장음표시 사용
261쪽
, i ' Loca quadam ex auctoribus Theologis.
1 olt virginitas est, ut definit D. Augustinus, immunLras per puram continentiam ab omni concubitu, de In carne corruptibili perpetua meditatio incorruptionis. D. Thomas a uirore dicta existimat, ut qui Importat immunitate ab adustione concupiscentiae orca uenereas delectationes: alii a uiridiori aetate di am tradur, ut quae ualidior sit. Hinc uirgo quis Scquae sit, facile patet. est autem uirgo infidelis, uel fidear dis. Fidelis uirgo rursus quae oleu in lapade gestatruel quae salua est,&Oleo caret, ut cares enaritate, boiaisq; operibus, sicut sunt malignantes canes, haereses & Schismata fouentes,denique Apostatae. D. Ambrosius pulcherrim E de uirginitate scripsit. sed ex cuctis pulcherrima quaeque collegit Dionysius Carthusianus in libello de lauda bili liatu uirginu. Si cui lazi bet ex patiari, currente ad illud remitto. t Optadum ςst te ut uirginitatis pridicamentum,&re,&opere in Ecelcsia Christi celebretur. Nec immerito Ethpici uirginibus cui itates dedicauere,& bibyllet Cumanae Parthenope statuere Calcidonenses. sed & inter astra uirginem coll9cauere: cuius rationem Hignius exponit an Astronomico. eodem translata se
tur Iphiginta,& Polyxena uirgines, nec omittenda Musas fuisse uirgines omnes, ted& Musarum amicus veneris moechanica relid quere debet.recte Horauus canit.
Multa tulit uis ue puer,sudauit, ct alsit. it Asimuit Vino, ct Venere qui Uthia cantat. Quin etiam Lauro coronatur poetae, atq; Imperatores, arborq; est Apollini,& medicis sacra: in ea utro. haud sine causa Daphne uirgo a Phebo omni u primum adamata, fingitur transmutata, inta Te nanq; Nymphae caelestibus amatur. Vnde has coronare taqui uictrices u*luptatum antiquum institutum est quae ueto uirgines religionis coniungunt munus, εL U I I suamq;
262쪽
i Rahati , castitatem virtute, de doctrinhitudio e tornant, omni laude, & immortalitate dignae sunt. de his M inctu sis, atq; a mundo abstractis Dyonisius Carthusianus pulchr) nuque stripsit. Nam D. Hieronymus profusus est in en comio adhortationibusque uirginitatis sibique. Verqm thbsistere hic ad Palladis aras fas iubet S monstrabimus hortulum, quefacta scri plura uirgin ibus tribuit.
Remissiae iuxta ordinem librorum ueteris. Onovi Testamenti. t Gene
q. Reg. i,. d. Σ. Paralip. 3 6. c. Iudith.
Actorum. EI. b. I. Corinth. 7. b. Σ. Corinth.
263쪽
DP. PERSONIS TI, DECIMUM TERTI ViM THEMA
luci; r iu ua zair et cur de viduarum satu, post uirginitate, sit tractastu. 1 Viduarum flatus proximur est uirginitati. Vidua quali modo ab Ecclesia honoretur. Honorabilis status viduarum,si recte ob erueturis, IDeur mandat honorari,nec opprimi ni M. . 6 Deus per uiduas magna bona operatus es.7 Ethnidi uiduar honoratierunt. . . T8 . suae bona debeantur ruduit. paucis enumerantur. .is Nihil consultius es uiduis, quam oreastitatem seruerat. . HI o Erymon uocabuli uidue uerum medditur. IL Viduarum diuersitates paucis exponuntur. . II . . r . Ibiai
1 Iximus de uirginitate Iose sipctius, quam res 1 ipsa posceret: sed quia statuimus praecipua detri
hare, ideo progredimur ad eum statum,qui Virginitati proximus eli . Quanquam non liceat nunc dicere illud Ovidii Metamorph. I . Salite verginei flos intemerate pudoris. i, Tamen haud male illud acommodari potest. .do I
continuos annos a funere coniras uxor
'sine i in uidua tris ia signa domo. Et quem statum uitae Dido Aeneidos quarto sibi i
commendatissimum habe6 dum sic fatur. Sed mihi uel laus optem prior ima dehiscat, Vel pater omnipotens adigat me. fulmine ad umbras,. Palientes umbras erebi, noctemque pro undam, ...i L. 3Ante pMdor quam te uiolem, aur tua inra resoluam.
