장음표시 사용
301쪽
briε uiuant: tempus est ad pauperes transire,ut quo
rum maximὸ memores esse debemus. Aristoteles di cit in omni ciuitate esse tres species hominum, scili cet diuites, pauperes, & mediocres, inter quos Opti mi lunt medioeres: quia medium duorum cxtremo vim est semper optimum. Quamobiem haud dispu' . tandum est de mediocribus, ut qui cognitis suis ex tremis, quo modo se regant,sacile intelligent.Sed dς pauperibus pauca tractanda ueniunt, no propter ue
re pauperes , de quibus satis superq; in saccis literis . definitum est, sed propter plochoplusios, hoc est, paupertate diuites, qui se pauperes simulant, quum interea nullum desectum patiantur, imo qui sola medicitate sunt diuites: nimirum eo nomine quod mε dicant,quanquam honesto labore se possent sustentare, malunt tamen mendicare. Quamobre diuertapauperum species occurrui, de quibus ut aperte nec
consus E agamus,opus est distinctione. Egeni quoq; a pauperibus differunt. Nam illi uitae necessaria no 'habent,& omni sere subsidio destituuntur,unde ne .
cessaria acquirere possent. Pauperes uero sunt, qui Rus paucum aes est, qui tametsi serὰ necessaria habeant, carent tamen opibus, &multa adhuc desid Tayt,nDn ut uiuant,sed ut honeste uinant. Et tales rursus pauperes sunt alij ex coacta necessiitate,& alii, ex uoluntate Sed & hi etiam pauperes sunt uoluntas tρ bona: uel mala. 1 Illi pauperes spiritu uocatur, ruin rerum copia humi liter, ac benign e se gerunt erga proximum situ, ac si pauperimi una essent, & quod habent, possident tanquam non habeant, idq, sa-
ciui amore Christi. Rursus in rerum inopia infracto animo Oia incommoda superant, & quum egere uideantur,abundant: Credenti enim totus m udus est,
ι.cor. um Hiςronymus dicit, diuitiarum, auarus etiam obuio idiget,unde D. Paulus sic scripsit Corinthiis. In omnibus tribulationem patimur, sed non angustiamur: aporo umeni, hoc est, summis dissi ullatia
has circumuenimur, sed non destituimur: pes equutionem
302쪽
tionem patimur, sed non derelinquimur: humiliamur, sed non confundimur' deiicimur.sed non peri mus : semper mortificationem Uni nostri Iesu in corpore nostro circunferentes, ut & uita Iesu manifestetur in corporibus uostris. Et rursus ad Philippenses,
ita praescripsit. Non quasi Pp penuria dico: ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse, scio & humiliari, scio & abundare: ubique & in omnibus institutus sum,& satiari,& esurire , & abundare, & paenuriam pati. omnia possum in eo, qui me confortat. Tales sunt pauperes, de quibus Christus loquutus est Beati pauperes spiritu, qm ipsorum est regnum coelor v. Hec paupertas iuxta D. Thomam confert septem
bona, utputa, peccatorum recognitionem,uirtutum
conseruationem: cordis quietem,dest deci j impletionem, seu alium bonorum dulcedinem, meritor si exaltationem, & ccelestem haereditatem. Hanc profitetur boni Christiani, & inter hos ad Apostolicum exemplum, ae sanctum institutum fratres spotaneam paupertatem uouentes amore Christi. Q iam ob causam Reuerendi stat res de obseruantia omni laude, & ho note digni sunt, & tandem etiam coronandi prςmio aeternae uitae beatae, in hoc saeculo docen t*si, uerbo,& opere, quo modo in sancta pauptate Deo pos-smus uiuere, na certὸ Deo seruire, sic uere est regna re,&triumphare. Mundani aute homines caeci sunt animo,& uera bona non intelligunt, unde non est mirum, si non sicut debent,& par est ac aequum, ue-berabiles fratres amore, & honore prosequantur. Caeterum qui talem pauperem despicit, exprobrat factori eius, ut dicitur Prouerbiorum. I7. & de tali paupere, propheta ratrocinatur. Quoniam non in finem erit obliuio pauperis, δέ patientia pauperum non peribit in finem . Sic D. Ambrosius dicit. Esto pauper spiritu, & eris Diues qualicunq; consu . Quia non in abundantia diuitiarum uita hominis est, sed in uirtute&fide, istae te diuiti uetum diuitems ciunt, si sis in Deum diues, sed & Ioann. Chrys sestomus
