장음표시 사용
51쪽
lotum in particulati tractationem. hoc ordine, qui sequitur.
Primo, Quid sit Vniuersalet Secundo, Urium Vniuersalia sint res,an solae Occs. vel conceptus Tettio, Ut tum Vm uersalia sint in rebus distincta ante operationem Intellectus Quarto. Quomodo respondendum sit Quaestionibus de Uniuersalibus a Porphyri, Die De primis .ic Secundis Intentionibus. Primo Q d sit Prima decunda In
Secundo.Quomodo fiat Intentio Vniuersalis, de aliae Secundae Intentiones an scilicet per Norii iam absolutam per primam tantum abstractione in an peti titiam comparativam e
Primo An niuersale sit huius libri Subiectum Secundo, An sit Geniis ad illa Praedica.bilia, Genus,Speciem, Di inrentiam .dco Tettio. Dem,mero Plaedicabit urn .corum qi diuitione. an sint tam una quinque
Vniurii alia ivu(quod in idem recidit quinque tantum Praedicabilia: Sed iam desin 'ulis, eo ordine, quo proposita sunt,
QV- Wi Porphyrius ab istis de G
neribus&Spectabus Quaestionibus mucrit. id tam e nobis vitio dari non debet quod de eis disputationem ali quam habeamus praescitim qui non ad Arist. lorerm Praedicamenta sed ad totam Logicani de Physicam auditores insti vere studemus. quoium utilitis id in literis progressui nullatenus fieri satis, si ei 'stiones has . quae omni doctrinae maxime sum necessariae in Metaphysicam usque differremus cum nulla omino sit et osseratur occasio ea se lucidandi, qua haec piaesens id quod multi insignet Do tores, n-
quos Alberi. Maranus. Boaustiunt,
diligenter praestiterunt. Nec tamen omnia . quae in Metaph sic iure dici possunt,
sed ea duntaxat, quae negotio nostro utiliora fuerint, tanta claritate e breuit ite, quota fieri possit. proponemus. Piimo ergo naturae e doctrinae oldine. ne in ambiguo versetur disputatio nobis explicandu est . quid niuei sale sin quot uplex: Vniuersale igitur nome est multiplex.Vno enim modo sumit ut complexe, altero in complexe niuersale co Vniuersa Ieplexum est propositio, cuius veritas exin complexus illa Cum muliorum per se veritate depe quid strdet: ut si dicatur:omnis homo currit siues te ire res contingentes. siue circa res ne niuersale cessarias: quomodo utitur hoc nomine A in compleristo t. i. Post cap. . Mcta cap. i.Vnivcrsa sum quidle. inquit. est principium scientiae. Vniue sit:&quo. sale in complexi in chaliquid unum sim iuplex Eplex ad plura ordinim habens. quod mul Vniuet sale tiplex esse potest per ordinem multipli quiniu-cem, quem unum ad plura potest habere plex.Primo enim potest habere ordinem causae In causavsiue est cientis, siue finalis quando una do. causa existens plures ok varios habet stetinis quo pacto coeli dicuntur causae uniuersiles horum inferio tu essicientes: quia
hae ordines te ualet talis coelorum virtute producuntur Deus etiam est omnium
causa uniuersalis est ciens; in alis, quia omnia ab ipso ut ab efficiente di ad ipsum. vi ad finem supremum: optimum. referuntur; loe Uniuersale communi ter dici sol tineausando Secudis dicit ut 'n repr* uniuersale id quod muliolum est simili tentane ludo ut imago est in mente artificis uniuersale, litia mi illorum artificiato is extrariolum est simili tutiora exemplar quodetiim uniuei sale in reptassentando dicimici.Tertio potest aliquid unum existen, g In tu mintelligi multo tu iste substantiari quo pa dincto Auer tot salso putat bat, num cile intellectum assister te laominibus . seu potius Plato unicam esse deam hominibus. quae una existens omnibus per sed abest hominibus isse, e hoc vocant comunito Vniuersale in esse ii do. Quarto est Vmuel sale ' ignu
in signi cado quo pacto ima vox univo H qncia ea . seu cognatio una, multa significat . qualis est aliqua communis. Tande quinto ch p Rui- uniuersale in praedica do, scilicet id quod canu demulus diuisi miscae actui via tua vili
52쪽
mo qui de retro de Paulo per se praedica non tamen secundu illum recipiunt multur lint ergo tribus vltimis est inter Phi titudinem. cum non sint plures Dii. Plaete 3 Directe losophos disputatio in controuersia An re intcilige, In praedicatione propria rei dicati id quod de multis uni uoce praedicatur, sit directa,qua superius de inretiori vel Ac. sola Vox,vel conceptus. an sit aliqua, a cidens de subiccto predicatur Notandum tura communis per vocem in conceptum etiam cst Aristotelem non definivisse V. Timmediate significata quod si natura per niuersale per Actum praedicandi, sed pet A. voccm c conceptum significata, An talis Aptitudinem Quia non est necesse ut A. natura sit per se, separata,an in ipsis,cbus u praedicetur . ut sit V niuei sale sed sit
habeat esse,de quibus praedicatur Aprum de pluribus praedicari. Vniuersale Definitio
Quae ad vismuel sale requiratur
Jlocautem Uniuersale Aristot. i. Perihermenias,capri sic definit:Vniuersalec stid,quod de pluribus praedicari aptum est. In qua de sim tione multae condatiot: es V. niuei salis tacite assignantur. Pramu enim de b c teste aliquid unum, in hoc, quod dicitur id quod unum,inquam di omine e Ratione Sic enim Aristot. docet lib. Post e. de Ceto ubi ait, Uniuersale esse vergo debet esse in complexum, uni vocum, praedicatum directum de pluribus in illo diuis in multitudinem habentibus. Alteram d. finitionem niuersalis a tulit Arist lib. . Meta. c. 3 quae est ciuis die V niuei sale cst quod aptum est ut in pluribus insit: quae quidem ab altera in eo di fieri .quod hae per causam illa traditurpe essehum Causa enim cur aliquid venumquid . non solum Nomine, sed etiam te possit de multis a stirmati,idco est quia Ratione: hac ergo particilla excluduntur, Illud re ipsa est in multis: alioquin no pos limo.Compicra, oniam, ut talia nonunt unum nomine. Excluduntur etia A qm uoca. quia non sunt unum Ratione. Analoga vero, quia sunt unum quidem n mine,& conceptu sor mali, e ita quodammodo unum ratione, sed inaequaliter pataticipata qualia sunt,unum, ens, rium, ac similia: ideo ab Aristotele quibusdam lo. eis uniuersalia, ista, scilicet,unum .ens,bo
Ens: Unum esse maximeVniuersalia. cli d. cap. tot ait esse species Vnius, quot sunt species Entis quibusdam vero aliisset Pete de illis astit mari si in eis non esset. nam quia Perius est homo, si eo est natura humanas ideo vere homo de Petro assirmatur: de ilia albedo est in subiecto.