264쪽
Abstulite ille habeat secum, si eique sepulchro. Proinde de Viduis agam, quatenus iunt Vidui,
vel Vidnae: nempe qυς loluto uinculo matrimonii nee amplius obsit ictae legibus earnalis copula', 'qua uis possint, tamen continenti et uirtutem sectantes coniugium contrahere nolunt. Neque uero hic status hominu uiuentiu eo temnendus: non . n. omnes possunt esse uirgines, non omnes conitines, res iquuest erso, uis ni uidui, uel uiduae. Nam de turpi hominu coditione, utpote uiuentium in sordibus sornicationis, immunditiae, similiumq; malorum, nil omnino dicturus sum e manifesta nanque sunt haec uitia, δt praecipites ad gehennam deuoluut. Atqui uiduarum, & coelibum, sed continenter uiuentium status is esse a plurimis Theologis traditur,qui ex semine in terra spati bonum fructum profert sexagesimum: sicut coiugatis tricesimum. Virgineas cetes mum. Sunt. n. hi ueri boniq; seminis in bona terra Mat. Iri iacti fluctus. unde talis legitima expositio euangelici fructus recipitur. In hoc tanguntur tres gradus, qui possunt assignari in qualibet uirtute. Verba gra. tia, in uirtu te ealti talis primus gradus est, castitas coiugalis, per que gradum uitatur illicitus concubitus, licito tamen concubitu retento in matrimoniali actu Secundus uero gradus est castitas uidualis, per quam euitatur omnis concubitus a lanere coniugis, ut deinceps animus liberius Deo seruiat, tametsi matrimonium Iegitim E cotrahere possit. Te tius est castitas uirginalis,quae longe superat pr diactas iamiam duas, & per qua omnis prorsus concubitus euitari simpliciter potest, ut mens ipsa tanqua uirgo, suo sposo sisti Domino seriatat,ut cui p amorem coniungatur. scriptum enim legitur. Vargo cogitat quae Diti sunt, ut sancta si corpore,& spiritu:
quae aute nupta est,cogitat quaestinim udi,quo mo I. . Ddo placeat uiro. Si cu t ui rgo, ita di innup ta, cim stur dium
265쪽
diu plaeedi deu sequitur. na innupta multi uidua interpretanc ut patet clarius ex uerbis, quae apud Paulis nebuntur in eadem epist. Mulier alligata est legi, sylan to tempore uiuit uir eius . Quod si dormierit uir eius, liberata est a lege, cui uu It nubat, tantum in Piro. Beatior autem si sic permanserit secundu meuconsilium . Puto autem, quod & ego spiritum Dei habea. Ex his uerbis diui Pauli manifestatur quod uidualis status beatior est matrimonio: na & antea dixerat. Dico aut non nuptis & uiduis. Bonum ests sic permaneant, sicut & ego .Quod si se non continent, nubant. Nec desunt, qui interpretentur uirgineum statum esse quinq; talenta a Domino peregrinante tradita seruo, qui ea ad reditu Domini duplo Mat. 23 auxit: Alterum & proximum vidualem esse duo talenta: Tertium& infimum coram Deo maritalem gradum, esse unum talentum, tametsi mundo maxime placeat,& per mundana in praecipitia ducat, uel t. vii. necessc st, us bat, naturamq; acquirali ut sit sicut uir.eor. 7. dualis aut Virgineus: quia Paulus