장음표시 사용
481쪽
pro Bellorophonte S. Georgius. Ita pictis statisque
uultabus fortau uiroris, uera uita pro loco , procu iusque templi ratione uata an tibus ad animatu salua . re comendetur, ne ordine moduq; demus erigendaru imaginu, cuius arbHrtu, & ius semper penes catholi ea Christi Ecclesia fuit. Quid prodest recensere Hercule, Zenone, Eleatem, Theodorum, Caecilium, Teucru, Sintia dentatu, Manli si Capitolinu, M. Sergitim, Martu, Coclite, Deciu, Pub. Scipione, Marcu Marcellum, Pompeium, Iulium, Caesarem, Tyberiu, Stratoclem, Themistoclem, Alcibiade, Pericle, Philippum,& huius filium Alexandrum MaSnum, Mutium Scet uolam, de quo Martialis dicit. Dum peteret regem decepta salestite dextra. Inietat sacris se peritura focis. Omitto gignantes, quorum uis potius impetuosa, a sortis fuit. Adde huc seminas sortitudine celebres, ut Leaenam, Chaeliam, Lucretiam , Epicharin. Ecclesia Christi nobis suppeditat no minora, sed amplissima di uera exempla, ut in ueteri testamento Abeli iusti, Esaiae prophetet,Ionae, Danielis leonibus
obiecti, puerorum Hebraeorum ignem ardente euincentium, aliorumq; pio phetarum, Samsonc, in ΠΟ-uo testameto Chri lium, Detrum, Andream, aliosque Apostolos prcter mollem Iudam non potentem re
sistere tetationi diaboli,& infinitos discipulos. Hos imitemur, si uera esse cupimus, nam assuefaciendo nos duris, insistendoq; uestigiis illorum, minus incommodi sentiemus. Pueri Spartiatae uerberibus assuefacti no ingemiscunt. Cicero testatur se uidisse Lacedaemonae adolescentium greges incredibili cotentione certantes, pugnis, calcibus, unguibus, morsu, deniq; ut exanimarentur, priusqua se uictos faterentur. Sapientes Indiς Cymnosophistae nuda d sunt, & Caucasi naues, acerbaq; uim hyemale sine idolore perserunt, quiq; ad flamma se applicuerint, si pe gemitu aduruntur. Indicarum sceminaru uictrix se uiuam mortui mariti rogo superimponit. diu qua
482쪽
naturam mos uincerer, est enim ea semper inuicta sed nos umbriis,delitus, otio, languore,desidia animum in secimus, opinionibus, maloq; more delinitum mollinimus. Certe uiri est dolorem euincere, 8itum fortunam superare. Vnde Seneca, Haud est ui exile terga fortunae dare. Audax virago non tulit retrogradum.& Faustelinus ait.
perfer Vbi O fortem de morte sinistram,
i Haec bene eertanti fortiter icta iacet. Et Horatius quoq; recte cecinit Car. z. o de tertia. Aequam memento rebus in arduis Seruare mentem' non secus in bonis Ab insilenti temperatam Laeticia moriture Deli.' 'Inde non sormidare malos, aut his cedere. sicut apud Virgilium Aeneς praecipitur.
Tu ne cede malir, sed contra audentior ito,
Quam tua te fortuna sinet, uia prima salutis Quod minime rerit, Graia pandetur ab tirbe: Viri eli ad haec, inquit, Menander, accidentia semre generose. Eneruos animos uirtus odisse solet. Quin uir feminarum infirmitate sua sortitudine consolari debet,& puerile, senileq; aetatem sulcire, Rem p. patriam, suos amicos, sua familiam, ac se denique sua uirili uirtuto defendete ab Oi externa dc hostili ui. Huius roboris aequirendi causa, exercitationibus deditus otia sugiat, balnea, mollia strata, uina & Venerem, nam dici solet in hos. Misiquis ad infernar pros erar accedere sedes,
Huc iter accelerant balnea, uiua, Venus.
