장음표시 사용
371쪽
Videte enim uocationem uestram fratres. quia nori multi apsentes secundum carnem, non multi potεtes non multi nobiles, sed quae stulta sunt mundi elegit Deus,ut confundat sapientes: & infirma mundi elegit Deus, ut confundat sortia ignobilia mundi Se contemptibilia elegit Deus,& ea, quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret. ut non glorietur omnis caro in conspectu eius. etenim maximi amici Dei suere Agricolae . nee mirum hoc. Christus quidem suu patrem dixit esse Agricolam. Adam accepta promissione extitit Agricola: tum Cain antequam fratrem suu ovium pastorem occidi siet. Seth uero: atque huius posteri omnes etiam Agricolae suere, ut patet ex eo loco Geneseos, ubi habetur de Noe, quod iste consolabitur nos ab operibus , & laboribus manuum nostrarum in terra, cui maledixit Dominus. Porro Noe uir Agricola, egressus ex arca coepit exercere terram,& platauit uineam, bibensq; uinum inebriatus est,& nudatus iacuit in tabernaculo suo. Sem uero bene ductus etiam Agricola suit, ut & Iaphet: nimirum qui in tabernaculis illius habitaret. Tabernacula. n. Agricolarum erant. Nam Noe Agricola nudus iacuit in tabernaculo , & de Ismaele Aglicola dicitur. Hic erit serus homo, & manus eius contra Omnes,& manus omnium contra eum, & e regione uniuersorum fratrum suorum figet tabernacula, E t dicitur in Cantico de filia Israel: pasce hoedos tuos iuxta tabernacula pastorum. Hieremias etiam dicit. Tabesnacula eorum,& greges eorum capi ent. postea miliates sibi secerunt tabernacula, & pastores peregrinantes. Quin etiam posteritas Semi Iaphet Agriculturam exercuere, praesertim boni. Thare enim de terra H ut Chaldetorum ubi uillicus suisse uides teste uocabulo Hur, quod agrum conductitium notat cum suis luit in terram Haran .suit haec terra Haran uicina habitationibus malorum, uenatorum, di similium, ae quasi in finibus posita. Hinc quoque Abraham filius Thare sugit confluentium malorum coismertia
372쪽
mercia cum Loth, & Sarai Vxore, eum liberis,& oi substantia usque in terram Chanaan, quae est pertingens ad mare usque inde in Aegyptum, ubi ei fuerutoues, ues,& asini,& serui,& familiae, δcasinae, &cameli. Facta est rixa quoque inter pastores gregum Abram & Loth.Vnde terram diuiserunt. Abram liberandi Loth causa, numerauit expeditos uernaculos si 'λ suos trecentos decem & octo, de persequutus est eos
usque Dan, dc diuisis sociis su per eos irruit nocte, percussitq; eos, dc persequutus est usque Hoba, Isaac etiam Agricola fuit, de filiam Agrieolae duxit. Iacob dc Esau etiam Agricolae suete, ut 8e horum filii. Do--s- Dee Ioseph venditus . tandem Aegypto prςficitur. Moyses pauit oves Iethro soceri sui facerdotis Madian,cumque duxisset gregem ad interiora deserti, uenit ad montem Dei Oreb. apparuitque ei Dominus in flamma ignis. Sie pastori Moysi uillico Deus apparuit,& hunc elegit ad defensionem suorum hominum Israel Agricol arum . Hi per deserta Sc Agriculturae dediti petiuerunt a Deo duces dante terram promissionis lacte& melle fluentem . Gedeon haud rudis. c. dubiE Agricola fuit. nam cum exeuteret & purgaret
frumenta in torculari,ut sugeret Madian, apparuit ei Angelus Domitii, & ait. Dominus tecum uirorum
sortissime. Paulo post respexit ad eum Dominus &ait. Vade imae sortitudine tua, & liberabis Israel
de manu Madian. Scito quomodo miserim te Booz Ruth.a.
Agricola suit, in cuius agro Ruth spicas collegit, Sc ct i.
