장음표시 사용
411쪽
netis sunt Venatio,Equiria, Ludi Martii, qui sunt armorum,Gymnici, Palaestrici, Scaenici, Agitatores, Gladiatores, sphaerici ac similes theatrici. De his constat illud distichon. Ei lucta, ct cursu, altu is certame palaestra,
Haee bene conueniunt,sed moderata urris.
De his Cicero quoque intellexit, ut in quibus no Iucri, sed uirtutis est aemulatio, de calcar propter studium gloriae: uerum adhuc restant ludi fortunae, ut alearum, astragalorum Sc similiv. Qui qui de ludi pi sortunae bona scilicet propter pecuniam, uestes Sc similia fiunt pleni fraudis, contentionis, & iniuriae. De his Cicero nihil omnino concedit. Nam improbum erat apud Romanos talibus uti, actionesque hinc ortae non l gibus, sed suppliciis determinabantur. Hi ludi nihil praeter damna habent. Vt patet illo disticho. Amittit nummor, animi sed damna lucratur. Tempus taxillis qui terit omne Ivir. Hi ludi pariunt uaria mala. Nam etiamsi pacato animo, sine caede,& sanguine, ut rarissim ε fit, transigantur, aut saltem sine raucore,aut aemulatione: tamen coreori & animo incommoda infligunt,ut pulchre in remedio amoris testatus est Ouidius, sicca
Languor ct immodici nusto sub iudice sinini, Aleaque o multo tempore quasse mero, Ergiunt omnes animo sine ut inere uiser. Juis ineau tis insidi us amor. Qui lucratus est nummos lup naribus statim dς- coquit, aut scorti , ut urgentem & turgentem reprimat uenerem, luxuriemque exinaniat: unde non raro singulares morbos reportat, debilitatem Vulcani inuitus imitatur,uel etiam Proserpinae ingrata pr. bet oscula , dc Paralyticus, uel Flaccus obςrrat, quin umos perdidit,cIuciatur anxiusque est animi, unde
412쪽
oleum & panem habeat, mendicato uiuere eo itur, aut furto, aut rapto. Ab amica exclusus ridetur, & ia humi cubat, catarrhis onustus resurgit, & melacholia: ac proximo manus intentat, ni si ministret aera. Tum direptiones fiunt palliorum, spoliationes, &caedes in plateis: aut uiduae, uel matronae aedes ex pu gnantur, ut Sc senis, nec aris parcunt, alit imagini laus, modo sint releuandae inopicande nefaria committuntur,& abominanda : nec de his conqueri licer, quin mors praesens Briareo centimano uires uibrante a n terminatur. Ia mens atro sanguine turbida
per fas & nefas sacra prophana iuxta habet, inguinis descrimina nescit, nulli sermae codo natur,;quid di eam aetati, aut sanistimoniae: scilicet haec sunt, que ludi fortunae nobis parturiunt, Sc adhuc admittendi censent irrimo explodendi, de euertendi sicut messe nummulariorum a Christo euersae sunt. Demum
illi ludi, qui p*rtim sunt ingenij, partim fortunae, ut
quos chartarum, nucum, vocamus, ut ludus tabulatum cum taxillis & similes, quia potissimum fiunt propter lucrum,& temporis iacturam habent, sine alicuius commodi compensatione, ideo certὸ illis super sed edum existimo: utpote qui senum,& aegro
rum sunt ludi, non militum, non sano ru, praesertim idefensorum patriae. Paucis itaque milites admonitos este uelim, ut aleas , dc similia Iudicra fortunet, taquam scopulos periculosissimos sugiant, nec in castra, aut tabernacula sua admittant, sed ad inimicos fidei relegent, ut eis enerventur,& inter se commissi digladientur let haliter, ac cadentes mutuis uulneribus sint nobis spectaculo. Etenim Christiani miliates ut sint suis stipendiis contenti, non debent haec inutiliter prodigere: ne opus sit stelςratius rapere,&i suis inter se armis dissidere. Caeterum on minus eu quod nunc percurram, peccatum communi societati & Rea militari noxium. quamuis id multis non peccasum, sed stra lagem a esse uide iur: nimiru quoa Centuriones,ac huius generis uiri militare salsis, cet. cisque
413쪽
eisque nominibus stipendia extorquent a Rege, re Re p. ac deficientes tempore necessitatis habet manipulares. Quum enim multi sint, qui rapiendi causa uel cadentis praede spe militiam sequuntur, ut lixae & ealones inhalales armis,& quos Latini nomine numero exprimunt, sicut dicit Horatius. ος numerus sitimus,fruges conseumere nati.