ait. Reliquu est, . tibi qui. habent ur Ores, tanquam non habentes sint, ct qui gaudent, tanqua non gaudentes,&qui fleti tanquam, non flentes, & qui emunt tanquam non possidentes, di qui utuntur hoc mundo tanqua non Matt.2s tutantur. Sic nanque uerum fit, ut omni habenti dabitur,&abundabit: a non habente id etia quod ha-.bet auferetur ab eo, quaecunq; enim ser uyntur, ut pura maritalis status,& uidualis, nomine uirginitatis seruantur. Virgo natas, Christus est, & idem est ui 3 ginum corona. A lina mater Ecclesia efficit & commendat viduas sanctas,& has honore praemioque di πλ.s snas statuit. Sic nanque Paulus de eis ad Timothaeus cripsit. Viduas honora, quae uere uiduae sunt. si qua aMem uidua filios, aut nepotes habet, discat primu domum sua in pie regere,& mutuam uicem Ieddere parentibus. hoc enim acceptum est coram Deo,quae autem uere uidua est,& desistata peret in Deum, Minstet,
266쪽
tristet obsecrationibus, &orationibus nocte&die. nam quae in delitiis est uiuens, mortua est. Et hoc lPraecipe ut irreprehensibilis sit. Si quis aute suorum ἰα maxime domesticorum curam non habet, fidena negauit & est infideli deterior. Vidua eligat ut noni minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri Uxor, in operibus bonis testimonium habes si filios educauit, hospitio recepit, si sanctorum pedes lauit, 'si tribulationem patietibus subministrauit,si omne opus bonum subsequuta est. Adolestentiores autem uiduas de uita cum enim luxuriatae fuerint in Christo nubere uolunt, habentes damnatione, quod pri.
1nam fidem irritam secerunt. similiter autem,& tatiosae distunt circumire domos, non solum otiose, sed& uerbosae,& curiola loquentes quae non oportet. Volo,ergo Iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse nullam occasione dare aduersario ma
Iedicti gratia, iam enim quaedam conuersae sunt retro post Sathanam. Si quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut non gravetur Ecclesia, ut his, quae uerὸ uiduae sunt sufficiat, Adde his, quae Paulus ad Tit.2. a. Titum scripsit, sic dicens: Anus in habitu sancto, nocriminatrices, non uino multo seruientes, bonae docti in se existentes, ut doceant adolescetulas, ut suos
uiros ament, filios suos diligant, sintq; prudentes, casta, sobris,domus curam habentes, benignat, subditae suis uiris, ut non blasphement uerbum Dei. Quaeso quid clarius de uiduis , & plenius dici po- . tuit Itaque ipsa diui Pauli uerba libenter attigi.'Sed pauca addam explicandi gratia, ut uidus fuit m bonum intelligant, libenterq praecepta diui Paulis quantur. Lucas narrat,quod Christus respiciens ut Lueae. 1idie immittetes dona in gaetophylacium plurimos. '' , uidit autem quandam,& uiduam pauperculam 4ni ieientem duo tra, & dixit: Vere dico uobis, quod paupercula uidua plus omnibus dedit: Omnes enim hi ex abundati ipsis cotulerunt dona Dei illa uero
267쪽
ex M.ctu suo per tot m uita , quod habebat dedit.
