D. Francisci Toleti, Societatis Iesv, Commentaria, vnà cum Quaestionibus, In Vniversam Aristotelis Logicam Adiecto Indice ...

481쪽

rem esse, ut Ictum est . Huius ponit se ac me sic. nam ob id supposuit, quid noliquens exemplum cogno ita, nisi cognito si in ut quod res cst. dicerIoannat, defectu et c. hoc aut cocii dei non strata one fit. Exemplum est. c im eclipii in per medi At quia, citaritionem passionis semper . . um accidens cognoscimus sum ibat, posse quis dicere, illam non ei te ' Verbi gratia si quis eclips in esse cog vitimum di immediatum Medium ti noscat,qui Luna plena non facit, nati ei ponec post ca tale medium posse perali solutio

nostri coit oris, cum nullum sit obstacu adipia cedentes rationes piobari Sanctus lumine diuina, tunc per accidens de peres Thomas explicat pei lias rationes defini-fectum cognoscit esse:&si secundum tale ione in subiecti, quae est praecipuum me-medui disponatur syllogismus, nec quid dium Philopontis explicat alias caulas ea- nec propter quid ollendit, sed iem esse rundum paulonum scd hoc in serius exa.

tantum nil nabitur.

Eclipsis Lu- ipsa enim recipit lumea Sole, unde illa ex oec. nae quomo parte illuminatur secudum quam est op Infert, quid est in Demonstratione co-do fiat posita Soli: eclipiatur autem,cum terra, st gnosci non tamen per Demonstratione. directe inter Solem de ipsam . tunc enim cognoscitur quidem in demonstiatione. Luna Ecli umbi terrae quae orbem Lunae attriri it, ii sumitur pro medio, quo rem esse, pr psata nota impedit quo minus illulini inetur, ac ideo bamus; quando res liabet causam sui este, citum bram eclipsim patitur. I una aurein se eclips ita alias enim suppositione cognoscitur, non ad praesen non facit umbram ad praesciuiam corpo per demonstrationem, eo quod non contiam corpo rum inferiorum, quamuis caelum totum cludituita probatur, sicut propter quid in rem in scri serenum sit; quia non habet lumen, quod demonstratione ipsa cognoscitur, sed noserum umbrae est causa ac propterea est et sectus per demonstrationem . Vide igitur in eclipsis umbram non facere desipet hoc dum notificandi ipsum quid est,hoe enim mediu eclipsis cognoscatur, per accidens fit in demonstratione, di non per demontanon per quid, esi e coo noscitur strationcm. Atque hoc de capitis decla-

cum autem man elJtim est, me ratione.

Concludit, quando aliquid alicui inessse coguoscitur, ut eclipsim ipsi Lunae ni se UAESTIO Opiniones hil aliud esse quaerere propter quid insit.

n e cupii, sterquid sit eclipsis test petere quid sit an sit extinctio luminis ipsius, ut aliqui puta. Viim

bant, existimantes a vaporibus vel magno vento extingui vel sit couersio, ut alii Si communis de non facilis dissieulcredebant, putantes mediam partem luci ta Da , quod sit mediu in potis ima dedam esse chaliquando conuerti ad parte Ita in Onitiata Unci curenam lint in qitae e sit pernam, refieri eclipsim vel si interpo in Muc partes. datum, nempc, subiectu V silio, ut dictum est, quicquid sit, qui die di quin ilium, nempcipi dicatum, ruat titur semper, iam cut sit, quaeritur. Simili sio. dubium est an potissima demonstia strum dioeterciam propter quid sit tonitatius quae ii tioli mat. vi Medium definitionem sub tur: quid sit: quaeritur,at quia extinctio iccii, an pallio ut 'nec est dubium de qua ignis in nube, ut arbitratur Empedocles, cunque dc monstiatione constat enim a- vel concusso exhalationis in nube, vidi liquando pcr definitioncm pastionum licci Aristoteles eri de monil rationem, sed elis crino depolix quibus cst notum. quid esse prodi istima, id est, de ea, quae ex primis immeter quid, unde sicut propter quid indem a diatas quae iam rc solui nequeunt, proest..tione cognoscimus, cognoscentes qua MVlixestres, ita deipstim quid in demonstra In qua difficultate duae sunt praecipuaetione cognoscimus cognosccntes simul sentcti Oppia itae prior est Alberti Egid.

482쪽

I. sententia

I. Ratio pro ultima tente alia.

de aliori: m. qui definitionem passionis esciolas limum Medium dicit t. quod videriir esse Milo. placitum, qui his capitibus pro medio passionis dennitionem sumpsit, quod ex prcsse docet Titem et . Post c. 3o .cv, dctur sententia Graecorum. Rationes huius sententiae praecipue suthae Prima illa est potissima demonstra. tro, tu megis ex immediatis procedit, sed quae iit per definitionem pallionis est ex immedia in magis, ergo es potistima. Mior coccria niano probatur qd a past.o magis immediate praedicatur desua des-nllione, disendo. aptum ad ritum estis bile, quum crinitione subiecti, dicendo: animal rationale est ri l. lxile. Secundas desinitio subiecit esset Medium potissimu ultima d. monstratio vis

resolutio est et indefinitionem illius su reri ili' uota In principia perue nota dii munia hoc autem talium cit, nam pei sectior demonstratio terminatur in principiis per se notis non ergo delinitio subiecti potest esse medium potis limum. Tetti ac definitio subiecti est idem recus ubi cesto ut animal rationale cu homine,