Otia igi fodere antiqui Romani,& Germani his enim tarda, teste Caesare in Come. Venus,&ut Tacitus ait, io inexhausta pubertas, atq; solidissimas ut corpora. Sacri aut uiri cotinctes esse debent, semper in exercitio uisitationis, doctrinae,plini ad Druq: moro ru. Rettat de dignitate uirili pauca adiicia, qut tu et st minis couem re pii t. in qua a deo oipotente summa Psectione, reb. ia totius naturae abiblutis exple
483쪽
sam, superimpositaq; Moyses docet. & ppea Dauidi testatur: Omnia inquit , subiecisti pedibus eius, &an te gloria,& honore coronasti eu, de costituisti eusuper amnia opera manu u tuaru . Dedit uiro & praesertim iudici ea potestate, ut Deus uocaretur, quum
inquit. Vos dii estis,& filii excelsi omnes. Et sicut Moyses initio refert: Faciamus inquit Deus, homine ad imagine &similitudine nostra,& sic profecto ad imagine Dei factus est homo . Rursus Ioanes id confirmat, dices: Dedit his platem filios Dei fieri. Nu quid rursus propheta id clare et expressit sic psalles ZQm dii sortes terrae uehementer, quin imo omnes eos, qui uirilem dignitatem suam tuentur, sacra scriptura uocat deos ta fideles, quam infideles. Enimuero Moyses dicit, quod filii Dei respexerui ad filias hominia, quod essent pulchrae. Filios a sit Dei uocat posteros adamicos uirili dignitate ceu diuina maiestate praeditos:Iudith q. legitur quod Nabuchodonosos praeceperat Hodoloferni, ut oes deos terrae exterminaret. Et Paulus satetur se scri bus de eo: Sut dii multi & dni multi. Ethnici philosophi admirati sunt fabrica uirile ut artificiosissima. Aristoteles dicit, quod nobilissimu & altissimu interoia animalia animal est homo:& rursus quod ide naturaliter est politicum & ciuile. Nec ueretur dicere quod homo solitari u s, aut Deus est,aut bestia. Plato diuinitatem homini in Tymeo tribuit: nec hoc ignorauit Por phyrius Platonicus sic scribens. Sumus. n. rationa. 1es nos & dii , sed mortale appositu desiugit nos ab illis. Et Lucius Apuleius no est ueritus de Deo Socratis libiti in scri bere, in quo proseri, quod praestantissimu animal est homo in terris existens. Cicero libro de legibus pulchrὰ huc respexit: Animal hoc, inquit,prouidu, saga X, multiplex acutu, memor, plenurationis & cosilia,quem vocamus homine praeclara quadam coditione generatu est. Hinc illa cosuetudo olim recepta fuit& ad posteritatem descendit, quod
magni & re ipsa uiri uocantur diui . Apud Virgi- ι
484쪽
ium de Aenea sic dido loquitur. 1 suem sese Oreferens quam forti pectore Θ ammicli Credo equidem,nec uana sider genus esse deorum.
Apud Ovidiu in Fastis, si recte memini, Ianus dicit.
Tunc ego regnabam patiens cum te ra deorum
Eset,ct humanis numina misia locit. Occultioris philosophiae indagatores multa de Hesroibus tradiderunr,& tertium genus deorsi uocant. Romani uero suos Imperatores uiuos,& deos uenerabantur,& salutabant, defunctos in numerum deoru reserebant. Ita Iulius Caesar diui praenomen tulit. Virgilius uocat Augustum Deum etiam uiuum, cum inquit. O Melibeae, Deus nobis haec Otia fecit, ' anque erit ille mihi emper Deus: illius aram
Et postea Melibaeus rogat, Sed tamen i De Deur qui sit da Tityre nobis. Respondit post alia tandem Tityrus, & Deu docet.
Hie sitam uidi iuuenem Melybaee:quotannis Bir senos eui nostra dier altaria fumant. Ouidius Germanicum eodem nomine honorat, quum sic canit. Pagina iudicium docti subitura mmetis principis,ut Clario missa legenda Deo. Martialis q uoque Domitiano sic adulatui uocaseum Iouem, quum scribit. Tunc admitte i ocor,grestu timet ire deeemi Ad matutinum nostra Thalia Iovem.
