic di bene non esse eunde nam illic consideratur abstractio solutio materia sensibili,hic alia abstractio a eo
tinuo dc politione. Dico autem ex additione, i, rare, '
cipi cum nam principium Geome ' trix est punctum, hoc autem e subsidii x xmnerici. posita.id est, habens positionem. non imtelligas, quod punctum secundum se mitionem habeat, cum non secundum se sit in loco, sed secundum corpus, quod si perficiebus, lineis, d punctis terminatur , unitas vel est subitantia siue positiori ' '
ergo propterea abstiactior est, imisu 2 r
Dubitat Philop. nam videtu quod .hi sen in lassit ex additione nam illud quod diei '-h - - tur, sine addatione .additum est Respondet. no eme id adiunctum aliquod sed tan Solutio
tum dicere negationem positionis, nepatio autem non est additio realis. Dubitabis quomodo punctum d vini. - -
tas dicantur substantia, cum beeideri ia qhmm sinc Respondet Philoponii , id i undum Pythagoricos dictum esse ex Cima Solutio.bauit enim lineas puncta si r scies. dcc era,esse rerum substantias de quod is Ddd et putat