장음표시 사용
421쪽
Nehemias magistratum admonuit, sie dicens. Usuras γε se. 1 ne singuli a fratribus uestris exigatis: nos redemia
mussia tres uenditos gentibus, & uos uendetis eos Ii t redimamus, non res bona est. quare non ambulatis in timore Dei, ne a gentibus inimicis nostris no- tbis exprobretur. ego, fratres & pueri mei commoda- ' - - uimus plurimis pecunias,& frumentum. non repeta mus in commune istud.aes alienum concedamus, Ut idebetur nobis reddite eis hodie agros suos,& uineas suas,& oliueta sua,& domos suas: quin potius & curnam pecuniae, frumenti, uini & olei, quam exigsiae soletis ab eis, date pro illis:& dixerunt. Reddemus nihil quaeremus ab eis, sicque faciemus ut loqueris.& uocaui sacerdotes,& adiuraui eos, ut dicta exe querentur: in super excussi sinum meum, sic dixi, E se i .' AS cutiat Deus omnem eum, qui no compleuerit, de do mo, deque laboribus sic excutiatur dc uacuus fiat: Rς spondit uniueisa multitudo Amen, dc laudauerunt
Deum. Inde ab ipso die praefecturae annonas non ex ςgi, non comedi, quae ducibus debebantur. Sed duces ante me sic populam grauauerat,& acceperant ab coquotidie in pane & uino, & pecunia siclos quadraginia. Sed & ministri eorum depresserant populum cilicet tributa exigendo. Ego id non feci propter ii,
morem Domini:quin potius de meo muros aedificaui, contribui, agros non emi, hospitio semper& m se excepi iudaeos,& magistratus centum quinquaginta uiros, & qui de uicinas gentibus accederent. Haec
ille: Quibus patet quam sit graue exigi re tributa iniuste: quinimo Deum imitati debemus, qui ut Iob un-
Iob. II. decimo dicitur, multo minora existit a nobis, quam nostra iniquitas meretur. Vnde Exodi uicesimo secit ris 1 i. do dicitur. Si pecuniam mutuo dederis populo meo pauperi, non urgebis eum quasi exactor, nec usi iris opprimes. Iam uero propter multas exactiones, tumultus , & uastatio Hierosolymae contigit. Itaque Esaias propheta dicit. Populum meum exactores sui
spoliaverynu & mulieres dominata sunt eis . Popu
422쪽
ae meus, qui te beatum dictit, ipsi decipiunt te, & uia
gressuum tuorum dissipant. Deus tamen illos adiuuit. Vnde capite nono Esaiae legitur. Iugu enim one. ris eius,&uirgam humeri eius, & sceptrum exactoris eius superalti, sicut in die Madian:quia omnis uiolenta praedatio cum tumultu,& uestimentum mixtusanguine erit in combustionem. Rursus capite decimo quarto ait propheta, quod Deus miserebitur populi sui, efficietq; , ut domus Israel possideat populos
in seruos, ancillas, capiet eos qui se ceperant,& subiiciet exactores sibi. Vnde libro tertio Esdrae dicitur. Inuentum est quod ciuitas illa ab aeuo regibus restitit,h om i nes .refugae & praelia efficientes: dc Reges sortissimi erant in Ierusalem dominantes,& tributa exigetes a Coei chria & Phoenice. Deus non exigit a nobis ultra quam quis potest. Nec tentat nisi quant si sustimere postumus :.quare ergo no exigemus inuicε plus quam quis contribuere potestὶ si exactor uectigalium imperauerit importunius, manui Dei madetur. Christus quide dicit, Date Deo, quae Dei sunt, & quae Cetsaris Caesari. Et Paulus etiam asserit, quod cui tributum, demus tributum,& cui uectigal, pendamus ue-etigal. Itaque tributum exigere, dare, imponere no est
contra legem Dei. Sed plus exigere quam populus praestare possit, hoc est lamentabile uel malum : Boni est enim pastoris tondere pecus, non deglubere. Qui
itaque exactiones uectigalium ac tributorum redi-m ut, illa ut quae sitim faciant, nonnunquam per sycophantiam extorquent num os , pauperes expoliant, ac plurima mala ui uehunt faciunt enim, quod no est constitutu a Deo,non ab hominibus: nimirum exigunt plus quam debetur. Sed si quod constitutum est mandato Dei, consensu populi, aequitatisq; causa publicani faciant, improbari non possunt. Hinc telonae apud Athenienses, quandiu in commune Rei p. popularis commodum laboraret postposito proprio lucro, eatenus honorabiles extiteriit: degeneres, pau Iatim ab antiquoru moribus co tepti, probrosissimi quet homines Mai. 'u
423쪽
