장음표시 사용
271쪽
re agit: publicatae enim pudicitiae nulla uenia, non forma, non aetate, non opibus maritum inuenit: Nemo enim illic uitia ridet, nec corrumpere,& corrumpi seculum uocatur. Melius quidem adhuc eae ciuitates, in quibus tm uirgines nubunt,& csi spe uotoq; uxoris semel transigitur: sic unum accipiunt maritum, quomodo unum corpus, unamq; uitam, ne ulla cogitatio ultra, ne longior cupiditas, ne taliqua maritum, sed laquam matrimonium ament. Numerum liberorum finire, aut quem qua ex agnatis necare flagitium habetur: plusq; ibi boni mores ualet, quam alibi bonae leges. Haec tacitus de Germanis adhuc Barbaris, ac inlidelibus prodidit. At posteaquasaisti sunt Christiani, debebant esse meliores, sed imabest, ut innocentiores sint hodie, quin longe sint infidelibus deteriores. Nec uestigia illorum bonorumorum suae originis supersunt, nisi apud Phrysios solos. Idem Tacitus narrat Velledam numinis loco apud eorum plerosq; habitam, sed & olim Aurinia,& complures alios in ueneratione fuisse non adulatione, nec tan si facerent deas. Has ego uiduas suisse coiicio ex note Velledae,quae Frisico idiomatesgnificat defuncti mariti uxorem, hoc est, uidita: tum Aurini aestantiqua castrata mulier, qualis est uerauidua. Germani itaq; & inter hos potissimum Frisi j, naturali instinctu in posteritatis, & Bonorum ex
ptu sine magistro Christiano inducti sola lege Christi in holum cordibus scripta id praestiterunt, quod
Christianis Paulus praecepit. Viduas honora Nunc I. . 3 ergo ualeant Vesani holes, qui uiduas improbant, qui monasteriis deuotas explodunt. Quid dicit D. Hierony. in Epistola. 96. Nesciat uidua bigamiae indulgentiam. D. Tertuli. quoq; quamuis bigamia nomultum commedat, Buccis clamat cotra Bigamia, id magno potius zelo fecit,& uirgi ni tatis, aut salteuidualis castitatis amore, dc ut luxuriam improbo Ium coerceret, quam quod nesciret concedi potius
272쪽
Pigam iam uiduis quam ut Ecclesiam Dei ignominia asticerent sitis ineptiis , Sc fidem datam irritam 8 faciendo. Omitto quanta bona a uiduis sint data.
Carmenta Euandri mater earminum in uentrix dicitur.& Nicostrata literas latinas dedit. Ceres frumeta inuenit cum antea glande uescerentur,eade molere,& conficere pane in Atti ea, Italia, M Sicilia docuit, ob id dea iudicata. Ea de prima leges dedit, qua uis has alii Rhadamantho asscribat. Artemisia Hembam sui no is ostendit,& de se denominauit, Man-
latum pietatis ergo, in memoria mariti extruxit, unu inter miracula orbis insigne opus. Oes has uiduas fuisse constat. ac diuinis honoribus cultas Carmetalia, Cerealia, Floralia, plurimaq festa dicata uis duis suisse,apud Romanos historiae testant nr. 1 Sed quorsum delabor certe tempus est, qm ostendimus uiduis dignitatem conditionis proprie ipsis, ut pedem reuocemus, concludamusq; summopere laborandum esseti duis, ut in castitate permaneat, Deo non mundo: Spiritui, non carni: doctrinae, non delitiis: curae uirtutu, non luxuriar studeant, observetq;
doctrina a Paulo traditam, utpote quae uita est Christi, ac sanctae Ecclesiae Catholicat. Nam si sicut debui, assidue Ecclesiam Dei bonis operibus, & orationibus adiuuent, promerentur illud, ut stipendiis Eeclesiae sustententur. Non in clericis, neq; religiosis sint nimium familiares, sicut habetur in Canone. distin. 8 I. Clericus. Episcopi,& pr elati ecclesiarum ipsis prouidebun r,& ut protegantur, & ut sustententur. Nec Reges, nec Imperator quidem dedignabitur hoc ossicio, aut potius pietate. Tati est ergo momenti, ut quae sit uidua sancta. Turturis itaq; gemirus potius uiduis est imitandus, quam salacitas Passerum. Vnde in lege ad purificationem, & oblationem ueniunt Turtures. Sed haec hactenus, quibus loca subnectam.
