장음표시 사용
311쪽
quod leuamen persentiant. Saepe nanque his non parua pars consolationis uidetur, si tantum odo insin una & auribus proximi deponere queant querelas suae miseriae. Talis suit mendicus Lararus ille Euangelicus, qui plenus ulceribus iacebat ad ianua diuitis cupiens saturati de micis, quqeadebat demensa diuitis sed nemo dabat illi: tam e canes lingebant ulcera. Tandem mortuus portatus est ab angelis in sinum Abrahae, ubi consolatur. Sed & caecus sedebat secus uia mendicans. & clamans , fili Dauid miserere mei, & Cluistus misertus est eius ,& sanauit illum , atqui caecus etia iam uisi recepto sequius est eum in uia. Sed & propheta David: Ego autem, inquit, medicus sum & pauper,& Dominus est sol II licitus mei. Animaduertimus facile tales mendicosesIe Deo curae,& illos non esse negligendos. Nam &propheta detestatur hos,qui non amant tales mendicos. Et persecutus est, ait, hominem inopem, & mendicum,& compuctum corde mortificare. De his medicis, non debet intelligi locus Moysis, dicentis mendicus non sit inter uo , sic inuicem succurrite, ut nemo de semine uestro opprimatur inopia, aut mendicare cogatur, sicque ad idola latriam declinet. Na semler tales pauperes erunt in Ecclesia: sicut in pulchro
orto omnis generis flores siuectescunt,& quet ex tritico, degenerant in hordeu,uel satraginem, grana nosunt minotis usus , quam triticum ipsum rita in Ec- . clesia quoq; Dei pauperes & mendici existunt. Vnde D. Chrysostomus I. Corinth. duodecimi ca. homiliatricesima pulchrὸ rem hanc exposuit: eo recurrat, qui latiorem explanationem desiderat. Mendici ipsi, inquit. iuxta ultim Ecclesiae templorum soribus admoti pulcherrimu quenda, & ornam etiam maximii praestant, ut his siue plenitudo Ecclesiae persecta esse non
possit. Unde a uis Phocylidem quoque legitur. Nunquam pernitiosam paupertatem, hoe est, mendicitate corrumpentem, animum sustineas uiro obiicere, est
enim donum existentium beatorum semper. Hi uero pauperes
312쪽
pauperes quanto magis ab hominibus improbantur : tanto animum tuum erectiorem ad Deum habeant, qui dat escam omni cattit, & pullis coruorum inuocari tibiis eum: nam etiam proximo suo pauper talis odiosus est,amici uero diuitum multi: lsed tanto tursus Deo gratior est, si in Deo confidit, & in eo sperat: Et si propter inopiam non delinquat, nam multi propter inopiam deliquerunt,&qui quaerit locupletari, auertit oculum situm. Norint quoque& conside EGI. II rent,quod tio sine per mi ilu Dei omnipotetis in medicitate sinuntur,& ad correctionem uitae suae, & ad aliorum eru)itionem. Vnde D. Gregorius in Homilia Euangelii. Homo quidam erat diues : quum, ait, Lης. I 6. quosdam pauperes aliqua reprehensibilia perpetrare conspicitis, noli te despicere, quia fortasse quos supersultas tenuissimae prau itatis inquinat, caminus pauper talis curat. Quare etiam his quos paupertatis caminus excoquit,& purgat, offerenda est consolatio: con tra illis inserendus est timor, quos consolatio teporalis gloriar extollit, alii uero dum hos pauperes intuentur, immensas utique Deo debent reddere gratias,quod ipsi meliore sunt ut ita fingunt conditio. ne,&integriore ualetudine nati,& constituti. Nec sine causa Ecclesiasticus enuntiauit, Memento paupςr Εὐιtatis in tempore abundantiae,& necessitatem paupertatis in die diuitiarum. Neque hoc Catonem latuit, qui sie cecinit. cum tibi displicear rerum fortuna tuarum,
Alterius specta,quo sis discrimine prior. Profecto haud malὰ est scelix, quem cautum aliena
pericula reddunt. Quocirca mendici non sunt reiiciedi, sed benigne & humaniter tractandi, seu edi,&pro , , itegendi, Namquq nunc illorum est condit: o, posita est diuitibus,&lanis ad exemplum humanae imbecit Alitatis,& diuinae potetiae, ac miserico idiae. Quod nucsint illi, potest fieri quiuis ex maximis. Si fortuna uole: sier Metore consul.