homines sunt habiti. In Republ. Romana publica iii sunt summopere exculti primo. Cicero quoque eos
Reipub. neruos uocat, Reipub. maximum ac praecipuum firmamentum: tandem quum uilissimi quiqι inciperent fieri publicani,& dignitatem quaestui exponerent, facti sunt abi ecti sti mi : Quare in Repub. Christi si boni bene langantur hoc suo munere, possunt fieri salui: scilicet si no amplius secerint, quam ipsis tanquam magistratus minastris, & ea quae a magistratu imperantur, bona honestaque censentibus commissum, constitutumque suerit. Atqui hoc est, quod publicani didicerunt ex responso D Ioannis Baptistis praecursoris Christi,& ad Clit istum omnes 6 dirigentis. Nunc eigo audiamus quid ipse christus de publicanis proloquutus est Nos autem legimus eum disseruisse hanc parabolam ad eos qui persuasi se iustos, alios prae se contemnebant. Duo uiri ascederunt in temptu ut orarent, unus Pharisaeus & aIter publicanus. Pharisaeus stans ad se haec orabat. Deus gratias ago tibi, quod non sum sicut reliqui homines, rapaces, iniusti, moechi, uel ut hic publicanus. Ieiuno bis in sabatho,omni lim quae possideo, decimas do. At publicanus longe stans ne oculos quidem in coelum eletiare uolebat, sed percutiebat pectus suum dicens. Deus misericors esto mihi peccatori : Dico uobis, ni ciustificatus descendit in domum suam magis, quam ille. Quod omni faexaltans seipsu in , humiliabitur e & humilians seipsum , exaltabitur, Qimr autem iustificatus sit publicanus tria efficiunt, quorum primum est humilitas cum
contritione cordis: alterum fides in Deum omnipotentem & largitorem Christum: tertium confesso,& imploratio ueniae. Haec tria piablicanus ille prς- stitit, non ex se, sed Deo ita permittente: quia Deum qu rebat. admuante: quia sidebat, iustificante, quia opere ipso id exequebatur. Qui cu que ergo publicani uolunt iustificari insistant uestigijs huius Euagelici publicani. Primo humilient seie u Pio secto uidemus
424쪽
mus publicanos , uectigalium collectores, esse homines impudentissimos , superbos , audaces , im misericordes, auarissimos, fraudulentos , calumniatores. Horum exempla licet apponere si placet pli
perbiam : quia pecuniam tanquam reriam reginam uenerantur, & possident, cuius subsidio se coelum penetrare posse ex immant. Itaque si ab hac superbia discedant,& terram respiciant, cogitentque se, per pe' cuniam non nisi terram esse; puluerem,& in puluer Eresoluendum, haud dubie humiliabunt se, de misericordes atque benigni erga alios efficientur. pauperes iuuabunt diuites non calumniabuntur, nihil amplius exigent, quam quod constitutum eth. 8 borro humiliati pretieritorum malorum poenitentiam agant,& pectus suum pulsent. quoniam ca piditate habendi ad hoc officium accesserunt, & co- cupiscentia cordis insatiabili, hanc abiiciant, pulsent, explodant. Concupiscentia enam cum concepe rareb trirparit peccatum. Peccatum uero cum consumma - Ο 'tum fuerit generat mortem. in lege scriptu est, Non ' 'concupisces domum proximi tui, non desiderabis
uxorem eius, non seruum, non ancillam , non bo' uem, non asinum, non omnia quae illius sunt. Deu- Derit.
reronomii quinto legitur. Non concupisces, Eccle- Eccle. 9.sastici nono . Non zeles gloriam , & opes peccato. Eccle. s. ris: Imo autem dixit Ecclesiasticus : Ne sequaris in Eccl. 11sortitudine tua concupi centiam cordis tui: Et ali
bi sic ait, Post concupiscentias tuas non Cas,& a lio luntate tua auertere. Si praestes animae in concupiscentias eius, faciet te in gaudium inimicis tuis. Iterum, inquit. Fili in uita tua tenta animam tuam,& si fuerit nequam, non des illi potestatem. Qui ue- EGL 37ro concupiscetias refraenat, cor suum pulsat, ex quo oriuntur malae cogitationes malae cupiditates, dc uitia omnia. Cetterum publicani proh dolor non pulsare uoluitet tectus, sed adhuc dilatare: non enam r fraeuanz
425쪽
sraenant suas habendae pecuniae, possessionumq; proximi cupiditates . quin maxime dilatant quo plura habent, eo ampliora appetunt, duas habent in co de sanguisugas, quae dicunt, Affer, Affer. Atqui rectEHoratius ad Sallustium scripsit.