273쪽
, Loca quaedam ex optimis auctoritas seorsum annotata.
io 'viduam multi putant dici Iduam, hoe est, a uiro diuisam.Iduare nanq; Hetrusca lingua est diuidere,& hinc uiduertas, calamitas,quod viduet bonis, atque hinc diuiduus, sed certe tales , Elyma rerum ignorant. Nam vidua est, quae est experta legem matrimonij, sed iam soluta ab ea, quasi dicta a uoce primitiua uuid uandear, hoc est procul remota, aut se-II parata a matrimonio. Sunt autem uiduae infideles alit,ut quarum serὰ proprium est,ut sint auarae. unde sic Horatius ait. '
-Sunt qui Frumr O pomir uiduas uenentur auaras: Excipiaratque senes, quos in uitia ria mittant.
Nec plura de his addam. Aliae uero sunt fideles, ut Christianet dictet,& hae uel uerὸ uiduae, ut quae fidet religioni dederunt, nimirum, ut optimi intelligur,
quae uoto vidualis castitatis se obstrinxerunt. His nefas est retro respicere, uel post sathanam ire.Nam exemplo uxoris Loth, in petram opprobrii conuertentur:& pariter gratia Dei exeident, damnationis in se mercedem habentes. In his etiam uelle nubere damnabile esse D. August. amrmat, & D. Hierony- Beda, sanctiq; omnes. UerEuiduas D. Hieronymus interpretatur omnium suorum auxilio destitutas, quaeq; iam amplius manibus laborare uix possunt, quas pauperras debilitat, aetas conficit, quibus Deus spes est,& omne opus oratio. Hae ab Ecclesia recipiedae sunt & fouendς,ut quae sint non minus sexaginta annorum,&c. uel sunt quae ad has proximὰ accedunt. ut etiam si aetatem eam corpore non habeant, in animo anus sunt, & iuuenculas docere possunt, tenacissimae castitatis, & bo norum operu . Vel sunt
274쪽
Iaudandae quidem sed non debent grauare Ecclesia nutriri a suis, & uiduitate diligant. Vel sunt uiduae iuniores, his Paulus mandat ut nubant, siue sint diuites, siue pauperes: ne in Domino luxurient, ne in delitiis uelint uiuere, ut quae uiuae mortu et sunt, quarum plurimae alioqui infringerent uotum uiduitatis, scanda loque ei sent. Sed D. Augustinus de Sanctitate viduali ex professo librum scripsit, hunc legat, qu i ampliorem explicationem desiderar. Dionysius quoque Carthusianus de laudabili statu uiduarum scripsit integrum opus,in quo collegit queta prioribus fuere tradita. Baptista Trona mala qui Rosesiam scripsit, quatuor iaci tui duarum differen rias , qVarum primam ponit eam , quae est integra quidem corpore, sed corrupta mente, ut quae cum in Domino luxuriata est, adhuc uult nubere: Alteram corruptam corpore, sed mente integram , ut quae fidem primam irritam fecit. Tertiam corruptam corpore & mente, quae est in delitiis.& uiuens mortua. Quartam contra integram corpore, &mete siue destituta, siue non auxilio suorum . Haec tamen omni honore semper est digna . Vtinam tales multas haberemus iii duas, & quae exemplo Iudith patrocinarentur Ecclesiae Christi. Incredibile est
quid possunt uiduae, si bonae sunt, sed de his satius est pauca dixisse, quam impegille: Nunc Sylvulam
attingam. Remissiuὸ iuxta ordinem librorum ueteris ct noui Testamenti. Genesi 38. b.
275쪽
7. c. 67. asMalach. 3. b. 77. g. Matth. z3. b.
quarum prima Admonitio ad diuites huius mundi.
I Docetur quod Diuisiae non sunt malae,std signum ut usus bo nur, ita abusus matur. 2 Diuitiae no in rebus externis, sed in animo possidentis sunt aestimandae is diuitibui huius muli, qui uulgo diuites habentur Diuises huius seculi piam admonitionem non debent falli dire, sed pro ea est.grati, ut foetis iter uiuant. s Diuiter ut bene diuitiis utanti, norint primo Jam naturam, ct hanc cum pauperibur eandem sicior este. 6 Orgo naturalis diuitum OHendit, quod non debent superbire in diuitiis stili. ita Me ilia origo enarratur.
7 Disitum est, vere o faetiliatibus laveribus subuenire,
276쪽
eosque quantum possunt promouere. 8 Diuites misereantur pauperum, sicut mur misertur est il
9 Diuites faciant ,eleemosynar in pauperer.i o Diuites debent pecuniis suis redimere caprinor. 11 Diuiter si nolunt Christo placere, benefacia; pauperibus. qui minimi Christi sunt. Ii Diuites quino utunttir diuitiis bene,nee pauperes iuuar, uariis supplieiit puniuntur, Deo ita uolente. i s Diuiter cum p sint bonis temporalιbus eaelestia acquirere,peccant grauiter, quod crisibus temporalia pret nuntomo sibi damnationem accersent.1 uatis uulgo habetur ille diues, qui eum potest non iuuas pauperes, aut proximum suum. i s rauiter saeculi non utenter diuitii, sicut oportet, fere liberos, ct nepoter habent magnos rerum deco flores, ct degeneres a uirtute. Is Diuiter in alios iniuriisiunt pluribus modis, quos cum pos
17 Diuites mortis memoriam meditando, aliis in tempor ederebus suis temporalibur opitulenthr.I 8 In quos pios usus, suas diuitias insumere diuiter pupunt, . ut laudem habeant. I ' contra eos que malis artibus diuitiar congerunt.
