장음표시 사용
431쪽
quod Caligula Iudaeis infestissima spreta legatione Philonis omnes Iudaeos, sacras aedes, atq; in primis antiquum illud in Hierosolymis sacrarium prophanari sacrificiis gentilium, ac repleti statuis simulachrisque imperauit, secti ibi ut Deu coli praecepit: qui Christum regem pacificum crucifixerant, nunc a tymranno Rege impiissimo excarnificantur, praeterquaquod diaboli animas eorum raperent. Paulo post ille scribit,quod anno septimo Claudij Imperatoris sub procuratore Iudaeae Cumano, in Hierosolymis tanta seditio in diebus azymorum exorta est, ut in portaruexitu populo coarctato triginta millia Iud eo tu caede prostrata,&c6 pressione susAcata reseratur, Post altetu inde annu Claudius ipsos Iudaeos assiduὸ tumultuantes Roma expulit. Et adhuc Iudaei in impietate sua persistebant usuratij pertinaces, sicut Iuvenalis insinuat de his.
Sponte tamen itiuener imitantur ostera solam. Inuiti quoque auaritiam exercere iubentuar.
Nempe parentes docebant suos filios usuras, harumq; fraudes etiam adhibita disciplina in re ta peruersa,Qua de causa Vespasianus,& Titus Hierosolymas tandem ui armata expugnans, sexceta millia Iadaeorum interfecit, ut quidam habent. sed Iostphus Iudaeus captus,& dimissus, scripsit undecies celena millia partim gladio, partim same periisse. Reliquias uero Iudaeorum diuelsis actas coditionibus toto orbe dispersas, quarum numerus ad nonaginta M. h minu fuisse narratur. Caetera paenitus destructa sunt.& de Iudaeis ipsi Imperatores magnificum agentes triumphum Roma ingressi sunt. Dissecti Iudaei uentrem repleuisse auro inueti sunt, & hoc tegminio declaratum est apud oem posteritate Iudaeos talia Iupplicia pp usuras stenera, auaritiam, mercandiq; fraudes perpessos esse. Quare mirandum est,quod adhuc. Iudaei non metuunt iram Dei, nec ab usurarum, R nerandiq; libidine abstinent. Magis aut conqueren
dum quod Christiani nituntur studiosti in hoc tam' stelciato
432쪽
scelerato quaestu ipsos Iudaeos superare: unde ola maIa in orbe christianum inundauerunt: Neq; Sarraceni, neq; Turca, neq; quisqua haereticus Ecclesia christi labefactassent a deo. ut hactenus se eerunt, si usura,& scenus, ac studium habendi pecunias per fraudes, impiasq; mercaturas non admisissemus. Extirpatio itaq; u su rarum est necessaria, ac pertinet eo, ut Ecclesia Christi salua permaneant, nec opprimatur. Quid est aliud cocedere usuram, si Ecclesiam Christi opprimereὶ si Christianum holem deuoraret Si igitur bladis uerbis fieri nequit, ut tale malum de medio tollatur. Malo nodo qratur malus cuneus & durus. Itaq; durissima admonitio agamus, si sorte sic prodesse poterimus. Sin minus, serro Opus erit. Nam certe toleradi no sunt amplius usurarit,stneratores, collectoress pecuniarii per astutas imposturas .i Alchimicus se ex , tenuat, & multam bona materiam corrupit: sed alariacturam non facit, nisi proximum decipiat: at usurarius se, suos, rotamq; societatim Christianam exhaurit, hostes Ecclesiet ditat, alam sua suorumq; perdit. V t uere diei possit quod usurarius, 'nerator, impius mercator, id esse in societate Christi quod scirrhosus ite in corpe hois. Hic enim se implet corpus ext nuat, deniqi utrumq: necat,& perpetua institia metem hois inuoluit: nimirum alam ad aeternam damnatione perducit. quisquis uero Spleneticus esse incipit, uix aut nunil curari potest. Ita mihi uides, quod
usurarius, foenerator& impius pecuniae accumula tor raro corrigitur, nec audit currus habenas. Atinno desistam paucis usurarios, huiusq; sarinae num u-larios, qui plures Mercurio, qua Christo preces numerant, admonere pii officii. Vt siquo modo pota sum, id euincam, ut culturae patietes commodent aures, atq; desiderent intelligere viam ueritatis & iusti 6 tiar. Primo cogitet uirtutes esse praeclariores omni thesauro auri,argenti, terrestriumq; rerum quod ipsa rerum naturae cognita ueritas Horatium homine ethnicum clamare compulit dum ait.