ergo no potest esse medium inam alias e sese probare idem per idem cat quia pollet hoc idem eis obiici, qui definitioncm passionis medium ponunt, respodent dennitionem puram passionis non est medio, sed simul cii causa cxtrinseca coul ungendo. no enim per priuationes lumina tantum eclipsim probamus sed pcrpta uati nem luminis ex teriae interpolitione d hoc notat Egidius. Postedior sententiari Thomae Caiet. dc commulus, nempe in potis lima dc monstratione medium cile definitionem subiecti, di non passionis pio qua sunt duae praecipuae rationes. Prior illa est potissima de mons ratio, quae ex hi quae iam causam non liabent,plocedit. led talis est, quae medio utitur, definitione subiecti, ergo haec est potis lima. Piobatur Ianor na destitatio palliollas elim insit subiecto, vel inest immediate deessentialiter de hoc non, v c inest mediate de non essenii aliter, det sic erit c monstrabilis de ipso subiecto per ipsius definiti,nc m. de haec est potissima ratio frito qua diuit, demouitiationcm pet desinitionem

. Ratio

Nota passi.

pasi ciniscidii ii resoluendam in demonstrationem per cuin: tionem subiecti, ut patet iupcrius capit a. lib. a. Posterio tu in . Posterior ratio Niria demonstratio passionum superiorum de inferiori subiecto. vi. habere tres angulos, de Isocete. fit per mipsum subiectuma dii im . ergo illud est

causa. adde quod Arist. i. Post. c. o. ipsum uniuersalcm causam voc.it, ubi habere angulos externos aequales quatuor rectis dicit inesse loceli, quia est tura haec est vitam a causa non ergo defitritio pastonis, sed fourae ela tu lecti est potissimum

medium. Hac sunt, quae circa hoc dicunt Doctores.

At in hac dissicultate mi in sic respondendum videtur: quae alicui competunt subie,cto, in duplici ille iitiale habete queda dupi in dii habent alia in caulam extia subiectum se Ic crum icundum quam ei iniunt , sicut ecliptis inest Lunae, propter terrae interpositioncm. de tonitrua acta ex concultione exhalati nis, cum nube quaedam alia iniunt subiecti , non per caulam extrinsecam ne d quia Ilibiecti itiaturam cosequuntur sicut multae passiones de proprietates herbarum, animalium evaliorum.

Qua supposita distinctione . sit prima Conclus

ne lusio votis lima demonstratio est, quae per causam lupremam propriam procedit, di haec est coli clusio recepta ab omnibus.

Secunda . Cum proprietates subiectis in et Conclussunt modo priori credi d. Iim potissimam earum demonstrationem cile per caulam illarum. sicut Astrologus per interpositi nem terrae probat eclipsi ua, e non per de ii nitionem Lunae rape concustionem exhalationisii virum probat tonitruum .dchoc probant in capita Aristotelis. Tetti a Passionum posteriori modo pleri Concluscipuum medium si delim ii subiecti , , hoc conuincunt argumentat S. Th. de pri inra ex ire se ii, ni docet per definitionem rei notiti cari omne passiones il

Quarta Conclusio non semper expresse piobamus, ctiam in hi pastionibus per Ennionem subiecti virtualiter tamen probamus semper. explico reces notandunoe Geometra non probat expresse per dc sinitIonem iii anguli, quod habeat tres

483쪽

dit IN CAPUT I x. LIB. I POST.

rem esse, ut dictum est . Huius ponit se; cm cs c. nam ob id supposuit, qui no

quens excmplum. OS noui .msi cognito s. in ut quod res est, dit ergo LAnac defectus a me. hoc aut evi in cino nitiatione i fit. Exemplum est. cum ccliptim per media A quia dcnnitioncm passioni semper obsea oum accidens cognoscimus sum bat Porse quis dicere, talam non esse verbi gratia si quis eclipsim esse cog vitamum de immediatum Medium ii noscat,quia Luna plena non facit vinci ei ponec post catalemcdium posse perali solutio

nostri coi potas, cum nullum lit obit acu ab pia cedentes rationes piobari Sanctus luna in edi lim, tunc per acciden R. de peres Thoinas explicat per has rationes defini-fectum cognoscit esse de si secundum alle Onc in subiecti, quae est praecipuum in mediu disponatur syllogiimus nec quid dium Thil Cponus explicat alias causas ea-

nec propter quid ostendit, sed rem esse rundum passionum scd hoc inferius exa.

tantum minabitur.

Nota dii et te eclipsim Lunae fieri hoc pacto iurare sim misius qued quid est,

Eclipsis Lu- ipsa enim recipit lumea Sole, unde illa ex 2 c. nae quomo palle illuminatur, secudum quam est op Inseri, quid c stin Demonstratione eo. doliat posita Soli: eclipiatur autem,cum te ira est gnosci non tamen per Demonstratione. directe inter Solem te ipsam, tunc enim cognoscitur quidem in demonstratione. Luna Ecli umbra terrae quae orbem Lunae attingit, ii lumitur pro medio, quo rem esse, pr plata nos a impcdit quo minus illuntinetur, ac ideo bamus;quando res habet causam sui este, citum bram eclipsim patitur. I. una autem De eclipsata alias enim suppositione cognoscitur, non ad praesen non facit umbram ad praesentiam corpo per demonstrat nem, eo quod non contiam corpo rum inferiorum, quamuis caelum totum cluditur inprobatur, sicut propter quid inrum in scri serenum sit; quia non habet lumen, quo dc monstratione ipsa cognoscitur, sed novium umbrae est causa ac propterea est enectus Periacmonstrationem . Vide igitur mo- eclipsis umbram non facere clas per hoc dum norificandi ipsum quid est,hoe enim

mediu eclipsis cognoscatur, per accidens, m in demonstratione, non per demontano per quid, esse cognoscitur strationcm. Atque hoc de capitis decla-

cum amem manifestum est me. Tatione.