303쪽
stomus sic habet, Paupertas est manu ductrix quaedam in uia, quae ducit ad coelum, unctio athletica, exercitatio quaedam magna,& admirabilis, portus traquilluς. Nihil opulentius eo qui paupertatem sponte delegit,&cu alacritate suscipit. Leo Papa serm. . de quadragesima in hunc modum sensit. Semper diues est Christiana paupertas, ne pauet in isto mundo
indigentia laborare: cui donatum est in olum D no omnia postulere. Operantibus ergo quae bona sunt, non omnino metuendum ne eis ὸesit facultas operadi: quum & in duobusimilantis Euangelicae illius uiditae sit laudata deuotio:& pro calice aquae frigidae praemiu habeat gratuita largitio: ex affectibus e uimpiorum benignitatis mensura taxatur,&nunquam
eum miserandi essicalia deserit, in quo misericordia ipsa non deficit. Adde his uerb. S. Bernat di. Vis obtinere, inquit, coelum, paupertatis utilitatem complectere, & tuum erit. Paupertas enim uirtus
non putatur , sed paupertatis amor. Regnum denique coelorum est pauperum. Beatus qui post illa non abiit, quae possessa onerant, amata inquinant, amisi cruciant. Gentilis quoq; Seneca hoc facilὸ uidit. Magnae, ait, diuitiae sunt lege uaturae composita paupertas. Et ajibi idem: Non sibi scelix paupererit, nisi stalices cecidi sie uiderit. Honesta res est laeta paupertas: illa uero non est paupertas, si laeta est. Qui cum pau- pertate bene conuenit, diues est: Non qui parum habet, sed qui plus capit, pauper erit. Hoc si ipse Sene-
ea obseruasset, non suisset a Neron et ccisus. Quinetiam uersi est illud eiusdem auctoris. Multis ad philosophandum obstitere diuitiae: paupertas aut e cxpedita secura est uia. A ut ergo pauper sis aut pauperi. 19 smilis, si animo uacare uis, si philosophari: Nam si, ut est in Evangelio, uis Christum sequi, vade, uende tua & da pauperibus . Aude igichol pes opes cotemnere,& te quoque fingere dignum Deo. Non alius Deo dignus est,quam qui opes contempserit. Quare possessione non interdico, sed emccxe uolo, util-
304쪽
lam trepidὸ possideas , quod uno consequeris modo, si te etiam sine illis uicturum beatE persuaseris tibi: si illas tanquam exituras semper aspexeris: imo si illas uilior s longe virtute censueris. ΤApostoli oΙa reliquerunt, & sequuti sunt Christum: sed hos pau- φpetes certo scio non egere mea admonitione: quare irae ad illos pauperes conuerto, qui paupetate sequuturiliel proh tentur uolutate mala. Hi enim id saci ut ad defraudandos alios, uel ad emendicandum nummum, lautioremq; cibum, uel simile: aut etiam ut rebus suis parcanr:& horum non ulli re ipsa sunt ploelio plusii alii piochologi, b& hi sere omnes mi soponi, id est, laboris inimici. Haud inepte dicuntur Latinis mendici: quoniam mentiuntur edacitatis causa: ostiatim oberant, uictum deesse queruntur, aedes in-cca inaufragia,morbos belli iniurias, rerum depredationem ,& similia comminiscv ntur. Quum uero
validas ad laborandum manus,robustos ad ambienda ostia obera dasque plateas ,& triuia pedes, firmos ad edendum dentes, uacuos& amplos ad bibendustomachos habeant,& firmissima obtineant praesidia uictus & am icturin no erubescun t stipe petere ostia pultare,& uςntris causa integros dies otiose deside te clamando elemosynas . De his mendicis, quid
aliud pron Rotiem, quam quod propheta Moyses di- Petit. Is
xit. Et omnino indigens, & mpndicus no erit inter uos,ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in terra, quam traditurus est in possessionem tibi: quoniam hie indigeni, α mendicus non est aliundξ, quam ex pigritia, quam D us execratur. Prouerbiorum ilice. Frma v. simo legitur:Propter frigus piger arate noluit,mendicabit ergo. Et paulo post. Usquequo piger dormis P
usquequo de somno consurges t Parum, inquam, dotiniςs, modi clim dormitabis. Pauxillum manus conseres, ut quiesc*s, ueniet tibi quasi cursor egestas tua,& mendici ras quasi uir armatus. Sed & an οππ.'xea doeuit. Vade ad formicam, o piger, & eonsidera uias eius,& disce Sarientiam, quM cum non habeat