433쪽
i Vilius argentum est auro, uirtutibus aurum.' v Iam inter mortales uirtutes, ut quae teporales timsoni, locum summum habet i iberalitas i ii iapi pc-ςies. Atqui si quis libet alis esse desul ei at, noti potest
esse scenerator,no usurarius, non iniustus posscssor lecuniae. Sed diuinae uirtutes longe pstantiores sorat praediistis': utpote immortales & Theologicς, qualia persectissima est Charitas, quae omnino est contraria usuris ne poribus, noxiis rerum proprietatibUs. Ad dc h uc,quod auaritia est ex septem peccatis mortali bus unum cuius species sunt usurae, foenerationes, iniqua ditia reru quamobrem qu i peccata mortalia uult fugere, S uirtutes sequi utiles ad immortalitatu is esse debet eleemosynarius, non usurari u ἔ, non foenerator no finaciarius activus , non iob ursarius, quos Lobardos dici mus. 4 Iterum cogitent Deo magis esse parendu quam diabolo:& Dei uolutate praeferendam, diaboli excindendam. Deus vetat usuram sacere statri suo. Sic. n. legitur Deut. 23. Non sceneraberis fiatri. tuo pecunia ad usuram, sed mutuabis illi etiam absq; usura. Exo. 22. legitur. Nec usura opprimes eum.& Levitici 2 s. Ne accipias usuram ab eo Nehemiae quinto, Usuras ne singulis a fratribus exigatis uestris. Adeo saepe inculcatur ubiq; , ne exerceatur usurae, sten ora,& iniqua commertia, quia Deus illa omnia prohibet, ne seire potest. Quis enim usu
ras in uelut nisi diabolica fraus , quae statim in Caino emicuit quare ad illius munera Deus non respexit, sed dixi t. Non ne si recth obtuleris, recte non diuisisti, peccasti λ Cainus enim sibi uoluit reseruare
Mendicare,& tribuere, aut non debebat propteF usum. Petrus dicit, ut haud absimile exemplum ali gemus Ananiae, Anania, cur tentauit Sathanas cor tuum, mentiri te spiritui sancto , & siaudare de pre-3 tio agriitTertio cogitent usurarii, scenerarii, & nu limularii iniqui, quod hominem non debent occid Ie : Non occides e pluribus locis sacra scriptura clamat, & lex id de mandato Dei sert. Sed qui sceneratura
434쪽
tur, occidit hominem. Forsan hoe paradoxon et limitis, uerum est tamen , & multis argumentis do ceri potest. Cato Rei rusticae petitus, uir bonus, Agricola prudens, rogatus qu id maxim E in re familiari expediret Τ respondit benὸ pascere: Quid secundum satis bene pascere: quid tertium bene uestire: quid ι quartum arare: Et cum ille, qui qu si uerat, dixisset quid scenerati tum Cato, qui hominem, inquit, o cidereo Tantum scilicet scelus olim habitum est sce-ncrari, longe grauius usurarium esse, hoc ethnicus homo centuit hoc alii approbauerunt. Denique Cicero tanquam ueram legem hoe promulgat in officiis. Et rect quidem: Nam D. Ambros. apertὸ osten- dit, in libro de bono mortis, quod qua usuram accis pit, rapInam facit, uita non uiuit. nimirum seipsi in Occidit, dum efficit ne ipse uiuat imam, & alium o cidit,du rapina facit. Itaq; ide Ambrosi iis inseri, Ab . illo exige usuram , cui merito nocere desideres: ab illo usuram accipe, cui iure inseruntur arma : huic legitime inseruntur usurae, quem bello uincere potes:& contra, ab hoc usuram exige, quem non sit criamen occidere. Sine ferro dimicat, qui usuras flagitatriinesiadio sie de hoste ulciscitur qui fuerit usui artu vexactor inimici. Ergo ubi ius belli, ibi ius usurae, ubi ius homicidii , ibi ius usiirae . Vnde D. Ambro asius tertio officiorum ipsum sinus uocat latrociniu. Sic enim habet: Cur in fraudem conuertis naturuindustriam cur affectas inopiam cur optari facis pauperibus sterilitatemὶ fles publicam fertilitatem exploras quando ste talior prouentus φ Hanc uo cas industriam , quae est callidi talis uersutia, fratriadis astutia : &, quod tu remedium uocas, est comimentum nequitiae . Latrocinium .autem scenus appellem. captantur tanquam latrocinii tempora, quibus in uiscera: hominum durus insidiator, obrepas, cui conditae frugis multiplicatur i usi ira. quid imprecaris mala omnibus 8 lucrum tu una U I. . Cc i
