Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

261쪽

ditati, & institiae , quod non ads quamur , quae ille sensiat . Magius oerati mos me enim: Proprium fuisse Socrati , incolioquςn ut inquit Epictetus , numqGam irritari in coia quio , neque quicquam conDicii proferre, aut contuis Metios e sed conviciantes ferre , scomponere Iitem. Et sane nam, ut Cicero inquit et Maudicta , contumeliae , tum iracundiae , contentiones , concertationesque in diomtando pertinaces, indignae mili PBi

tosophia D deri debent.

Haec, & alia observanda sunt monita ei, qui alium ab errore re-Vocare nititur. Sed quoniam hujus pulcherrimae methodi nonnulla sunt CXempla in Ρlatonis Dialogis; & in Xenophonte , qui plurima adfert Socratis colloquia ς eos adeat , si cui est addiscendi voluptas . In sterilibus Isaec, & alia cum nos noscita speculationi- remus , haud temere duximus juculo 'tempus Ventutem admonere in sterilibus '' in quaestiunculis, ac scholarum specuu

. Socrate.

262쪽

1ationibus , tempus sine piaculo con-siimi, non posse. Quid enim prode1hfiguras torno facili tam exiles essingere, ut eaS pyxidibus includi ne cesse sit, ne levi ventorum vi clinstarentur ; Vel catenulas constringendis pulicibus idoneas fabricare,1imilibusque opusculiS Vacare, quales erant Myrmecidae Milesii , &Callicratis Lacedaemonii quadrigae, quae sub ala musicae poterant ah-1condi , ut resert Aelianus r Vana

es, inquit, temporis jactura Θ Ηinc est , quod Plato , Ut narrat idem reato nimiam

Aelianus , Anniceridis Myrenensis , industria An-

qui singulare, & insolitum , sed inutile opus ediderat , nimiam induia nendix seriam reprehendit, inquiens: Fieri non possie , ut sis rebus eam 17MIius pretii operam nazaret adeo diis

Agentem , posset magnis , S praecuris Sacare. Qua de re haec sunt ab Augustino adeo tradita divinitus , vel ut hic adferre haut nos

pigeat : InteUigere, inquit, semper Ane vitio es. Inturigere magna, Sisonesia, Dei etiam GPina, oeatus Mam ut . Intu gere autem super

263쪽

re nocuit, cum temous necessarium occuparent. Sed o stupenda prorsus humani caecitas animi, qui cum to , tus versetur in hisice qui uiliis, quae apprime cuique scitu necessaria sunt , non tanti facimus Hinc , ne spes frustetur nostra in huiusce facultatis studio, quod sane non sui, std emendandae mentis mistissimum , di aliarum doctrinarum caussa suscipiendum est, non est ut Geometriae Geometriae partem aliquam ocii diti II nostri detrahamus, utpote quae lon-m ,' satis con-ge omnium emendandae menti , ac

Sy u ' praecavendis veteribus , novisque erroribus praestet; enimVeIQ, haec Ordine certo , R certis quoque cla-cit simplicibusque principiiS , Un. de obscura diluuntur , dissolutaque componuntur, & compolita in suas dirimuntur partes ἱ atque mens ha ce recta disserendi facultate insistere rebus ipsis adsuescit , & cogitatio omnis seriesque argumentorum ita progreditur a Ueris , Ut me

exuat sibi sensim id omne quod evulgari judicio temere , ac stulta

e con

264쪽

conceperat . Quidquid autem Ge metriae satis esse poterit studiosae iuventuti, praebet Euclides a Menisatore digestus. Ceterum quam illis Logicae quis

quiliis improbam perdimus operam Q

impendamus stinis est Morali Philosophiae , cujus gratia studium omne suscipi debet, ac in eandem desinere oportet , Cum aliter non tantum non profuturum, sed saepissime nociturum esse videatur ; quid enim juvat rerum extra nos positarum scientiam adipisci, aut quid ex ea percipimus emolumenti , si quae pro Prius nOS contingunt , quae oscii nostri sunt propria , & sitne quibus probos esse nobis: non licet, aut degligamus , aut penitus ignore Mus rQuid es autem , sapientissime inquit Bernardus , sapere. ad sobriet tem y VigiIantisime, subdit , Aser re, qui stire magis , priusquam vomxeat. Tempus enim breve Ps. Di a rem, quo a in se. es , omnis scientia kona , quae tamen veritate subnixa:

265쪽

aia DE CANON E

es; sed tu, qui cum timore, es treumore tuam usus operari fataleis pro temporis brevitate sesinas , ea

scire prius, ampn D e curato , qua inistrum hu- lenseris viciniora saluti. Hic enim rabis,mse humanae sapientiae scopus nobis pro- ' positus est , non ut in sterili, nudaque rerum contemplatione conquiescamus ; sed ut ad proprias aegritudines, quae multae sunt, curandas , vitamque honeste transigendam, animum appellamus . Eo quippe solo melior, praestabiliorque Philosophorum , quam ceterorum hominum futura est conditio , si animi

perturbationibus mederi, moreS COm-

Ponere , beatam denique, hoc est honestam , & Deo optimo Maximo ,

acceptam vitam ducere, longo st Unde bene. dio, & meditatione addiscant. Be ne autem , beateque vivendi prae Px b--xisdat cepta, unde haurire postumus, ni si ex ea distiplina, quae circa moeres ad honestatis regulas consorman- Qui apud dos . praecepta consignat 2 Hinc est,t 2 Inse In quod non immerito apud Graecos, sanientum nomine censebantur , non Qui mechanicam naturae rerum di QO

266쪽

sTUDIORUM. a I 3 positionem investigabant ; sed qui

vitae recte instituendae, totiusque

artis politicae ; qua recte possent, jura populis dari, Civitatesque regi,

praecepta tradebant.