Prisci Romani Quirinum Deum narrabunt Gret ci Herculem. Plinius clarὸ illud exprimit. Deus est, inquit,mottali iuuare motialem,&haec ad aeternam gloriam uia. Hac proceres iere Romani,hac nsic caelesti passi, cum liberis suis vadit maximus omnis aeui tector vespasianus Augustus, festis rebus subneniens. Hic est uetutissimus reserendi benemeretibus gratiam most quippe & omnium aliorum nomina deorum, & quae supra retuli sIderum ex homnu na
485쪽
ta sunt meritis, Iouem quidem, aut Mereurisi, aliterue alios inter se uocari,& esse coelestem nomenclaturam quis no interpretatione naturae fateatur Plinius posterior Traiano diuinas, laudes asscribit, ut Deo. Cur non & medici honesto titulo laureisq; sertis, ut
dii olim sunt culti ut in Apolline Aeseulapio, holuque posteris pro diis habitis paret. Nec omittendum est uulgare adagium, quo dicitur, quod homo homini Deus uel daetnon est. Virilis nanq; maiestas,& uirtus iuuandi se, suosq;, talem comendationem meretur. Tantae itaque uiri maiestati no sine causa omnia naturalia subiecta praedicantur. & recte Ouidius modulatur ex Orphica disciplina. Sanctius his animal,mentinitie capacius altae Deerat adhuc, ct quod dominari in caetera posset. atur homo est siue hune diuino numine fecitue opifex rerum-Sed reuocandus est gressus ad incoeptam materia si quis enim hac uiri dignitatem explicare ni teretur, integrum & maius ilia de opus conscriberet. Huc. n.
faciunt,quae habet Galenus de usu partium humani corporis: quae Aristoteles in lib. de Animalibus, quae Lactantius libro de opificio Dei, uel formatione hominis: quae Cytillus,& multi alii diuersis libris scripserunt. Paulus autem Viri dignitarem collimas paueti cis reddit. 1 volo autem, inquit, uos scire, quod omnis uiri caput est Christus: Caput autem uxoris uir. Caput quidem Christi Deus. Deinde uiri hae dignitatem tribus argumentis demostrat: Primo, quia uir orans aut prophetas si caput suum tegat, turpitudine se assci ic secundo quia imago & gloria Dei est tertio quia teste natura, caluities ipsa uiro cum laude conuenitὶ contra mulieri. Habet autem dignitas ii csuam pulchritudinem, imo est praecipua species pulchritudinis & decoris. Quod Cicero etiam in officiorum primo satis declarauit, sic dicens. Cum aute pulchritudinis duo sint genera,quorum in altero uenustas sit, in altero, dignitas, uenustatem muliebrem ducere
486쪽
dueere debemus dignitatem uirilem Ergo dc a forma
remoueatur uiro omnis n6 dignus ornatus, & huic simile uitium in gustu , motuque caueatur. Nam&palestrici motus lipe sunt odiosiores,& histrionum nonnulli gustus ineptiis non uacant,& in utroque venere, quae sunt recta, simpliciaque laudantur. Formae autem dignitas coloris bonitate tu eda est, color exercitationibus corporis . Adhibenda est praeterea munditia non odiosa, neque ex qu sita nimis , tantumque sugiat inhumanam & agrestem negligentiam. Eadem ratio est habenda uestitus , in quo, si- .cut in plerisque rebus mediocritas optima est. Ca- .uendum est autem ne aut tarditatibus in grestu uta
mur mollioribus , ut similes pomparum ferculis es se uideamur, aut in festinationibus suscipiamus nimias celeritates. Sed multo etiam magis elaboranduest, ne animi motus a natura recedant. ipsa autem natura formam uitilem pulchritudine saepe decorauit, qua quidem in re praeceptum Socratis tenendum est, quod Apuleius resert: Ille crebro discipulis suis luadebat, ut semet in speculis contemplarentur, ut qui pulchritudine excellentes sibi placeret, impedio procurarent, ne dignitate corporis malis mori biis dehonestarent: qui uero minus se forma comedab des cernerent, ut uirtutis laude, turpitudine tegerent. Diogenes enim quum uidisset aliquem decora facie, moribus inhonestu, ait: O quam bona domus,& malus
hospes, Si pulchra, iudice Periandro laudanda sunt corporis ergo animi pulchra longὸ magis. Multis
formae pulchra maiestas conciliatrix Regiae Coronae fuit, maxime quum motu probitas accelIit: aliis morum bonitas causa regni & amplissimae fortunae fuit itaque Menander ait: Noli iudicare uides pulchritudinem, sed morem. At qui nec pulchram corpori , dignitatem, nec morum uenerationem habent, quid unquam profecerunt. Sunt etiam non negligendi uersus Ouidit. Forma viros neglecta decet: Mindiuia Theseus
487쪽
A Mytilita nusia tempora comptos acu. Impolitum Phaedrae, nec eraς bene comptus amavit. Cura der silvis aptur Adonis erat. Mundiciae placeant,fuscentur corpora campo:
Sit bene contieniens sine labe roga. Lingtiaque nec rigeat,careant rubigine denterQNec vagus in laxa per tibi pelle natet. . Nee male deformet rigidos tonsura capsigor i Sit comast docta barba reseaa manu.