435쪽
Marr. 1. damnum publicu est. Hire credo propheta respexit, quum ait. Pedes eorum ueloces ad effundendum sanguinem, & rursus quum inquit. Qui deuora ne plebem meam laquam escam panis. Nihil est enim, quod homine deuoret aeque,acsqnus Zc usura. quare Ioannes Chrysostomus super Matthaei illud.& uoleti mutuare, apte exponit. Similis est pecunia usurati j morsiui aspidis: percussus enim abalpide quasi dele- Etatus vadit in somnnm,& persuauitate soporis moritur. quia tuc uenenum late ter per omnia membra decurrit. Sic qui pecuniam sub usura accipit, sub tepore quasi beneficiu sentit, sed usura per omnes suas
facultates decurrit,& totum conuertit in debitum, hoc est, hominem deuorat. Quare usurar ij, foeneratores esse se, & declarari a sancta scriptura, ab ipsis S Ecclesiis doctoribus, ab ethnicis ifidelibus, latrones' ae homicidas co siderent. Laudabiliter itaque secerunt lum mi uiri,& prudentes magistratus , qui ex suis Respubl. haec tam acerrima uitia expunxerunt. Intellexisse uidentur , quod per haec Respublie. funditus euerterentur . Romani lege duodecim tabularum cauerunt. ne quis plus unciario scenore sceneraret . mox tribunitia rogatione ad semuncias foenus redactum, statim ad semissem, postea ad trientem, demum Luc. Genuitius Tribunus plebis tulit ad populu, ne omnino foenerari liceret: paulatim succresces iterum foenus, diuus Caesar pretcidit. Tyberitis disposito per metas millies sestertio penitus extirpari uoluit, continuis plebiscitis cotrascenus est actum,& ablatum. Tacitus narrat Germanis foenus Oino ignotum esse, Sc execratu, multoq; detestabilius extendere scenus per usuram, uel in usuram. Indi nunquam admiseruiu scenus aut usuram Scythae, ut inquit Iustinus, aurum & argutum perinde aspernantur, ut reliqui mortales id appetiit. Haec continetia illis morum quoq; iustitiam dedit. Quippe diuitiarum ibi cupido cst, ubi de usus Atque utinam teliquis mortalibus similis moderatio de abstinentia
436쪽
nentia non aliena seret. Prosecto non bellorum tinper ola tacula terris omnibus continuaretur, neq; plus hominum ferrum & arma, quam naturalis fato tu conditio raperet, prorsus ut admirabile uideatur,lioc illis naturam dare quod Graci longa sapietum doctrina praeceptisq; philosophoru cosesi nequeu cultosq; mores incultae barbariae collatione su perari. Tanto plus proficit in illis uitio tu ignoratio, quato in his cognitio uirtutis. Imperium A siae ter quaesiuei ' perpetuo abalieno imperio aut in. tacti, aut inuicti masere. Agis uero Atheniensiu dux, adeo scenus exolus est, ut facto igne in foro tabulas
omnium foeneratorum exuredas curauerit quo praeclariore luculentior ; ienem nuqua se uidisse Agesilaus exclamauit. Sic Atheniensus fuere a foenera doabsterriti. Lacedaemoniis res abominabilissima fuit faenus de usura. Na Lycurgus legulator instituitem iungnia non pecunia, sed copen latione mercium, auri: argentiq;,il sum uelut olum scelerum materia sustulit De Iudaeis dis i, apud quos lege Molayca oino
Interdictum erat Lucius qui de Lucullus diuinis honoribus assectus est,&ab omnibus laudatus, quod Aliam tanoribus immersam liberauit, cuctis foeneratocibus Iublatis. Cato uti censis uir mirae constantiae ex insula Sicilia ocssceneratores exegit, summo opere 3; laudatus est propter id, Aiaduerterunt ibi regnare fraudes, impietatem, oe genus peccati, ubi scenusio& usiura locum habent, unum addam, quod scenorae & usurae una cum haeresi inuaserunt Eeclesia Christi. Nec prius Germani adhaeserunt haereticis, quam nus & usuras admitterent, Sic Gallia, & in Belgio
nunc etiam contigit. Scio quod Gron inget ante Go-1ia nitimum ignota & execrata erat Vsura: ueniente Golianitimo, usuram passim exercitabant. Quam ulra mala inserant ii retici, nimis nunc compertu mileti, constatque quod Respubl. & regna spoliant, immutant, bellas concutiunt, dc in summam seruitute redigunt. Hoc autem debemus usuris & λneratori Cc bus.