Spiriitim, quὰm si Libram remotis Gadibus iungas, O uterque Poen us Sertitat uni Domant aut spum, qui pectus suum pulsant, qui auaritiam, & concupiscentias pellunt. Nam multa petentibus,desunt multa: Bene est cui Deus obtulit parca quod satis est manu. Si ergo ben E agere uolui publicani, pulsent pectus suum, meminerint carminis Horatiani. Ego Vectigalia magna Diuitiasque habeo tribus amplar regibus, erra uod superat non est,melius quo in sumere possis cur eget indignus qui uam, te diuita, auares
Templa ruunt ant qua D m. cur improbe charae Non aliquid patria tanto emet/ris aceruo i.
Uni nimirum recte tibi semper emunt rest Et quod alio loco scri pii t. i ico P se te semper inops agitet uexetque cupid o, Drion pavor, O rerum mediocriter utilium θer.
Quae est hac doctrina sanior, quam ut quisque suuauarum pectus, sitim cupidum cor pulset: ne crescentem sequatur cura pecuniam, maiorumq; fames : ne haec uota Midaica quem transuersum agant, ne quisse Iudae exemplo Christum propter denarios pauculos prodentis, laqueo suspendere cogat. Nihil est aut extrinsecus cor pulsare, uesti meta scindere,& corpora affligere misi etiam intrinsecus & in cute pia affectio exoriatur. Ioelis secundo dicitur: Scio dite cor da uestra,& non uestimenta uestra, ait D fis omnipotens. ita pulsiste quidem pectus, sed prius expellit & expurga te uetus pectoris sermentum concupiscctiar
426쪽
tias scilicet.Inculcandum est a sit hoc praeeeptum diligenter ipsis publicanis: quorum multi mal Eperie runt. Vere etiam Ouidius dicit. habet etientur sordida praeda borr or. Licet hic attingere exempla publicanorum, qui misere uitam suam finiuerui. Nero quam plurimos sustulit. g tsi primo publicani in ordinem eq uestremerant ascripti, principes eius ac equitum flores dicebatuta. tame postea euilueru ni deprauatis moribus.
Nam mancipes, Scribae, & Libertini, uilissima mancipia seruitio exempta, facti sunt publicani , & qui uectigalia redimebant. Inter quos qui praerogatiua
obtinerent, adhuc mancipes dicebantur. Propter plurima furta, & fraudes, uariis publicani poenis sunt affecti ab Imperatoribus, Regibus, Rebus pubi .prin cipibusq; uiris. Vulgo etiam inferni & diabolorum Euangelistae nominantur publicani, & Vsurarii, Tabernarii,& molitores . Neque solum sibi perniciem ipsi publicani accersunt, sed etiam suae progeniet, ut
ad quam poenae redundant. Quamobrem merito suu pectus pulsare debent. & exuere noxiam cupiditate sallendi, habendi per fas & nefas rinduere benignitatem x iustitia, ne amplius exigant, aut accipiat, cipar est, ut pauperibus nulla calunia, nulla iniuria faciant. Hoc si secerin. & in Deo spem fidemque sua
collocauerint, misericordiam, & peccatorum remissionem petiuerint, qui potens est remittere petentibus debita, ueniam malefactorum haud dubie con sequentur, Sc redibunt domum iustificati. Hi itaque modi, quos paucis perstrinxi, optimi, ac ueri uidentur, quibus publicani obtinebunt eam gratiam, ut ad Christit m tuto,& secure accedant, atque in
Ecclesia Christi permanere possint, imo etiam cum ipso Christomenia accumbent, & honore non carebunt.
427쪽
uocabulo vocamus. Finanesarior activos.
et Quoi propter ingentia mala VHrariorum o Farner ato --m opus es durar remediis graui admonitione. x suare permissum Iudaeis ut exemcerent faenera, ct Vsi.
ram cum gentibus. 3 Iudaei illicite Vsuram exercentes In uarias calamitater inciderunt.