ita re ipsa est album, ideo de illo album
dicitur. Abeo et enim quod res est vel noestio ratio dicitui vera vel ipsa ut recte ait idem Arist. Cum autem haec definitio ab altera definitione solo verboam si disserat. intelligendum est verbum(insit idem esse, quod vere rei ipsi conueniat siue intrinsece dc secundum essentiam conu niat sui esse hominem. vel rationale siue Jocis,id negarevidctur,ut Meta. c. a. cum extrinsecedi extra essentiam ut Propria ait. Ense unum non esse Uniuersalia, eadem in omnibus, ac i. Ethicor. 6. ait. Bonum aeque ac Ens, noncsse quicquam Uniuersale ac unum: quia in omnibus Praedicamentis reperiantur. Sunt enim Vniuersali Analoga: Transcendentia. non Vniuersalia univoeaeque sint vereGenera aut species oportet ergo proprie niuersale. iit unum scilicet incomplexum mv- uiuo um. Quod indicauit Aristoteles, cu in eius definitione posuit particula illam.
et Pre dicaxistia quod). Deinde in secunda particula de multi . cu dicit. praedicatur intellige, assirmatur de pluribus scilicet divisim ita ut illa multitudinem habeant in illo nomine quo
pacto hic, Deus, non est terminus uniue salis quia licet tribus persona conueniat,e Accidentia rebus ipsis conueniunt. A que ita cum illo effectu praedicationis primae definitionis reciprocabitur. Nam cuse insit pluribuli de pluribus utique vere praedicabitur: e contra vere de pluribus praedicabitur. vere pluribus inerit. De hoe autem Vniuersali, an sit res aliqua a parte rei existens, an sola sint voces vel conchptu e quid a iudi iam videndum est.
Vtrum Vniuersaliasini Res, ans int
Titulus ipse quaestionis, ex dictis satis
est puspicuus, ut nulla alia indigeat explicatione: in isto namq Vnmer
53쪽
sali in praedicando, quod a definiuimus. quaelitur: nuit in rebus, an in solatatum
Metire dc cogitatione Et quid c m initio, hoe primo notandum est, Negati no possse eis aliqua a voces comunc secvnluc sales, deesse conceptusqliorue formalcfnretis communis de uni urum sale .Sed qu*stio in hoc vel satior: An etiam in rc busi' si sint ii lucri alia. an veto tantum sint voces, vel conceptus illae iunt igitur in hac re ites Philosopho . um opiniones: duae ext lcmae Scunaquas naedia .
Vna fuit sentcti Nominalium quam tradito ham sue Logicae. cap. I..3c aliorum qu alium sequuti sunt. Vniuersale in praedic id est eidem . cu viai uersali insignificando, ita ut non sit aliqua Natura communis,quae de multis pridicetur: scd solum esse Vocem communem significantem plura, quae aliquam inter se habent similitudinem. Sic etiam Buridanus in principio Praedicabilium, inquit: Vni.
