장음표시 사용
241쪽
dicere eanticum agni numero quadraginta quatuor milia. Prona itaq; , & sporanea debet esse uoluntas amandae virginitatis. Hanc facilὸ corporis sequuturdispositiones, uoluntas. n. corpus regit, sicut guberonaculum nauem, bona ergo uoluntas dirigat partes carnales ad obsequium Dei, ut fiat benedic tio,& A ngeliea imprecanio, & pax in terra hominibus boni euolun talis, posteaquam certa est determinatio conati nentiae uirgine , uitanda in t Omnia illa, quae per carnalis concupiscentia potest irritari: ut si fieri possit fiat illud: Casta est quam nemo rogauit, uitentur picturae amorum, Theatralia spectacula, lasciuiae, MGymnicae saltationes. Luxuriae n. instra esse Ius tinus dieit tympana M tripudia, io legib. sepius apud Romanos cautii fuit, ne foeminis ad talia aditus daretur. Turpe aut fuit ii irgine interfuisse ludicris. Bieuitet oia oculor u obiecta ad lasciuia prouocatia abiiciatur amoueaturq; procul. un ullis. aspectu no ctrae nisi aspectu uilia, uerEinteroia certamina Christia nolli duriora sui pii a castitatis: Na p p uaria obiecta ad amores P uocatia, cotinua pugna, rarior uicto ria: Rara . n. c6cordia formς, atq; pudiciti et, Rara avis
in terris nigroq; simillima cygno. Et illud aenigma Est rei in bli is quς scribitur Octa figuras.
Vnde tribus demptir, uix unam ex milie uidebis. .
to Sint oculi pudici. Nam rem D. Augustinus in libro de uita communi clericorum scri psit: N e dicatis uos habere animos pudicos . s habeatis oculos impudicos. Quia impudicus oculus, impudici cor dis est nucius. Non uideatur meretricu opera, Do coptoria, n5 sucu facietia, no lenocinia , quae quidemota corruptibilia, noxia, stolida,& foeda sunt, at virginitas aeterna. Hoc solum nunc dico, quod quomodo absque cat teris operibus uirginitas non saluat, sic omnia opera absque uirginitate, puritate, castitate, corinentia, imperfecta sunt, ficu tD. Hieronymus
ostendit. Sola est au te virginitas,qus in huius moti . P inlitatis,
242쪽
talitatis, Sc loco & tempore statum que iam immortalitatis, & immortalis g ratiaeta re prae sentat, .in qua nec nubent, nec ducet,&erut sicut Angesti pulchrξ. D. Bernardus in Epist. ad Senom nses haec tra. Oat: Porro pudicus oculus ianitor est cordis , sedet ad ianua nec permittit intrare quod noceat: nihil nuciat, nisi quod deceat,quicquid indecens non erit esse, excludi si&eliminat, contra impudicus, qua res quod placeat per omnia discurrit: uolentes intrare permittit, pati tur, nolen tes uero monet, & hortatur. unde dicit scriptura: Oculi sunt prima tela adulterae. Hinc in ecclesiastico: hymno cantatur quotidie. Visumfouendo contegat insuauitares hauriari iNeq; uero negligendu est cosiliu illud praeclarissimoru auctoru, uo esse quoslibet auctores legendos. Plutarchus docuit qsio oportet poetas legere. Fabius ab auctoribns uel mini mu obscaenitatis habetibus uult arceri pueros, ut efficiat eu que instituit uirum bonu, summu oratore. Plato ex sua Rep. hac de cauἀsa ablegauit poetasA Theatricos, sancta qui descriptura cotinuo utasanda est,no alia qua quae salubria praecep ta continet. Natura salte magistra & duee seqqui oportet, qua: pudendis partibus uelamina ,recessusq; dedit, ne oculi Soccurrat. Tu uero quae aures alliciat, absint, ne sint prurientes auribus eoru, dc harum bonos quidem mores corumpant .colloquia et praua: prauae catin ellae, praui soni: & musica instrumenta blandimentis plena, quur fingitur Vlyssex obturasse suas ad catus Syrenu auIes, ait Horatius. . Sprenum uocer, O Circes pocula noni,
Quae si eum sociis Liutius evidus ue bibisset,
Sub Domina meretrice fuisse turpis et excors, Vivis et canis immundur,vel amica lutosus. Hue adde plenius illud Vergilij. .
