Paraeneses christianae, siue Loci communes, ad religionem et pietatem christianam pertinentes, ... Auctore ... Iodoco Damhouderio, Brugensi, ..

발행: 1572년

분량: 809페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

451쪽

suum dereliquit, tertio in adulterio fornicata est, Mex alio uiro filios statuit sibi. Haec in Ecclesiam addacetur,& in filios eius respicietur . Non tradent filii eius radices,& rami eius non dabunt fructum, Derelinquent in maledictnm memoriam eius,& dedecus illius non delebitur, & agnoscent qui derelicti sunt, quoniam nihil melius est, quam timor Dei nihil dulcius, qua re sp icere in mandatis Domini. Itaq; ne respicias alieni uiri mulierem, ne stru teris ancilla eius neque steteris ad lectum eius. Pharao punitus est cocupita uxore Abraham i, a Deo coactus satisfacere Abrahamo . Abimelech prudenter edixit, nequisattiugeret uxorem Isaac Rebeccam, ne super suos induceretur grande malum. David punitus est quoque

propter uiolatam pudicitiam Bersabae,& diu poenitentiam egit. Quia populus Israel sornicatus est cum filiabus Moab, Deus iratus iussit principes Israel suspendi.& Phinees ingressus lupanar occidit Zambri de tribu Simeonis, α mulierem Madian item Corbi filiam Sur Principis, auertitque iram Dei : alioqui iapropter illa fornicatione perierunt a Deo percussi uiginti quatuor millia hominu . Ideo D. Paulus ad Corin thios scripsit sic. Neque sornicemur, queadmoduquida illoru sornicati sunt, & ceciderunt in una die uiginti tria milia hominii. Propheta quoque canit:

perdidisti omnes qui sornicantur abs te. Ezechiel inquit. Quia contrivi cor fornicans eorum & recedes aine. Rursus EZechielis decimo sexto, Deus meretriis eis Iupanaria destruit immisso populo,& omnes punit fornicatores. Oseas irae dei in sornicatores meminit passim. Et in Apocalipsi dicitur a D. Ioane quod omnes re es,&qui fornicati sunt cum meretrice, destruentur a Domino, & mittentur in lacum ignis ardentis,& sulphuris. Paulus ad Hebraeos scribit, qd fornicatores , &adulteros Deus iudicabit. Quinetiam Horatius enumerat quae incommoda patiantur Fornicatores in hac uita,libro primo sermonum barIra. II.

Audite

452쪽

AD SCORTATOR L

Audire est operae praetium, praeedere recte, Qui machir non nullis, ut omni parte laborent. Utque istis multo eorrupta dolore uoluptar, Atque lae rara cadat dura inter saepe pericla.

- Hic se praecipitem iecto dedit, ure flagiarii

Ad moriem caesur. Fugiens hie dec dis acrem Praedonum in turbam. Dedit hic pro corpore num3. Hunc perminxerunt calonec. qumniam Atari

Aecidit,ut quidam rester caΜdamque salacem, . - Demeteret ferro. Et paulo post idem. Vt quendam Moseur amatre Originis. uti, sui patrium mimae donat, fundumque, inemque. m. Rectὸ Alciatus scripsit. Sic fatuorum opibus para siti Sc scorta fruuntur, Sc nulla iustos utilitate iuuat. Adde huc, quot bonos uiros ad insania, melacbolia. tristitiam, morbum Gallicum, cancrum,& in curabilia uitia meretrices perduxerunt. Nam quod rati

nem auferunt Alciatus canit. . LSOst μου cisees tanta potentia fertur,

Verterit ut multor in noua momstra uiror.

Testir equum domitor Picus,tum Scysia biformis, Atque Ithaci postquam uina bibere sues. Indieas urori meretricem nomine circen, Et rationem animi perdere, quisquis amat. Quu ergo tanta mala ex scortatione proueniant di quae alia innumerabilia sunt, profecto omnes hortandi sunt, ut hane omnibus uiribus fugiant,& quatenus possun t etiam odio prosequantur & eradicent tollere nanque malu de medio oportet, ne modicum sermenti tota massam corrumpat. Restit itaquent cast ut 'amus in Christo,& oremus Dominum Deucu piis uiris sancia Catholics Ecclesiet, ut urat igne sancti spiritus corda, & corpora, & renes nostros ut casto corpore illi serviamus, x puro corde placeam'

per gratiam unigeniti sui filii benedicti Iesu Christi

in Secula Saeculorum. Amen.

453쪽

Remgstae tacta ordinem librorum ueteriri omni Testamenti.

Vnde

454쪽

ad Temulentor,o uacaures calicibus eua-cisandis,sive ad Ebriosor.