uersale est terminus comunis,cui ex modo suae significationis non repugnat praedicati de multis, ni uoce de diuium : de a. lii pletique istius sunt, sententie. quq ideo
Nomi hales vocatur, quod tum haec, tu mali multa trib., t nominibus. Haec opinioprobatur i. Arist. l. de Anima c. i. in qu iuersale nihil est aut posterius est:q didem videtur esse ac si dicatur, nihil esse uniuersale, nisi voce, aut conceptum in representando,vel significando. quod uniuersale posterius est:cum res sint priores vocibus de coli ceptibus. Item idem Arist. in Praedicamentis,cap. de substantia ait secudas substatias, hoc est. uniuersales significare quale quid . hoc rebus non conuenit,sed nomia bus. Praeterea.Quicquid est in udo. est singulare.(v experieti patet, ergo nullum est uniuersale. Tertio. Si aliqua esset natura uniuersalis . vel haberet principi v. vel imul DI tr
hoc fieti no potest omnia enim per i principium h abent QEod si habet principium.ergo per aliquam actionem incepit esse.ergo est singularis. dc non, te uersalis . Actio enim singularis est l. Metap. I. In opposita sententia fuit Plato, ut tra
dit sepissime misi hic enim singulas sub
stantiae species, posuit natura separatas quasdam per se existentes communes .de uniuersales,quai participatione res costarent singularcs d has in generabiles de incoraupi diles posuit. Ideasque vocavit. IIuius placiti Arist . Met a text.ir usque ad ranclusue recitat duo motu a. euutauque impugnat. Primo enim Plato reo ius est ad ponenda ista uni uti talia separata propter scientiam Scientia enim est, ni
uertalium, d nec cli .iriorum .ergo per singula oporici costituere uniuersalia quorum sint scientiae&Definitiones Secundo propter generationes, cum multoties
videamus ignem a non igne realia alarisimilibus pioduci. Quod ostendit esse ali quam causam uniuersalam simile, a qua
pio ducuntur per sui comunicalionem. Aliqui Platonein inter pictantes. assci ut hoc ei Aristotelem imposuissh: inter quos
est August libris questionum. q. qui di
cit Platon eicia deas intellexisse rationes di imagines existetes in me te diuina, quae sint idem cum sua essetia, pet quas omnia produxit quod idem interpretatur Seneca, lib. i. Epist. 66 Deus, inquit, in se rerum
exrpla habet, quas Plato Ideas vocatiSed quicquid de hoc sit quod parum ad praesens conducit negotium, illa sententia si e secundum Aristo exposita est salsa, impossibilis Quod primo patet. Nulla quid-ditas est separata ab eo, cuius est quidditas de natura sed illa natura est quid ditas sin gularium .ergo non est ab eis separata. Preterea Nullus singularis homo potest esse communis omnibus hominabus nam singulare est,quod de pluribus diei aut predi cati non potest sed illa dea hominis, si e per se separata ab aliis hominibus qui intereunt de corrumpuntur, esset quoddam
singulare ab aliis realiter distinctum: ergo illiseommimis esse no potest.Tertio Praeterea, quod ab altero realiter distinctum est,de illo vere praedicari aut dici non potest, necesse idem cum altero: imo hoc implicaret contradictionem esse distinctum
realiter ab aliquo, e esse idem realite t. si illo:Sed illa Ide hominis, si essit separata ab indiuiduis, per se existens .c per se subsistes,esset realiter distincta a quolibet alio homine particulari singulari: ergo de illo dici, aut cum illoc si nequiret Quar . Argum. to,haeci. Argum. contra opinione Pl
54쪽
to. haec vera est praedicatio Petrus est o adueisus Nominales: Scit imo lib. Posterim ista est salsa Petrus est illa Idea laitur cap. a. ait uniueis liae si notiora singui homo in communi non est illa dea sera ribus: item uniuei sale intellcctu singulare sensu cog Posci potie. Et cap . Nec De.finitionem nec Demonstiationem
de singularibuet , c uniuersalia osse perpetua. quae omnia Vocibus conuenire nodi
possunt. At praetcrea quoties Arist dispurata, neq; id lignificatur per vocem hanc. homo, sed aliud quid . quod vere convcnit Petro,c est in Petro: dc quod de uno particulati hin uno ex mplo hominis diei. mus. de omnibus eadem ratione accipiens. Argum. dum est Quinto amplius magis in rein se tat contra Platonem. ut libr. Metaph.cap. ca sunt unicuiq; rei quae ad eius essentia i 3. depicriiqi aliis locis,non eum rc pie he. attinent.quam eius rei accidentia: lexae dit, quod V niueis ales res posuerat sedcidentia iei, haerent m ipsam ct reta ergo quasi supponendo, quod essent rcs alique.multo magis ipsa natura communis, sci reprchendit, quod cribus separata Vni- licet Genera&Species.quae sunt rei ipsius et salia qua Idcas vocabat poluctat deessentia Multis possit haec sentetia redar. non potius m ipsis rebus. gui: quae omittantur in locum proprium sit igitur primum fundimentum Quae-Fuit ergo tertio sententia quasi media cunq; res Mundi ad inuice conueniunt. inter utranque D.Thom Alberti Magni, uniue sole si oti,d Realium omnium d sine dubioci lena uia Aristotelis. Universale in pie cando, nosolam esse vocem . vel conceptum scd
Natu iam communem, per vocem imme
quandam commune chad inuicem differunt: ut patet. si uniuersi considerentur Petrus o Paulus uterq; est homo licet particularite disserant sirin lite plantaec animal utrunq, v icn . Intellectus au tam nostcr quandoq; pcrcii Fundum. Res mundi inter se de
diste Iuta diate. vel per conceptum significata. u. pit id in quo multa conueniunt di sine Probatur non sit tamen, ea iter a singularibus separata . sicut aiebat Plato, sed in ipsis singuopinio hec latibus quo aut e modo postea declarabii, mus. Haec sententia probatur. Pramo. Sunt mulie propolitiones, in quibus praedicatu nec votabias. ncc singularibus potest condita tentia, Se tunc illud. in quo inultare uelDunt, nude consideratum .dici tui niuei sale. Vnde Uniuersalia secundum Aristotelem. sunt collecta ex particu l. ribus intes lectu qui acci pit interia conuenientiam. v eam facit interionem unam. uenire,ergo est natura uniuersalis Ante Plato autem ponebat niuei salia extra cedens patet. si duatur homo est praestan animam existentia
tissima specie sani ni alium raptim ad fini. tio hominis est .animal rationale sonus est obiectum auditus. in his, clarum est. praedicata non voci, rediaturae comunipet vocem significatae conuem re S uris
do Sesentia est de rebus, no de singulari
Secundum fundament in squo natura abstractionis, per quam uniuersa leuit, ma i se statur. Omnis nostra potentia cognoscitiua .iam sensit tua . quam intellecti ual imitata est, finita ita ut unum pollit pci ci pcre. non aliudve ibi gratia . visus via. Fundam.