305쪽
dueem, neque praeceptorem, neque Principem, parat in aestate cibum sibi, & congregat in inesse quod comedat. Omnis itaque talis egestas,& talis mendicia. ras explosa est uerbo Di Pauli dicentis : Qui non laborabit, non manducabit . ut aliqui uerrunt. Est Millud Maenandrilusitatum, Pauperes pigros non nutrit secordia. Postet huc illud Pythagor1 cum Syna bo. Ium addi. Non in chaenice sedendum esse. Quod D cte intellexisse uidetur magistratus Brugeniis, ad
quem cuin delatus esset quidam mendicus ante uaI-uas templorum stipem petere, quum uitibus integris detracto quo tegebatur uelamine maculis leprolorum instar deturpato apparuisset, hic variis de catisis cognitis ad tormenta deducendus, consessus
est te patri inobedientem, studia in quibus a patre
nutritus erat plurimis annis, iamque tantum pro- secerat, ut latin Moqueretur, & optimὸ scriberet,
deseruissi, ae in sotietatem eorum incidisse, qui arte mendicandi nouerant, quibus seiungens peristrata Gallia, Italia, plurimisq; aliis pro ui hciis, hospitalia frequentando , mendicando, leprosi habitu fingendo, uitam talem degere iucundissimam, nee eam relinquere posse asseren do, oberrare didicerat, inter alia detexit leno et nium leprose formae, quo
abundantius emungeret i nterd a m pecuniam, quam noctu commessando, scortando, ludendo aleis., salta'
doqile prodigeret. Itaque cognitis criminibus quae commisiste fatebatur, adiudicatus est publico uirgarum supplicio, uerum ut popul o murmuranti contra magistratum tanquan homines pauperes elem mosynam petentes inique in carcerantem, & punietem satisfieret, statuit in agili ratus ut usurpatosa -
pius ab ipso in mendicitate lenocinio leproso produceretur, idque ante supplicium in conspectu populi detraheretur, quo facto populuS ad mi atus um
ritate extorquente clamauit iustissime tales in cara
cerari: punari,& expelli i nesciuisse se fallacias men-ydico: desnee minus interea iussit Iictore uirgas ex pe- ε c dire,
306쪽
dire,& tale nebulone egregie caedere, unde postea iustissime quoque urbe Brugensi, huius Scabina tu , ac tota iurisdictione Flandrica illi interdictum est. Si
tali modo tractarentur quotquot falso paupertatem fingunt, ac prae pigritia laborare nolentes mendicat, minus noxiorum hominum in rebus publicis, &έ agris haberemus . t Caeteram qui ex coacta necellitate sunt pauperes rursiis mihi triplici ratione differre tu identur: nam aliqui habent quantum suae uulgari uitae satis est, ita tamen ne quid abundent: aliqui desectum aliquando patiuntur, aliqui nihil habent, aut habere possunt nisi quod ipsis tribuatur, horum trium laudabilis est conditio prima, modo ipsi contenti sint suis ,& sobrie utatur, quo nomine ad cOS, qui pauperes spiritu sunt proximὸ accedunt. Nam
paupertas ea contenta est desideriis instantibus satisfacere, ut Seneca ait Epist. I . & certὰ multis ad philosophandum obstitere diuitiae: paupertas aute expedita secura est. Aut ergo sis pauper, aut pauperisim ilis, q ut ii titeras discere, studiis incumbere, coeluconscendere animo cupis. Nam ut canit Ouulius Infasiis. . Felicer animae quibus haec e gn cere primum, Inque domus superas scandere cura fuit. Nee leuis amiario perfusa uegloria fuco, Magnarumve fames static is tuis opum. , Sic Gymnosophistar .apud Brachmannos non curabant opes :& Aegyptiis sacerdotes ex publico almbantur, ut qui propriis renunciassent. Philosophi quoque relinquebant bona corporis, ut boua animi salua possiderent. Hinc recte Horatius scripsit ad Iulium Florum. Prima semer hederς uictricis praemia. quod si
Fr igida curarum fomenta relinquere pol e=, di Quo te coelestis sapientia duceret. res.. Hoc opus, hoc stu in parui properemur, st amplis. si patriae uolumus, si nobis niuere chari.