x t nihil emineat, ct sinς sine ser dibus ungues,
Inque eana nultas stet tibi nare pitur. Nec male odorati sit trisiis anhelitur oris: Nec ledat nares uir ue, pater uegregis. iCaetera lascitiae faciant concede puelgis Etsi quis male uir quaerat habere uirum.1 4 Praeterea adolescens, qui nosse debet suu ossicium, nimiru ut senes reueratur, de ex his optimos, probatissimosq; eligat,quoru consilio de auctoritate nitatur, sem per eo suu studiu dirigat, ut Rei. qua plurimupossit prodesse,& ani et salute adipisci. Inestes enim aetatis inscitia, consti tu eda & regeda senu prudelia. Maxime aute haec aetas a libidinibus arceda est, exeris cedaq' in labore, patiet iaci; de animi Sc corporis : ue eoru & in bellicis, & ciuilibus ossiciis , opificis, artibus, rei p. cura uigeat industria. Atque cicu relaxare animos,& dare se iocuditati uolent, caueat inteperatia: meminerint uerecudi et quod erit facilius, si huiuCmodi quoque rebus maiores natu interesse uelint. Senibus minuedi sunt laboris corporis exercitationes, ianimi augendae uidentur . Danda uero opera, ut Mamicos & iuuentutem,& maximὰ Rempu. consilio& prudentia quam plurimum adiuuent. Nihil autem agus cauendum est senectuti, quam ne se languori desidiaeque dedant. Luxuria cum omni aetati tum senectuti scedi ssima est. Si autem & libidinum intemia petantia accesserit, duplex malum est,quod & ipsa senectus concipit dedecus, & facit adolescentium impudentiorem intemperantiam. Haec ex Cicerone per
488쪽
nringere placuit, quod aurea sunt ex sente naturae desumpta praecepta ossicii uirilis, nec a Christianis moribus aliena. Qua de causa nos ea strictius obseruare debemus, ut quibus hoc mandatum est per gratiam Christi quando e tiam ethnici ea sine gratia, sed
tamen moti tantum lumine & lege naturae, scripserunt,& seruauerunt. Adolescentes enim formae. pulchritudine, nec robore superbire, aut ulli iniuria in-
serre, sed se Deo commendare, & proximum iuuare debent. Quod si format non est concordia cum pudicitia propter pulchritudinem , ideo hae in uiris non
multum desideramus, quin contra negligemus. Ambrosius libro tertio, de Virginitate narrasi quod Iuuenem ueteres sabulae serunt, quum propter admirabilem oris pulchritudinem in amorem incenderet Deminas, stigmatibus exarasse uultum suum, ne qua
eum amare posset. Vnde recte D. Augustinus dicit li. 11. de Ciuitate Dei, quod pulchritudo corporis bonum, Dei donum est: sed propterea id etiam largitur malis , ne malum bonum uideatur honis. quia Proverbioru 3 I. legitur quod, sallax gratia, & uana pulchritudo. Huc allusit Seneca, in trag dia quarta,sic dicens. Anceps forma bonum mortalibus: Exigui donum breue temporis,& rursus. Res est fragilis forma fugax. Quis sapiens bono confidat fragili 3 dum licet utere. Tempus Mantum subruet, horaque duplici de causa naturaliter formet perit gratia, ut cicero in Rhetoricis ad Herennium, inquit, sormae dignitas aut morbo deflorescit: aut uetustate extinguitur: artificialiter autem uariis modis corrumpitur, sicii tetiam deformitas suco ornatur, quod in uiris non debet fieri
exigente phaedre apud Ovidium in epistolis sic.
Sint procul a nobis iuvenes ut foemina compti, sine coli modico forma uirilis amat.