Et qui cistarii uulgariter etiam dicuntur: Ex his tempore delectus habendi a Centurionibus,& similibus quibusdam repraesentantur ac inscribun tur catalogo induti armis, uel habentes instrumenta militaria, sed tamen quae commodato acceperunt ab illis. Peracto quidem delectu, statim hi dimittuntur. Neque enim sacramento obligari possent, aut uellenta sed accepto nummulo contenti sunt, stipendia autem horum ipse Centurio emungit Regi & Rei-Pub. Nonnunquam unum eundemque militem uersutum, latentem, de salientem mutata priore persi na,& nomine, in delectum,& inscriptionem bis deducunt, ac stipenditim simplex militi,alterum sibi de
putant: loco interea illo uacante,& tempore pugnae milite carente. Unde necesse est, propter defectum numeri nonnunquam Regem frustrari,& malam sortii nam esse prς sentem, cuius quidem duces & auctores 'qui quaeso alii sunt, quam qui falsis exhibitionibus
Personarum tempore delectus fingunt plenos esse manipulos quum multi desiderentur/Saepe etiam sa' mulos, opifices & similes homines sibi aliquo munusculo ipsi eenturiones deuinciunt, & tempore delectus hos armatos pro militibus producunt, matricuramque implent, facto delectu ad opificia remit tui, uel ministeria, aut alia opera. Secundo delectu eoiadem reuocant. Atque talibus fraudibus duplex extorquent stipendiu, sine ullo seruitio. Ia defunctorum, emitarum,exauctoratorum militum inter duos delectus, heu qua multis nominibus stipendia efflagitant, quae sibi reseruant citra rationem. Posteaquam
sic multis fraudibus,Regem su os que Duces luserue,
414쪽
admoniti illud diluunt salso scilieet dicterio: atqui
hoc nimirum est militare stratagema. Prosecto non militare est, sed surum dc latronum:quoniam inscio Domino exigunt quod debetur, idq; malis artibus et
tum quia bonos milites non conscribunt nec ivrones supplent numerato stipendio, ideo quod sibi it Iud seruant. Porro quid dicam de iis rebus, quas lo- eo falarii militibus obtrudunt longo pluris, quam
res ipsa est, residuumque sibi ingerunt. Anne hoc modo ebibunt,& deuorant sudores militum, ac in causa sunt,cur minus ad rem militarem, bonamque disciplinam attentum militem habeant, iudicent ipfi3 Unde haec mala proueni ut3quia no sunt cotenti stipendiis suis. Antiquum est uitium, quod nemo sua so
te est contentus: dicente Horatio.
Qui sit Mecaenar,ut nemo quam sibi fortem, ii
Seu ratio dederit, seu ors obiecerit, in
Veru optima est uirtus, ut quis contentuς sit sua sorte, suo stipendio, suis laboribus . Paulus enim ad Hq. Hebraeos siescripsit. Sint mores sine auaritia, contententi praesentibus, ipse enim dixit, Non te deseram, neque derelinquam, ita ut confidenter dicamus :Dominus mihi adiutor est, non timebo quid faciat mihi homo. Atque scio uerum esse; quod Curtius scripsit: difficile est nos contentos esse eo, quod offere occasio, quippe sordent prima quaeque, quum maiora sperantur. Sed longὰ uerius est illud Ciceronis in Osic. Habere enim inquit, quaestui Rempub. non modo turpe est, sed & sceleratum est, & nefarium. Atqui Centuriones non contenti suis stipendiis petartes, Sc fallacias u rias stipendia multiplicant,& sibi imputant ea nullo merito, quid aliud faciun f, quam quod Regem. Duces, Milites,& militum uxores quibus defunctorum suorum maritorum per aliquot menses debitum stipendium persoluendu ipsoru effet)hoc est Rem p. quaestui habent. Ne igitur sint turpes, scelerati Jc nesarii, sequantur praeceptum D.
