Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

발행: 1728년

분량: 494페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

301쪽

- DE CANON E

vere, odisse misereri coeperine, usmn suam. exisimant. Et cui amam tes de forma iudicare non possunt , quia sensum ocuIorum praemit amor ;ita omnem inquirendae veritatis ruistionem Judex amittit, occupatus af, Iia: 'm, sectibus. Huc igitur ineumbat ora. tor , hoc opus ejus, hie Iubor es; ne quo cetera nudo , jejuno , inofrma , iurata sunt ; adeo vetat

spiritus operis /ujus, atque animus es in Uectibus . Quod cum aCutissimus Censor , & emunctae naris Poeta Horatius Τὸ probe intelligeret , duo laboriosa tractari,& constqui per nos posse , nempe aflectum , ct evidentiam, dixit, cum

ait: o

is ne forte putes, me , quae s , cere ipsc recusem, 'Quae recte tractent Hii Iaudare maIigne , Iue per extentiam funem mihi posse videturbe poeta, meum qui pectus inania

ter angit,

302쪽

- Irritat, reuiset, fusis terroribus impiet, Ut magus, s modo, se Jure itaque conqueritur Viciis DP Incommo IIud incommod&m no strae stadio- diorum fi rum rationis maximum esse , quod ionis maxi- eum naturaribus doctrinis impens ' isyue sudeamus; Moralem non tanisii fac us , s e- potissmum pameem , quce de humani animi iurinio , eiusque passionibus ad Pitam civium , ἐς ad e quentiam accommo dare , de propriis Nirtutum, ac BLciorum noris , de bonis , malisque artibus , de morum cisaracteriboes pro cuiusque celsite , sexu , conditione , fortuna, gente, republica a de tua decori arte omniam , di i-

eurima disserit; arque adeo a Iu ms , praefantis aque de ReptibiLea doctrina inobis deserta ferme , sineuita jaceat. Hinc certo colligit, quod ex neglecta hominum natu- Alia duo fuia rae vestigatione , illa duo Adoleia inς-scentibus tutura incommoda , ut porta F'' 'ao nec fatis vitam civilem pruden

ter o Vicus d. notri remporis si τίνα M. par Rr.

303쪽

Cur Peripatetici 2 Academici moru disciplinam as

eloquentiam adcommoda

te tradiderit.

ter agant , nec orationem mor us

tingere , & affectibus inflammare , - satis sciant . Et haec videtur ratio - cur olim si ve Peripatetici, sive Aca-

mia morum disciplinam ad eloquenistiam adcommodate tradebant ; animi enim perturbationes, aliaque interioris hominis mala ρ quae ab appetitu , tanquam ab uno sonte pr manant hae duae solae res ad ho. nos usus traducunt , philosophia , quae eas sapientibus temperat, quo virtutes evadant , & eloquentia, quae eas in vulgo incendit , ut fa- . ciat ossicia virtutis. Eloquentia enim

est ossicii pertadendi facultas . Is

autem persuadet, qui talem in auditore animum, qualem velit, inducit. Sapientes hunc animum sibi inducunt voluntate , nec opus est orationis lenociniis , ut velint, sed satis est, doceas, ut faciant. At multitudo , & vulgus, cui neque Veri. tas, neque aequitas cordi est , ut is pote qui ab appetitu tumultuosis, ct turbulento rapitur , & abripitur, non trahitur , niti quibusdam

304쪽

s Tu DIORUM. ar L . Corporeis machinis , ut faciat ossi- orationis il-cia virtutis; hinc per orationis ille- ramque la- Cebras , Verborumque. lenocinia est 2 j'salliciendus, ut amet I nam ubi. 1 lienitus , ut

mel amat, facile docetur , ut credat e S ubi credit, & amat, facili facili negocione cio ducitur, ut velit et qua ra-ψ 'tione se Lucretius praecepta naturalis philosophiae tradidisse fatetur . Cum ait :Sed vetati pueris absinthia tetra medentes, tam dare conantur , prius orat pocula cireum

Contingunt meiari diaci, favogiae Iiquore Ut pruerorum aetas improvida Δ-dificetur Labrorum imur, intereo perpoter

Absntfii Iaruem, dereptaque non copiatur, Sed potius trii facto recreata v

Sic ego, M. Hinc idem Lucretius maximis se

305쪽

Sapientes sola veritη-tis viducutura

laudibus alibi extollit , quod id factitaret, cum ait:. iuDstque novos decerpere fores In gnemque meo capiti petere inde

coronam ;

de prius nuui Belarint tempo- a Musae; Deinde quod obscura de re eam Lucida povo

Carmina Musaeo contingens cunissa Dpore . votat tibi suavi loquenti. Carmine Pierio rationem exponere nosrom Ei qtias Musaeo diaci continσ re meiae, nunc suavi quis, age, po cis Versus osendam a Mellitis itaque verborum Poculis,

non stcus ac quae ab Herculis Gai lici ore exibant catenulae , quibus post se ingentem hominum vim tra heret potius, qu4m duceret , Uul-κum abripi oportere , necesse est. Uni Sapientes sela vi veritatis ducuntur , ut non immerito apud Areopagitas cautum fuisse comperistum est , nemini licuisse , caussam