α Quod propter commune nimis uitium ebrietatis, de hac satis dici non potes. Ebrietas es uitanda, quias itatem laedit fibristati con

traria.

s Incommoda Ebrietatis plurima, ct primo quod laedit men

tem.

Ebrietas eOrpur affligit. di afficit pluribus incommodis.s Ebriosi maxima mala designant. ε Ebris os detestati semper hunt ethnici,stoptimi quique. V Ebriosi eo nomine maxime derepandi sunt, quod Iobrios ar

guere conantur.

S Ebrieratis pedeatum est maximum, ideoque christ iano fisgiendum omnino.

OVum ualdὸ parum aut etiam nihil suis scriptis

profecerint aliquot insignes nostret aetatis uiri in dehortandis ebriosis ab exitio uini & nimiae potationis: frustra equide hoc saxu uideri possum uoluere. Et si illi iam uita, suoque munere functi sunt, nO' bis tamen lampadem tradiderunt,nostru ergo erit oleum effundere lumini ne extinguatur. Neque luper suu erit, si post D. August. alio': scriptores uarii generis qui hac materiam tractauerunt, nonnulla quoque de nostro thesauro in medium proferamus, imo necessarita,& utile. quoniam in dies noui casus insurguut, nouisque opus est remediis. Dicamus ergo ea, quς ebrietati deditis, si non grata, saltem utilia & necessaria sunt cognitu: cuiusmodi sunt, non dicta sapientum , sed diuina oracula, quibus obedire debet, quisquis recta & regia uia uult ingredi ad uitam et ternam: quibus imbui debet, qui uult inebriari, non ui- .no in quo est luxuria hed spiritu sancto. Rusio igitur

455쪽

attente haec audiatis, quς non uulgaria, sed ς terna, non humilia, sed coeleitia, non humana, sed diuina pro nuciabimus, quatenus nobis lingua cosequi, facidoq; exprimere licet. Dissuadebimus ebrietate, non moderatu usum uini, aut potus, quo quis inebriarix potest . t Initio decet & oportet studiosum salutis su et ea maximξ obseruate, quae salubria sunt, & certa remedia sanitatis, scelicitatique perpetuae . Atqui talia sunt frugalitas & sobrietas: quare ebrietatem uitaree oportet, ut quς cotraria est sobrietati: Sobrietas est ' enim teste D. Augustino ad sacras uirgines, recti iudicii tenax, memoriae, recordationisque inseparabilis sapientia, secretorum custos, arcani uelamen , lectionum, Sc doctrinae capax, studiornm, &artiu bonarum discipliua pariter & magistra ingeniorum, Screrum capiendarum pedisse qua : bonae Lamae semperauida, salubria, & utilia creans, uirtutis singulate

auxilium, cuncta cum ratione disponens, in congregatione hon estorum semper ingerens: Contra uero, Ebrietas est flagitiorum omnium mater, culparum. que materis,dux criminum, origo uitiorum, turbatio eapitis, subuersio sensus, tempestas linguet pio cella corporis, naufragium castitatis , armillo temporis, insania uoluntaria, ignominiosus Ianguor, tu pitudo morum, dedecus uit e honestatis infamia,animae corruptela. Sobrietas aperit appetentibus coel Ria regna: ebrietas claudit & denegat caelestia regna ut Apostolus dicit. Sobrietas cor hominis conso tat: Fornicatio, uinum & ebrietas cor hominis au 3 serunt, ut docet Oseas propheta, capite quarto. Sobrietas in uiris pariter & feminis ad terram deponit aspectum : ebrietas in ut iisque amisso pudore in uerecundos erigit uultus. Sobrietas cum summa tregi datione Sc silentio irreprehensibile emittit uerbii. Ebrietas excluso omni timore, & pudore, quicquid Oseae. . in bucam uenerit,effundit,& impudentem obscoenum facit & uultum & sermonem. Sobrietas est meistis, de sensus omnium membrorum, toriu's corporis.

456쪽

ris tutela castitatis, pudicitiaeque munimetum: pudori prox ima,amicitiae pacis q; serua: honestati semper coniuncta: criminumque & uitiorum omnium profuga. Contra Ebrietas est parens litium & furoris, mater petulantiar, deformitatis magistra. Sobrietas uirrus est,& uirtutes operatur: Ebrieta & qui

ebrius est, ipse&ipse merum est peccatum, & peccatuest quicquid facit. Sobrietas est Angelus iocundus,

diaeta longaeua, beatitudo uoluntaria, piscatio praetiosae margaritae, conseruatio pudoris : e contrario ebrietas est demon blandus interimens, apollion: uenenum dulce lurido aconito plenum, uitam hominis succidens: rabies uoluntaria, illecebra uoluispiatis matris carnalium affectuum : iniuria & nau-

fragium pudoris. Sobrietas mandata Christianis: Ebrietas uetita,&qua Christianus nouisse non debet quia dictum est. Vinum &siceram non bibet. Sacerdotibus quoque antiqui testam emti prohibituerat uinum bebere, uel quicquid inebriare poterat.

