장음표시 사용
391쪽
pti sunt repromissiones, obnirauerunt ora leonum. extinxerunt impetu ignis, effugarunt acie gladii: eo ualuerunt de in firmitate, sortes facti iunx in bello. D. Augustinus scribit Bonifacio comiti Roman se, ut in Deo confidat: atque ille sic se uictoria potitum rescribit contra ualidos hostes. Noli ad haec, scribit, existimare neminem Deo placere posse, qui armis bellieri ministrat. In his erat Sanctus David, cui Dominus tam magnum perhibuit testimonium. In his etiam plurimi illius temporis iusti: in his erat sanctus ille Centurio, qui Domino dixit: Non sui dignus ut in
tres sub tectum meum, imo, ut contra quinque Hae reses scribit: Certanti donabit uictoriam, qui certandi dedit audaciam. Non ergo nos hostium turba,nota bellantium forma, non quasi fulgens vitrea nos te reat armatura: Goliam magnum,robustum,armis tetr: bile,ingentiqtie turba munitum. David solus, paruus, atque inermis uno lapidis imi prostrauit, tot que Allophiloru castra turbauit, atque fugauit. Haec ille. An ne Moyses cantat sic: Gomodo persequeb tur unus mille, Ic duo fugarent decem millia Znonne ideo, quia Deus suus uencsidit eos,& Dominus co clusit illos. Non enim est Deus noster ut dii eorum, oe inimici nostri sunt iudices.Milites ergo ut sint ui . . etoriosi, debent in Deo fiduciam suam collocare nouisse Deum, & huius mandata,& sic uidete quid possint. Nam si hoc fecerint, n unquam Deus illos des unquam concutient aliquem, nisi quem uincer, hoc est, nisi quem concutere possunt. Alterum est, ne quem concutiant nisi quem debent percellere , aut pulsare, iniuriim nanque, dc uim inserentem repeialere debent. Ideo sic legitur Numeri decimo tertio.
Hostes uos sentiet Madianitae: quia & ipsi hostiliter egerunt contra uos. Et in libris Regum habetur. Dia David ad Philistaeum. Tu uenis ad me cu gladio, de hasta, & clipeo: ego autem uen io ad te in nomine Domini exercitium, cui exprobrasti hodie,
α dabit te Dominus in manu mea. Sed enim ipse a Dauid
392쪽
Dauid uicit illum , atque occidit, Sic Iudith Holo-sernem inuasit , occidit .: Vim enim ui repellere licet, ut Cimm in orat z pro Milone docet: estquero ea lex nRturae. ti Inde Milites debet iniustos pul- sare,& ip ivstula certare.Sie enim Ecclesiasticus serio *ςς φpsit.Pro iustitia agon irare pro linima tua, α usq; ad mortem certa pro iustitia, & Deus expugnabit pro te inimicos ituos. David etiam sic canit. Exultabunt sadicti in gloria,litabuntur in cubilibus suis. Exulta Pstiones Dei in gutture eorum, &gladi jancipites in manibus eorum , ad faciendam uindictam in nationibus, increpationes in populis, ad alligandos Reges eorum in compedibus, di nobiles eorum 2 .as in manicis serreis. Deus, ipse praecepit Moysi .nt principes populi Israel ob idololatriam & iniu- sitiam tolleret, &suspenderet contra solem in patibulis quo serox ipsius a populo Israel auerteres. Sic Iosue contra impios Reges bella gessar, α uictos ce- ERG. TFpit,suspenditq; plurimos. Apud Ezechielem se legi-aur: Dominus loquutus pro eo, quod plausisti ma-tuM percussisti pede,& gauisa es super Israel: Idcirco ego extendam manum meam super te, & tradamae in direptionem gentium. & paulo post: Pro eo qdfecit ultionem Idumaea, ut se uindicaret de filiis Iuda, peccauitq; delinquens,& uindictam expetiuit decis, extendam manum meam super Idumeam.&c.