306쪽

agere , Vel dicere, nisi omissis hujusmodi phaleris , & orationis lenociniis. Sed cum oratoris ossicium sit

docere, delectare , commovere , id unum hic meminisse Uelim, ut coismis sit orationi brevitas , ea nempe , cui nihil dest : haec etenim maxime idonea est , ut inquit Johannes Pontanus, ad docendum, ad/ moUendum. Nam nec docere bene potest, qui loquaciter explicate pa-rit enim loquacitas contemtum , &1atietatem , quae docilitati ad veris satur , ac delectationi . I inc H . ratius in sua Poetica , ut inquit noster Franciscus Pedimontius LV e

Consulto brevi smur fuit , at dedi

nane Baiaucinari , qui nimiam ei brevitatem Orimini dare conantur . Et Ρlato in Protagora, ut advertit Marsilius Ficinus - - , antiquorum

doctrinam nihil aliud fuisse scribit, quam breviloquium quoddam et idque esse viri absolute sapientis, paucis multa complecti . Hac ratione ΗiP-

r Franeiseus P imontius in Potitea uratiἰ.Ωὰ Μarsilius Ficinus in Meva iram. Oratoris ossicium.

307쪽

Hippocrates composuit Aphorismos, Pythagoras quoque Symbola , dimperiore flamine amatus ProVeris hia Salomon. Verum inficias miniis me iVero , quin primum Omnium ut deeorum confideranda ejus persona, qui ve struetur,quidi facit qualis ea sit , & persona eius, ad quem fiunt. Consideranda di aetas , occasio, locus, mrtuna, res subjecta , de qua habetur oratio ς decet enim alia aliam aetatem ; neque eadem stnem, & juvenem decent; alia viro , alia muli Ti, alia amatori, alia pudico ς alia Laconi brevi, & dulci, alia Attico; multiloquo homini, alia servo, alia libero , alia militi, alia agricolae unde Horatius in Poetica Arte et Intererit matium Da ne Aqua

tur, Eroster Maturusne senex , - coue Ao- 'rente juventa Femidas: an matrona poten, an Iedala nutrix: Mercatorne vetur GDor ne inrentis Meui di

308쪽

Hine est , quod, ut adnotavit Pau4, Brutus curius Manutius et Ualde revita- :α 'tem Brutus amabat in stribendo, tum quia natura severior, tum quia Stoicorum distiplinae se penitus addixerat . Extant, ut idem inquit, eius epistolae brevissimae ; S. hanc ejus consuetudinem Ρlutarchus, ΑΘ pianusque commemorant . Sed huius decori accuratissimus aemulator extitit Virgilius , tumo praeci Pue , cum Iovem loquentem inducit ; secus vero cum Venerem i Ju'nonem , aliosque deos , quod indicare videtur , dum inquit: Iuppiter Θaee paucis; at non Vernus aurea contra

Pauca restri Sed in hac brevi loquendi ara. . vitate, Latinum Jovem ab Etrusto Eim om- longe superatum fuisse apud Tor- Pς δx M.quaptum , Critici censuere. Ceterum Coronidis loco , id

. meis

Brutum .

309쪽

meminisse sat erit, quod Horatiu innuit in arte metica:

Scribendi recte, sapere es S primeipium , s fons

Rem tibi Socraticae poterunt ostendere cfartac . Ex quo summi Poeseos Legis omine Miste toris loco facile quivis intelligat, esse instructus oratorem chartis Socraticis eno m- ά ,r ' structum oportere , in iis etaim eKore Socratis plurima eloquitur divinus Plato ad eloquentiam satis accommodata et Hins, ut Quinctilianus i scribit e PhilosopΘorum , ex quibus plurimum se traxisse eloquentiae M. Tullius constetur quis dubitet Putonem esse praecipuum eloquendi facultate , diDina qua- dam, s Homerica Z Mauum enim supra profam orationem furgit , ut mihi non hominis sed quoiam Deiaphico videatur orae instin ut . Et sane , nam ut ipse inquit Cicero : Libros Putonis mirabititer

scriptos . GD scripta sunt divinitus .

310쪽

sTUDIORUM. a s

nato, non Linguae solum, Derum etiam animi , se Dirtutis magiissere Et iterum r Quis uberior in dicendo Hatone Z Iovem se, ut aiunt Psiqvfli , s Graece Ioqu tur, Io ui ; Hatoni enim, ut idem

Ρηt , responsum es, i gMari iuum d dii. '' suavitate orationis fore r ita futurae quentia, praePisa in infante es.

Nil igitur mirum , si ad expistano clam sapientiam, quam ad eloquentiam unice requiri haut quis inficias iverit , ad Platonis Dialogos nos mittat Horatius e Plato enim, ut cum Apuleio loquar , non. Ium ingenio, atque doctrina celeis ros Socraticos Vicit , verum etiam elegantia illustravit . Sapientiam aD serere visus est elegantia, per quam venustate , & majestate verborum plurimum adhibuit dignitatis . Et cum alii impolitas sententias, &4ncomtas auditoribus tradidi ssent, eas

SEARCH

MENU NAVIGATION