bus,ergo Uniuersalibus. Maiorcst Arist. et colorem . non odorem iustus sentit . Metaphy.ca 3.d mino ipsius . Met sapore, sed nou sonum: intellectus cogno- cap. is. Praeterea ex Ariae . Metapli cap 3. scit primo communia. non singularia. in . Item uniuersale est in illis, de quibus pleia vcnitur aut hoc pastim in rebus, ut multqdicari aptum est. sed vox non est,ergo a res diuersae sint. de colunctae sint; tuns liqua Natura est in eis communis Isia se ii mo simul sunt, substant a ipsius .colol. tin Dacst vera d a probatissimis a uiliori dor, lapoi.qua utitas, humiditas, qua ombus Graecas, Iatinis Arabibus, recepta ni clarum,st,esse inter se longe diuersa. Propterea politis aliquot fundamentis. a. Ex his duobus fit ut quando aliqui diu triauibu etiam conclusionibus explican immodi nostrae potentiae cognoscitiuae da eii diligentius .Quartor uisu . Idem ex limitatae cognoscendum pioponitur, ista Aristotele testimoniis plane covincitur, tantum percipiat, quod suum ei cognovi libri criter m. capri, munita ait quas scere emittat autem alia, quae sua non
55쪽
vonicieip t. nisi colorem proprie no Tertium fundamentum Triplex est Pori Fundam
dorem; gustus sapDic m. sed non colorem tentia in nobis . per quam crassae lascinius. Olcitam.
Istae cognitiones si considerentur ratione cnsitiva cxtcrior id est . visus, auditus di qua cora nocius quod per illas cognoscimus. dicimit reli licia sus exteriores desidiua interior scimus .esse sit latioties si fuerint sensus: In teli coeo scilis et inalginatiua , per quam absentia Dpliccm. nes,li fuerint intellectus at si eaedem con imagiciamur. Tertia intellectus quo retusi delentur quate mi suum cibi certam per naturas cognoscimii 5. Unaqueque autem cipiunt,ut multa alia quae ibi erant, a harum Potent arum non pracipit suum neant incognita dicuntur ab stiaestione . Obicerum nisi prius iccepta similitudine Ain tam Abstractio enim non aliud est quam co illius, quae vocatur Species. Hare autem si- sensus e in gnitio uuiu, .non cognitis his, quae cicon militudo non reprael ut .it aliud. quam cptellemus iunctae iani: nec oportet existimare,quod a tali potentia percipi potest V g Species quidlit ibi fiat aliqua separatio realis. Non enim Pomi, quam visu rccipit repraelemat vi mutatur color pomi per hoc, quod aio sui colorem pomita cum figura eloco remi qualitatib aliis cognoscatur se luctus prx sentialitate. At Species quam recipit sed dicitur . bsti .ic io similitudine qua gustias, repraesentat saporem in corpore ildam ad abstra monem , quae in rebus fit lo presenti, non autem color m. Vnde poisso modo etiam intellectu abstrahimus, tentiae cognoliunt id.quod per talem Spedum unum absque alio coniuncto intelli ciem reptae sentatur L cum in Speciere gimus licet multum sit inter Sensum d praestrictu Vnum . non aliud. dicuntur sensus ex intellectu distri minis a nobis modo pre potentie abstrahere.quando cognoscunt. terior non termittendum . Vnum tamen adnotan Sed prior abstractio est in Specie represen- iudicat dum cstri quod sensus rem cognoscit una tante Unum . non autem Aliud Ista autet absque aliis non tamen componit a stir species no eodem modo fit, ne eodem mando aut negando ut visus videt colo do repraesentat in his potentiis sed in sentem absque odore pomi non tamen astir su exteriora pio ducitur ab obiecto exteriomat vel iudicat color non est cum odorer i. V .g. iniculo. recolore assecta. in odoatque ideo, ili colorcm solum percipit ratilia te odoriser ah At in sensu interiori, non decipitur aut habet falsitatem . quia ab ista Sp: cie recepta in sensu exteriori. falsum di verum in iudicio solo copone producitur alia similis in interiori quae te consistunt: ita intellectus aliquando in idem obiectu representet. Et talis species relligit rem unam absque alia, non tamen dicitur Phantasma. At ex isto phantasma- componit de dii adit ut qu. ndo simplici te virtute quadam animae que dicitur Incognitione cognoscit hominem non co tellemus ages producitur alia Species, usgnitis eius accidentibus: Sc ista dic riui Ab recipitur in intellectu, qui vocatur passibi si ramo praecipua , oc in hac non est dece lis: desiste pet talem speci cm intelligit remptio. ut docet Boet. hoc prooemio. de Arist in ea representatam. Iste Species non eode .Ph si .ca et Abstrahentium,inquit non modo repraesentant propterea non est ea. est mendaciun dc Averr. Q. Meta.com dem Abstractio in Sensibus .c in intelle- Intellectus , inquit noster natus est .adu ctu . In Sensu enim extet toti repraesentat nata in esse diuidere in ea.ex quibus com rem ratione alicuius qualitatis scilicet col onuntur: licet non dividantur in esse, loris . vel saporis. vel odoris: tamen repimiam tamen praeter hane propriam habet seniat rem cum loco. figura, de rem pre Intellectus abstra Sonem. qua composite sentem propterea sensus exterior per illaunum ab alio diuidit, ut quando iugi eat cognoscens,absti alii tabliis. quae in ea n Ghomo no cst coloratus ex haec dicit uti b. replessentantur. Cum autem repraesentet