t i 4 Tertio sciat miles, dc si pro iustitia pugnat, aut ut
iustitiam tueatur, aut malos puniat: non ideo ipsam . iustitiam uiolathuel quicquam inium agere debet. Sic nanq; Deuteronomij secundo legitur, Transibitis per terminos,fratrum uestrorum filiorum Esau. Videte ergo diligenter, he moueamini contra eos: cibos emetis ab eis pecunia,& comedetis, aqua emptam haurietis, & bibetis, Rursus illud praeeipitur Dint. 13 Deuteronomi j. 23. Quado egressus fueris aduersus io hostes tuos in pugnam, custodias te ab omni re ma-Ja.Adde & illud Deutero. 1 o. Si quando accesseris ad xxpugnandam ciuitatem, offeres ei primum pacem:
393쪽
si reeeperit, Se aperuerit tibi portas, cunctus popuIus qui in ea est, saluabitur,& seruiet tibi sub tributo: sita aut scedus inire noluerit, & ceperit c6tra te bellum, oppugnabis eam: cunq; tradiderit Diis Deus tuus illam in manum tuam, percuties oe quod in ea masculinu est, in ore gladii, absq; mulieribus'& isantibus, iumentis& caeteris quae in ciuitate sunt, oem praeda exercitui diuides, & comedes de spoliis hostium tuo 'l rum, quae DBs Deus tuus dederit tibLDe iis aut ei uitatibus, quae dabuntur tibi, nullum oIno permittes uiuere, sed interfices in ore gladij Hethae si uidelicet& Amorrhaeum,& Chananae um; Pheresaeum,& Ηeuaeu,& Iebusaeu,sicut praecepit tibi Diis Deus tuus. D. Augustinus quςstione uicesima secunda super Ioannem se scribit. Et hic istarum septem gentium terram esse promissam in haeredi tatem, quam debellatis eisdem usq; ad internecionem getibus Ilraelitae poc
γ di s derunt,mam sestum est. Caeterum enim quae longinquius extra ipsas gentes inuenirentur, uoluit fieri tributarias eorum, si non resisterent: si aut resisterent, ipsas etiam interfici,& in perditione dari, exceptis p coribus M quae in pretdam possent uenire. Adeo haec Deus obseruari uoluit, ut ea de causa Saul suo officio rursus mouerit. Paenitet me, ait Diis, quod constituerim Saul Rege, quia dereliquit me , & uerba meano I. D. Is . impleuit. Na Saul no occiderat captum bello Agag Regem Amalech, peperceratq; optimis gregibus o uium,& armentorum. Porro in lege habetur. Qn obsederis ciuitatem multo ipsi&munitionibus circun dedetis ut expugnes eam, non succides arbores, de quibus uesici potest, nec securibus per circuitum de- hes uastare regionem,qm lignum est, & non homo,
nec potest bellantium contia te augere numerum. Si ' . , . quae uer ligna pomisera non sunt, sed agrestia, Si in caeteros usus apta, succide, & extrue machinas donec capias ciuitatem, quae cotta te dimicat. Ecce ora
plene descripta sunt, quae bonus imperator in bello debet facere.& quae miles eius imperio subditus. Suis
394쪽
anam quidemi iustitiam uult Deus ubiq; sertiari, primo ne fratribus & sororibus noxa ulla iseratur, quununc Catholicus sit Catholico militi frater qui defendi potest Z quo modo excusariὶ quod miles tam est iniquus contra suum fratrem, ut no solum hospitio receptus, sed etiam adiutus,adhue plura sibi uelit tribui,graus uult sal, oleum, lectos, cibum,& potum si obtinere potest. Imo miles pro Catholica Ecclesia cer tans fratri suo, utpote qui Catholicus est, eunde patrem coelestem, eandem scilicet almam matrem Eeclesiam habet matremὶ nihil obesse debet. Nam qui statri fatue dixerit,reus est iudicij, qui raca, reus Ge .hennae, qui xes p xoximi abstulem, quo suspendio dignus censebitur Nam 3 Esdrae sexto legimus,etiam, illos, qui non tribueren t ordinata ad usum sacerdo' tum scilicet statium, statim suspendio damnatos, suspensosq; ex lignis de propria domo ablatis. Nulla. igitur iniuriam in rebus auferendis miles Catholicus facere debet Catholico. Nam si in Euagelio prae-iceptum est, ut quis sit cum aduersario suo cosenties cito, dum est cum eo in uia, quanto magis debet esse x x consentiens cum amico. Α iterum est ut impij. si notesistant, sint tribu i r ij, & ex horum rebus ac laboribus Im peraror belli Princeps, ac milites alantur, α omnia consequantur necessaria. Nomine impioru intelligo Haereticos,Schismaticos,Apostatas, infido GH. Gles, ac Iudaeos: nam si Catholicus mordet Catholicum, si unus frater aufert alteri, loportet ut inuice coli sumantur. Qui igitur malos puniant milites,& illorum deditorum opera, atqι rebus utan tur: si uero se