. chrisiaui quia in faenoritas ct Vsiuris imitantur facta
Iudaeorum , ideo flurimis quoqtie incommodis nexantur.
y urarii huius generis homines di culter admodum ab
428쪽
ab incaepto possunt dehortari. 6 Usurarii potius uirtutibus quam pecuniis acquirendis stis dendum esse cogitent,o maxime liberalitati. 'Vsurarii si uol unt Deo placere,non diabsto, debent relinquere sitias intras ct frauder. a VHrarii ibis fraudibus nil minus faciunt, quam si homi
' Respubl. praeclarae semper Foeneratores,ct Vsurarios expulerunt. xo Haereser una cum foenoribus, O usiuris inuaserunt Reqso.' . . Ir. Vburariistini tibique terrarum infamer. 11 VFurarissunt idololatrae.
a s si alii es usurarii pcrmissa Uura. 1 Trlox prophetae Daiud in diuino oraculo reddi-V tui: Qui non dedit pecuniam suam ad usura,& munera super innocentem non accepit: is habita Pla. I bit in tabernaculo Dni .Quamobrem veru est, quod . qui pecuniam suam dat ad usuram, & qui munera accipit, ut iustitiae desit, uel innocentiam opprimat, is nullo pacto potest habitare in tabernaculo Domini Dei, nec requiescit in monte sancto eius. Licet mirari, cur tam duram sententiam statim ab ipso procemio inseram. Sed quicunque nouerit cacoethicis,caerosisq; ulceribus opus esse sorti medicina: dc ut O- , uidius ait, Vt eouusredimans ferrumpatieris, ct ignem:
Arida nee sitiens Ora leuaris aqua . Vt ualear animo quicquam tolerare negabit si pretium pars haec corpore maius habet. Dura aliquis praecepta uocet mea, dura fatemur
Esse,sid ut ualear multa dolenda ferer. Equidem ut saluberrimam admonitionem, tanquam utilem,& expetitam inueteratis malis, si non curandis,saltem imminuendis, mitigandisque medicinam faciam, quatenus mihi licet tanquam rigidus
429쪽
dus uirtutis satelles, & durus medicinae ministereommodius pretis ri nequeo, si quidem boni mediet
officium est, ut misericordia cqvat, sicut Rhaetes inquit; ne dum affectibus inseruit,& lenitate quasi malo ad blanditur, uires tribuat morbo, & ut Ouidius
midi ego quod primo fuerat medicabile uulnur Dilatum, tingae damna tulisse morae. Imo leue statim ulcus negligetia uel lenitate redditur in curabile. Credo equidem laxitate disciplinae Christianae plurima mala ita altas nunc radices egisse, ut non queaut curari, nisi cruentus & immitis adhibeatur medendi methodus. inter quae principatu quoque non paruum obtinent cupiditates habendi pecuniam . quarum causa introiuer ut scenora,& usarae, mala detestabilissima. non enim sunt naturalia, non attificialia, sed uariae, uagae Prothei fraudes, dc
plusquam sophistici Elenchi: utpote quod ipsa ueritas conuincit Elenchos : sed usuras &foenora ipsa doctrina Christiana, quae absolutissimae ueritati innititur, non potest cxtirpare, quin opus est uirga, dc forsan ferrea. quanquam ubique in Ecclesia Iudaeorum abominabilis usura declarabatur, & praecepto a Domino prohibita erat: tamen hanc Iudaei certatima exercebant, ac adhuc hodie exercent. Nam quod cu. gentibus usuram exercere poterant, id cocessum suic propter iniquitatem gelium , etiam detinentium ea bona, quae iure ipso pertinebant ad Iudaeos. exempli gratia, bellum malum est : homicidium betitum est, tamen Moyses, sue, Gedeon, DauidiIosias, Centurio Euangelicus laudanturi& honestissimis rationibus impulsi bella gesserunt, atque multos occideIur. quid ita 'ut se, suos, amicos, suum populum, sua denique bona defenderent,de malos punirent, idςo ex mandato Dei talia perpetrauerunt, quae in aliis non possunt admitti. Α bonis enim ola bene gesta sunt, quum a malis quoque optima negotia mal Eseratur
bis ut dicitur, omnia inunda mundis,coinquinatis
430쪽
AD USURARIO S. de infidelibus nihil est mundum.sed inquinatae sunt , eorum mentes Sc conscientiae. d eundem Iodum
Ixidae quo tepore boni erant & uocaba lanchias populus Dei, hanc cum gentibus exercebaut ut etiam sine tu
ne bello hoc gentilitio bello commento ea suam gentium recto iudicio sua recnperarent atoue indgentes silo se ingulabant interea gladio. Non enim ita sa h' qii δμ4 ur debebant fallere ge.
Iaciat cum eo,a quo nihil sibi debetur, uel plus aua