Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

281쪽

' Ius . Hinc Sacri Canones , cum nullam , & irritam, ac inanem decernant em excommunicationem , qua innocens adstringitur , idem an I egibus evi- serendum pari ratione de legibus

Ggiarii evidenter iniustis, sebditos his nul-

tenenturi latenus adstringi r Deo enim obevire

oportet magis, quam hominibus, ut responderunt Petrus,& Iohannes Ap rstoli legalibus sacerdotibus.& scribis , a quibus prohibiti fuerant Chri stum praedicare so . Neque enim licitum est obedire subalternae pote stati in his, in quibus opponitur superiori potestati. unde sapienter ait S.Thomas γ r Potesati inferiori in- tantum ad uis subjici debet, inquan-. tum superioris ordinem servat , a quo I exorbitaverit, ei subjici nou oportet . Quare populus Constantunopolitanus , qui non obtemperavit Nestorio Episcopo impium dogma doduabus in Christo personis spargen-

282쪽

hi , laudem est consecutus a Celeis 1 ino Romano Pontifice hoc nomine primo , ut patet ex ipsius epistola ad Clerum , & populum Constanti- lopolitanum, quae incipit r Ad eos qui faciunt EeeIesam Dei, &c. ubi haec notatu digna leguntur : Quid

spei habeat grex , quando Iupum se ipse Pasor bisenit , re se oves invadit , s grassatur in fetuus Z

Praebentur pabula , non refectura , sed noxia . Beatus ismen grex, cui dedit Dominus de pascuis judicaxe.

Et quamquam nullae fuerint Gentes , ne barbaris quidem.exce Ptis , apud quas , ut ex veterum historiarum monumentis accepimuS, suae non fuerint scripto traditae, re digestae leges civiles; tamen majus prae ceteris studium in his Po- Romanorum suerunt Romani' artemque populos siudium. non tantum armis stabigendi , sed etiam justis legibus continendi, cetexis diligentius excoluere. QAOd elegantius hisce versibus exprimit PQ tarum Plato ci

283쪽

Excudent alii spirantia mollius

aerae

Creri equidem Divos ducent de

marmore Dunus r

orabunt eaussos melius , coelique

meatus

Describent radio , s furgentis Idera dicent. Tu regere imperio populos , Ro

mane memento s

c me tibi erunt artes ) pacique

imponere morem ζ

Pareere subjectis, s debeuare sis,

perbos. Hinc leges condere orbi terr rum proprie Romanis a Deo Concessum ex ipQ Virgilio recitat Diavus Augustinus Ui, & in legibus aerendis , jureque dicundo omnes deinceps Gentes summo sibi honori duxerunt ad Romanos proxime adcedere, eos e imitari, quare non immerito a Iustiniano Imperatore I . Urbs Roma urbs Roma legum patria appella- mih 'φ' tur, nam ut cecinit Claudianus D

Ar .

284쪽

Armorum, legumve parcns: quae fundit in omneI, Imperium , primique dedit cunabula juris. I '

Et sane , nam praeter Romussi, aliorumque Regum Romanorum Ieis ges , quae stante Regia potestate, omae obtinebant, exactis Regibus , ut Livius ait, placuit cer um con- reacti, Re silui jus in Republica, qtio Civium gibus certum

disicordiae componerentur ό hac una oportuit co de caussa , ut superius diximus istitui ju . missi fiant anno circiter tercentesimo ab urbe condita , tres Legati Athenas, & ad alias Graecorum Civitates , qui leges ab his populis servatas describerent , & Romam importarent, iiS vero, exacto trienis nio reveriis, adjuncti fuere septem viri prudentes , qui una cum ipsis earum legum dele etiam hab ent. 1, einviAtque ita Decemviri legibus de- filmu2 ιcribendis creati, per quos leges in s obrui cxe . decem Tabulas digestae r quibus

non multo post, ut ceteris occurreretur , quae evenire potuissent, additae sunt aliae duae tabulae r adeo

ut totius publici , privatique Iuris P 4 latis

285쪽

latices ex fonte duodecim illatum Τabb. haurirentur. n.ii, ' Ε u Hisce tabulis accesserunt L o prae dii m, ouae ab universo populo ς PD- istam, quae a plebe ,. Seustus παrrodiit. ΦIta, quae a Senatu fiebant. Item indicta Praetorum , ex quibus pro diit jus , quod Honorarium dice, batur.

Sed mutata Reipublicae facie ,

a. . .. delatoque , Ut par erat , ad unum

hominem imperio ,' ab Augusto usque ad Iustinianum per spacium quingentorum circiter annorum , mirum Imperatorum in modum excreverunt Imperato-24u pred - rum Constitutiones . MagnaC quo- tum Rei Pon que auctoritatis fuerunt Responsa Prudentum ς non solum quia eorum .consilio ius dicebant Imperatores,ded etiam quia eorum nonnullis publicam de jure respondendi facultatem concesserant.