437쪽
bus. Tolle usurarios, faeneratores, de iniustos, n5 habebis, qui alat haereticos, qui instigene, qui hospitio
recipiant schismaticos,& apostatas. Vnde consulta est, imo necesse, ut si rem Christianam saluam esse cis piamus explodamus usurarios & faeneratores. Hi exhauriunt opes Christianoro, ae postea ad Turca consuraiunt, eumque opibus Christianoru in Christianoseoncitant,& in bona Christianorum immittunt leonem rabiosum. Vos itaque usurarios appello & stneratores, resipiscite, ac potius Agriculturam exercere, uel honestum opifictu, & mediocritate conteti estote, quam ut latum nox ς Rei p. Christianae eum aeterno animarum uestrarum derrimento, dc cruciatu inseratis. Nolite esse usurarii, non faeneratores : ut qui
uiui estis diaboli ministri, mortui in ternas pς naspraecipitandi horribili iudicio Dei : quoniam latrones estis, homicidiae, Rerum p u. perturbatores, Rei p. Christi oppugnatores . t uario qu so reuoluat an I-nis, quod sunt infames. Quia si usurarius est a statrimeo institutus haeres in testamento possum iure ciuili illud testamen tu rumpere, ut quod ipso iure est irritum infamia enim irritu facit testamentum maximὸ per quaerela in ossicios. Adque ita usurarii iure
civili lunt infames, ut multis modis demo stratur, iare quoq; Canonico infames sunt: quia committunt peccata mortalia incurrentia infamia: Sc infames de
es arantur: quia eo tendunt ut usura sorte supere autaequet, idq; pecuniae causia. Vt legitur. 6. q. I. infames propter haec etiam diuus Gregorius scripsit. Non or dinandos censemus allos, qui usuras accepisse cCum cantur. debent enim esse bonae famae ordinandi, ut ei uus Paulus docet. quin imo Deum & proximia de industria laesit,& laedit fenerator, usurariusq; ut Panormitanus docet. quum interea Dei lacerdos debet laia i id a te Deum, iuuare proximum. Quinto etia animo uersent, trutinentque, quod sunt idololatrae. Nam liauaritia est cultus Idolorum, ut diuus Paulus dicit:
quanto magis scenus & usura instrumenta scilicetia, is Avaritiae
438쪽
Auarstiae sunt idololatrica. Itaque Ioanes chrysostomus sic scripsit. Mutuis da, ut ampliores capias usuras. Mutuo da, accepturus scilicet ubi nulla inuidia, nulla accusatio, nulla insidiatio, nullusq; terror. Mutua non diuiti, no indigenti ulla re, sed mutua Christo,& propter te necessitate habenti, esurienti, & omnes nutrienti. Ha . n. usurae leguum parant:ille gehennam praepai ni: Hae sunt plialosophiae & misericoris diaerilita erudelitatis & auaritiae. Manifestum est autem, quod diuus Chrysostomus usuras terrestres voeat a uaritiae. filias, & formas. tu patet quod usurarii,
λneratores que neque modum, neque mensuram
habent in accumulandis pecuniis,& Iuuenalis illud
crescit aηior nummi qis tum ipsa pecunia crescit. Recte Horatius cum Hydrope confert, cum ait, 'Crescit indulgens sibi dirut Hidrops, Vec si tim pestis nisi causa morbi Fugerit uenix, ct aquosus albo. corpore Iiquor. fQuid est enim faenus accipere qua in pecuniam ipsam extendere in maiorem pecuniam . quid usuram exercere 3 fenus extendere etiam una cum sorte. Tota uero subtilitas uel potius nequitia uersat circa augmentum pecuniae,& mensura& modus, utpote prie statissime uirtutes posthabentur, sed mammona co- Iitur , Vere mammona est Deus diuitiarum , ut qui mensura, modumque nescit, aut nunqua habuit. Si-eut aliari semper sitientes egent, & abundantes esuriunt: ita & usurarii & taneratores. Quare idolum Namona colunt. Nemo potest duobus dominis seta uire, aut unum odio habebit,& alterum diliget: aut unum sustinebit, & alterum contemnet. Non pol stis Deo,& Mammonet inseruire. Porro Idololatria est ealtum Deo & creatori debitum impendere ereaturae, & rei uilissimae. Sicut est Thesaurus ex auro, argento, gemmis , summa rebus terrenis congea