415쪽
Ioannis contenti,inquir, estote stipendiis uestris Per hanc quoque Regula illa munera excluduntu quae stipendia non sun t,nec si pendii nomine com- .petunt. Quod si igitur Centuriones, ac omnes gli suis stipendiis sint contenti, non plus , quam debe-.tur,ui, uel sallaciis emungentes: tu si illa stipedia noinutiliter expendant,sed parce, ut Cato inquit tibi quid desit, qitisiis upere parce, Labitur exiguo quod partum est tempore longo. Tali pacto euitabunt prodigalitatem, & alearum Indos, atq; auaritiam,& sorditiem, unde strenui Marmis fulgentes,&corpore nitidi erunt milites, Diuumque Georgium imitabuntur, dc ipsos Machabaeos,qui de suis stipendiis etia eleemosynas faciebant, omnia abunde habentes, de Rem p. strenue defendentes. Sed hie desinere uisum est, ne de iacebaariamus,& quae forsan ingrata relatu attingamus. Remissiue iuxta ordinem librorum ueteris O noui Te samenti. Genes.
416쪽
Telones , siue blicanor, o Tributorum Vectigaliumque Collectores .
Publicani, Θ tatur generis hom inex nime non minus sunt admonendi, O ad paenitentiam uocandi, quam tempore D. Ioannis, ct christi. Telones, ct Publicani tametsi multis non uidentur esse mali homines,tamen re ipsa non nisi malisia ct fraudiabus abundansitit uere e eruores.suid faciant publicani Telonesque ut a peceatis suis mu ndentur nimirum si nihil faciantpVterquam quod ipsis constitutum est. quid constitutum publicanis, ne ornora, ct usira exemceant, ne furtim perdita extorqtieant.
20 indebitum petant,nec iniurie publicani. Publicam etiam possunt esse Iussi, si fecerint sicin praeciapitur eis, exemplo Euangelici publicani. contra superbiam publicanorum. Contra concupiscentias publicanorum. SCriberem perlubenter de publieanis, si aequo bonoque in me animo haec legeret: sors an irasci po-t eunt, quod ueritatem dicens nonnulloru,qui uectigalibus tributisq; colligedis opera nauat, uitia attinga. Ulcus. n. cum tangitur dolet:& obsequiu anai Bb a cos,
417쪽
eos ueritas odiu parit, sed odium apud homines &amicitia apud Deum quia studio magis esse amicus Dei & placere Deo eu D. Paulo, q hoinibus, ideo notacebo. Turpeq; du xerim animi sententia no a per re in como du cois cietatis Christianae, & laudem
Dei Si itaq; suae saluti cosultu esse publicani cupi Ur,hhc accedat & perlegant: Neq; minus Duc Opus erI . ut hoc faciant, quam cu D. Ioannes in deserto poenxtentiam pr dicaret,& ad eu publicani ueniren t, nec oratiarentur interrogare, quid facerent, ut bapti Zarentur, & effugerent uentura su per peccatores Iram Dei quod hodie sanctiores nullo modo lunt publicani, quam tum, forsan et lGgξ deteriores: silc minus,
haec taediola persera in gratiam eorum quibus prospectu esse debet contra fraudes publicanorii. Quod si utrique parti satisfecero, agam Deo gratias, cuius beneficio didici ipsos monere, corrigere,& Iuuare ita
uia ueritatis, ad aeternam animarum salutem.