RectE Origenes Homilia. 37. Sobrietas, inquit, omnium uirtutum mater est: Sic E contrario ebrietas omnium uitiorum origo est. Sobrietas nanque in omni aetate,& in utroque sexu cuncta bona meditatur, cupit,& Heroica essicit: contra Ebrietas omnia mala uersat animo, & promit, appetit mala, com mittit nephanda, quocunq; aliquis se conuerterit,& men te considerauerit, animaduertet Ebrietatem ex Diametro pugnare cum sobrietate r quantum de ebrietate acquiri tur, tantum de Sobrietate uirtutum thesauro perditur. Frugalitas est moderatio, uel moderata parsimonia cibi & potus. Ebrietas est perfusio potus,& nimia ingurgitatio. Pythagoras ille Italicae sectae celeberrimus auctor, Samius philosophus, ante omnia docuit suo s discipulos Rem p. administraturos, uel philosophari cupientes, frugalitatem, addens hoc suum dictam aureis literis scribendum rGenitricem uirtutum fragilitatem Eine. Hanc Lycurgus suis legibus Lacedaemoniis sanciuit, dc parsimoniam

457쪽

nicon.

ADMONITIO

niam omnibus suasit , existimans laborem militiis assidua frugalitatis consuetudine se ciliorem fore . Hinc etiamnum in magna Graecia, huiusq; ciuitatibus, tu Gaten Tarij, Sybaris, Cortonae, Syllacii infame est uitiu ebrietas. Semel ui sum ebrium suo iunt tanquam pessimum hominem, & monstrum sorte-dum: est tamen ibi uini optimi maxima copia. Porro Sobrietas est omnium etiam arrationalium animalium naturalis affectio: quo magis detestabile uitium Ebrietas, fidi eo modo coarguitur penitus esse contrarium naturae benξ agenti,& naturaliter dispositae quia cuncta animalia eam horient. Multi non malὰ comparauerint uinum medicamelo : quod est iuuenuni uenenum,& lac senum. Vi qu s nunc iuberetur affatim bibere pharmacum aliquod ut diaphenicon, vel Syriapum rosaceu uel uiolaceum, eumq; potu bibendo continuare: credo quod auersaretur 'α causaretur incommoda,& aegritudinem quod iuxta Hippocratem sana corpora habentes facile medicamelo exolvuntur,& Ellebortis sanas carnes habentibus laethalia est, facit enim conunisionem. Unde mirum D ualde admiradum est, quur non minus

hodie homines fugiant uinum: nimirum quod longe magis noxium est corpori puerili, iuuenali, se mineo, uiriliq; , quam potesse SV lupus uiolaceus , 3 uel similis potus medicatus . t Plurimi uaria incommoda uini,& ebrietatis enumerant, quae his generibus comprehendi possunt, aut enim bona ammi laeduntur, aut bona corporis, aut bona fortunae uel duo simul, uel omnia pariter. ebrietas nanq; memoriam, intellectum communem sensum obtundit, de aufert. Comicus ait, quod nec pes nec ais ossiciu sa-

. cat Duna, postqi iam largius quis bibit, unde ille ain. Immodici sentur perturbat copia Bacchi . Et quod Iuvenalis.

Inguinis ct caρiris quesunt difforimina nescit: Adde huc quae Horatius canit.

458쪽

suid non ebrietas designat operta recludit, Sper iubet esse ratare in pretia trudit inermem. - SOPicitis animis onus eximis,addocet arter. Foecundi calices quem non fecere diser tum φContracta quem non in paupertate solutum.

Et quod alibi de uicio habet.

Ad mare cum uenisenerosium, O leue requiro , suod curas abigat, quod cum spe diuite manet rIn uena ,animumq; meum, quod uerba ministret. Q uod me Lucanae Iuvenem commendet amics. Omnes animi uirtutes ipsa sola ebrietas extinouit,& nec maiestatem humanam prosternit. Vnde

illud usitatu Epicharmi philosophi apud Alciatu.

Ne credas Epicharmus ait)neue ebrius esto, Hi nerui humanae,membraq; mentis erunt. Ecce oculata manus, credem id quod uidet. ecce , Pulegium antiquae sobrietatir olus.

Quo turbam ostensio sedauerit Heraicietur. Muixerit o tu mida Ieditione grauem . Vnde sic Horatius cecinit de Ebrietate.