243쪽
Atque suar uinclis praebuit ipse morar, LSanguine si Iphio generatus magnus Vlyses, Hae tutor sola praesitis artesuos. . . IIVirginibus itaque consultηm est, ne praebeant aures nugAioribus, ludic it, ineptisque canticis tred contra audiant Ecclesiastieusantia, qui ad castitate,t&grauitate, copositus saa melodia ora incentiva libidinis propulsat, & sutores Sauli pellat. Subiugam, illud D. Hieronymi ad Damysum Papam: Conlid , randum pueris est, ut casti,& pudici permaneant,sxequentius ad Ecesesias sciant conuenire. debere. a quia frequentius sunt arm*04u quibus adhuc prompter aetate mi ous stabile. pugna Diaboli futuras sit,1 grauior. Obseruada illis omnia cu timore idcante: 1 omnia cauςd ut a λrnicatione, quae initivi cu idololatria het,& nςcesse est uxrumq; nouerit, qui sequutus est alteru,quin meretrices esse, & ad mereti inest accedere prohibet Dominus r quarum pulchre uenae
lis est luxpi tudo, postea scientium est illud Catonis.:
Si te detineat veneris damnosa uoluptas, N: e Indulgeregulae noli,quae uentrix amica est. iii I, QVit uda odoramen la,suffumigia lux uti osa, cibi delicati flatuosi,copiamque superflua languinis, gignentes,& acrimonia habetes: praecipuEuinu in ciquo est luxuria. Suma: Illud prophetae obuiu esto uNolite fieri sicut equus,& mulus, in quibus no estis tellectus. Neque canum pecudumque more uiueta idu est, neque sutim natura acquirenda.Quum quidastolidus audien te Phytagora. diceret, malle se cu mulieribus esse, quam cum Philosophis conuersari, ut Laertius prodit:Et sues, inquit Pythagoras libellus in coeno,quam in aqua uersantur. Proinde Cassi odorus super Mattharu : Sex sunt,inquit, quae incorrupta seruat castitate, ut sobrietas,operatio, asperitas cultus, inhibitio sensum, raritas sermonis euhonestate,euitatio oportunitatis,&psionς,&loci,&tepor Iris,locia in primis uitata esse Ouidius satis docet.
244쪽
ubi uisus orti nonra medicabili' arte, 'Fac monitir fugiar otia prima meis. Hae ut amer faciunt, haec ut facere tuentur, ' DR asenaee runt io eundi ea a cibusq- mali. Et quae sequuntur. Sancta negotia tractentur, tu
honesta, denique utilia sine turpitudine omni, Placet ita a post spirituale exercitium,manu u labor. Nam qui non laborabit, non manducabit. non improbarida Agricultura: non uenatio:&piscatio: &qd laudabile est opificium. His obseruatis, seruandae Virginitatis non est dissicultas, ut tamen uera sit, Deus dare potest. Nam pudicitia res est animae, Virginitas corporis, denique illa integra permanente in aui - . Ina, pol ista de corpore sibi uiolenter auferri i & qua ista integra manet corpori , psit illa in animo lasci- iuiae uoluntate corrupi. Vera aut Virginitas est animae,& corporis incorruptio, quae stat solius Dei beneficio, ut suit in Christo benedicto, in D. Virgine, in sancto Iohanne. Horii exempla amator virginita ictis imitetur. Sit sermo Virginis prudens, ut D. Hieronymus ad Demetriade scripsit, modestus , de Iarus, non ta eloquentia pretiosus si pudore, mirentur omnes taeentis uerecundia, loquentis prudentiam Pi, nam uestatus, ingressus, de omnis actio sit cum sutrima moderatione. Cicero scripsit, atqui si considera reuolumus quae sit naturet hominis excellentia, Mi . dignitas, intelligemus quam sit diffluere Luxuria, t& delicat δ, ac molliter uiuere quamq; honestu par-CE,continenter, seuere ac sobrie. Haec igitur sufficiae de fuga prouocantium ad amotem carnalem. De Eui a nuchis nihil opus est addere.t Carteium naufragiuuarginitatis propter in cotinentia metuetes, & hinc maiora incommoda, ac peccata nascentia, nubant in Domino, etenim amisso flore fiuctum iaciant. naqui statuit in corde suo firmus necessi talem non habens, potestatem autem habens sere uoluntatis, Schoc iudicauit tu corde tuo seruare Virginem, ben C. 2 a V iacit.