multas hordei mensuras ad Socrum deserendas accepit. Populus quoque Israel adhuc agros colebat uni- 1.Reg. suersus, donec regem peteret, dc Samuel iussu Dei ei diceret, quod Rex agros,uineas, oliveta optima tollet,&dabit seruis suis. sed & segetes uestras,& uinearum reditus addecimabit, ut det Eunuchis & famin i. Reg. oris suis. Saul itaque filius Cis agricolae quaerens asi nas patris factus est Rex. Deinde David pasees oues patris Isai Bethlehemitae agricoIar in unctus est iu Regem,& Deo semper placuit . Elias reperit Eliisa
373쪽
filium Saphat arantem in duodecim issgis boum, di
ipse in duodecim iugis boum unus erat; hunc secit suum ministrum,& prophetam Deo ita uolente. Naboth quoquc Agricola uir iustus suit. Iob quoq; uir simplex, reetus,&timens Dominum pastor a rq; agricola fuit. Natiuitas uero Christi ipsis pastoribus ab Angelis omnium primo annunciata fuit. & pastores statim ui sitant eum, Christus autem piscatores, qui ad rem rusticam etiam spectant, Simonem & Andream fratres, Iacobum, & Ioannem filios Eebedaei etiam sta tres ad apostolatus officia uocauit . Si Pontificum schae das excutiamus, occurrent haud pauci agricolarum filii, ut Sylvii, adriani ,. Sylvestri, etcet. Cyrus uero Persiarum Rex, priscique Imperatoris romani agricolae fuere. unde Fabii, Lentuli, Pisones, Cicerones, Vitelli, Portii, Serrani, Appi, Scrophae agri eo larum nomina tri uphali dignitate honorata sunt. De his ita Valerius Maximus prodidit. illi etiam, inquit, praediuites, qui ab aratro accerseban tur, ut consules fierent, uoluptaris causa sterile atque aestuosissimum pupiniae solum uersabant, delitiarumque ignari uastissimas glebas plurimo cum sudore dissipabat. imo uero quos pericula reipubl. Imperatores asserebant, angustia rei familiaris quid cesso proprium nome ueritati reddere, bubulcos fieri coegit. Romulus& Remus, Diocletianus, Iustinus Regem Imperatores pastores atque agricolae recensentur. Arcades mortalium omnium antiquissimos se uenditantes pastores & agricolas fu i ne scri pia auctorum testatui. Pan Deus Arcadiae curat oves oviumq; magistro S. sara ei prothea,& apollinem pastorem admeti regis Thessali et fatentur, una cum Mercurio,& argo, qui uacca Io custodiuit, His Daphnis celebratur. phrygii agricolae & pastorem paridem, Priamum, AIachisen, Endymionem, Polyphemum alii agnoscunt, ut& Polyarnen, Polymelam,Polybolon, Damonem, Alphaesboeum. Virgilius suum Tityium, Corydonem, Damoetam, Meliboeum, Menalcam, Mopsum, Silenum,
374쪽
III Thryrsinque celebrat, qui gloriatur quod suo earmiane Musas pastorum cecinit, & Agriculturam docuit. Numidae, Georgi, Scythae, Nomades hanc uitam sequuntur, nullam aliam uolunt. Quum igitur natura Iis , antiquissima, & Deo sit chara haec uita, quae est Agricolarum, pastoralis , ac uillatica, libenter is, qui uiribus pollet, uelit hoc genus uitae sequi. Magis autem laborare uelit, ut elicius Omnia respondeant. Quum Imperatores agrum colebat quinq; iugera integraria miliet abunde tussiciebant,& diuitias praestabant. postquam seruitiis negotium permissum maxi.
ma lati sun dia non fuere satis: illi spote sua iaciebat, ει diligenter, quae haec ne, coacta quidem attrectant, idq; frigidὰ, si inceperint: unde terra indignata non reddit laboranti gratiam. Regum cura occupata suit non solum hoc. exercitio, sed libris etiam quasi artem
complexi sunt. ut Hiero, M itridates, Philometor, Attalus, Archelaus & duces ut Xenopho. pqniis, Magus, D. Syllanus, Cato, Plinius,&ante huc Cor. Celsus,& prius adhuc Ter. Varro. Quod si tanti uiri d lectati sunt re rustica, quid in hodie Agricolae ea amplectentur, & in ea sedulo laborare uelint profecto sciant, possint,& uelint laborare in bono agro, infinita commoda percipient. Martialis inter Beatitudinem refert id, dum ait. Plan ingratus Me focus perenni . .