Patet hic φ duo aera dat vidua, quae etiamsi minima sint, α quibus minora nemo intulerat: inoia alia. dona partia habentur,ues si pia et pallem simpli obtinuerunt vi duplum. Castitas iraque matrimonialis. non nisi unum aes inseri, & tribuit Deo, tametsi Milios gignat plurimos, & plurima dare uideatur. A qui castitas uidualis ex animos aeto,quae habet da .& duo d*taera: nam uirgini se tem,quae omnia superat, ac uia olfert aera, n t persecta in trino, illa offerret, non poterat. Vt igitur uiduae inserant duo aera tem , NO,pex totam uitam calte degant, deficientemqης sibi uirginitatem appetant, ad eam aspirent summis uiribus,& sau dem merebuntur a Christo. Praeterea, intelligant, quantopere pro eo, m uiri subsidio desti tuuntur, ut sint a Deo commedatς omnibus: nimirum pro unius obsequio , uel uno in comodo omioso, sanctitatis ergo multiplex bonum recipiet. EIO-dj nanq; vicesimo secundo, sic legitur. Viduae & pupillo no nocebitis. Si laeseritis eos, uociferabunt ux. ad me, & ego exaudiam clamore eorum,& indignabitur suror meus,& percutiam uos gladio, & erunt uxores uestrae uiduae,& filii uestri pupilli: rursus in Deut. No puertes itis ictu aduenae& pupilli: nec aum t. 2 seres pignoris loco uiduae uestimentu. Iob inter bona sua opera quoq; rece seli, daces or uiduae cosola istus sum. In Psalmis quoq; cocinitur: Vidua eius be nedicens benedicam, & pauperes eius saturabo parinibus: Et postea Dominus custodit aduenas: pupillum & uiduam suscipiet, & uias peccatorum disperdet. Rursus Prouerb. I s. Domus superborum demolietur Dns,& firmos faciet terminos uiduae. Ite Ες clesiastici. 3 s. Nonne lachrymae viduet ad maxillam ascendunt,& exclamatio eius super deducetes eas A maxilla quoq; ascendunt in coelum, & Dominus. exauditor non delectabitur in eis. non enim Dominus despiciet pupilli preces, nec uiduam, si effunda;
268쪽
loquelam gemitus. Esaias quoque clamat. Desen. Eoi . I.
dite viduas. Et Hieremias uiduam, ait, nolite conia za
tristare. Ezechiel Hierosolymita notum mala impu ERec. 22tat, quia pupillum & uiduam contristaverun t apud Zach. T. Diim. Porro Zacharias praedicat:&. uiduam, &pu- Mat. 23pillum,& pauperem , & aduenam nolite calumni tri. Christus uero Pharistis & seri bis male impreeatur dicens. V aenobis scribae & Pharacti Hypocritae, qui domos. biduarum comeditis. D. Iacob.clamat, Iac. 2ueram esse religio nem custodire se ab hoc saeculo immaculatum, uisitare u i duas , & pupillos in tribula-6 tionibus . t E isi. Viduae mundo uiduae uidentur: in
uiduae reuerano sunt: utpote sitie Domi usi Deum
habent sibi piopitium. Quamobrem maxima S res auiduis perpetratas tia scriptura testatur Ioab usus.
Opera uiduae Thecuitis perfecit, ut David Reae fili u a. et suum Absalonem in gratiam reciperet. Iudith, quo Iudith. 8que filia Merari uidua ui, & sortitudine Dei eum ancilla sola liberauit, Bethulia de manu Olofernis, quem ipsa sua manu occidit. Vidua quoque suit Anna prophetissa iam ad annos octuagi hia quatuor usq; progressa. Huic illud inter caetera quoq; donudatum est, ut Christi natiuitate cognosceret, & prae Luc. 2.dicaret. Et Helias ad Sarepta nam viduam sivim ac- Lucae. . cessiim habuit. Mulieris uiduae filium unicum mor 3. D. I tuum elatum resuscitauit Christus, & misertus sulti Lucae . . uiduae, hancq; consolatus est, momiitq; ne fleret. Ite; Lucs igium iudicem iniquitatis uocat qui uiduam iudicio Act. s. non defendit. Deniq; uiduatum precibris commo-xus D. Petrus Dorcadem defunctam uirtute Christi. resuscitas,& uiduis reddit eam uiuam. Noemi quoque uidua sancta cum utraque nuru sua summam a Deo benedictionem consequitur: ut docetur in libro Ruth desponsatae Booz: unde Obed natus est Ruth. t. ν auus David Regis Israel. Ethnicis quoq; uiduas in honore fuisse multis argumentis euinci potest.