Tu leue tormentum in enio admoues

Plerumque duro, tu apientium. Curas ct arcanum iocoso, Consilium religir Lyaeo . spem reducis mentibus anxiis, V ire is que, O addis cornua paveri :PU te neque irator trementi, Regum apices, neque militum arma. Ouidius quoque in eandem sententiantae scripsit. Vina parant animos,faciuntq; coloribus aptos, Cura fugit, multo, diluiturque mero. Alius, festiuo modo hoedistichon immutauit. . Vina parant asinos ,faciuntque caloribus aptor, Stultitia in mul:o contrahiturque meτο. Tunc ueniunt risus, tune pauper cornva fiumis, Tum dolor,o curae, rugaque frontis abit. Tunc aperiς mentes aeuo rarissima n siro , Simplicitas artes excutiente Deo. Iam

459쪽

ADMONITIO

Iam festum Baccho celebrari solitum, quid est nisi omnis stultitiae congeries

parenx matreique nurusqHe, Turaque dant, Bacchumque uocant , Bromisimque Doeumque,

lanigenamq ne, satumque iterram,solumque bimatrem, Additur bit Naseurque, indetonsisque Tristoneus, Et eum Lenaeo genialis consitor uuae, 20Alleusque Eleletu que parens 9 Iacchur,o Euan, P enthea tu uenerande, bipenniferumque Lycurgum. Sacrilegorque mitias, Tyrrhenaque mitiis in aequor, corpora, tu biiugum pictis insignia franis, colia premis Lyncum. Baccae Satyique sequuntur, suique senex ferula titubanter ebrius retur, Susimet, ct pando non fortiter haeret asel .su acunque ingrederis clamor puerilis ct una, Foemineae uoces impulsaque tympana palmis. Concauaque aera sonant, longoque foramine buxur.

Gestus ebrio sorum. & sest a Baechi etia a sobriis

repraesentata maximas habent abominationes . His Lacedς monii locum aliquem dabant, ut sola inspectione turpitudinis, suos pueros ab ebrietate, potandique cupiditate alienarent. Paulus clamat luxuria inelIe uino: sed clari is me dicit, quod ebrii non possi debunt regnum Dei. Audite nunc etiam quantum corpus afligat illa uitiorum radix, & animae prodiga ipsa ebrietas, ins t omnis generis morbos, ut dolores eapitis, a poplexia, paralysim spasmum, tremo' Iem, Coma, Carum, Letarghu, phrenilim , paraphrosynen, Epilesiam, halitum putridum, ut spirent M phitim. Quo Horatius allusit, cum ait., Hoe simul eduxit non esauere poetae,

I 'cturno certaremeo, putere diurno.

. Adde huc uarias distillationes, & periculo sas in

pectus, unde Pthisis, pleuritis, peripneumonia, em- pyema, Hae no plois, palpitatio cordis,Syncope, car-uialgia, tum nausea, uomitus, continuaeque cruditate ι

460쪽

tes,& anxietates stomachi iunctae sunt. Unde Hydrops,aut febres,aut nephris , uel cacheria, ut rei'Edixerit Propertius. Vino forma perit, vino es rumpitur aetas, Vinu saepe suum nescit amica ureum. Nec desunt manu u, pedumq; tremores, chiragra podagra: omoplatarum . coxendicunque dolores:

hine nocturnae inquietudines: quae quidem mala, α his cognata ab ebr,etate proueniunt. Nec opus est testimoniis medicorum, quae obuia nimium sunt.

Vulgare est enim, quod plures occidit gula quam

gladius. Vnum non omittam : priscis temporibus Romani non habebant medicos, &Cato eos improbat, imo uitandos, arcendosque e Repub. Romana censet. Sed malὰ animaduertit,quod olim homines Romani non indulgebant poculis superflue, non ingurgitabant sese, unde nec morbis obnoxii, nec medicis opus habebat. Si ergo medicos urbe pulsos, nec admisi os uoluisset, primo omnium sustulis. set ingurgitationem, comessationesque: quod quum non fecit, frustra laborauit de illis arcendis, quos Romani ex Aegypto, ex Graecia, ex Asia accersere cogebantur propositi s maximis stipendiis, & honoribus. In temperantia potus & cibi praecipua est eausa honoris medicorum,& necessitatis, ut ex Ecclesiastico satis patet:& Columella in praelatione commentariorum de re Rustica docet, laudans illam antiquam frugalitatem,& sobrietatem . Quid uaria geneia morborum sequitur nisi mors inopina, uel plaribus cruciatibus detestandaὶ Qui, mihi non credit, degat Plinium Ethnicum hominem , qui acriter inuenit in ebrietatem: Tanto, inquisi opere, lautoque labo re constat,quod hominis mentem mutet , ac surorem gignat, milibus scelerum huic deditis tanta dulcedine, ut magna pars non aliud uitae prsmium intelligat. Quinimo ut plus capiamus, sano frangimus uires. & alia irritam cta excogitantur: ac bibendi causa etiam uenena conficiuntur, aliis cicutam praes

SEARCH

MENU NAVIGATION