Concludit,quando aliquid alicui inessse coguoscitur, ut eclipsim ipsi Lunae, ni QUAESTIO Opiniones hil aliud esse quaerere propter ciuid in sit. sit extinctio luminis ipsius, ut aliqui puta

bant, existimantes a vaporibus vel a Pno vento extingui vel sit couersio, ut alii, Si communis di non facilis disseulcredebant, putantes mediam partem luci tac a F, quod iit mediu in potissima dedam csse, de aliquando conuerti ad parte Ita monitiation cicu cnim sint in quae sumernam,&fieri eclipsim vel sit interpo xx bis dus partcs, datum,ncilipe, subiectis ut silio, vidi inim est, quicquid sit . qui die di quaesitum, nempc,pi dicatum . ias titur semper,ctim cur sit quaeritur. Simili so, dubium est an potas lima demonstra ter cum propicr quid sit toni riuus quaeri tiolum at ut Medium definitionem sub turl quid si ii quaeritur ut quia extinctio ceti, an pallio uisi nec est dubium de qua- ignis in nube, ut arbitratur Empedocles, cunque dc moniliatione, constat enim a-vcl concussio exhalationis in nube. vi do liquando per definitioncm passionum fi cci iistoteles eri demo nil rationem, sed eli sermo de polix quibus est notum, quid esse piod illiina, id et , dcca, tuae ex primis imine- ter quid. unde sicut propter quid indem a diatis, di, quaeiam xciolui nequeunt, pr

sit .itione cognoscimus, cognoscentes qua cedit.

lix est res, ita di ipsum quid in demonstra In qua dissicultate duae sunt praecipuae xione cognoscimus, cognoscentes simul sentatiae oppinitae. Prior est Albcrti Egissi

484쪽

i. sententia challoriim, qui definitionem passionis es Aibet. Egid sciolas sinum Medium dicti t. quod vided alioram tur esse Aristo placitum, qui his capitibus pro medio , passionis dennuionem suin-psit,cuod expres, docet Titem et . Poti. c. 3 o. videtur sententia Graecorum. I. Ratio . Ratione, huius sentcntiae praecipue suthae Prima illa est potistima demonstra.

Illi magis ex immediatis procedit, sed

quae tu per definitionem pallionis est ex

immediatis magis, ergo est potissima maior est ccria minor probatur qit a pass.omagi si in mediate praedii atur cla sua des-nitione, dicendo: aptum ad Clum est risibile, quam crinitione subiecti dicendo. Ratio nimaliationale est rit bile. Secunda: si desinitio subiecti esset Medium potissimu ultima d. monstrationis resolutio esset indesinitionem illius tu lecti, ex uon in principia pecie nota tacta munia hoc autem fallum cst, nam petis inor demonstratio terini natur in principiis per se notis non ergo delinitio subiecti potest esse medium pol illimum. 3 Ratio. Tettia. definitio subiecti est idem recusubiecto ut animal rationale cu homine, ergo no potest esse medium nam alias esset probare idem per idem at quia posset hoc idem eis obiici, qui definitionem passionis medium ponunt, respodent dennitionem puram passionis non esse me diu,

sed simul cu causa extrinseca cou Iungendo no enim per priuationes luminis tan- tum eclipsim probamus sed per priuati nem luminis ex teriae interpositione, de hoc notat Egidius. r. sente uia Postera oriententia, Thomae Caiet. de D. Thomae communis. ne inpe, in potis linia dcmon. Caiet. dcco stratione medium csse definitionem submunis iccsti,&non passionis pio qua sunt duaepiaecipuae rationes.

Prior illa est potissima demonstratio, i Rati quae ex hi quae iam causam non .Ibent, pro ultima iiocedit, sed talis est, quae medio utitur, definitione subiecti ergo haec est potissima. Probatur minor. na defitiatio passonis

cum insit subiecto, vel raris immedia tecte sientialiter echo non, v c inest mediate dition essentialiter,&tuc erit demonstra

bilis de ipso subiecto per ipsius definiti,ncm e haec est potissima ratio S.Ilo qua dicit, demouitiationcm petaec sitiitioncm

passionis ci dilue reo quendam in demonstrationem per desinionem subiecti, ut patet supcrius capit r. lib. 2. Posteriolum. Posterioriati omina demonstratio passonum superiori: in de inferiori subiecto cratio vi. habere tres angulos, de Isocete. fit per x cad m, ipsum subiectuma edi lim . ergo illud est

ius a. adde quod Arist. Postic et o ipsum uniuersalem causam voc.it, ubi habere angulos externos aequales quatuor rectis dicit inesse uoceli,quia est figura; lae est ultima causa non ergo definitio pati o-nis, scd si et citae euata lecti est potissimum medium. Haec lunt, quae circa hoc dicunt

At in hac dissicultate mihi si e responden Nox dum detur quae alicui competunt subie *' cto, in duplicidi fierent tale liabere queda x pi dii

liabent aliam caulam extia lubiectum. se ic cu' cundum quam ei in luntri licut eclipsi SIu- est Lunae, propter teriae interpositionem, tonitrua aeri ex concultione exhalat innis,curn nube quaedam at inlunt subietata. tri l per caulam extrinsecam sed quia si ibiecti naturam colequuntur sicut multae passiones la proprietates herbarum, animalium chaliorum.