dedere nolunt, oc idantur: & res oes in praedam cedant. Haec est lex Moysi, lex Dei, naturae , qme fructibus etiam terrae iniuriam non uest fieri, quatenus numerum hostium non augeat. Nunc prolidolor tane ratione sine iure incendunt aedes, monasteria, hortos, oppida. fructusque terrae infinitos . Sed qui haec faciunt, uere impii sunt. Dux Burgudiet nit illustri iasinus capto Monuolio, ubi pater occisus iuerar,
395쪽
pareendum esse contra multorum impetum flamis exurendum clamantium edixit Hlic usus elogio. In nocens utiq; est fabrica perpetratae caedis, uox digna
PrineipeChristiano. At barbarorum est liolum, Se immanium ciuite sine ulla ratibne ili aedes, arbores, herbas, & structuras. Propter'mali contagium ac so- mitem animalia una puniri non est mirum . Cicero. in Rethoricis ait. Nihil ess e crudelius,quam ut bes di tuere. Simile huic in ossie. primo LabeGTertium estia ut prudentia Meonsilio bellum geratur. Itaque milites agnoscant ordinem suunt. Nam quantum Ο Δ possit, nimis esset longum enarrare. Huius uirtute distinctio est officiorum,&constat quis praesit, sis obtemperet,α quo modo unietur eoncordia ex imperantibus & subditis, ut fiat uictoriar tum aciei ratio ordine perficiaturὶars tactice, uel ordinatiua diei' potest latine, si liceti in Imperatote & eo qui praeest. Cicero quatuordesyderat, scietiam rei militaris, uirtutem, auctoritatem & Delicitatem: in milite uel stipendi arro obsequium, patientiam inediae laborum, aestus,frigoris & incommodorum, disciplinam militarem,& robur ae sortitndinem pugnandi. Itaq; Pro - s. xo. uerbiorum Uscesimo dicitur, quod Gubernaculis trai o. χo.. ctanda saerit bella. Et,sequenti eapite.Ciuitatem --Prst.2I. tium ascedit sapiens,& destruetrer ut fidiiciet eius. Pro. 2 . Rursus capite uicesinio quarto. vir sapiens & sortis est,& uir doctus ,robustus,& ualidus: quia cu dispo Ecese. 9. sitione initur bellum. Adde quod Ecclesiastis non odihitur. Hane quoq; sub sole uidi sapientiam,& probaui maYimam. Civitas parua,& pauci in ea uiri,uenit contra eam Rex magnus,& uallauit eam, extraxitqι munitiones per gyrum, & persecta est obsidio, sed in uetitus est in ea uir pauper, &; sapiens,& liberauit urbem per sapietiam suam: & dicebam ego me Iiorem sapientiam sortitudine : Melior est sapien-Sap. c. tia, quam arma bellica. Itaque Sapientia sexto legi- Ecet. . riir. Melior est sapientia, quam uires, & ui prudens quam Bitis. Ecclesiasticus etiam inquit Certamen
396쪽
est inatum incendit ignem, & lis festirians emungit
sangmnc. Vegetius de re militari recte letipsit, Qui desis deraspacem praeparet bellum: qui uictoriam cupit , milites imbuat diligenter: qui secundos optat
euentus dimi het atte, non eam. Nemo prouocare, nemo audet offendere quem intelliget superiorem esse,spugnet. Ei postea Boni duces non aperto praelio, in quo est ἐti 'eorum uiae periculum, sed ex occulto semperat tutant, ut integris suis quantum possunt, hostes interimant, uel certe terreant. Itaq; etia inter hostes distordia tum procurare causas, sapientis est Ducis. Ordinaturus uero ac e tria debet antea prospicere, solen puluerem & uentum . Nam sol ante faciem eripit uisum. ventus contrarius tua flectitae deprimit; hostium ediuuat tela. Pulvis fronte congestus oculos implet at claudit. Haec mometo eo, quo acies ordinantur, etiam imperiti solent uitare. Breuiter tot stratagematibus opus est, quorum usus & peritia uictoriam potissimum procurat, ut uerum sit illud triuiale. Plus ualet ad ictum hostis esse sapiens, quam sortis. Milites itaque ut bene degant; hemine percutiant, nisi quem debent percutere tum tia mali dante, ad formam iustitit, & sapienter in omnibus procedendo. Hoe igitur paucis lassiciat Militibus; ut sciant, quod neminem debent percutere, Ic quomodo illud sit intelligendum, ut ordinationi Dei respondeant. Nam quae ad disciplinam militarem, de Rom. x arma pertinent, non sunt huius loci. Exposito ope- quam milites profitentur, descendam ad uerba hilitiuri, sicut diei potest a uerberibus ad uerba. Nouerint a Deo prohibitum esse nee debile, infirmum, pauperem, uiduam, pupilla despicere nee