307쪽
Mitte leuris δαο certamina diuitiaram. Et ut sere fit. 'semiet aetemum qui paruo nesciat uti: Itaque ad Iccium docet hoc, paver enim non es cui rerum suppetit usus, Si neniri bene, si latera est,pedibusque tuis, nil
Diuitiae poterunt regales addere matur.
Iterum ad Grosphum hanc etem pulchra ode canit.
Vm enim Gaque neque consularis, Summotiti lictor miseros tumultus, Mentis O euras laqueata circum,
Vinitur paruo bene cui paternum Splendet in mensa tenui salinum. 2 ec leneis somnos timor aut cupido, Sordidus aufert.
Docet hoc quoque negotium , in fabula, quam narrat de mure Vrbano, qui rusticum murem inuitauerat, sed i fine cocludit quod mus rusticus sic secu.
V vur hic, ait, ualear,mes tuae cauu que Tutus ab insidiis tentii filabitur aino. , , Atque Omnia haec suo exemplo tandem Horatius confirmat longὰ prudentior quam Seneca: hic enim pallio magis, quam re philisophus misere ob ij t. Ho. ratius contra, qui studebat res sibi, non se rebus submittere,& tenui re contetus, quum amplissimam habere posset Campana suam suppellectilein Cresidi ui iijs Irrerito anteponit,& seeliciter uixit, in summo honore apud optimos semp habitus. Si huius cha tas cxcuterem, pluribus hane materiam forsan non ei tra lectoris fastidium tractarem. Lychurgus Iacedaemoniorum legislator, & Pythagoras , i&relictis
amplis opibus, amicis, & patria, ut uere philosopharentur tenui fortuna fuere contenti. Huius generis
exempla plurima suppeditat Religio Christiana inter quae patres Heremum sequentes occurrui, & D. Thomas Aquinas, Illustri familia natus magnas diuitias
308쪽
AD PAUPERES. I Ovitias spreui si se dedit uitae monasticet : & Reges ali quot tale sequuti sunt paupertate : ut quae non soluud philosophadu, sed ad beata uitam cosequenda est expedita: unde D. Augustiiiii, sup Ps. 6. ne scripsit. Ois philosophi magi lira nobis est inopia. No ita laudamus Ioseph, quum frumentum distribuebat: sicu i quum carcerem habitabat. Plautus in ergastulo suas comoedias scripsit. Teictius homo pauperrimus nutritus a Romanis ut susscientia haberet, comoedias conscripsit elegantissimas. Alterum uero commodulatis paupertas praestat: nimirum ut quae tempore di-Mitiarum nemo cognoscit, ea in paupertate quis optime discat, nam Tompore faelici multi numerantur amici. Tempora dum fuerint bila, solus eris. Itaque recte. Amicus, ait ille, certus in re incerta
cernitur. Paupertas enim ueros amicos retinebit, resutabit falsos. Discedet qui non te sed tua sequebatur qui pecunias.causa mentiri solet in honorem non.