quaecunque huc faciunt, potissimum auctoritate Iacrae scripturae tradita mihique proposita facere . ex ouo quidem sonte non n i si aquae limpidae hauriuntur. quae tamen non ante stim restringui, quam ebibantur naturaliter sine insectione . Ita quidem haec loca scripturae proderunt sincere intellecta, clare interpretata procul haeresi,& cupitate mala relata ad rixdicium sanctae Ecclesiae uniueis alis , quae ueras habet claues ligandi & absoluendi,& interpretandi scripturas. Quamobrem doctorum Ecclesiae lustra- stantibus utor testimoniis: inter quos D. Ambros . uocationem D. Matthaei a Telonio ad sequela Christi dicit esse mystica. Sicut D Chrysostomus & Theophylactus historiam de diuite & Lazaro scribur mysticam esse. Atqui id fateor libens, non tamen negatur,quod historia est,& rei gestae uera narratio. Qua- doquidem absurdum esset in uita Christi falsa namiare. tum in conueniens illud n ceretur, quod deestaset materia mysticae interpretationis. Na, si materia,tiel res illa,qua mysticu quid est docedu, fuerit falsa, ε ipsum
418쪽
ipsum mysticu quoq; no costahit,' uinoia nascoietur poeticu, uariisq; non certitudinibus, sed coiecturix plena. quae procul a sacris i ris sunt. Quamobrem quis mirari pol factu Christi; c ur Matth a Telonici auocauit:qui et a piscatione auoςquit Petro, Iacobui& Andrea Piscatio no est mala: qrgo Telon tu etiam dici posset non malu . quu tam eo R, blicani, & mere et trices inter si mos habeten xys peccatores. Certe . Telon tu, ut uulgo fit, maxima insigniq; malitia 004 r a Q. Sacarer, a quo Christus Matthaeum auocauit, captas iri suo uerriculo Ois generis pisces bonos & malos, eo I . . m. . .
que ex aqua limpida, turbida, salubri, insalubri, faxosis locis.& patuli rib. ut significaret sua potetia, nim,ru, id esset aegioru medicus, peccatorii salus &redem Mati . sptio. Ideo quia argueretur a Phat seis, quod cii publicanis & peccatoribus ederet, illud audius respondit Sani non opus habet medico, sed male ualentes: eu et tes dilei te quid est, Miseric0rdia uolo no sacrifici uia ei, o No. n. veni uocare iustos, sed peccatores ad poenitentiam. Hic discunt publicani quod sunt peccatores. Iam antea a D. Ioanne didicerant, quid esset ipsis opus,tit seruarentur: nimirum quatenus publicani, Luc. s. essen t, non amplius exigerent, non amplius faceret,
3 quam quod i psis esset constitutum Hic merito quaeri potest, quid sit constitutum ipsis publicanis: pio laticis
secto si diligenter ola scrutemur, tunc inveniemus,
qd exactores tributorum esse debet, neque improbandi sunt: quavis Christo adeo publicani improbetur, ut homi nc excoicatum habedum ccseat sicut ethnicum & publicanum. Quaobre eum,quc Romani publicanum uocat, Graeci telone, hoc est tributor uexa , ctore, cesere oportet penitus m lue M. Iudaei Iuoque ipsi publicanum maximii habebat peccatore. Io Christu uolentes uituperare uocaba fit eum amicu pubi canorum & peccatorum . Quod si ergo publicanus adeo malus est, si exactor tributorum & uectigal tu ita improbatus , quur tolerari debet ς Respondecinuod publicanus uel exactor tributorii ossicii sui,
419쪽
suaeque personae respectu malitiam non habet: sed respectu iniuriarum, quas facit,& iniustitiae qua uulgo exercet propter cupiditates inexplebiles. His nanque demptis publicanus no inutilis erit in Republ.Christi minister,& fieri potest, ut ipsi publicani & meretriles praecedant Scribas Sc Pharisaeos in regnum coelo rum. Publicani. si poenitentiam egerint, i exemplo Natthaei a Telonio recesserint, ae Christum sequuti M r fuerint: metetrices , si poenitentia ductae continentiam amplexae fuerint in christo, ut scemina in adulIR . a. terio deprehensa, ad christum deducta a scribis de Pharisaeis, a Christo absoluta suit. Raab meretrix hospitalitatis nomine conuersa, iustificata est. Zachae- i iis Christum quaerens, ideoque sycomorum conscendens a Christo uisus est , iussus descendere uenit, MadHeb. elamavi t: Ecce dimidium bonorum meorum do pa