Qua supposita distinctione , sit prima i ConclusConclusio votissmia demonstratio est, quae per causam tu premam propriam procedit, ex haec est conclusio recepta ab omnibus.

Secunda, Cum proprietates subiectis in Conelus sunt modo priori credi d. Iim potissimam earum demonstrationem cile per causam illarum licut Astrologus per interpositi nem terrae probat eclipsim, de non perta finxi ionem Lunae rape concustionem, ohalationis Idiunctis probat tonitruum. eae Itoc probant ista capita Aristotelis. Tertia: Passiona in posteriori modo pleri Concuscipuum inedivina si delinit in lubici tanta hoc conuincunt argumenta Seth. tapri ta ex alii sic. cap. . ubi docet per definiationem rei norificari iniri crassiones iblius rei' Ia IIII laetex. ii. Quarta Conclusio non semper ex Dres . , -- .

Scit Obam ut, etiam inni pastionibus perduinitionem subiccti, virtualiter tamen probamus sempcr.explico, cst notandunoc Ceo mctra non probat expresse per dc sinitionem trianguli, quod habeat tres

485쪽

rem esse, ut dictum est . Huius ponit se ic me sic. nam ob id supposuit,quidio,

quens excmplum cognoret, nisi cognito t. mul quod res est. diceri: LMiat,defessus A me hoc aut cui in demonstrata one fit. Exemplumei .cum cclipii in per medi At quia dctitutionem passionissem et , . . um accidens cognoscimus sura bat,posset quis dicete, illam non esse ' Verbi gratia si quis eclipsim esse cog vix rarum di immediatum Medium ti noscat,qui Luna plena non facit viritia spondcipiatica talemcdium posse perali solutio.

nostri corporis, cum nullum sit obit acu aspraecedentes rationes piobari Sanctus tum ined strin, tunc per accidens di peres Thomas explicat pei lias rationes defini-fectum cognoscit esse:&s secundum cile Concm sub .ecti, quae est praecipuum in mediu disponatur syllogi linus, nec quid dium Philoponus explicat alias causast

nec propter quid, ostendit, sed rem esse rundum passionum scd hoc in serius exau

tantum . nia Labitur.

Nota Aduerte eia ipsi Lunae fieri hoc pacto pares agi u i ius qued quid est, .

Eclipsis Lu- ipsa enim recipit lumea Sole, unde illa ex e c. nae quomo parte illuminatur, secudum quam est op Inseri, quid c si in Demonstratione co-dotiati posita Soli: eclipsatur autem,cum te iracst gnosci non tamen per Demonstratione. directe inter Solem di ipsam tunc enim cognoscitur quidem in demonstratione. Luna Ecli umbi a terrae. quae orbem Lunae attingit, cuium itur pro medio, quo rem esse, pr psata nos a impedit quo minus illunianetur, ac ideo bamus;quando res habet caulam sui este, citum bram eclipsim patitur. Luna autem si eclipsata alias enim suppositione cognoscitur, non ad praesen non facit umbram ad praesentiam corpo per demonstrat onem, eo quod non contiam corpo rum inferiorum, quamuis caelum toto cluditur: probatur, sicut propter quid inrum inlcri serenum it; quia non habet lumen, quod demonstratione ipsa cognoscitur, sed noserum umbrae est causa ac propterea est effectus Per demonstrationem . Vide igitur in eclies umbram non facere, si per hoc dum notificandi ipsum quid est, hoc enim

mediu eclipsis cognoscatur, per accidens. ii tu demonstratione, non per demon non per quid, esse cognoscitur strationcm. Atque hoc de capitis decla- cum autem manifestum est,me ratione. Concludit,quando aliqi id alicui inessse coguoscitur, ut eclipsim ipsi Lunae, ni PI AESTIO L. Opiniones hil aliud esse quaerere propter ouid insit, sit extinctio luminis ipsius, ut aliqui puta. Utim

bant, existimantes a vaporibus vel magno vento extingui vel sit couersio, ut ali , ' Si communis' non facilis dissiculcredebant, putantes mediam partem luci ta F,quod sit mediu in potitiinia dedam esse, aliquando conuelli ad parte I molistiati uc:cu cnim sint in quae- G. supcrnam, fieri eclipsim vel sit interpo tuo educ partcs, datum, nempe, subiectum et silio, ut dictum est, quicquid sit . quid pe- qu situm, nempc,pi dicatum, ias A . litur semper,cum cui sit quae litur. Simili. o. dubium est an potissima demonstra AE mtercum propicr quid sit tonitruus quaeri tiosi mat, ut Medium definitionem sub turi quid sit quaeritur, ut quia extinctio icciti, an pastionis. nec est dubium de qua- ignis in nube, ut arbitratur Empedocles, cunque dc monstratione constat enim a- vel concussio exhalationis in nube. vidi liquando pertac finitioncm pastionum fi cci Aristoteles eri demo nil rationem, sed eli sermo depo si Ex quibus cli notum, quid esse prodi istima, idci .dcca, quae ex primis immeter quid, unde sicut propter quid indem a diatas, , iussi iam rciolui nequcunt, pr strotone cognoscimus, cognos entes qua cedit,li est res, ita reptant quid in demonstra In qua dissicultate duae sunt praecipuaetione cognoscimus, cognoscentes simul sentctia opirent .prior est Albcrti Egia

diali

486쪽

.sent,ntia 'ibit. Egid alio ram

. Ratio.

I. Ratio pro ultima sente M.

de aliorum, qui definitionem passionis es. s. potis limum Medium dicta l. quod videtur esse Aristo placitum, qui his capitibus pro medio passionis dennitionem sumpsit. Quod ex prcs, docet Them et . Post c.