Haec morum disciplina, quam Graeci Ethicen , Latini , auctore Tullio H, Moralem appellant, quamvis apud antiquissimos Ethnicos Philosophantes , a temporibus Thaletis, qui sexcentis anniS, & amplius ante Christum florebat, usque ad linsius Christi ortum, inculta prorsus minime jacuerit , ut liquido constat ex iis , quae tum a Socrate, tum a divino Ρlatone , Aristotele, Cicerone, Plutarcho, Seneca, aliisque sive Graecis, sive Latinis; imo& a Confucio Sinarum Philosopho

celeberrimo Latinis literis versa,& ad nos transmissa usque ab anno MDCLXXXVI. ab Interpretiis hias matuor Missionariis Jesultis e manuicripto Bibliothecae Regis Francorum , dicta sunt: tot Uem , tanistisque vepribus , ac dumetis obsita

sciplina m rum exculta.

Conmesi Philosophia

267쪽

suit, ut ex eorum Hortis vix, vel exilem flosculum excerpere possis . Quid ni λ tuni vera & aeternae legi conssiua Ethica , nonnisi Sacris in Bibli is comprehendatur . Qua: tamen Hebraei populi vitio in veteri Testamento veluti delitescens,

Moralis di-ssium tandem nitorem , ac clar,

eonplemenid talem a Jesia Christi Servatoris notos rastu stri Praedicatione , ac Evangelio alis christo. cepit e quippe qui primus aperte docuit r Dingere inimicos Iuos , nuui malum pro malo reddere; Ora

re pro persequcntibus suis ; percu

tienti cheram maxitiam praebere, Iibere mutuum dare ; omni petenti tribuere , Sc. quae a primis Christi sectatoribus , siammo rei Christianae bono , mirum quam perseveranter, & constanter praestita , sacra, & profana historia testatur. Hinc liquido constat seli. citatem, beatitudinemque nobis non per quam adquiri per Virtutem Stoicam, nec Iadquisi per Purgationem Academicam, nec x. per speculationem Peripateticam,

o Matthaei R., I. Petri-, ct alibi.

268쪽

sed per Fidem in verbo Deir & saane, nam si Philosophorum alii selicitatem ponunt in voluptate, Christus in fame, & siti r si alii in honestate , & fama , & amplitudine nominis , Christus in contemtu sui ipsius , rerumque omnium ; si alii in gaudio & indolentia , Christus in fletu, & luetii ; si alii in scientia , & prudentia, ac viri Ptibus m ratibus , Christus in simplicitate, &innocentia , ct munditia cordis i si alii in fortuna, Christus in miseriis

cordia ; si alii in gloria belli, & subactione terrarum, Christus in pace; si alii in honore , & pompa , Christus. in humilitate ; si alii in divitiis , Christus in paupertate; si alii demum in potentia & victoria , Chri sus in persecutione , ea nempe de qua ipsie loquitur r Beati , qui persecutionem patiuntur propter j sitiam Sed inter disciplinarum huma- rnarum, liberaliumque artium Cult DE JURIM res , nan sine operae pretio memi-κoz l

269쪽

Jurisconsulti nisse exoptamus , quod uni Iuristona

nae vitae re- 1ulti maXIma semper admiratione

ria e Mari sunt habiti , Cum non fabulas , aut

commentitias narrationes sint prosecuti, verum In leges , & praecepta quae ad humanae Vitae regulam , stheatitudinem spectant, mentis aciem intenderunt I OmnCS enim ita convenisse inveniuntur , ut noru planea diversis, sed ab eodem prorsus defluxisse omnia Videantur . Protulere quidem & suas antiqui illi Phio Iosbphi sententias , quas tamen si diligentius excusseris, nec omnino per- fetias , nec semper respondentes inis Venias. Unde, teste Augustino su , octo Philos inter ducentas octoginta , ct octo

isti dia 2 Ethnicorum Philosophorum de fi-

bet limini. ne , sammoque hominis bono , quas collegit vir Romanorum eruditissi- in ii. muS Terentius Varro, nonnisi uni. sophantibus, ca potest este Vera , quam singula

ris. ut δε ri felicitate ingenii Plato, quem di-

fine, summo-Vinum coaenominavit AntiquitaS, aclia

ctat' ' secutus videtur , de quo idem sic

270쪽

testatur Augustinus D/ e nato De i itatorem, S cognitorem, s

torem . dixit esse sopientem , esurparticipatione sis beatas.

Hinc institutionem sapientis vitae suscipiendam censuerunt quam. plurimi Platonicis e libris , utpote a quo superiorum omnium aetatum . atque gentium universarum, ac Veis terum Poetarum 'sapientia emuxit r& praesertim ex libris de Republica, & de legibus, ubi uberiores an sectionum , & rerum humanarum caussae panduntur , & cum privatae , tum publicae felicitatis rationes ad solam honestatis normam deducuntur. Hinc Horatius humanae stpientiae latices a Platonis Dialogis hauriendos indicasse videtur ,

cum ait r

Rem tibi Socraticae poterunt oleπ-dere chartoc . Iurisconsul Verumenimvero Iurisconsultorum torum placita placita magna ex parte conveniunt cum