313쪽
S; uolet haec eadem siet de consule Metor. Neque uero nouum esse Dionysium Siciliae tyra- lnum e regno deiectum ad mendicitatem peruenisse: contra ex seruili habitu Servius Tullus euectus est in regium fastigium. Sed haec ad mutabilitatem sortunae pertinent, quae nos commonefacere debet, qd
non despiciamus pauperes. Hoc mihi uidetur uolui se etiam oraculum Apollinis significare, quo iussi 'sunt Lacedaemonii contra Messenios pugnaturi ab Atheniensibus ducem belli petere. Hi enim cognito
responso in contemptum Spartanorum Tyrtaeum poetam claudum pede, & mendicum miserere, quii i ter susus eo usque desperationis spartanos adduxit, ut ad supplementu exercitus seruos suos manu mi terent, his li interfectoru matrimonia polliceretur, ut non numero tantum amissorii ciuium, sed &di- .gnitate succederent. Sed reges Lacedaemoniorum ne 'contra fortunam pugnanda maiora detrimenta ci- uitati infunderent, reducere exercitu uoluerui, ni in teruenisset Tyrtaeus, qui composita carmina exercitui pro concione recitauit, tantoque ardore ad uirtutem & belIum inflammavit, ut uiistoria a Messeniis retulerint. Non itaque mendici sunt spernendi, neq; oppii mendi, sed reseruandi suo honori,& loco, atq b. II operibus misericordiae resecillandi. 1 interea ipsoru est Omnibus uiribus, animoque orare Deum pro fidelibus δε quantum possitiat ipsam Ecclesiam Christi uenerati,imo si fieri potest, pietatis exemplum di
uitibus praestent. Hoc si secerint & sibi & Reipubli. . Chiistianae emolumentum, atque honestatem attulerint debitam. Semper uero in pectore illud dictum Euangelicum gestent: Beati pauperes, quia uestruest. regnum coelorum. Beati qui nunc esuritis, quia satu Lue. 6 rabimini: Beati qui nunc fletis,quia ridebitis. Non enim sunt condignae passiones huius temporis ad 'm. 8. suturam gloriam, quae reuelabitur in nobis.
314쪽
Remisue taxia ordinem librorum urediris ct noui Testamenti.
315쪽
i nn Variae specter operarium distinguimtur. Homo natus Pst ad opera, ct laborandum, quare ab eo abhorrere non debet.
A teneris in visi ei r sint in Diuendi,ut tempore necessitatis sibi uictum inueniant, fugiant artes vetitas. Sit laborantium intentio bona. Operarii debent Use fideler in omni sevo opere. Operarii qui operam aliis elocauerunt non tempus usem praetermitant praestandae diligεntiae promis . operarii diebus dominicii , ct festi ab Ecclesia indictis, ab operibur cessabunt,ct E celesias frequentabunt,potis quam infora,rriuio, compitis obem roret, uel tabernas fre
rtes uetitae eurisse potius,quam usiler,ct nan non sint
a i robusti sunt non debent mendicar sed laborare, nisi quispiaritualibus uacant, o egere incipiunt, propter de- femιm hominum suppeditantium iliis necessariaia i Improbantur illi qui patribus . mendieantibur eleemosy
a Opificium est ueneratri reelsa fisos, at religisses uiror,eta si panem, ut mendici, petant. α Opifer etiamsi non statim veribus, laboribur, uel artime/o So ditescant, no tamen debent ideo desperare, sed longe alacrius intendere laborer.3 3 opimor, o operarii, non debent et . contenti sesentia artis, uel industria laborum , sed debem exemeere , ct sedulo
O sices, o operarii debent emere omnes impossuras ne DEant,uel menvicio,vel laboris defectu alior.
316쪽
tae, aurigar, laniones, salsamentarii, sabri cuiuscunq; generis, caligarii, calcearij, uestrari j, sutores, sartores, opolae pharmacopolae, corum scoparii, secce suum repurgatorii. Et quid amplius dicam, scurrae, ficti moriones,sco ita, lenones atque meretrices. At nostrum institutum in hoc capite est dirigere ad illos tantum operarios,& artifices, qui iustis legibus sua pro republica impendunt operam,damnantes scurrarum, lenonum, meretricum,& huiusmodi perditorubominum operam, Sc artificium.
4 Ut autem possit intelligi quo pacto huiusmodi
artifices & operarii se gerere debent. Hoe in primis considerandum est, iuxta uerbum, hominem est enatum ad lab'rem, haud secus , atque auis nata est advolandum. Nam sicut auis si in nido semper ociosa iaceret, same perii et, sed cogitur uolatu sibi quirere cibum, Item & homo, si semper ociosus domi maneret, aut iners sterteret,nec operari uel laborare ueller, , dignus sane esset qui fame periret: Nam qui non laborat, inquit Paulus, nec manducet: Sed cogitur ad 'quaerendum conuenientem sibi uictum , & ut laboret, ac opificium aliquod agat, unde se & suos alere possit: dicente Domino primo parenti: In sudore uultus tui uesceris pane tuo Hinc videmus quod ue Gen. 3. dri,atque diligentes operari, summo diluculo surgur, ruatenus ut se,& familiam utcumque sustentare posnt. Nam quemadmodum David propheta ait: Labo PsI16.
res manuum tuarum quia manducabis, beatus es,&bene tibi erit.