Ex hisce Imperatorum ab Adriano , ad Constantinum constitutioni hus , compositi sunt duo Codices, alter ah Hermogene , a Gregorio alter , quibus tertium edidit Impe- rator I hedosius junior , labore octo

286쪽

s Tu DIORUM.

prudentum Virorum usus , in quo Imperatorum a Constantino ad suatisque tempora , consti tutiones inclusit a

Sed tandem Imperator Iustinianus , quiete Imperio parta , cumque Imperatoriam Majestatem , non solum armis decoratam , Verum etiam legibus vellet esse armatam; ius civile in eum ordinem redigen- Ius civile adum curavit, quo nunc utimur , Uinem' te-

electis ad id decem viris praestania dactum tissimis, qui Codices Gregorianum, Theodosianum , ct Hermogeneum in unum contraherent, Legesque dum hus millibus libb. sparsas in quinquaginta saltem compingerent , unde

Codicis, Digestorum, seu Pandecta- Di rum Origo . Codicem Novellarum , m a

quibus novas a se latas complexus ψῆέψ' erat , necnon & libros Instituti num , quibus elementa Iuris Romani , succincte continerent , com posuit. Hunc librum omnium libro sum iuris civilis nitidissimum , comin. tissimum , facillimum, nulloque pene interprete indigentem praedicat Cujacius. Et sane, nam: Gn-

287쪽

Continet Ble tenuis Iegum prae-eepta Libeuus, Primaque Romani semina juris

habet . Hos libros Institutionum , cum Codice Novellarum maximo cupidae legum studiosae juventuti; reruque literariae bono , jamdiu nobis incognitum , veluti in lucem retraxit clarissimus vir Desiderius Αbbas Cassinensis , qui ad Petri sedem assuimus , Victor III. est appellatus , & in Bibliotheca Casinensi conservari summa ope , ac studio curavit' circa medium undecimi se-Camnensibus, culi. Sed non dubito, quin plurimiseram R pu quoque Italia debeat Alphano , ΑΙ-blica debet. herico , orderisio , Petro Diacono, Amato, Pandulpho, Anonymo, aliisque Cassinensibus , qui veluti postliminii jure, ingenuas artes, & graviores Auctores, Barbarorum inundatione pessiindatos , ad nos retra. Xerunt ,' maxime autem Desiderio

Abbati ideo debemus , & quod eis facem praetulerit ; & quod cum

tunc temporis nullus in Italia esset artis typographicae usus , gravi

288쪽

rum Auctorum volumina cum libra Institutionum Iustiniani, & Novellatrum Codice, profusis sumtibus ma. mu exarari , & in Cassinate Biblio-xheca publico rei literariae bono adservari curasset, ut Cassinate Chro.

nicum testatur . .

Sed cum praeclara illa , alisque egregia authographa veterum Pandectarum Jurisprudentum , & legumlatorum se V D monumenta ab Iustiniano Impera tore , summo totius Orbis bono con-

Cinnata , indeque exitiali civilis Reipublicae , totiusque Italiae malo, per plura secula sub tenebris oblivionis dilituissent tineis, ac blattis, Exesa , tandem Lotharii Saxonis Imperatoris occidentis, & Italiae Regis temporibus , uti alibi diximus, Nempe ubi injustis perturbatis Comitiis , Ecclesiam , Christi spon-

sam fideliumque matrem lacer Sulpsi PD verat Ichisma Ρetri Leonia sub no- mate Petrimine Anacleti, legitime, & canonia ις-nu ce sedente in Cathedra Divi Petri Innocentio II. cui idem Lotharius eximia virtute , ac prudentia princeps favebat , eoque proinde bellum

289쪽

Ium gerente adversus Rogerium Apht liae , & Siciliae Comitem Anacleti fautorem , utpote/ qui ab eo Regis nomen consecutus , Panormi, quae est Siciliae Metropolis, diademate fuerat insignitus ; Amalphiae Urbe Salerno proxima, & non Metiphiae, ut falso alii putant , reperta fuisse , prae ceteris testatur Siogonius Di, a Pisanis , qui tum li- herae Reipublicae jure fruebantur,m auxilium ingenti classe venientihus , Gerardo Caietano duce , ac ejusdem Reipublicae Constate , cum latae opis praemio iisdem cessissent , Pisas importata sunt , inde a Gujo Coponio exercitus Fl rentini praesecto , post tria circiterkcula, ea urbe expugnata, in magnam triumphi siti partem, Florentiam transtulit , & mutato nomine padestae Fl Pandectae Florentinae sunt appella-znio G, tae . Cumque eodem tempore Ra-i x ς vennae emerserit Constitutionum Imperialium Codex, & a Desiderio

290쪽

Abbate Cassinensi , reUOcatae mearint ipsius Iust niani Institutiones , ac Novellae. Constitutiones , quae per Italiam vagabantur ἔ reviviscentibus unj versis Romanorum legibus , cum quibus pullularunt ceterae quoque stientiae sub iisdem tenebris sepultae, ac post diuturnum exilium , uberiori foenore in patriam restitutis , sublatisque. vestigiis pu-hlicae servitutis, emisso publico edi. Edictum .cto ejusdem Imperatoris per omnem Imperii ditionem reducendi , re UO- dique juris in candique iuris in I ribunalia , in ' inque publicaque publicas scholas , quarum pri- gymnosia.ma , ac celebrior instituta perhibetur Bononiae sub Irnerio Juriscon- , sulto Imperatricis Mathildis, aulico , qui Constantinopoli Iuri operam de: derat, eXarsere omnium studia, Omnisque Italia, veluti ad imaginem Veteris Imperii , atque ad monumentum priscae libertatis , suis legibus recipiendis, vulgandisque tota fuit. Cum vero Monachi hisce studiis plus Juris studiuinaequo sese dediderint, relictis iis , ΣΠ bi quae ad eorundem institutum adprime necessaria visa sunt , Alexander