3o. de videtur sententia Graecorum. Rationes huius sententiae praecipue suiliae. Prima illa est potis linia demonstra. tio,quc magis ex immediatis procedit, sed qu.esriic definitionem pastionis est ex

immedia iis magis, ergo ei potistima maiores ccria minor probatur. qita past.o magis immediate praedriatur de sua de initione, dicendo: aptum ad ritum est iis bile. qtium detinuione subiecti, dicendo: animal rationale est ri l. bile. Secunda: si desinitio subiecti esset Medium pol illim v. vltima d. monstrationis resolutio esset in definitionem illius subiecti, Sion in principia pecte nota dic, munia hoc autem fallum cst nani persecator demon litatio terminatur in princi- p ijs per se notis non ergo delinita subiecti potest esse medium potis limum. Tertia definitio subiecti est idem recumbiecto. ut animal rationale cu homine, ergono potest eue mediaim: nam alias essici probare idem per idem , at quia pollet hoc idem eis obiici, qui definitioncm passionas medium ponunt, respodent dennitione nituram pallionis non est mediu, sed simul cu causa extrinseca comungendo. nocmni Petr priuationes luminis tantum eclipsim probamus sed per priuationem luminis ex teriae Huerpositione, dchoe notat Egidius. Posterior sententiari Thomae, Caiet. Ac communis. nempe, ii potis linia demonstratione medium esse definitionem subiccti,d non pastionis pio qua sunt duaepiaecipuae sationes. I tior illa est potissima demonstratio, quae ex hi quae iam causam non .ibent,plocedit lea talis est, quae medio utitur, delinitione subiecit, ergo haec est potissi-Ina. Probatur Mnor. na definitio passioliis eum insit subiecto, vel est immediate Sceventialiter hoc non, v c inest mediate di non essentialiter, de lucer iliacmonstrabilis de ipso subiecto per ipsius desiniti,nc in denaec est shtissima ratio S.Ilo qua dicit, demonstrationcm petet clinitioncm

rypassionis adlaue resoluendam in demon- rationem pei desii liouci subiecti, ut patet supcrius capit. r. lib. 2. Posteriolum. Posteriora alio quia de moniliatio passio mim superio tum dein seriori subiecto, arat ovi, trabere tres angulos, dea cele. fit per i m Mm ipsum subiectum sedium ergo illud estia illa. adde quod Arist. Post . c. ao ipsum uniuersalem causam vocat, ubi habere angulos externos aequales quatuor recti, dicit inesse Isoceli,quia est figura et hae est ultima causa non ergo definitio pallionis, sed figurae de tu lecti est potissimum

medium. Haec sunt, quaecuca hoc dicunt Doctores er

Atin hac dissicultate mihi sie responden Pota Eux

cio, in duplici diti renitale liabete queda duplici dii lxabent aliam caulam extia subiectum se Ic cn a cundum quam ei insunt cui eclipsis inest Lunae, propter teriae interpositionem. dctonitrua aeri ex concultione exhalat innis, cum nube quaedam alia inlunt sublecto, non per caulam extrinsecam sed quia subiecti liaturam cosequuntur sicut multae passiones de proprietates herbarum, nimalium de aliorum.

Qua suppolita illinctiones sit prima Conesus Conclusio remissinu demonstratio est,

quae per causam supremam propriam procedit, de haec est conclusio recepta ab omnibus. Secunda . Cum proprietates subiecti in et Conclusi sunt modo priori credid clam potissimam earum de mons lationem cile per caulam illarum licut Alliologus per interpositi nem terrae probat eclipsim, de non perta finitionem Lunae rapc concust onem exhalationis Hibi cori probat tonitruum. dc hoc probant ista capita Aristotelis. Tettia Pastion uin posteriori modo pie S. Concluscipitum med uim si definitio subiecti, choc conuincunt argumenta'. Th. de pri ra ex Physic. cap. . bi docet per definiationem rei noti ita arita in ne passiones il

lius rei,dci animae tex. ii. .

Quarta Conclusio non semper expresse piobamus, etiam in his passionibus perduinitionem subiccti, virtualiter tamen probamus semper. explico, octas notanduhoe Geometra non probat expresse per dc sinitionem trianguli, quod habeat tres

487쪽

rem esse, ut dictum est . Huius ponit se rem sic. nam ob id supposuit, quid uo. quens excmplum cognosci,nis cognito simul quod res est.

dicere Lutiae,defecti. A, me hoc uictai in demonstratione fit.

Exemplum est.cum ccliptim per medi Acquia dci rixationem passioni semper obieci oum accidens cognoscimus iurari bar,roiset qui diccie, illam non elle Verbi gratia si quis eclipsim esse coet viximum mimmediatum Medium ti noscat.quia una plena non facit umbra Ponec post catale medium poste perali solutio

nostri coi polis, cum nullum sit obstacu aspraecedentes rationes piobari Sanctus luminedi lim, tunc per accidens de peres Thomas explicat pei has rationes defini-fectum cognoscit elle:&Ii secundum tale ioncm subiecti, quae est praecipuunt me- mediu disponatur syllogismus, nec quid dium. Philoponus explicat alias causas ea- nec propter quid ostendit sed i cm esse rundum passionum sed hoc in serrus cxa.

tantum. Nilnabitur.

Nota Aduerte eclipsim Lunae fieri hoc pacto strare is Esn:u itfius sud sese, .