pulsare: ita nee diuitem, aut eum cui opere ipso, atarnisve nocere nequeant, conuitiis falsis proscindere, salso crimine obtuere , ut sic bona eorum invadant: sed nulli mortalium milites calumniam faciam. Na.. sermo eorum sit Christianus, uel ut Christus praecepit ita sit ita di non non. Oportet Bauqι uirum Christianum
397쪽
stianum dicere ubique uerum , ppcis uerbum in promptu habere. Mentiri ad diabolico homines, diabolum pertinent. Boni igitur: miliws nunquam sint salsi testes, nunquam mentient ux, Dunquam lingua aliquem percutient, innocentem siue iuite pio ptet bona, siue pauperem propter inuidiam, inimici raianaq;. siue mediocrem propter aemulationem, con-Iencionemq;. Quid enim turpius est bono&hone so uiro, imo etiam militi adhuc,qua ut contraturam generositatis sit Sycophanta, sit diaboli minister calumniator. ut qui litibus pqr fraudes, & men dacia Innocentes prudens sciensq; uexat Nolo hic improbitates calumniae recensere; quet tantae sunt, ut malus ip ia i tus eo nomine exprim a s Calusitatqς alioqiu una hac opera uitia diaboli enumerMem. S., lomon inquit, quod linguam mendacem Deus odit. ivloyse* ex praecepto Domini habet, Non facies ealdniam pro et imo. Esaias clama i Recede procul a calunia. Prouerbiorum I . scribitur. Qui e lumniatur egen tem, exprobrat factori eius. Honorat autem eu. qui miseretur paupeiis. Paulo post illini uerό reser-xur .Qui calumniatur pauperem , ut gugeat diuitias suas,dabit ipse ditiori, & egebit paulo post: Dux indigens prudentia multos opprimet .per calumniam: qui autem odit auaritiam, longi sie0t dies eius, Hominem qui calumniatur animae sapgmnem, si usq; ad lacum sugerit, nemo sustinet. Non oportet itaque pauperem calumniari, non diuitem, sed pro tuenda in uetitate seruantem ueritatis decςrt re. Quia D. Ioannes sciebat optim , haec esse uitia peculiariami Iico uocas, quoia Hozre Putiare ponuniae a in invocentem . sic enim alia
Haud minimum iEud erit, ne te mi re rogatus bri Atideat mo ct sipulsetur, di mutet ira Audeat excublys praetori ostendere dentes, tu i
398쪽
Arep e oculor medico nupromittente relictor. Alterum annotat calumniae improbum uitiu Militibus familiare.
Et eradam dignum baerba, denumque evizir, Maiorum, citius fassium producere testem, contra paganum possis,quam uera tris entem,
contra fortunam armati, contraque pudorem.
Vetitas aut suadet militibus. ut ne innocentem pulsent: Nam si malum taedant non ipsi caedunt, sed peccata mali puniunt malum. Modo id fiat iuxta debitam disciplinam, nam iniussu patris Manlij filium pugnasse contra hostem, capitale fuit. Tum ne calu-niam faciant, hoc est, ne falsis dictis, factisq; , & imposturis aliquem circumueniant. Iudicet milites,qd peierando, falsa dice do, faciedoq; promereant', quot innocentes accusent, ut bona possideat, & salsis testimoniis rem obtineanti contra quidem ben E agunt si male agentes deserant, nam tum non produnt, non calumniantur ipsi, sed facta cuiusq; rem testatur, iuxta id quod sertur, opera eoru sequutur eos. Et, nemo de bono opere lapidibus obruetur. Enumerare licet hoc loco plurima exempla de militibus, qui calunia alios oppresserunt. Restat ultimii ut sint contenti nipendiis suis . Quoniam nemo militat stipe diis suis: unde ergo Reges &'Principes militant,quibus stipedium non datur, sed qui potius dant aliis 3 imo sua stipendium Reges & Principes habent apud fideles. . Nam illud emeitur in Ecclesia Catholica, ut Regi, uel belli praefecto suum stipendium, tributum, reiq;
partae partes tribuantur, no minus qtiam militi, habita ratione portionis, & laboris, atq; hoc stipendio suo contentus esse debet Imperator, Rex, Princepti praesectus belli, atq, alii ex ordine oes, si plura appetiuerint, aut inuasserint, certEitis naturae uiolauerint. Ideo apud Haereticos, apud infideles, omnia insida & infesta sunt: ille plurimum potest, qui uiribus praeualet: omniaque plena sunt semper Cedius Osuinis , dc errannidis , caeterum piis milites:
399쪽
qui animae suae euram habent,& Deo placent, eontenti sunt suo stipendio. Neminem concutiunt in iii nulli sycophantiam iaciunt, & certὸ strenui sunt I smilites .4 Quis enim miretur hoc modo admissos milites a D. Ioanne,& promissam talibus aeternam esse
beatitudinem primo quia iustitiae defensores gladiuiustitiae a Deo magistratui traditum vibrant ad malorum correctionem,& euersionem: ad bonoru protectionem,& eon seruationem, tum quoniam quotidiano uitet discrimine, milleq; casibus arduis, instacti, imperterritiq; contra mala obnituntur, augmenroboni gaudent, atq; huc omnia sua dirigunt,ut fidem, spem,& charitatem Christianam profiteantur, seruent, propaSent,& amplificent. Poenam maloruhominum iustitat:quia mali id cogunt, ut fides salua maneat,attamen dolent & animo contristantur, quum hominem puniri uidet: sorti interea animo, armisq; malos homines inuadunt, & prosternunt:
quia mali homines sunt Christi hostes , Christianae Religionis inimici, quos ut Infideles, Apostatas, Haeteticos, Schismaticos, malos Christianos, Omnes t'. quam Amorreos, Iebusaeos, Philist os & Hethaeos, exemplo Dauidis animo & armis Goliathum illum opprimentis,& Becatis,e medio tollere oportet. Vt aut boni milites talem malorum hominum caterua extinguant. aut saltem ab ecclesia Christi repellant, atq; arceant, quam uariis laboribus,operibus, instrumetis,armis, ingetibus Se heroicis uirtutibus opus si quis satis exprimere uerbis post etὶ Iam uero quis
bonus miles habebitur, nisi qui corpus habeat patiens inediae, uigiliae, sudoris, algoris, aestus, agile, robustum, firmisq; uiribus plusquam cuiquam credibile estὶ qui quoque animo sit sorti, inuicto, & ad res agendas audaci,uersato, ac solerti :qui se & uelit, α, possit uariis periculis exponere,atque certando superare infida & infesta tela inimicorum i Certe dum cosydero insentia pericula, incommoda,atque discrimina,quidus Christiani milites conflibantur, haud dubiis
400쪽
dubitauerim eos. qui pro nomine Christi arma induunt,atque decet tant, martyres pronunciare: quid enim est aliud uita Christiani hominis, quam militia Z quid deinde uita Christiani militis, etiam ex te na arma pro Christo induentis, de bella gerentis pro sancta fide Catholica, quam periculosillimum, a duum , plenum uirtutis exercitium, & martyrium Quis nescit Marturium esse actum quadruplicis uirtutis, uti sortitua in is uidelicet principaliter elicientis, Patientiat ut elicien iis consequenter, Charitatis ut imperantis, & Fidei, ut finis . Caeterum in bono Christiano milite haec quatuor insunt, aut saltem inesse debent, nimirum sortitudo, patientia, charitas, fides . Haec quatuor in Christiano milite acti nes suas exerunt,&manifestant.Quare haud dubiuest, quin Christianus miles, non solum qui spiritualis est, sed etiam saecularis, & qui extrinsecus arma induit armataq; manu iniuriam propulsat, Deo sit charus. Dum uero eo nomine incommoda patitur, conspicuus Christi martyr celebrandus est. Nam D. Gregorius in Homilia: Duo sunt, inquit, martyr ij genera, unum in publico: aliud in mente,& simul in actione. Itaque esse martyres possumus etiamsi nullo serro percutientium trucidemur. Optimi autem martyres, si persequentium iniuriis, & bellis amigi. mur,& dira patimur. Mori a persequente martyriuin aperto est, serre uero contumelias, & odientem dilige e martyrium est in occulta cogitatione. Sed boni milites Christiani, hi inquam, qui externa arma induunt, persequentium ferro percuntiuntur, ab hostibus Eeclesiae, ab hostibus Cniisti assiguntur pro Christo,& pontificiar Ecclesiue Christi defensione couitia serre patienter, opus habent: itaq; sunt martyres in corpore, sunt martyres in animo. Porro quod grauius est martyrium, quam quum possent comis modis uestibus tui, arma dura, rigida,& frigida induere quum possen t temperate degere, omnem in-xemperiem perferret quu possent esse in epulis, iei