Honeste autem uictum ex cultura uillicus percipiet, si bene laborauerit inserendo, & metendo. Qui parce seminat parce metit: quae enim seminauerit hos mo, haec& metet. Huic igitur primae parci potest ad 6βlg. 6. iungi altera, quae docet quod uicinum ceu fratrem suum diliget Agricola. Nam tempore messis, inquisi Cicero, citius uicinum, quam fratre iuueris. Et Horatius canit recte. l . Tunc tua res agitur inter cum proximus ardet. ψ q. Inde celebri prouerbio locus cessit. Aliquid mali propter uicinum malum,& aliquid boni propter uicinum bonu. Monet Hesiodus quaerendu esse bona uicinum
375쪽
vieinum profecto id eurae esse debet agrieohe,& bt no patrifamilias, ut bonam habeat familiam, & huic
bene praeesse nouerit: tu ut bonos habeat uicinos, iccultis pi E& familiariter uiuat. Multa incurru ut tempora, quibus uicinus bonus omni auro est utilioris quare multis officiis, & obsequiis uicini sunt deuincieda: Huius certξ causa olim apud Athenienses fuerunt Sysitia, Prytanea, Sacchanda festa, Bacchanalia& uaria conuiuia: apud Romanos Saturnalia, Opatia,& his similia. Porro agricola no solum benignus erit erga suos uicinos, sed assumet ad conuiuia. lac in Exodo habetur. Assumet uicinum suum, qui coniunctus est domui eius, iuxta numerum animarum,quae
suffieere possint ad esum agni. Et Tobiae octauo habetur, qd Raguel praecepit epulas praeparari uicinis suis 3 Prouerbia dictitat, quod melior est uicinus iuxta quam frater procul. Tantum certe iuris debetur ut ITeino. Tertia pars admonitionis dari potest hospitalitatis commendationi, quae magis bonis agricolis incumbit, quam.ulli mortalium: quo certὸ nomine multi, se in s ices existimat hodie, quod peregrinos hospitio excipere cogutur,&milites Regiae maiest. in aedibus fouere. Contra reputandi uidentur stolidi qui id pittat,& scelices quod peregrinos recipist. Nalegimus Calabros, Graecos, plurimatq; alias gentes ius hospitii sanctum Se inuiolabile conseruasse, discedentibus uaria dona tribuisse,& fructus in solatium Itineris. Quςm monasteriis uestigia hospiti talis r
stat,ea naturali debetur legi atq; utina hoc opus misericordiae non adeo elaguisset in Iacris monasteriis. Propter malignitatem quoq; erga peregrinos, nast tur exacerbatio, ut plus noceant, quam prosint: quia
beneficio prouocati beneuoletissimi possent haberi. Est au te praeceptum, L a Paulo pluribus locis in cuia catur Hospitalitatem, inquit, ad Hebraeos, nolite obliuisci:per hanc enim placuerunt quidam angelis ho-8 spitio receptis.1 Quod si ad Reipub. administratione uocen tur, parati esse debent arma sumere pro aris
376쪽
AD AGRICOLAS. 27 di se eis, pro templo & fide Christi defendenda: aut si possint consilio iuuare, uel opibus, id sedulo agant.
Α Villa in Senatum uocati Curius, aliique senes libeter affluere,& uictis hostibus triumphos patriae retulet ut: Attilium autem, qui ad eum accersendum missi erant a Senatu ad imperium populi Romani suscipiendum semen aspergentem uiderunt: Sed illae rustico opere attritae manus salutem publicam stabiliue runt: Ingetes hostiu copias pessian dederunt: quetque modo arantium bovum iugum rexerant, tri uphalis currus habenas retinuerui. Nec suit iis rubori eburneo scipione deposito agrestem stivam aratri repet re. Potest pauperes collari altilius sed multo magis docere locupletes, quam non sit necessaria solidς laadis cupidini anxia diuitiarum comparatio haec igitur exempli loco breuiter adluxi, videor satis admonuisse uillicum, uel in opere rustico uersantem, ut i bolet strenue, suos familiares, uicinos, hospites,& totam patria iuuet, ut hinc christo uiuat, & ui ta aeternam possideat.
Remissiue iuxta ordinem librarum nereris o noui Testamenti. Genes.
377쪽
, Nunquam sine militum usu homines commode potuerum timere, O ne aureis Tudem temporibus, contra qua Po tae existimant, ct contra quam Historiographi tradunt damuratioribus bH eorum instrumentorum. et Quare Hatim a temtore Adami enatastini bella O milites.
3 Boni semper ad sui defensionem habuere militer Militer efficiunt, qui bonis assunt, ut magis in pace uis
s Milites necessarii siunt bonς Reipub.nee improbandi in Repub.christiana. Militer
378쪽
A D MILITES. 17ss Milites in Rep. christiana quomodo segerant. O primis
7 Milites debent imperare propriis affectibur, ct actionibus ita ut hominibtir malις timorem incutiant, rebelgibus poenam infligant, bonos defendant,vel ut D. Ioanntis ait,neminem iniusto timor e percellant, malor puniant: ut a tem malos recte puniant debent nouisse rem milita.
S Milites ut possint praeualere uiribur contra impios, debenosi elum habere in deo, ct hunc orare. Mibter non percutiant aliquem, n i si iniustum. a o Milites pro iustitia debent certare. 1I Militer iustitiae defendendae causa non debent tutatiam inusia re molare.
1et Militer ab impiis non resistentibur, sed se dedentibur, tributa ac piant,o ex iEorum bonis, ac laboribus alantur, innocentibus pareant.13 Prudentia consilio debet geri omne beEum.1 Militer non debent ulti tierbis uel de raetionibus iniuriam inferre.