Eclipsis Lu- ipsa enim recipit lumea Sole, unde illa ex m. nae quomo parte illum matur secudum quam est op Inseri, quid cst in Demonstratione co-dotiat posita Soli. eclipsatur autem,cum te iracst gnosci non tamen per Demonstratione. directe inter Solem de ipsam . tunc enim cognoscitur quidcini demonstratione. I una Ecli umbi terrae. quae orbem Lunae attin tetit, cuium itur pro medio, quo rem esse, pr psata noti impedit quo minus illuminetur, ac ideo bamus;quando res habet causam sui elle. . citvmbram eclipsi in patitur. I.una autem si eclipsata alias enim suppositione cognoscitur, non ad praesen non facit umbram ad praesentiam corpo per demonstrationem, eo quod non conis iam corpo rum inferiorum, quamuis caelum totum cluditur di probatur, sicut propter quid inrum inlcri lcrenum lit quia non habet lumen, quod demonstratione ipsa cognoscatur, sed nootum umbrae est causa ac propterea est effectus per demonstrationem . Vide igitur mo- eclipsis umbram non facere dc si per hoc dum norificandrapsum quid est, hoc enim mediu eclipsis cognoscatur, per accidens iit in demonstratione, in non per demonde non per quid, esse coo noscitur strationcm. Atque hoc de capitis, dccla-

maatem manifestum est,me. Tatione.

Concludit.quando aliquid alicui iness

se cognoscitur, ut eclipsim ipsi Lunae ni OJ AESTIO LOpiniones hil aliud esse quaerere propter quid in sit.

n eclipti pter quid sit eclipsis test petere quid iiii an sit extinctio luminis ipsius, ut aliqui puta. sini bant, ex illi mantes a vaporibus vel magno vento extingui vel sit couersio, ut alii , , t communis' non facilis dissieulcredebant, putantes mediam partem luci tac a S, quod sit mediu in poti si ima dedam esse, Maliquando conuelli ad parte inianitiation cicu citam sint in qitae supernam, fieri eclipsim vel si interpo mino due partes, datum, nempe, subiectum q sitio, ut dictum est, quicquid sit qui die in quaesitum, nempe piae dicatum, ias 'A' Stitur sempericum cui sit quaeritur. Simili sio, dubium est an potissima demonstra ter cum propter quid sit tonitivus quaeli. tioli mat ut Medium detinitionem sub turl qui s.ci quaeritur ut quia extinctio lecti, an pallionis. nec est dubium de qua Uini in nube ut arbitratu Empedocles, cunque dc moniliatione constat entanais vel concussio exhalationis in nube. v di liquando pertacii tritioncm pastionum licci Aristoteles eri demo nil rationem, sed est scrino depo Ex quibus est notum, quid esse prodi illiina, id est,deca, quae ex primis immet et quid. unde sicut propter quid indem a diatis, , , iussi iam csolui nequeunt, proe

st..tio nec o noscimus, cognoscentes qua cedit,

li est res, ita Ipsunt quid in demonstra. In qua dictacultate duae sunt praecipuaetione cognoscimus, cognoscentes simul sentctiae oppo it*.prior est Albcrti Egist

oc alio

488쪽

I. sententia

aliorum I. Ratio. r. Ratio. .Ratio. . sentemia

D. Thomae

I. Ratio pro ultima lente alia.

&al ortim, qui definitionem passionis esse ponitimum Medium dicit, i, mi od viderii esse Aristo. placitum, qui his capitibus

pro medio passionis dennitionem sumpsit .Quod ex prcs, docet Titem et Pol c. 3 o. videtur sententia Graecorum. Rationes huius sententiae praecipue suthae Prima illa est potis lima demo nil ratio, qu megis ex immediatis procedit, sed quae iri per definitionem pastionis est ex

immediatis magis, ergo est potistima. Mior est certa minor probatur: qita passio magis immediate praedicatur citra delinitione, dicendo aptum ad ritum est risibile, qitam crinitione subiecti, drcendo: animal rationale ellit bile. Secunda si desinitio subiecti esset Medium potissimu ultima demonstrationis resolutio esset indefinitionem illius sub

munia hoc autem falliam cst, nam priscoctior de moniliatio te inuriatur in principiis per se notis non ergo dei initio subiecti potest est medium potis limum. Tettia delinitio subiecti est idem recusubiecto ut animal rationalescia homine, ergo no potest esse medium: nam alia sese se probare idem per idem irat quia pollet hoc idem eis obiici, qui definitioncm passionis medium ponunt, respodent dennitionem puram passionis non est mediu, sed simul cu causa extrinseca coniungendo: no enim per priuationes luminis tantum eclipsi probamus sedi cr priuati nem luminis ex teriae interpolitione, de hoc notat Egidius. Posterior sententiari Thomae Caiet.&communis. ne inpe, in potistima demon. stratione medium esse definitionem sub-ihil . Ioli passionis pio qua sunt duaepiaecipuae rationes. Prior illa est potist marac monstratio, quae ex in quae iam causam non habent,plocedit, ted talis est, quae medio utitur, definitione subiecti, ergo haec et potissima. Probatur Mnor. na defitiatio passionis cum iniri subiecto, vel ines immediate deessent saliter. S. hoc noti, vel inest mediate di non essentialiter, det uceritiacmonstrabilis de ipso subiecto per ipsius desiniti,nc in ta haeccst potissima ratio S. Ilo qua dicit, demio uictationcm petet clinitioncinet. Ratio

passionis adliue resoluendam in demonstrationem per c inrtionem subiecti, ut patet supcrius capit r. lib. 2. PQ sic Notum. Posterior latio Tma de moniliatio passionum superio tum de in seriori subiecto, ut, habere tres angulos, de socele fit per pio cad m, ipsum subiectum .ecluini, ergo illud est

causa. adde quod Arist. i. Post . c. o. ipsum univcrsalcm causam vocat, ubi habere angulos externos aequales quatuor rectis dicit inesse loceli,qui estigii rata: haec est ultima causa non ergo definitio pallionis, sed figurae ela subiecti est potissimum

medium. Hae . sunt, quae circa hoc dicunt Doctores.