Q Aluberrimum est aut institutu Ecclesiastici, qui Eccle. 3I
dicit laborauit diues in cogregatione substatiae,& in requie sua replebitur bonis. Salomo uero, quidit illimus suit Rex Israel & sapientissimus, temperamentum diuitiarum docet, dum Prouerb. tricesimo P u. 3 sic scri bi t. Duo roga u i te, ne deneges mi hi , antequam oriar. Vanitate, & uerba med acia longe fac a me: Mendicitatem,& diuitias ne dederis mihi: Τribuetin uictui meo necessaria, ne sotth satiatus illiciar ad negandum,& dicam: Quis est Diis Z aut egestate compulsus furer,& periurem nomen Dei mei.
277쪽
las non esse, neque uero improbandos esse diuites Diii' mundi, sed longe illud esse maximum,quod propheta clamat: Diuitiae si affluant, noli eis cor apponere: melius est aliquid habere, quam nihil possidere, siue paupertas inuoluntaria de qua agit sapies non de paupertate uoluntaria, quae adfert spirituales diuitias ipsi spiritui, & materiam benificientiae, uel liberalitatis utpote diuitias obtinere: etiam ho- notabile, sed laudabilius adhuc, &gloriosius noui se uti diuitiis. Ideo nimirum hominum diuitis n5 in copia, quae suppetit, sed in an imo habentium,&utentium eis aestimandae ueniunt. Quoniam ut Epictetus prodidit, Bona fortunae extra nos sunt, neq; semper in potestate sunt posita: quin imo omnia bona externa iure diuino sunt comunia. Ius enim diuinum prohibet furtum, ergo iure diuino no su ne omnia illa communia. Quod Cicero quoque testatus est: Sed iustitiae, inquit, prim d munus est, ut ne cui quis noceat, nisi lacessitus iniuria, deinde ut eo munibus pro communibus utatur priuatis ut suis. Sunt autem priuata natura nulla, sed aut ueteri oscupatione, ut qui quondam in uacuum uenerunt, , ut uictoria, ut qui bello potiti sunt, aut lege, aut paetione, conditione, sorte. Haec uero quum sint mutabilia & uaria, incertoq; sortis, atque sortis fortunae impulsu undarum instat deuoluantur fit quoque ut bonorum sortunae, unde diuites uulgo denominaritur, incertissima coditio existat. Quare re uera tales non possunt diuites uocari, ut qui saepe eis quae habent, carent, saepe spoliantur, & pariter de statu suo una cum omnium rerum externarum,amissione detrusi, fiunt pauperimi, ut ait Ouidius. Irus erit ibito qui modo Cretis erat. nihiloius uulgo hodie eos diuites uocat, qui magnas h ni facultates possessionuagrorum, fructuum,aedium, famulora, seruoru, aliorum animalium, ac breuiter pecuniarum. Quae qui-
de omnia sunt externa boua, & quu plurima adesse
278쪽
putatur, minime praesto sunt, ex quo fit, ut qui proster talia diuites habetur, penumero sint Iro pauperiores. Deinde permulti inueniuntur, qui ea, quaeliabet, attingere horrent, a ut uti nesciti t. Vnde et tadeest illis idqd habent, qua quod non habent, sicut
avaris omnibus: quam obie Horatius uere cecinit. . Se re auarus eget: certum uoto pete finem .
. Pr eterii comitiu sunt stolidissimi mortaliti, qui
uni huic rei incumbunt, insudant, & inuigilant, ut talia bona externa acquirant, ac ut paucis dica, qui acquirendae pecuniae studen t. Propter hanc etia ualidus, quique honesto exercitio senior fieri posset, eligit in octo uiuere, & stipe emendicare, Queadmodum emini accidisse Gandaui, ubi praecipui nobilium praesectorum membroru Fladriae congregati aderat, uenit e sub tempus prandii quenda mendicum ad
nos petentem eleemosynas, inter caetera setia cum ualidus omnibus esse uideretur) summopere inscii citatem sui status deplorante, ac saepius ingemente conqueri de morbis quibus obrueretur, rogatus infirmitates suas se referre posse negauit. Vnde acceptis eleemosynis decessit sed subornatus e ministris homo huiusmodi technis explorandis non in idoneus, eminus illusequutus tandematurans accessit rogas ut sibi detegeret infirmitates, abus laboraret, se effecturum promittens, ut loge ampliore seemosyna gauderet, tu ille primo detiectans, sed importunitate exigentis compulsus,& eleemolynam speras dixit. Certe caue ne cuiquam quae dicturus sum reseras, ae fide sibi datam huius siletii putas edidit haec. Tanta ego infirmitate laboro, ut sat dici non possit.