Τ aum ergo unusquisque iure naturae edoctus, uideat sine opificio uel arte aliqua se non posse uiuere de popularibus loquor, non de principibus, nobilibus,&alijs, qui E relictis reditibus uiuunt debet in iuuentute opificium,artem uel disciplinam aliquam addiscere, qua possit uictum sibi honeste comparare. Sunt autem artes,& disciplinae iure diuino,& humano prohibitae sunt& honestae ac licitae: Ex prioribus non licet cibum cibi acquirere, ut sunt magicae ar
317쪽
tes,lenocinium, meretricium, usura, Simonia. Haeresis,& huiusmodi. At quae licitae sunt& honestae, ad comparandum sibi uictum non tantum conceduntur, uerum etiam praecipiuntur, ut ex locis in serius η θ' allegatis patet. Quibus suffragatur Salomon , qui Pio uerbio. 6. hortatur pigrum, ut sermicae exemplosito abore congreget in aestate, tinde uiuat in hyeme. Vnde paulus bene dixit: quod qui non Iaborat,2.Ne. 3 nee manducet. Et Sapiens in Prouerbiis cap. IO. lau- P . 1 Q. dat operan tes,& labore manuum sibi uictum acquirentes, lamnat autem ociosos cum ait, Congregat in messe filius sapiens, qui autem stertit aestate,filius confusionis.
- Itaque operarii cuiuscunque sint artis, illud inprimis curare debent, ut bona sit in operando ipsorum intentio,linis enim cuiusque operis, debet esse bonus,& honestus talioqui sicut modicum sermen-- tum totam massam corrumpit: ita malus sinis malaque intentio bonum opus uitiat. Prbinde labora Eibis. Te,& operari debet artifex non ut habeat unde commessetur, inebrietur, aleam ludat, scortetur , aut aliquid simile possit,sed unde honeste uiuat, secudum e. ΣΟ.d statum,& conditionem, unde familiam alat: Et, ut 1.co. . e. Paulus ait, Operetur manibus , ut habear unde tri-ι.II, et.b buat necessitatem patientibus. Hinc reprehensione. digni operarii illi, qui lautissima couiuia instruutrx.The. 3 sumptuosius quam ipsorum seri coditio, se uesti ut:
qui quaecunque lucrantur in potationibus, commessationibus,& alea consumunt, ubi uxor,&proles domi rodunt allium,&olla. 'Is Secundo debent operarii cuiuscunque opificii esse fideles in suo opere, ueluti Africolae in colendis
agris Dominorum suorum: similiter &qui aliorum colunt hortos,& uineas id fideliter agant. Idem dicendum de uestiarijs,& calceariis. cementariis,& tabris: alioqui in numerum furum sunt relegandi
s 1 Tertio qui per diaetas, siue pro diurna mercede aboraui, non pio bona parte diei uacent octo, sed i . horis
318쪽
horis statutis, ad suas operas pergant: nec ante hora debitam ab opere recedant: Peccant grauiter qui seiaeus iaciunt, digni quibus statuta denegetur merces. Peccant & illi,qui conuentione cum aliquo facta ad alium se conserunt, deserentes illum cum quo prius
7 et Quarto peccant qui ex avaritia diebus dominicis,&festis, agros colunt,calceos, & uestes cossiunt,& alias operas agunt, extra imminentem necessitate.