245쪽
. facit . igit' r& qui matrimonio iungit uliginem suam, bene faci ii & qui non iungit, melius i cit.: Quod autem Virginuas .flos est, id restatur Catullus . in Epithalamio. Vistor in jeptir secretur naseitur hortis,
Ignotus pecori,nusio contusus aratro,
' . Mium mulcent aurae Irmatsel, educat imber, is . , Mulsi litam pueri,multae Otrariere priel . i.έν Idem cum tenui carpitis defctoruit tinguis . diutam pueri, nustae optauere praestae: . . I
Sie Virgo dum in taei a manet tum chara suis,sed istium casti m amisit poliuio corpore florem, 2 ee pueris hae e chara mane, nec ara pueliis. Nec uirgo qualiscunque flos, sed Rosa, Viola. &i liliu nimirum nusqua seli caus, nu i qua naturalius, quaq; inter spinas proueniunt. Vnde Canticorum .secundo legitur. Ego flos Campi, de lilium conual- liii. Sicut lilium inter spinas, ita amica mea inter silias. Hi autem exeunctis floribus pulcherrimi, Odoisa atissimi, iucundissimi,& saluberrimi sunt, deorum, dearumq, corona mentis proprie destinati: ita quoque uirginitas res est optima, Deo gratissima. Tibullus Epiitola prima secundi libri, sic canit. Vor Poque abesse procul iubeo, di cedat ab aris,
. Cui tulis Hesterna gaudia nocte V enur. Casta placent Inperis, pura cum ueste uenite. Et manibus puris sumite Ontis amam. Vt spinae flores defendunt: ita durities uitae,&obseruatio u irtutum uirginitatem tuentur . Quaecsci; ' igitur uirgines sunt, nouerint in uirtute ambulare etiam horrida aggredi, & exemplo ditiae virginis ad. montana contendere, loca aspera,& inculta frequen. tare, duros subire labores. Nam & seret pro seruanda virginitate, solitaria petunt, puguant, & patiuntur se dilaniati. Vt Seneca testac Tragoedia quarta, dices. Liti Ferae ipsα Pstque heueris euitant nefar Generisique leter insciusserum pudoris . Il u :
246쪽
enim & adulteros iudicabit Deus. Σ. Quid au te maritus. Homo qui uxorem habet. contra uxor quae maritum,correlativa sunt, neque at te-
tu sine altero intelligi datur: sed maritum spiritualem accipere possumus, qui sposam habet sancta Ee clesiam. Sic in Catico canticorii, sponsa Christi ipsa
Ecclesia exponitur: & Matthei et s. sponsus uocatur; - s Christus. Nostrum autem propositum non est de spirituali coiugio, sed egimus de temporali de quo plurimi auctores scripserunt,ut D. Tertullianus: S. Augustinus de bono coniugali: de adulterinis coniugiis:de nuptiis ad Valentium, pluribusq; locis aliis
commetarii super Vetus & Nouum Testament. D. Hierony. contra Iovinianum,& de Virginibus. Huius illud annotandu est. Venia ad maritatas,& qua mortuis uel occisis maritis suis superuiuere noluerunt, ne cogetentur secundos nosse concubitus &cimire unicos amauerint maritos. Dido soror Pygmalionis multo auri & argenti pondere cogregato in Africam nauigauit, ibiq; urbe Carthaginem condidit,& cum ab Hyarba Rege Lybiae in coniugi si peteretur,paulisper distulit nuptias, donec conderet ciuitate. Nec multo post extructa in memoria mariti quondam Sychaei pyra maluit ardere,quam nubere secudo. Casta mulier Carthagine condidit, & rursus eade urbs in castitatis laude finita est. Nam Hasdrubalis uxor capta & incensa urbe cum se cernereta Romanis capiendam esse,apprehe nsis ab utroque
latere paruutis filiis in subiectu domus siet deuolauit incendium. Quid loquar Nicerati coniuge, quae impatiens iniuriae uiro illa te, mortem sibi ipsa cocinit, ne triginta tyrannorum quos Lysandet uictis
Athenis imposuerat, libidine sustineret. Hae Ethnieae fuere. At Christianet mulieres longe debent esse sanctiores. Nam uerum est illud Alciati. . - cum fuerit in Venerem, Pelagi se in littore si is, Vipera,ct ab stomacho dira uenena vomit.
247쪽
Muraenampue cirer ingentia sibila tosiit. At subito amplexus appetit ilia uiri.
Maxima debetur thalamo retierentia coniunx.