Nullum enim mihi membru etia naturaliter dispo. situ adesse, quod uel minimum labore subire uelit, ac interea ostendens omnia me bra lana sat insintiauit malle se octo torpescere, quam uel digitu applicare labori, cum eo modo optime uiuere posset, & ex laboribus manuum sufficientia habere,mendicitatu. -- praetulit.
279쪽
priae tulit. Alius paupertatem peregrὶ professus, se uilia ministeria & soldida opera facit, imo seruitute
voluntariam seruit: alius ut Horatius recte. Impiger extremos currit mercator ad Indor.
Per mare pauperiem fugiens, per saxa,per ignes..Nonnulli etiam indigni stima Christiano homine scelera committunt,& fraudes, ut Usuras, Foenora, Simonias, vanitates & medacia, falsa testam eta.
Veneficia, Periuria, homicidia, atque Bella, horrida bella. Pro laeto plurimit dubito, an acquisita talibus fraudibus bona iure dici possunt diuitiae, & qui ea habent potius an ne sint fures,& malefici dicedi si 3 diuites. Sed demus populari censuret sua auctoritatem,& uocemus etia eos diuites, terii diuites huius mundi. Nam sicut mundus, & gloria munda tra sit, ita illa temporalia tantum & transitoria sunt. Passibus incertis fortuna uolubilis errat, Et manet in nusio firma,tenaxquc loco. Fortuna enim loco stare nescit, sic quoq; bona sortunae, bona in qua mudi huius. Ad haec sunt a agriculturet student, & agrorum copia habent: unde ab undant naturalibus bonis uictui& uestitui necessariis, tum sibi tu aliis optima,& utilia subministrat, hincq; pecunias recipiunt, & diuites existunt: homines cerre non improbandi, sicut nec illi, qui laboribus animi, gubernationeq; Rei p. administrandae diuitias possident, aut honesta utili & necessaria lsessione disciplinet approbatae& opera eas acquisiue 4 rut. Qtiam ob rem primo in genere aga, breuiq; institua admonitione, omnes huius saeculi diuite, , ut steliciter uiuant tu pauca adiicia correctionis causa ad eos, edissere do, qui malis artibus, uel malis modis, aut no utiq; bonis Omnino ditati sunt, aut partes diuitias occupat. Quonia ostedi diuitias ex ani- mo hominis potissi inti esse aestimadas wsecto ut uerὶ diuites sint animi utiq; in serma dierur. Quinimouere diuitiae, utpote per quas diuitiae solidae, nee periturae
280쪽
titurae colligutur, sunt tales hae admonitiones, omni auro, atq; argento pretiosiores. Qui itaque nocte diesq; impedunt monetis numera dis, & uario cotagio insectis, no grauari debet salte una horulam insumere recita dar huic admonitioni, quin imo in pe-
ctore gestabui illud dictu S. Pauli, si sic scripsit: Om g
nis qui eluditur in uerbo, ei a quo instituitur, communicet in omnibus bonis. Nolite errare: Deus no irridetur: quod enim seminat homo, hoc et metet: quod qui seminat in carne sua ex carne metet corruptione qui seminat in spu ex spu metet uita aeterna. Hactenus ille satis declarat,qi od spiritualibus d toribus paria repedi haudquaqua possunt. Sive igitur et udiri diuites uelint, silue no, uel si bona reddat uel minin ξ, attamen ego non desina Christiana admonitione langi, quandoquidem id opus Spiritualis misericordis ab omnibus piis haud dubi E probatur. 1 Primum omnium ipsis huius saeculi diuitibus elargior unum sacculu inaestimabilis pretii , & quee coelo descendisse Iuuenalis cantat, sunt nanque at
tentissimi ad sacculos diuites. Sed sic Iuvenalis ait. '
Despiciam, quiscit quantosublimior Atlas
omnibus in Liba sit montibus. Ηιc tamen idem Ignoret,quantum ferrata distet ad arca: Saeculus . coelo descendit gnothi seauton pigendum ci memori traefandum pectore, e coniugium Pgrar,uelsacri in parte Senatus
Em inlit: Imo est illud necessarium, ut diuites hine suarum diuitiarum usum,& modum addiscant: que admodu mox ostenda. Quonia hie Sacculus non tatum poetis commendatur: sed uehementer Plato in Philebo, uel Dialogo de summo bono,qui oraculuesse dieit id Delphicum, summisque rationibus confirmat, ad Omues bonos, ac uoletes effugere opprobrium stupiditatis, insipientiae, atque mollitiei, per