stra ino negatiua: in qua potest esse verum rem presentim,Sensus exterior no abstr dis sum. Nec de illa in praesenti loqui hic presentia retia species sensu intrii mur.sed de simplici. in qua eri in falsu ris abstrahit praesentia quia non repta non est quamuis aliter quam sint res per sentat rim praesentem c actu existentem. talem abstractionem intelligant ut sicut Vnde absentia,&preterita sensus intir min sensu non casa sum ri imaginamur, no autem sensu exteriori
56쪽
percipimus. At specles intellectus reptae,
seniat rei repraesciat singularitate cuquaerat. Ut phantasma repraesentabat hunc hominem; at species intellectus re, praesentat hominem; ut sicut species coliris repraesentat oculo colorem, non saporem, ita species Intellectus representit naturam no autem singularitatem. per quaerat singularis quia representati .ltu laminon repraesentando locum aut figuram. aut colorem . quae repraesentabat phantal, nuda cum talis natura in specie. p. esentetur, non representatas aliis omis bu sita
intelligit ut Et talis abstractio dicitur asingularib , ex quo fit, ut illa natura fiat, ni-uci talis: no quod in se sit uniuersalis sed quod ab intellectu coe noscatur tanquavniuersalter ducognoscitur separata asing ilai bus:&hoc est . quod dicitur: uniuersale fit per abilia istionem intellcctus. vel per abstractionem specie a phantas.matibus sicut color dicitur separatus ab odore, no quod ita sit, sed quod videat ut non viso odore ita fit natura univcrsali , non quod sit, sed quod intelligatur non cognitis singillaribus .d inde dicit ut esse voluc, sale per intellectum. Quartum sua damentum Vniuersale duo habet in se Materiale scilicet id Formale. Vt enim album pro materiali dicit corpus, at pro sol mali dicit albedine ita uniuei sale in materiali significat natura Materiale illam,scilicet hominem xleonem;in sot Foima mali velo ordinem ad plura. Ista verona.le tura in ipsis singularib est,scilicet homo
in Petro. Ioane. C arcs nec reperitur una omnibus commui s. At quando talis natura separata intelligitur,tam est commu-c nundavniuersa
Ie duo habet in se. Natura visia univcrsalis.nis. de uniuersali Lex pet talem intelle est: onem .communitatem .d uniuersali talem
acquisit ab extrinseco propterea fit ab inutellectu Vniuersale . non quod fiat natura
materia uniuersalis illud enim in rebus est. tamen numquam acquirit uniuer- Hatem. quousque tali natura perant elle istum abstrahitur; dest intelligitur, non intellectis differentiis singularibus. Pr pter quod Averr. i. de anima comment. 8. Intellectas, inquit facit uniuersalitatem
in rebus: nec propterea existimandum est istam uniuertalitate esse in rebus ipsis in
trinsecam, scd cst clauo Apropricta que
dam exta inseca, consurgens ex hoc, quod intellectus cognoscit rem, non cognitis singularibus distcrent ijs: quae pioprietas habet solum csse per intelleae conii deratione: propterea dicit utens rationis,ut
Ex uri fundamentis colligitur prima
Coclusio.Vniuersalia pro materiali, quod fundamentum dicitur,lunt intcbus, sciliscet naturae ipsae factae singulares. Secunda Conclusio. Tales naturae dicunt ut niuersalc per intellectum considerantem ilias, non considcratis singularibus. Tertia Conclusio. Universalitas eo n. surgit rei ab e ctrinseco,ex tali intellcctus
ex ita Conclusio.Talis uniuersalitas est quidam respectus, relatio;qua natura messem abstracta ad plura inferiora refertur. de quibus praedicari potest Vltima Conclusio Tunc res primo dicitur vitruci salis,quado in specie intelle
caus=c pretentatur, non repressentatis singularibus. secundo autein . quando cognoscitur: non coemtis etiam eii dein si noularibus. Perlec patet solutio ad argumenta
Ad primum respondeEsensum Arist.
hune est e Nullam esse Naturam communem iniuersalem separatam quod si est. polletius cst, id est, pei intellceium ab sita hetem illam a singularibus pre cxistetibus. Ad aliud testimonium Arist. ex lib. Praedicam respondei ut Omnia fere,que in Praedicamentis tractat,isse de rebus i p. sis, ut con static in eodem capite disseruit de ipsa lubstantia reali Sensus ergo fuit Alis secuta substatias. id est, nominari cundatum substantiatum significare,quale quid: primas vero substantias. id est, nomina pia malum substantia tu significare hoc aliquit sed res ipsas esse primas substantia . di in risisse iecudas substantias. a secundum respondetii Vconcedend tu hil elle in rebus ipsis secundum se vis
niuet sal separatum, tamenicet considerationem fiunt natur uniuersales. Ad terium etia est lacilis solutio: actiones enim sunt rerum per se cxistcntium. hae autem omnes sunt singularcs: at uni-
uti tale in chua nullum petie exustit Adsunt
57쪽
sunt ipsa singularia. solum intellectu uni aduertendum: Quod aliqua rei natura pumatura rei