Λlcinocuaoq; cisancti viii ianva semper plorans
269쪽
uixit. Vnde poetae fingunt Iunonem quoqι pietate tali commotam fuisse, ut Irim nunciam mitteret ad aulam Somni, ut Morphea ad A lcvnoem mandet,si ipsam edoceat rem gesta, eausamq; suneris mariti, Meonsoletur. NaάOuidius Metamorph. Ii .latissiliane sabu Iam prosequitur. i. Omnibus uia quidem superis pia thura ferebat: IAnte tamen cunctos Itinonis templa colebat, I pro ue Niro qui nullus erat,veniebat ad atras.
Usque foret fiosper coniunx, suus utique rediret. - πOptabat, nullamque sibi praeferret.at iEi i ' Hoc de tot uotis poterat cintingemesiam . dVnde impetrat, ut muta ta ipsa in pulcherrimam auem, mariti naufragi corpus inquireret, repertuque
rostri duri nequisquam osculis satisaret.
Sed tandem superis miserantibus ambo Alite mutantur.'ur obnoxii itydem . Tunc quoque mansit amor,nec coniugiale solutum essa Faedur in alitibus. coeunt, tamque parentes, i Perque dies placidor Θberno tempore septem via Incubar Ale se pendentibus aequo nidis Tum sua tuta matris, uentas eustodit O arces Aratur egressu,nnyatq; nepotibus aequor.
Ex quibus facile coli igitur, quantum ueteres uiduali eastitati tribuerint. Sed & uxor pici regis Latinorum desuncto marito in uiduitate masit. Hinc lasens quasi mariti funus desiderio amissi mariti eontabuisse a poetis fingitur,& pietatis note ad aeterna memoria a deis mutata in locum mari proximum, qui canens dictus est . Ouidius hanc quoq; rem inuolutam sabulis narrat, Metamorph I . Illis eum lachrmis ipsos modulata dolores, Verba sono tenui moerenrfundebat, ut olim, Icarminaram moriens canit exequialia cycnus. auctibur extremum tenues liquefacta medultarribuit, inqua leuat paulatim tabuit auras.; Fama
270쪽
Fama tamen signata loco est, quem rite canentem Nomine de Mmphae ueteres dixere coloni. Nec omittam tertium ex eplum, ut tres crateres
libando satisfaciamus. Quod ut recentius , ita pulis chrius. Hersilia suit Romuli coniunx, ea diu maritum luxit, uiduaq; semper masit,de qua sic Ovidius Metamorph. I . canit, mirabiliter laudans. V ct de Latis, O ct de gente Sabina Praecipuum Matrona decur, dignissima tanti Ante fuisse uiri coniunx, nuue esse Quirini. Siste tuos futur, o si tibi eura uidendic oniugis es, duce me lucum pete, colIo Quirino, Qui uiret,ct templum Romani Regis obrumbat. Illa autem omni pietate persoluta, & cum satocedes iungeretur charissimi mariti sepulcro, a Quirino excepta fingitur in coelum,& Ora dea dicta. nasie habet.
Hanc manibur notit Omanae eonditor urbir Excipit, ct priscum pariter eum corpπe,nomen Mutat,Oraque uocat, suae nunc Deo iuncta Quirino est..
Apud Phrysios summus honos uiduis suit maioxum aetate. tametsi apud plerosque collapsa maiestate,& ueneratione antiqui moris, irrepente lasciuia non adeo magna sit huius rei obseruatio . Tacitus quoque testatur seuera apud Germanos esse matrimonia, nec ullam morum partem magis laudaue
ris: nam prope soli omnium gentium singulis uxoribus contenti sunt,sie uiuendum, sic pereundum: accipere sequet liberis in uiolata, ac digna reddat,
quae nurus accipiant, rursus quae ad nepotes referat
tur . Ergo festa pudicitiae agunt nullis spectaculorum illecebris , nullis conuiuiorum irritationibus corruptae. paucissima in tam numerosa gente adulteria , quorum poena praesens, & maritis permissaraccisis crinibus nudatam coram propinquis expellit domo maritus, ac per Omnem uicum uerbe