Is Milites debent esse contenti stipendiis suis. i 6 Milites uiuentes secundum doctrinam D. Ioannis quur Beati funi3 17 Militer summa diligentia studebunt non facere iniuriam
Beatitudini sitiae lacrae milιtiae, pem quam regnum caelorumσentum enumerantur itaque abusus uitandi. 18 Enumerario eorum pener quos est praecipua administratio rei bel7kr,ut intestigatur, quomodo hi praesint, milites reliqui bis obtemperent. Is Milites sicut non debent rapiendo stipendia siua a Gere, ita quoque multominui ea debent prod gendo inAtilito con iumendoq; in v ur malos expendere. to Max ime improbatur lusius aleam: m,quo Diliter pleΥumque sua Hipendia inutiliter decoquunt, ct psea mutata mala faciunt simul ludι probati recennentur , qui militibus sunt mandandi, quo tempore a bestico ex titio
379쪽
ii Nee minus uituperatur improbitas, auariti aut potiar rapacιtas,maxime eorum, eius stipendia militum inuertum.
uel sibi defateam, ac suum Regem,seuor duces, nimirum Rempublieam chrisianam extorquenda malis modis immeritum stipendium)defraudant. a,YEquet uero sive militibus Respubliea constare potest: quemadmodum corpus humanum nequit sine manibus benὸ subsistere, nec ulla domus sine ministris. Quamobrem nihil moueor auctoritate Ouidij aureum saeculum deseribentis , ubi
IX'n galeae,mn ensis erat,sine militis usu Mostia seeurae peragebant otia genter. Irin tuba directi,non aeris cornua flexi. Nam si consideremus ereationem rerum naturalium, quam saetae literae Genesim uocant, inueniemus omnia animalia ante hominem fuisse creata, etiam illa, quae ad homnis defensione nata uidentur. ut potissimu sunt canes, sed omnia creato deus mox homini subdidit,se enim Dauidean it. Omniam biee isti sub pedibus eius, oues , boues uniuerses,& pecora capi, uolueres coeli,& pisces maris, & quae perambulant semitas eius. Itaque homo ad sui defensionem satis multa animalia habebat, donec multiplicato humano genere eoque inter se dissentiente bonis bonis opus esset subsidio bonorum ad sui protectionem. Nam Cainus, filius Adami malus, protinus contra Abelum uere nobilem insurrexit, hunc occidit. Unde credibile est inter ipsos posteros Caini ex mala progenie natos, continuas eaedes, & bella extitisse. Scio nullis historiis hoc doceri posse certis, multis tamen ut id credam coniecturis ac argumen. tis inducor. Primo quia fili j imitantur naturam, atque institutionem patris, ut huc non inepte accommodari possit illud Horatii. lib. q. Ode. 4.
Fortes creantur fortibus,ct bonis.
. Est in iuuencis, en m eruis purum
380쪽
- Progenetrarit aquilae columbam.
Doctrinam sed uim promouet infam,
Rectique cultus pectora roborant, Vtcunque defecere mores, Deriorant bene nata culpo
Imo illud in prouerbiis tritissimum est: quod mali corvi malum est ouum. Quamobre quum Cainus esset malus pater, quomodo potest habuisse honos filios Z quomodo pugnax non progenuisse potest pugnaces,& milites Possemus allegare iteritatem Euagelicam, quod mala arbor non potest bonos sacere fructus. ita malus homo, & miles,quid quaeso alios filios generaret ut naturaliter loquamuro quam malos & milites Ad huius rei probationem facit,quod ipse Cainus tadem a sua posteritate occisus esse nar Aratur. Lamech enim dicitur illum interfecisse. quo- sic niam occidi, inquit Lamech, uirum in uulnus meu,& adolescentulum in liuorem meum, Septulum ultio dabi tua de Cain, det amech uero septuagesies septies, tum quod Caini posteritas,ut filius Lamechi ex Sella uxore genitus, nomine T ubalcain suit malleator, & faber in cuncta opera arris & ferri. Vnde conuincitur error eorum,qui scribunt, sicut Plinius testatur, quod Lydus Scyta primus docuit aes confare,& temperare, id quod Aristoteles etiam prodidit. Theophrastus asscribit Delae Phrysi, tum qnod Chalybes primi inuenerint aerariam sabricam, uel lut alii dicunti Cyclopes. Hesiodus dicit serrum, serrique fabricam in Creta in uenisse eos, qui dactyli Idaei uocantur,alii & hane Cyclopibus tribuunt. piaelium Afri primi contra Aegyptios fecisse sustib.
narrantur,quos uocat phalangas. Iustinus uero di-
cit quod Ninus primus intulit bella finitimis,& rades adhue populos ad resistendum perdomuit usq; ad Libyae terminos,mox fatetur, quod suere quidem temporibus antiquiores , Sesostris rex Aegypti, de Ichyliae Rex Tanais, sed longinqua, non sinitima