ucri aliter res apprehenduntur ociorum tali ominis, leonis.aut ignis potest tripli cuiviqi tram nulla est generatio, sed ut in singularibus citer considerati Uno modo ut in singu bus modis sunt laribus de indiuiduis ci cottacta. dc deter potest phAduallo Nec argumentum Platonis quicquam minata singularib diti eierii Aheto motatari.ne, Plat, valci: nam licet corrumpatur hic verille do,ut repraesentatur in specie intelligibi Iovis homo, hic vel ille equus, semper tamen m l . liue ut cognoscit ut ab intellectu denu. t. net equus,qui deest in hoc de in illo Sem data a talibus dissi rentiis. Tcitio modo iis per et in manent propositiones: hoino est potest secudii se .d sua substalii in consi. animal rationale equus est hinni bilis ic derari Quam triplicem considerationem sussicit ad scientiam. Similiter nec securi expressit Aui c. sul Logicsci.Si primo modum valet, quia numquodq; pio ducitur do consideretur: non dubium est i quin sita suo simili. vel formali,vel in virtute sed singularis homo enim cu differentia linis de hoc alibi dicendum gulati est Petrus. aut Ioannes; aut aliud in-Possunt autem omnes opiniones ex par diuiduum at si consideretur, ut est in in- te quadam conciliati si dicamus esse, ni tellectu cognita,aut repreletata, o dubiauci salia quaedam in voce i videlicet voces quin sit uniuersalis,di habeat quadam te. specificas .c geneticas,&c. imo etia in scri lationem: ordinem ad multa, quae rela. pio simili niodo Acesse etiam uniuersalia tio dicitur uniuersalis Natura itaqi pti-
in mente, conccptus videlicet intellectus, momodo dicitur uniuersale in potentia formales. specificos .c generi cos.&c. quae remota. Natuta secudo modo, est uniuer-
possunt diei uniuersalia formalia esse pre salis actu separata a Sintellecti ab inditerea uniuersalia in rebus retum videlicet uiduis. At si cosideret ut tertio modo est ipsarum genera: species realia: cet que difficultas,an talis natura secud se sit vis pos Tant dici uniuersalia obiectivan quia niuersat i habeat aptitudine, ut participe sunt ipsa tu cognitionum uniuersaliui tur a pluribu .m vocant aliqui uniuersaleiecta. nam profecto voces ipse in voce pre obiectivum .sci in potentia propinqua.dicantu de platib'e subiicitantur: dcco Scotus Metapli. I 6.m r. lenia. q. l. ceptus in medie predicant ut d subiiciun quem sequitur Paulus Venetus quaest deo opinatur,d res ipse per conceptus subiiciuntur. Vniuersalibus. ite ante hos Alb. lib. i. dict. coxi
Ocii edicamur Demum esse quoque sepa trac .vit ea. tertio(qui etiam diei esse haerata a reb alia uniuersalia, scilicet, ideas opinionem realiu asserunt. quod natura in Deo ipso videlicet. demente diuina, ut rei, si secundum se consideretur. habet apaliqui Platonem interpretantur,atque ita titudinem quandam, ut ei non repugnet omnia conuenirent veritati a multis participari verbi gratias natura
Di AESTI III 'minii, quae est in Atro ut natui alio
minis est , apta est. vi sit in Ioane Paulo.
Vtrum Vniuersaliasint in rebis di in ev quouis simili: ae proinde est uniuersalis, elabant intellectus operationem qua uis, hi actui quoumi per intellectum
separet ut singularib . unde duas visita-Vie questioni partim videtur satis te ponit in rc b ante operario ueni intelis facturi ex praecedenti quamuis it leae, unitatem numeracam, quam habet licuolum intendimus pre pue o natura per hoc, quod contrahitur ab indistendere. Universale non eis realiis se viduali differentia haliam specili casu paratu a singularibus hic vero clisputat uti geneticam secundum qua natura in se de constituto iam, quVLVniuersale ico sit tua substantia considerata una est specie, realiter extra lingui, a sed ex sola intelle vel genere. Huius sentctiae caprimum at-ctus operationc quod omnes Peripateti gumentum.
ci ad miti ut ubitat ut A lit in iugulati Obiectum praeced tactum potentie, sed bu aliqua Natura, quae secundu est V uniuei sale est obieestum intellectus, ergo i, opiam niuersali Hac noexopi tatione intellect' tecidit ope iationem intellectus,ergo, i. Ara. P. O in adhuc hi tori cxp dicatioac est tactialec stanta qua in rcuccius operatio D s ut Ma-
58쪽
sit initor patet Colotenim prior est vis compitit Si natur lio minis per se est v-one,&sonus auditione Minoi vero est niuersalis ergo Petau .qui ei lio mo erit
Aristis. Physic cap. s. in fine uniuersalis quod absurdum est. i. Secundo Natura humana secundum se Circa huius quaestioni, dissolutionem . Funda.est in diis iens ad plura, non magis ut sit sit primum fundamentum. Ttipliciter ali Quoi mo Petrus,quam Ioannes ergo secundum se quid dicit ut esse in intellectus, no modo dis aliqui est apta ut sit in pluribus subicctive. scilicet ea,quae ei insunt viae in xuic illa Tertio Sceluia operatione intelle tu . cides in suo lubiecto: quo pacto sciei iee in intelle istae omnes propolitio uri sunt vel aera Pe species intelligibiles e conceptu dicunt tus est homo Ioanes est homo: Caesare tur esse in intellectu, quia ei insist sicut alhomo ergo lectus operatione intellcae, edo corpori altero modo aliquid dicitur , est aliqua una natura in eis communis esse in intellectu . sicut essectus in causa, ni quae de plis praedicetur miru.quia intellectus est causa eo iuri quo
Qua ito Natura secundum se sumpta pacto duitur domus est in mente artifi-
estens.ergo est una Non numero quia se cis .quia mens artificis est prima causa do.