Sic enim praecepit Deus Exodi uigesimo, Sex diebus L . zo
operaberis,& facies omnia opera tua . Septimo autedie Sabbatu Uni Dei tui est. Non facies oe opus in eo, tu,& filius tuus,& filia tua, seruus tuus, & anciula tua. Iumentu tuum,& aduena quis est intra portas tuas. Peccan t grauiter, qui filios suos, aut filias, ser. uos, aut ancillas cogunt diebus dominicis ad huiusmodi opera seruilia, maxime cum nulla hoc exigit necessitas,sed tantum propter auaritiam . 8 4 Quinto peceant, qui artem exercent prohibitam, etiam in casu necessitatis. Non enim licet mala arte μuictum sibi comparate. ueluti diuinatoria, per sortilegia, maleficiat, aut qualibet alia. Stulti sunt praeterea, qui in arte Alchim istica omnia sua expendunt,& in quaerendo quintam essentiam ad extremam usque senectutem laborant,& omnem suam perdunt substantiam: digni profecto qui laceri, Sc nudi in misera paupertate finiant uitam. In malarum artium classem relago meretricium, laenocinium omnemque gnatho. num,& parasitorum chorum. Ut
9 4 Sexto artem mendica di robustis & ualidis uiris, x mulieribus omnino illicita censemus, qui a magi stratu cogendi sunt ad laborem, & quotquot gratis alienum panem in octo manducare cosueueruta
quum Paulus etiam labori praedicationis intentus dicebat . TheiI 3. Non gratis panem manducaui et mus ab aliquo, sed in labore & fatigatione nocte, ac die laborantes, ne quem uestrum glauaremus. Erat tamen ei licitu non solum accipereiuerumetia pete
319쪽
re temporalia a quibus praedicabat, quod&seeit a Philippensibus, licet ab aliis nihil petierit. Proinde
religiosos mendican tes non damnamus,quod temporalia petant a seculata b. Nam nil petunt, nisi quod ipsis debetur. Si,inquit Paulus, spiritualia uobis seminamus, magnum est si carnalia uestra metimus Et diis ordinauit ut qui euangeliu annuciant,& de euagelio uiuat. Censeo certe impios esse,qui coqueruntur de onere, quod nimirum dicunt a Religiosis Mendicantibus sibi inferri, si deessent, summis precibus. datis opibus uocarentur, ipsi se non in uoia miserunt in urbes. Habitauerunt in solitudine primo, ubi laborantes,& Religioni inseruientes omnia abunde habuerunt. Inde uocati sunt in urbes, & oppida, ut uel solo testimonio Religionis, ex eplo Religionis,& doctrina,alios in saeculo adhuc uersantes Christianae uitae commonefaceret,& simul promissa sun tillis alimenta, ac uitet necessaria, na qui altari iunco. 9.b seruit, de altari debet uiuere.Qui ergo illis petetibus pane, uel necessaria denegat, quu pr stare potiniuria inseri,& promissis no stat,& bonis se inimicu eL . se ostedit. Dicat aliquis. An habet literas horsi pro missotu sicut perfidi semper rogat. At quid opus est literis,ubi res ipsa loquitur ubi fidei seruandae,& uirtutis colendae ipsi auctores loquuntur Sed quod Deo,& his fratribus denegant, id tande Diabolo, infidelibus,& lorarijs persolue cogunt ut, facientes iacturam animae.& corporis & rerum suarum. Germanicae aliquot ciuitates expulerunt fratres paupertatem professos,& quid promouerunt inihil, nisi quod sperantes sore diuites, ipsi ciues fetusti sunt pauperes,& semper egentes, litigantes, mercantes, animam lucro uenderes oberrant. Ita paupertas a fratribus Religiosis ciuium causa suscepta, propter ciuium in gratitudinem, dc impietatem redundauit in ipsos ci ues,& simul inuexit cataclysmum uitiorum Fratres uero alio commigrantes non eguerit, sed facti sunt. ditiores, quam prius erant, exercitati in patientia, Deo
320쪽
eius quaereret pane, ait propheta. Hi fratres no quaerunt pane, sed petunt, sicut Christiani hominis est . petere pane. Hoc in oratione dominica discimus,duo ramus Deo, ut det nobis panem quotidianum . Et scriptum est, peteti dabitur. Si no essent petetes; quis daret & quid daret alioqui obtuderet uel offerret, nodaret. Qui ergo eos putant quaerere panem, &sic In iustos uocant, panemq; negant, uel necessiaria petita certὰ sibi ipsis iniuriam inferunt, se seducunt, iniusti & iniurii sunt erga petentes, efficiuntque se indignos Euangelio, Euangelii praedicatione, conseruatione, ac Christiana Religione: eoque rem deducunt hi impii, ut a Turcis, a canibus, selibus, & pediculis stipendiatis consumantur, uel ut impius interimat impium, sicut rerum euentus in multis locis iactarius ipsa luce demonstrauit. Ne autem diutius, uel surdis forsan fabulam occinamus, aut canibus sanctu demus, satis sit admonuisse omnes artifices, &s culi huius diuites, ne fratres paupertate pro sessos necessariis, debitisque uitae huius subsidiis defraudent, ne i niurii sint in Religiosos, sed ut hos honorent,& ab his se institui patiantur. Nam si non sunt tam sanetis uitae, sicut multi ab eis exigunt, cogitare
oportet, quod mirabilis Deus acuendo cultro non acutum dedit cultrum, sed habetem cotem,& secandi prorsus exortem. Ita rudibus expoliendis rudi ore opus est instrumento. Quando uero culter acutus est, non requirit cotem, no tamen ideo abiicitur cos,
ut quae usui esse possit, sed custoditur diligenter. Tu Mat. 13 uod super Cathedram Moysis sedent, & mandatuest populo, ut faciat ea quae dicunt. non autem iuxta opera eorum, nempe carnali a. Tertio ut constet