At in hac di incultate miliis e responden '

dum videtur. quae alicui competunt iubie Onc 'ncto, in duplicidii Terentiale habere:que dei duplici dii

liabent alia in caulam extia subiectum se Ic Unxi cundum quam ei inlunt . Loia eclipsis iu- est Lunae, propter teriae interpositionem.& tonitrua aeri ex concultione exhal .it innis. cum nube quaedam aliae insunt subiecto, non per caulam extrinsecam sed quia subiecti itaturam eo sequuntur sicut multae passiones de proprietates herbarum, nimalium c alior uir

Qua supposita n linctione , sit prima ConclusConclusio votistima demonstratio est, quae per causam supremam propriam procedit, de haec est conclusio recepta ab om

nibus.

Serim da, Cum proprietates subiectis in Conelus sunt modo priora, credide Iim potissimam earum demonstrationem cile per causam ill Mum licut Astrologus per interpoliti nem terrae probat eclipsini, evnon perta finirionem Lunae Vpc concust onem exhalationis Phyricus probat tonitruum .dchoc probant ista capita Aristotelis. Teitia Passion uin posteriori modo pie J. Concluscipuum inedium in definio Iubiecti, e hoc conuincunt argumenta S. Th.&pti ixec Phys c. cap. . bi docet per definiationem rei norificari omne passiones il

lius rei' i. animae tex. H. .

Quatta Conclusio non semper expres Cori elui

se piobamus,etiam in hi pastionibus perduinitionem subiccti, virtualiter tamen probamus semper. explico, cst notanduhoc: Ceometra non probat expresse per definitionem trianguli, quod habeat tres

489쪽

rem esse, ut dictum est . Huius ponit so cinc sic. nam ob id supposuit, quid io, quens excmplum cognoui, nisi cognito simul luod res est. diter o LMLic, defectus me. hoc aut cui in demonstratione fat. Exemplum cit. cum ccliptim per media At quia dci initionem pasi onis semper. . iam accidens cognoscimus sunt ibat, pollet quis dicete, illam non ede Verbi gratia si quis eclipsim esse cog vltimum sim mediatum Medium ti noscat,quia Luna plena non facit virilia pondo post catale medium posse perali solutio.

nostri corporis, cum nullum sit obit acu ab praecedcntes rationes piobari Sanctus tum meditim, tunc per accidens de peres Thomas explicat per has rationes defini-fectum cognoscit esse de si s ecundum tale tionem subiecti, quae est praecipuum me- mediii dispoirat ut syllogi linus, nec quid dium Philoponus explicat alias causas ea- nec propier qtud ostendit, sed i cm esse rundum passionum scdlio inferius exa.

tantum minabitur.

Nota Adueite e lipsim Lunae fieri hoc pacto strvies agisnu. Phucque cEU ipsis Lu ipsa enim recipit lumea Sole, unde illa ex 2 c. nae quomo parte illuminatur, secudum quam est op Inseri, quid c stin Demonstratione coeotiat posita Soli. eia ipsa tur autem,cum te ira est gnosci. non tamen per Demonstratione. directe inter Solem dc ipsam, tunc enim cognoscitur quidcini demonstratione. Luna Ecli umbi a terrae, quae orbem Lunae attriti it cubumitur pro medio, quo rem esse, pr psa tactioia impcdit quo minus illuminetur, ac ideo bamus;quando res habc causam sui est e. citvmbram eclipsim patitur. Luna autem sic eclips ita alias enim suppositione cognoscitur non ad praesen non facit umbram ad praesentiam corpo per demonstrationem, eo quod non contiam corpo rum inferiorum, quamuis caelum totum cluditur reprobatur, sicut propter quid inrum inscii serenum sit; quia non habet lumen, quod demonstratione ipsa cognoscatur sed novium. umbrae est causa ac propterea est effectus Periacmonstrationem . Vide igitur m eclipsis umbram non facete di si per hoc dum norificandi ipsum quid est,hoe en immediti eclipsis cognoscatur, per accidens. Quia demonstratione, di non per demonde non per quid, esse coonos citur strationcm. Atque hoc de capitis decla-

Cum autem manifestu nest, me ratione.

Concludit,quamlo aliqii id alicui inessse coguo scitur, ut eclipsim ipsi Lunae, ni stra AESTI LOpiniones hil aliud esse quaerere propter quid insit,

iit extinctio luminis ipsius ut aliqui puta ibi immbant, existimantes a vaporibus vel a Pno vento extingui vel sit couersio, ut ali , , si communice non facilis dissieulcredebant, putantes mediam partem luci ta xa , quod ii mediu in potitiinia dedam esse de aliquando conuelli ad patiet II monitiari Unci curenim in in quae ' e sit pernam, d fieri e lipsim vel si interpo stio ae duc partcs, datum, nempe, subiectu, Vt xc sitio, ut dictum est, quicquid sit . qui die di quaesitum, nempcipi dicatum, iacet S litur semper,cum cui sit quaeritur. Simili sio, dubium est an potis ima demonstra ' 'x oeter cum propter quid sit tonitatius quaeri tiolumat ut Medium definitionem sit tur quid sit quaeritur, ut quia extinctio iccti, an passio itis' nec est dubium de qua i Vim in nube, ut arbitratur Empedocles, cunque dc monstratione, constat enim Muci coirilissio exhalationis in nube. vidi liquando pcr dc finitioncm passionum ti-cci iis loteles eri demo nil rationem, sedens crino depo