cundum is no est singularis ergo specie musa sed iste modus est extrinsecus , quia ergo illa natura lecundum se est commu domus facienda secundum tuum Eile nonis prior cons quentia patri, quia ens ec est in ipso intellectu subiective tertio, o unum se mutuo se iuuntur. . Metaphysi. do aliquid dicitur esse in intellectu obie. cap r. cctive. illud scilicet, quod ab intellectu cina. Opimo Opposita sententia ex Tho. in opus noscitur:quo pactoo milia, quae inlcci S. Thom. culo. deente e etantia cap. di aliorum, eius cognoscit dicuntur esse ob rective in Caiet. alio qui eum sequutur:cuius placitum hoc est intellectu: noquod ipsi inbertat. sed quod xum, dia tuta quaelibet se .udum se sumpta, nec per ipsius operationcm intelligantur una una numero nec si cie nec uniueis a deles,quae est extra intellectum . quandolis aut particularari sede coveniunt suas cognoscitur, dicitur esse obiective in incata essentialia; scilicet genus, lisi retia tellectu . Hotum igitur queo ective sunt propriu, accidit aut ei quod sit, nanu in intellectu . quaedam baram csse in se. li- mero. quatenus est in hoc vel illo indiui cet non eo modo . quo intelliguntur ut duo similiter accrii t. quod sit uniuersalis homo,animal albedo habet esse obiecti- quatenus Dintellectu consideratur abstra ue in intellecti, in se.quamuis non sintcta. V. ex homo secundum se solum habet, si parata, sicut intelliguntur: quedam non quod sit subinti vivens, animal rationa habent aliud esse inde. quam cognosci, dele. iiii bile cli caeteraestentialia div aut erit ista dicunmt habere soli messe obiecti- est in Petro.est unus numero. dc particula ue in intellectu: sicut Chimera.dc ea, quaeris ripe intellectum solitarie considera non sunt. quando a nobis cognoscuntur: tur. est unus lpecie. c um uersalis ista vide hortim vero quae obiective tantum ha-tur,explesia lententia Auicti Meta. cap. c. cnte sic in intellcctu . quaed .im sunto Equinitas, inquit. id est, natui aequi secun iective directe nempe ea, quae per talem dum se.est tantum equinitas, nec una nec deuectus operationem cognosciitur ut plures . nec uni uci salis,nec particularis Chimera Antichristus quaedam habent Probatura Haec opimo probat ut Si natura aliqua cise obiective in directe ex consequenter,
opinio i. puta hominis secundu secmum uersalis scilicet illa quae non iunt nil aliqua ex iis ergo nullo pacto polTet ceta puris uiatis, stent operatione intellectiis licetio per sed natura hominis in Petro est particula illam eande cognolcantur. scd consequu-ris, ergo secundu se no est uniuersalis CG tu ad rem ipsam cog tam obiecti ueexsequentia est certa di minor pater malo istentem in intellectu vi quando intelle probatur:quia cui unum oppositum pei se iis cognoscit homine, multat quaedam rupetit alicium oppositu competere relatio Veii uel salitatis hominis intellecti nequitia uniuersale di singulare oppo in communi,quae non h. bet esse nisi mnunturAccundo, Quod per se copetitia tum obiecti uel inici lectu tamen indire. turae,rtae dicatui de illis,quib.tadia natui cte quia quin do ego hominem c sidcio. non
59쪽
r Fundam Naturavis uniuet satis. duo requiruntur.
non considero tunc eius, maci saltaatem: hoc iguu cst dei: metriis inter naturami ei. dc eius valuiti sal ratem et quod, ix est in icbas. de etiam obieetiuem intellectu at uniuersalitas non est niti obiective in inici au. P. aeterea natura est obiccti-ued. Iccie, viri uersa l. tas autem indui e. Secundum fundamentum, aliqua natura si uniuei Lilis, dii o necessaria sunt .alterum ut sit una. litan inussent multae naturae, nihil esset quod a mu iis participa-
liud alio ix hoe significat Aristoteles. dudicit esse unum potentia muli a. hoc tameno luitrii l. i. d. iii cccst. itia aptitudo ut possit plutibus inisse quod lo uit ct.c.is. V muci sale est aptum esse milutibus: ita unitas cum aptitudine vocatur unitas specifica, seu genetica seu unitas mucr- salis, id fit hoc pacto scii non teperiatur in rc bas natura cum tali unitate, non est ea ratione um uersale in rebus natura eni in quaelibet est singulatis nec fit una conati . nis, nisi quando ab omnibus scparatur. in in intellecti repraesentatur de cognosci, tur:tunc enim habet Esse quodda commune ante intellectus autem Opciationcm. natura ex se, est licui quaelibet res est una trati scen sint ili, uitate tantu. te non est distinctico unitate Indusidui, si in
ictu emet intellectus operatione, pc qua conlideratur natura non consideratis lingui busic tunc talis unitas est comi Duni .c natura dicitur uniuersalis. Et haec
est opimo S. Tho. quae magis Peripatetica est nec argumenta Scoti aliquid probant. Ad primuini Distinguitur consequens. Vniuei sale enim est obiectum te . lectus possibiliri intelligeti &huius o ratione praecedit niuersale:quia vidi mussu nauersale stati m cs. ac tepiaesentatur in
specie intelligbili. queptior est ipsintel
Um uersale cst ante intellectu, agetis ope, rationcm per qua abstrahri ut SI cum vel Genus Llsum est na intellectas agens estpotcntia activa.d obiciatum pol uti x xii me non precedit eius oper-tionem. scd per eam fit. antea veto solverant res ipsae in diuiduae. hic homo dc ille homo 'laeta licet naturae factae singulates. dc determina.tae de cottactae disse ictas indiuiduantibus,
ex quibus intelleae distrarii species illas intolligibilis rep: aescitantis niuei late Aduecundum Neg.ltur consequentia Ada. Natura enim. vlit uniuersalit d. bet esse apta, ut sit m p utibus: at secundum se . ncccst apta nec inepta sicut horrio ex naturata neque est albus. nec non a bus scdia tura, liter intellectum consideretur. est lixa una ad pluia in tabus velo est singuatis. Et est imago fallacia argumenti la
rc duplicativi, argumcntari a negativa ad allii mi Dii imi choreo lecundum se notieit albus.ergo ecundiam te est non albus. Ad tertium illae omnis pio positiones Adl.
mbu Indi uiduis . licet in unoquoq; sit v. na numero facta: quod si ellinum p taedicitum. id iit, quia per intellectam abstrahitur. Praedicat: o enim non fit, nisi in icta ueniente intellectus Cperatrone.
Ad quartum est sta ilis solutio Natui Ad .chim secundum se est una sed ista unitas non est coin unis,lad ea qua unam quodque ii stipso consideratum est unum.
