Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

291쪽

hoc nomine III. in Concilio Τur - .nensi, speciali Canone vetuit exces.sum. Eluxere hoc tempore tres Prae stantissimi viri, Petrus nempe Lo-

hardus Episcopus Ρarisiensis, qui cum I heologiam per antiquos libros sparsam in methodum redigisset , quod Jor Damascenus ante annos quingentos Graecis praestiterat , Magister sententiarum est appellatus, & Scho- . lasticorum parens merito habetur . Gratianus Monachus Benedictinus, qui Decretorum librum composuit, α Petrus Trecensis, dictus Camestor , qui Historiam scholasticam edidit. Verumenimvero ne ingrati cri-.1ciuta 'U' men in Ρatriam quis que jure nobis objiciat, non me piget illius hic laudes retulisse, nempe & quod eodem tempore relatus Rogerius venit Alli serius Ab fas ex Samnii Provincia urbem cele-

ac Pedemqn-berrimam ab Hercule, ut creditur,

te emira conditam sυ , quae olim una fuit ex us. Praesecturis populi Romani, ae post praelium Sociale, testet Frontino

292쪽

Colonia deducta militaris & in , cives Allia

qua a S. Bonaventurae circa me- demontani adium decimi torti seculi Cives, nec : T II ' 'non & Ρedemontani se edoctos suisse gloriantur, ut monumenta tem sporibus- nostris iam obruta ruinis, testatum faciebant ; cumque Pede- montium idem Rogerius divertisset, de saluberrimo aere , deque amoenissimo Cilae monte, in quo olim , utpote in loco munito , ut Livius inquit, Annibale Carthaginiensi Allifanam urbem obsidione tenente, Fabius ille maximus castramentabatur, qui cunctando, restituit rem; de amoenis diverticulis ς frondoso nemore patulis axboribus manu conis sito , per quod aqvula per varias herbulas leni murmure vagabatur, de umbrosis collibus; atque de ridenti planitie, haut ingrata Iaccho, Allisanusquam per plura milliariλ ad Vul- amatus Iairuturni usque Ora adfluunt, circvuntis, Cho

que Vallius , Tauranusque fluvii nitidissimi Malesii montis filii , ipsum demiratum, sibique valde comis placuisse testatur Alexander Abbasa helesinus relatus ab Ughellio iii

293쪽

Cathalogo Episcoporum AllifanorumtEt quod Rainuisus Allifarum Comes

martyris Αl- ris , quod sedente relato Innocen.

vitieani' ma tio II. e Basilica Vaticana , divina diapor tum. sponente Ρrovidentia, obtinuerat, Arulitas importandum, ct in Cathedra. Ii Ecclesita sub ara maxima , Omnium Civium , finitimorumque ρο-pulorum laetitia , solemni ritu a tunc temporis Episcopis , Allifano ;Cajacensi , ac Thelestino, ut tradio tur , necnon ab universo Ciero collocandum curaverit ; ibique ex con stanti tot seculorum traditione, sumiama fidelium veneratione est habitum , nisi quod anno MDCCXULex eadem ara canonice effossum, in superiori sacello, solemniter collocatum est . Qua de re adiri potest Historia , diserte tradita a n sero Nicolao Giorgio , quem m destius se gessime vellem adversi Alatrinos. Sed cum ad rem nostram T vertendum sit, illud coronidis inum monitum velim , quod postquam audiosa juventus operam ὐcaverit tu.

294쪽

iuris institutionibus , quarum sine Controversia concinniores, & utili res recensentur, quas tradit Antonius Peresius , quibus inde jungi possunt germanae Justinianaeae, adhibitis Arnoldi .Vinnii commentariis , necnon ejusiclem notis , quae ad commentariorum intelligentiam sunt veluti manuductio ; sed ut ad Juri sprudentiae veluti ad portum se conserat , animum appellat oportet ad interpretandas proprietateS , at que in addiscendis ritibus, ct solemnioribus verborum sormulis , quibus quoniam civile , ac facium Ro- Obstrusis le-manorum commercium irretiebatur, non immerito Jureconsulti olim totam pene curam, atque operam im- ciumque Ro- pendille feruntur., utpote quorum merciuili ' r-VelΠti hamulis eam maxime scien- initum. 'tiam expiscari rati sunt , qua ad enodandos plerosque juris laqueos, opus habeb'at. Qua de re adiri potest Barnabas Brixonius, qui improbo labore ex tinfinita varietate scriptorum , Obscurisque ambagibus rem hanc adeo extricavit , ut sermonis elegantiam pluribus, huic vero uni

295쪽

sacram, atque solemnem Latinae linamiae supellectilem merito debeamus . Iuris oristo, Cui studin non incongruum vidi ac iuriscon- tur , ut adcedat & alterum , nem-ct: ciuris u-pe de origine Juris, atque de Iu-hlla ζ .dd; risconsultorum sectis; cum enim adscenda. prudentiam Romanorum adtributa sit , ut superius diximus , philosophia Graecorum , plura dogmata versantur in Iure civili , quae phidius, in iure losophor in scholam , & praecipue civili dogim- stoicorum, redolent ς enimvero haeC

rista: cognitio plurimum , ut ait Meril

lius, conferre potest ad contrariarum quandoque legum conciliationem. Quo in negocio praestaret adire Johannem Vincentium Gravinam in libro cui titulus , de ortu & progresse Iuris civilis, cui si adcedat Arthurus Duck, de usu , & auctoritate Juris Romanorum, Operae pretium erit. Postquam vero , ut ejusdem Gravinae judicio , di phrasi utar ,

ab hisce altiores radices erutae fuerint , mox decurretur oportet astramos , nempe ad argumenta sininnulorum Iuris titulorum, quae com