Alternum debet eo, iugi ct obsequium. Maxima nanque in matrimonio reuerentia debet adesse : longe abesse Viperina natura, quae collum marito pr cindi i satura am plexu, aliud est en im i fiatrimoniu Christianii, aliud infideliu . De matrimonio itaque Christiano Canoniea' leges agut,& uberi me hanc materiam explicant, a causa ZI. usque ad sinem causarum legalium. Matrimonium uero contrahendum impedientia , ut iam contractum dirimentia sunt, quae paucis his uersibus continen ἀ
Error, Conditis, Votum, Cognatio, Crimen, Cultus: Disparitas: Vise ordo: Ligamen: Honestat. Si sit assinii, Aforte coire nequibis. Haec sectanda uetant, connubia facta rei ra Ha ni. ΣI In caeteris autem obseruandum est illud Pauli ad Titum. Adolescentulas decet ut uiros suos amet, filios suos diligat, prudentes, castas, sobrias, domus curam habetes, benig qas,subditas uiris suis, ut noblasphemetur uerbum . itaq; ad Collos elegas est a datum, Mulieres subditae estote uitis, sicut oportet in Domino. Viri diligite uxores uestrast,& nolite amari esse aduer sus illas. Horum si quis largiorem expositionem quaerat, legat Chrysostomum super Mattheti capi. I9. Gregorium. lib. Moralium duodecimo Ambrosum de I atriarchis ubi ait,qd in omni matrimonio spiritualis coluetio intelligitur, qua cofirmat,& pficit coiuctor u comi xt io corporalis: Seder neotericis no pauci sunt, qui hac materia tracta uersit, quorusere studiu suit oibus o si edere matrimoniis esse thoiu immaculatu,cotra qua Eucratitae
Haeretici, qui dissuadebant. Nicolait et uero improbati ei in lacra scriptura, nimis ramo late pro Iupei ut: quos
248쪽
quos quidem a veritate Catholicae Ecclesita aberrantes Deus iudicabit. Remissiue iuxta ordinem librorum uti erisor noui Testamenti. Genes Exodi. Levitici
249쪽
DUODECIMUM THEMA.D E V I RG I R I B V S, E T STA
m Virginitatis, castaque ument,um.
x 'Praeparatio ad commendationem V uinitatis.1 suid nomine Virginis intectigamur.3 Docetur nihil e se iucundius, ae utilius Virginitate,ut per quam noxiae fiam res extinguuntur. suod bona Virginitatis medit do, quiuis disponituν ad Virginitatem, ct primo quod Virginitas Angelicam naturam refert.
s Secundo quod Virginitas inaestimabile thesauru obtinet. ε Virginitar est diligenter eustodienda. τ Vbique pudor Virginibus seruandus. 2 Propia uolutate capesscenda edi Seritata es Virginitas.s Virius Virginitatis in puritate mentis consistit. . Ad custodi cudam Virginitarem, quae uuanda sint. Ocutis
250쪽
it oeulos pudicor seruare oportet eis m, qui uult Virginitatem tueri . ix 'Non esse audiendor, aut legendos eos auctores qui impudi
is Vitanda consuetudo eum prostitutis faminis . . I Odoramenta,esculenta, ct poculenta Veneris incentina, uitandasunt Virginibur.
I s Otia sedulo uitanda sunt, O bonena negotia tractanda V irginitatem prosemi. 16 suis sermo V ietinis I Qualis uectitur, incessur Virginis I 8 Quae facienda metuenti perderest orem Virginis alis 3
19 Mirabilir excellentia Virginιrasir mam turi ao Desinitio Virginitatis. 2I Species Virginum summae Φ22 Laus Virginitatis honoramda .
OVod si ille obscoenorum carminum auctor I
ctorem inuitat hoc modo. carminis incompti lusis lecture procace conueniens Latio pone seupercilium. Plan soror bis habitat Phaebi, non Vesta Sacelio, et citiae de patrio uertice nata dea est. Equidem doctrina Christiana permotus, dc com- pulsus non solum lectorem admonuero, ut conu niens Latio sumat supercilium, sed etiam ut semet uelit calirare propter regnum coelorum. Hoc nanque, attestante Christo, tantum mysterium est, ut qui potest capere, capiat, fere fit ut omnia pulchra sint dissicilia. Virginitatis donum pulcherrimum est, Mat. 19. dc ante omnia Deo omnipotenti amicissimum e ut, b pote qui filium suu de uirgine uoluit nasci. Et quia non omnibus haec Viiginitatis doctrina grata est, . paucique cupiunt coronam intemeratam eum sum rivis laboribus contingere : tanto ego ardentius