sus, sed usurarii & isneratotes cultum Deo debi
439쪽
tum insumunt pecunii , his seruiunt & bonas horas
lupputandis pecuniis insumunt. Harum cumulum augmentant, his inuigilant,& custodiunt, in his speponunt: has minuere metuunt, sed per fas nefasque
corta dere gestiunt, in his se mirantur stulte,& plures
optat. Ploratur iach mr amissa yeci nia ueris. Imo propter maledictu nummum iniurias faciunt natri, metiunt litigant, peierant foeneratores & usurari l. qua re Idololatrae sunt illi & pecunias tanquam deos, cotiatiles in honore collocat. Velim aute orare Mneratores, usurarios, similesq; nummularios, ut haec meditentur, ne surdo fabulam cantauerimus. Hoc si fecer 3 rin i, laudem promerebun tur. Eius autem spe in il lorsi gratia illud adiungam, quod cognitu locundu Mapprime utile est . nimirum ut sciant quod usuram facere poliunt, sed quo modo; primo possimi faeneratores, usurarii, similes'; captiosi exercere spirituale usuram, ut Christo dent,& huius membris, sicut Chrylostomus docet. Tum cum Turca,& Sarracinis usuram facere possunt, ut sic bona Ecclesiae recuperent, quae Turca & Sarraceni sine omni ratione, iure,& aeci rate, Occisis tot milibus Christianorii, ut difficile mahi fuerit enumerare, hamnus ilina serunt. Cum fratre, cum Christiano non est permisi una faenus,& usaram factitate, hoc est, quod Prouerbio dicitur:Qui eo
res cogregat eas. Pauper est Christus pauper est Ecclesia Christi quae ta multos pauperes,& egenos, & in-hrmos het&nutrit. Plurimi episcopi Ecclesia Christi depauperati, in exilium acti, occisi, uel in carcerati pulsi, nudati, caesi,ue rati, plurimi ad haec alii boni αpri chimiani ab impiis spoliantur, fures, latrones, super u est a menta Christi mittunt sortem. Chrastum denudatum exhibent. Qui ergo uult congregare diuitias in pauperes, ut hos foueat, nutriat, protestat, is usuram a Turca, a latrone di fure insideli accipiat, nec rapinam flaccrit, Dec fratri nocuerit, & Ecclesiam auxerit. Plures autς modos faciendae usurae probatos
440쪽
non animaduerto. Scio cui quidam uolunt quod diuus Thomas Aquinas licitam usura cu Iudaeis existimat: tamen idem D. Τhomas dum exponit illud Deuteronomii 13. Non ianeraberis Datri tuo ad usura dicere uidetur contrarium. I. secudae. q. I. artic.2. dicens non concessum fuisse quasi licitia, s ed permis. sum, ad maius malu uitandit: quia Iudari serui sunt subditiq; Christianorii , multis modis a Christianis. in seruitute redacti. Sed a seruo licet Domino exigere, quae uelit, nec usura secisse dicetur. Quare si Christianus det Iudaeo pecuniam ad usuram , permissum credit. Quia in Evangelio Dominus dicit servo: Et quare non dedisti pecunia meam ad mρnsam & ego
ueniens cum usuris exegissem illam. Praestet tame innocentes esse Christianos, neutiquam usurarios, ta-neratoresq; nec etiam nisi de necessitate inter Turcas usuram exercere : quam in aeternam damnationem incurrere, quam ianeratores usurariique effugere non poterunt. Remissiue iuxta ordinem librorum veteris O noui Testamenti. Genet. et 8.b. Exodi.