Di Ex quibus est notum, quid esse piodi illima, id est, deca, quae ex primis inam ter quid. unde sicut propter quid in demit diatis, cx,quae iam rciolui nequeunt, proest..tione cognoscimus, cognoscentes qua cedit,li est res, ita e ipsum quid in demonstra In qua dissicultate duae sunt praecipuaetione coguo scrinus, cognosccntes simul sentinia oppia utae.prior est Alberti Egiae

490쪽

i sententia evaliorum . qui definitionem passionis es pasi onis adliue resoluendam in demon- Albet. Egi d. s. potiti uni in Medium dici in t quod vide rationem pei des uinionem subiecti, ut aliorum tur esse C sto. placitum, qui his capitibus patet supcrius capit r. lib. 2. Posteriolum . pro medio pati: onis detinitionem suim Posterior ratio quia demonstratio paspsit, qu dcxprcsse docet Tia enita. Pol i. c. sonum superio tum dein se Dori subiecto,s p -x e 3 o. vel detur sententia Graecorum vi, haberet te angulos de Isocele fit per P - - i. Ratio. Rationes huius sententiae praecipue sui ipsum subiectum , dii im ergo illud est hae Prima illa est potis lima demonstra causa. adde quod Arist. i. Post c. o. ipsumtio,que magis ex immediatis procedit, sed uniuersalcm causam voc.it, ubi habere an quae iit per definitionem pastionis est ex gulos externos aequales quatuor rectis di- immediati magis, ergo est potistima in D cit inest ea loceli,quia est figura haec est

ior est certa minor probatur: qita pallio ultima causas non ergo definitio pallio-

ma i Sin mediate praedicatur clauii de: i nis, sed figurae in subiecti est potissimum nitione, dicendo. a pruni ad risum est si medium. Haec sunt, quae circa hoc dicunt bile. quum lci initione subiecti, dicendo. Doctores.

R. an in irationale est ri t. bile. At in hae dii Ecultate mihi sie responden 'o -

Secunda si desinitio subiecti esset Me dum videtur quae alicui competunt sub te 'dium Potitii mu ultima d. monstrationis sto, in duplici dii eientia se labete: queda rumpi i resolutio essct in definitionem illius sub habent alia in caulam extia subiectum se i V VR lecti, non in principia pecte nota e co cundum quam ei iniunt , ii cur eclips. Im munia hoc autem aliunicii, nain prate es Lunae, propter terra Interpositionem.

ctior demonstratio ternii natur in princi de tonitrua aeri ex concultione exhalat linpij per se notis: non ergo delinitio subie nis .cum nube quaedam aliae insunt lublecti potest esse medium potis limum cit, noli per caulam extrinsecam: sed quias Ratio. Tertia definitio subiecti est idem recu subiectiliaturam cosequuntur sicut mul- subiecto. ut animal rationale ci homine tae passiones in proprietates herbarum, Mergono potest esse medium nam alias es nimalium de aliorum.

let probare idem per idem . at quia posset Qua supposita illinctione , sit prima conelus

hoc idem cis obiici, qui definitionem pas Conclusio votis lima demonitiatio est,sionis medium ponunt, res podent denni quae per causam supremam propriam prorionen puram pallionis non est me diu, cedit, de haec est conclusio recepta ab om- sed limulci causa extrinseca oui ungen nibus. do. Ita enim per priuationes luminis an Secunda, Cum proprietates subiectis in L nelus tum eclipsim piobamus sed per priuati, sunt modo priora, credi d. 1 impotissimamnem luminis ex tetiae interpolitione, de earum demonstrationem esse per causam hoc notat Evidius illarum. sicut Alliologus per interpositi et .sententi. Posterior vententia S. Thomae, Caiet. de nem terrae probat ecliplini,d non per do. D. Thomae communis. nempe, in poti si in demon finitionem Lunae rape concit si lonem ex- Caiet. dico stratione medium cile definitionem sub halationis Phuricus probat tonitruum.&munis iccti, di non pastionis pio qua sunt duae hoc probant ista capita Aristotelis. Plaecipuae rationes. Teitiae Panion uni posteriori modo pleri Conclusi Prior illa est potissima demonstratio, cipuum medium cit delinui subiccti, rei, Raxi quae ex hix quae iam causam non libent, hoc conuincunt argumenta . Th.&pri in p - stoeedit. sed talis est, quae medio utitur, ,ex a Physic. cap. . ubi docet per detin bicii co j- det initio ite subiecti, ergo hae est potissi tionem rei notiti cari omne passionesi

in a. Probatur minor na definitio passonis Eus rei,d i. antinae ex .ii.

eum insit subiecto, vel inest mi mediate de Quarta Conclusi,non semper expres cohelucessentialiter. de hoc non, vel inest mediate se piobamus, etiam in his passionibus perditionet sentialiter, det uc erit demonstra dfinitionem subiccti, virtualiter tamen bilis de plo subiecto per ipsius definiti, probamus semper explico di cst notandunc in haec cst Iitissima ratio S. Ilio qua hoc Geometra non probat expresse per dicit, dc mouitiationein pete clinitioncm dc finitionem trianguli, quod habeat tres