se/licet ut fulvum spectatur in IIn Iur aurum. Tempore sie duro est experiunda fidei. Quare ob hoc etiam unum talis amanda est paupertas, 'nodostendita quibus quis ametur,& quo nomine. Porro talis paupertas no parum facit ad bonam ualetudinem. Non enim cibo potu quὸ obruitur natura, nec deest quantum uili aluo sufficit, quamobrem videmus tales pauperes minus morbis laborare,& in talium aedibus Podagra, Chiragra, similesq; tyrannici morbi locum non inueniunt, iuxta apologiam Araneae& Podagrae. Qua de causia uideo apud plurimas Resp. paupertatem p tivatam, & publicas diuitias in summo suisse honore: Id uero censoribus
non parum erat cura , ut sumptus annui constarent familiarum, ne luxuriatent. uandiu tale paupertatis
studium fuit,respublicet stabant se lices, ut tempore
309쪽
nati, Aelii Tuberonis, ciues erant sani,&milites strenui. Eo tandem ablato status Reip. concidit &sicut prius non opus erat medicis: ita postea coacti sunt uti medicis , sicut hoc Plinius docet, unde Lucanus eleganter
- - O prodiga raram, Luxuries inunquam paruo contenta parra Et quaesitorum pelago terraque ciborum, Am bsiissa fames, lauta gloria mensae. - nati Discite quam paruo liceat producere uitarit.
profecto ut natura primo lac, ita postea panem, &aquam desiderat nemo ad hςc pauper est. Intra quaesisquis desideri si is si clausit, cui pso Ioue descelieitatec cero m e 5 tendit: sie. n. si ad natura sis uelit uiuere, ratiquaeritri pauper: si ad opiniones holum, paupercide. Sed& hqc paupertas iuxta holm opinio es nullis diuitia tu limitibus circunscribi potest. Quare ad opiniones homi-rium nemo, quoque erit diues. Crassus negabatdruitem uideri, qui suis sumptibus legionem populi Romani alere non posset per annum. Sed& posteriores l6ge maiores habuere diuitias, quam Crassi tu erar.
Habet praeterea talis paupertas illud commodi, quod fortuna non potest nocere. Vnde Seneca. Ne imparatos, inquit, nos fortuna deprehendat, fiat nobis paupertas familiaris. Securius diuites erimus, si experti fuerimus , quam non sit graue pauperes esse, ad paupertatem spon te descendere, praeoccupare est tela so tuns, redigat se aliquis ad parua, minus ex his cadat,
Inest paupertati securitas, sine qua nihil iucundum est. Ineffabile est enim bd num nulli obstare, humi iacentem securas copere dapes. Scelera non intrant casas: tutusq; cibus angusta mensa capitur. uenenu in auro bibitur expertus loquor. Nam rebus paruis alta pr. aestatur quies: & secura membra duro thoro qui e Ccunt. Non capis unqua magnos motus humilis tecti plebeia
domus. Se in Tragoedia illud exauditur. Bene paupertas . humili
310쪽
humili contenta tecto latet. si ariunt altar lipe Proeeβα, aut euertit portuna domos. cespes Drio mositor inroia 1 olet impavidor ducere somnot. Aurea rumpunt tecta quietem, Uigilesq; trahit purpura noctes &ibidem. P ectora par persecura gerit.
tias peccato tu multas. Et Prouerbiorum legitur Melius est parum cum timore Domini, quam ine sauri magni & insatiabiles. Et paulo post. Melius est parum cum iustitia, quam multi.fructus cum iniquitate. Et rursus. Melior est pauper iustus, quam uir mendax. Et certe ex sententia Maenandri, tenuiter uiuere
longe praestantius est,quam splendidὸ iniuste. Hi ueid pauperes foeticius diuitibus uiuunt, ut recte Oui- dius docet. crede mihi, bene qui latuit, bene uixit, o intra Fortunam debet quisque manere suam Huc adde illud distichon motale Catonis , si placet. . Quos nimium es figito, paruo gaudere mumento. Tuta magis puppis modico quae flumine fel tur. Io Reliquum est, ut de illa paupertate dicamus quae ex coacta necessitate proprer motbos iniuriasve temporis non potest habere susci etia ad uictum,& amictum, sed petere debet, imo etiam medicare saepe pro ter hominum diati item,& malignitatem. Fateor hos pauperes esse miselos, utpote omni misericordia dignos, eleemosynis fouendos, de hospitalitate, &eis, quae sunt opera misericordiae. Platus in Com. deditobus capitis dicit: Quod mi ser homo est, qui ipsi sibi quod edit quaerit,& id a g te inuenit S.d ille miserior qui qgre quetrir, 3c nihil inuenit, illa miserrimus, quicum, esse cupit, quod edat non habet, quare mi Iandum non est, si mendicent, ut suarum miseriarum a Ii, quos