peribus,& si quid aliquem defraudaui, reddo quadra ς ι' plum. Dixit ad eum Iesus quod hodie salus huie domui facta est, quoniam &ipse filius Abrahae est. Erat publicanus hic Zachaeus, Deoque placuit tam pio . facto, nee tamen legitur iussu a Telonio recedere, sed debuit ab omni impietate,& iniustitia longe declinare. si cui propheta ait. Declina a malo,& fac bonum, . inquire pacem dc persequere eam . Si quis ergla exa- l ctor tributorum est uel publicanus, primo exemplo Zachari doceat te illud munus non quaestus, non lucri, no cupiditatis causa, sed propter charitatem, propter subsidium pauperum exercere : tum illud ossicium tractet non animo, aut studio defraudandi, sed uoluntate& promptitudine satisfaciendi mandatis Dei, ut faciat id, quod constitutum est, quemadmo- dum D. Ioannes publicanis respodit.t Quid ergo costitutum est tributorum , uectigaliumque exactoribus hoc est, publicanis, nimirum id quod praecipitur Iein.2 3 Levitici uicesimoquinto. Pecuniam tuam non da bis fratri tuo ad usuram, & frugum superabundanis . tiam non exiges. Et quod Genet. 3 I. Iacob exprobrat Gene. 3. Laban. Quicquid furtim peribasia me exigebas. Non enim in ἔ in 7
420쪽
enim quod furtim quis abstulit exactionibus adhue petere debet. Sicut hodie multi fictis syngraphis, aut1ubstitutis moliuntur Dominibus, bis & is pius exigentes ac idem extorquentes. Tettio quod doceturs Exo. quinto: Ne quis exigat in debitu. t Hoc sia Phatao,& huius exactores secerunt, ideo a Deo puniti
sunt.sic legitur Exodi quinto, praecepit ergo in die il Io Pharao praesectis operu,& exactoribus populi dicens. Nequaquam ultra dabitis paleas populo ad conficiendos lateres, sic iit prius: sed ipsi vadant & colligant stipulas, di mensuram lapidum quam prius faciebam , imponetis super eos, nec minuetis quicquauacant enim, & idcirco uocis tantur, dicentes, eamus & sacrificemus Deo nostro. Quia exactores Ini - que uexauer ut populum, Moyses ad Dominum clamauit pro populo,& Dominus exaudiuit Moysen, di cens. Ego audiui gemitum filio tu Israel, quo Aegyptii oppressetiu eos, Sc recol datus sum pacti mei: ideo die filiis Israel: Ego Dominus qui educa uos deergastulo Aegyptorum, ac, eruam deseruitute. QMarso quod habetur Deuter. decimoquinto. A peregrino Scaduena exiges, in ciuem de propinquum repetendi non habebis potestatem. Rursus Deut. I9. ita scriptuest. Cumque diligentissime perscrutantes inuenerint falsum testem dixisse conicia fratrem suum mendacia reddet ei sicut fratri suo sacere cogitauit, & auferes
malum de medio tui ut audientes caeteri timo te habeant, & nequaquam talia audeant sacere. Non mile-reberis eius sed animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro de me, manum pro manu, pedem pro pede exiges. Haec lex tallonis iustam docet exactione tributorum, Sc sina ilium quando iniustis exactionibus populum suum principes grauant fieri solet uastatio regni eorum. Docetur hoc . Regum. 23. de Ioachin, qui argentum,& aurum dedit Pharaoni, eum illud indixisset terrae per singulos,& unumquemque iii xta uites exigeret depopulo tetrae suς tam argentum quam aurum, ut darer Pharaoni Nehao. Ideo