296쪽

ratillis Digestorum, & e Peresii Ρaratillis Codicis . Interea haut deis sit Historiarum lectio , quae partim anteire , partim comitari jusctebet. Inde adcedere debemus aclipsius Iuris Romani fontes , initio ducto ab Aiciato , Turemino, vel Budaeo, aut a nostro Antonio Augustiqo , vel ab alio quovis hi- 'sce simili . Sed ut idem Gravina recte inquit i Inter eos Culae ius, omnium aetatum judicio , summus erit Iuppiter 'Reliquum est, ut postquam natu ratis , ad Romanae Reipublicae insti .

tutionem relatae, Romanisque mori hus, & literis explicatae, rationis ima- Leges muniriginem , quod ius civile dicitur , ad .iecuti fuerimus, curas convertamus ΤΑ - 'oportet ad Regni, nostraeque Neapolitanae Civitatis peculiares Leges, Capitula nempe, & Constitutiones , Pragmaticas , Consuetudines, ac Rixus omnes Magnae Curiae , aliorumque ejusdem Civitatis Tribunalium. Quorum sane originem, institutum, & potestatem pro dicendis, atque agendis caussis , plurimum

297쪽

proderit, nam ut Cicero co inquit Si quaeretur quisnam Juriscousu

tus Dere nominaretur , eum dic

rem , qui I gum , consuetudinis ejus , qua priPati in Civitate ute rentur , s ad respondendum , ct ad agendum, es ad caDendum, peritur es. Unde Horatius s λ, non alium a edodultu, QPximum ait Iurisconsultum, consuus patrum qui Ieger, iuraque fervor Quo munae, magnaeque secanturytidire Iites:

Quo responsore , s quo caussae

tese tenentur. Hinc saepe nos demirati sumus, quod cum nostri Iureconssilii in tradenda legum imagine exterarum Civitatum ; toti fuerint, municipales leges& constitutiones , quibus propria Propriae Ci- regitur CiVitaS, non tanti fecerint,

298쪽

posset , Quod pro viribus per nos a-

ne praestaretur , si facultas daretur& Ocium , suadente viro eruditissi. mo , amicissimo nostro Michaele Gihellio Advocato Neapolitano g necnon , & Jureconsulto doctissimo conia cive nostro I homa Ciccarellio, cui non parum me debere fateor, quod nullo turgens loligionis succo , tenues hoste labores nostros in lucem edi exoptaverit, ut Ρatriae decori esissent, & studiosiae juventuti, quam nos instituere suscepimus, auctore Deo, prodesse possint, ut speramus. Verumenimvero , quamquam

nedum leges divinae & huma. nae , divinas, humanasque res he. ne disponant , ut Ioquitur Iustinia. DUS; tamen, Cum hominibus variis affectibus agitatis , seu sui ipsorum us aequo amantibus , Ueritas sit cui veritas ingrata ; quin vero haec placet allia ingrata quando , & probatur Voluntati, sed cum sui ipsus tantus fit amor , ut voluntatem vincat , & ad se pertrahat , itaut justum , atque honestum , aut discernere nolimus , aut nequeamus . Quod eleganter expres-

299쪽

sit Medaea apud Ovidium initio libri septimi Metamorphoseon. . . . . . si possem , sanior essem Sed trahit invitam nova vis,aLudque cupido, Mens aliud suadet.: Dideo meBora , proboque 'DMeriora sequor . O ......

Hinc , ut tanto huic occurreretur malo ad insidias , ut ita diis cam, eloquentiae confugiendum fuit, quae , sive Veris rerum argumentis eam menti Vim faceret, quae cum ratione coalescant; sive orationis illecebris flecteret, & dicendi facibus

animum accenderet ad regiam, rectamque viam iusti, atque honesti. Quare viri eximii non pauci Roma nas leges absque Romana eloquentia nec intelligi, nec explicari posse opinantur. Quod sane vel ex hoc intelligi potest , nempe quia a desuentibus philosophiae, & eloquentiae viribus , atque facultatibus, omnis creverit Iurisprudentia , quas di a philosophia utilitatem sentenia

300쪽

imum , ct prisca eloquentia Vim omnem , atque orationis temperanis etiam mutuaverit . Hinc nemo inis.cias iverit; quin antiquit 'imi Romanorum Jurisconsilii Scaevola prae i tu '' cipue , Julianus , Papinianus, alii, sunt solidorique hisce similes, Latinitate inclina. ea . vermant Latini eloquii cando. splendori co-xem, di Attici styli pudicitiam soli, 4Vn ς um .ciori philosophiae conjunxerint. Sed non admove V Potes oratio, ut inquit Cicero sint , - 1ensus antia morum , sitque motus Dei infam--andor , Dei etiam extis exdor, quod unum in Oratore dominatur sne di geηti a perveestigatione e rum omnium Faticinum , quae de naturis humani generis, se mori hia