EXbi . quae in hac quaestione 3 praeceis
denti dicta luat polluti ius quaesti nes Porphyrio positas oluere. Ad primam enim dicimus, Vniuei salia Ad Quaest. non subsistere per se extra in tetricium Pol phyrii. ne similiter cile qu: intellectu fietu, Adi. sed esse naturas existentes in rc bus, cpa. ratas tantum a sinstilaribus per intellectum. Et hoc si grHlicat Aristotelis cum dici . Uniuei salia non uelibilantiari id est .non subsister per se. 3. Nicia.ti sto. dc lib. tex s.c tibi I. capta Subsistunt eis nim in singularib . quae si luctant substantia dc niuersalia ad substantiam pertinet t. ut homo, ico.animal. si accides, ipsa sunt accudeta a. Vt albi do, illar. Ludrit t. R.
Ad secundam quaestio te Duc po ad C, Ad r. Corpus aliquando sumi pio irrim dimen Cois usti sone. scilicet latitudine, origitudine, di bus modiapto funditate incorpor m autem proe sumitur.er quantitas nocii Alteio modo. pio lub. tiati indiuidua eorporea habet hanc di-mesione, scilicet ligno hoc vetallo. P. tro
60쪽
Ioanne. Tettio modo pro coposito ex in Dialectris. Intellectus vero Intentio,quemn d Inierreti ad forma. Uniuet salia non sunt cor ad nostru attinet institutu, nihili si aliud lectus in .pore pii mo, d secundo modo accepta quam conceptus. seu cognitio ipsa intella te is lol uia nec sunt quantitas, nee substait in ctus, qua rem sibi obiectam cognoscit . uti uiduae: a vero rettio modo issent quae quo Solem. V. g. percipit, culu, obiectii mdam coiporea scilicet illa. quae haberent Ipse est Sol: acia Prima Intelio Fot malis,nnateriam . ut homo de animali leo: que ipse actusta Secunda Intentio obiectiva, da alia essent in eorporea, quae scilicetiae dicit ut ipsum obiectum cognitum: haec habent materi .im, ut Angelus de Spiritus. etiam quod in idem omnino recidii v dieitnim respondeo Vniuersalia ista tiantur oc vocati coniueu tunt Concepi' corporca non esse separata a sensibilibus et oi malis .ec Conceptus obiectivus. singulatibu , sed solum per intellectus, Sed rursus,ut antea dictum est, in re eo petationem , intelligentis naturam, non inita quam vocamus Intentionem Otacognitis singularibus dii se ictus Ex dictis acestiua, seu Conceptum obiecituum re, intelligimus, quae soleant a Philosophis surgit quidam respectus, eatenus,quaten' rpellari, ni uersalia Ante multa. In inquam cognita est: quem vocamus. Ens multis 'Post multa Vniuersalia siquid: rationis. quod ad ipsam operationem in- Ante multa. si que essent, esset deae Pla tellectus consequitur oc hic dici potast Setonis In multis sunt res ipsae, seu rerum ah cunda Intentio obiectiva qua do ipsemet tutae. in ipsis,cbus existentes ut ait Arist. per rei exam cos nitione cognoscit. V. g. uniuertae vero Post multa, est ipsa, ni cum de Uniuersali, di modo,quo fit.dic
ueri alitatis ratio per intellectu facta Ac bamus, intellectum cognoscere rem ali- de his hactenus quam, non intellectis conditionibus indiuiduantibu ,ex quo talis natura sic cogni
Det M uo Secundis intentiombm ta,seu potius per speciem repraesentata, fit
uniuersalis ocresultat ista uniuersalitas.
QVAESTIO PRIMI. quae dicitur Ens rationis similiter resulis
Omdsit prima Osecunda Intenti. malia scilicet ratio Speciei Sc Genetis.
ac(vtita loqui liceat ipsa mercitas diva Um frequente in hac materia dc in stiarentia rationis. - reliquis, mertio fiat Primae de Secun git ut in ipso niuersali, naturae ipsae de Intentionis.utile erit, si,quid sintid in itinuo cognitae dc representatae. dicuntur quo inter se disierat Temel dixerimus Ine Primi IntentionesObiecti uet illa vero Ententio igitur in uniuersum . si vim nomi tia talionis Secundi Intentiones obiecti,nis spectemu .nihil aliud est,quaam me te. Intellectus aut non solum cognoscitiis nostrae,qtio in aliquid tendinatque in naturas Itimas Intentiones. sed postea de dicta Intentio quod in aliud aliquit testeriit ut deconsiderat ipsam niuersa- mens tendat hinc etiam pro ipsa te in uitatem dc Secundas intentiones Illa ergo quam tendit,quoque accipitur. Atque ite cognitio.qua cognoscit rem, seu Primam apud Philosopho aumactus ipse mentis, Intentionem .dicit ut Prima Intentio Fortum res in quam scitur per illum actum. malis. seu Conceptus seu Notitia Prima Intentio vocari consueuit. Est enim fre normalis: illa aut Cognitio.qua En tiara. quens, ut nomine actionum vicemus ob tionis cognosti t. dicit ut Secunda Intelio Quadru-iectum ipsum .ec contra ex inopia nomi Foi malis Quadi uplex ergo Intentio in plex inten Duplex In-num. Hi ne factum est, ut duplex dicatur tello us reperitur, videlicet Prima obici io inteli
tentio. For Intelio scilicet Formalis di Obiectiva. uti ua,Secunda obiectiva. qui Conceptusius. malis de Fot malis est ipse acui obiectiva est ipsae obiectivi dicuntur deinde prima forma-Cbiectiva obiectu, scilicet tes ipsa, in qua fertur ta lis. Secti di formali R. inter duillita rates, delis aestus . res inqua.obiecta, ut obiecta est duas polletiores. est hoc discrime, ut dixi.Iam veto voluntatis Intentio ad Morale ' er pilores inretiones, ut res cognitae,
Phinosophos spectat. quae ct actus volun posteriores, ut ipse notitier cognsit ione , ratis,quo finem volumus: de qua nihil ad 2quas intrum ligutur.Secundu est discrime.