Adolescentes cogitent illud Ecclesiastis , adolescentia, inquit, & noluptas uada sunt. Laetare ergo iauenis in adolescetia tua,& in bonis sit eor tuu in diebus iuuentutis tuae, & ambula in viis cordis tui, de
489쪽
intuitu oculoru tuo ru,'Sc scito quod i po7b. ad ducet te Deus in iudiciu . Plau. in Bacchidib. dicit: qa iuuenili aetati no coducit mulier, nec latebiosus locus.&ru ri s. Is hoc Eucebrosius fieri nihil ρotest, nox, mulier
Vinum hominι adolescentisse. Difficile vr colligere ea, a qui b. adolescentia est dehortanda. Nam Prou. Ro.
habe quod tria sunt difficilia mihi, & quartum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, uia colubri super petra: uiam nauis in medio mari: & uia uiri in adolescetia, praecipua th annotabo, quia de ione sormae satis dixit, ne confidat suae pulchritudini extetanae, per quam saepe labitur, ut sit miser, & uere mortalis, sed ut studeat pulchritudini animi adhortandus est adolescens. Nadicit Ambrosius cp uicina est lapsibus adolescetiar quia uariaru aestus cupiditatu seruo 13 re calentis inflamae aetatis . t proinde institia susere det adolescens: psertim quum natura ipsa tunc serae ad cognitione ueri. Lactan tius refert, quod Plato de aia disserens, ex hoc, ait, posse cognosci aias esse immortales, atq; diuinas, quod in pueris mobilia sunt ingenia,& ad percipiendum facilia: quod ea quae discia n si i ta celeri ter capien t, ut non discere illa tum primu uidean sed recognoscere,& reminisci. Et Plato in Timaeo : Certὸ illud expertus sum, tenaciore re
illorum memoria, quae prima aetate discuntur, addiscant optima: facile. n. tenera conciliantur ingenia
ad honesti rectiq; amorem, ut Seneca in Epist. ad Lucilium Iio annotauit: tum quia mortalitas prona
est ad ignorantiam boni, io hare statim est explodenda: tradenda non inepta, sed honesta,& uera . Chrysost. in prologo super Matth. dicit, quod adolescentibus in ludo literarum positis non ta placent solida, si picta: quiq; potius pulchra, si utilia sectant, necta agentia diligunt, si sonantia:magis gaudent solioruam arnitate conspergi, si fructuum ubertate nutriri. Tu Seneca dicit in Vragoedia secunda,quod peiora facile praecepta iuuenes audiunt, inde temeritas est,
ut ait Cic. in lib. de Senect. uidelicet florentis aetatis, prudentia
490쪽
prudentia senectutis . Et Homerus dicit in Odyssea quod ruuenes semper incipiunt, & in Diade quod
iuniorum mentes pendant, &quod iuuenis operationes ueloces sunt, sed tenue colitium. Nam& Aristoteles inquit 6. Ethicorum. Iuvenes non possunt esse prudentes quia prudentia requirit experientia , quae indiget tempore: Sc multitudo teporis facit ad experientiam. Propter haec a pueritia debent discere bonas artes,& audire uera salubriaq; praecepta , cO-gnoscere& reuereri Deum , ac Dominum Iesum:
Nam omnia scire, & Christum ignorare, est omnia nescire. Christus dat prudentiam & sapientia abunde petenti, nec improperat, ut Iacobi t. docetur. Dat non minus inueni quam seni: ut testatur D. Bernar. ad Theobaldum milite. Multos, ait, videmus iunio rum super senes intendere, moribus dies antiquo tu, meritis praeuenire tempora,&, quod deest stati uirtutibus compensare. Quare iuxta Apostolu nemo contenata dolescentiam bonae indolis. senectus uenera
bilis no est numero annoru, sed meritorii magis merito computata Et Arist. I. Ethicorum, ait: Ninil dissert aetate puer & motibus puerilibus: ita nec differt state senex & moribus senilibus praeditus. S pe adolescens uirtute& morib. prudeliam senum superat. Vnde ne a senibus qui de Timoth. sperni uoluit Paulus. Nemo ait, tuam adolescentiam contemnat Seneca ad Lucilium. Epist. 6. sic tradit. Magnum expecta gaudium, quum puerilem animum deposueris, di te in uirum philosophiae descripseris, adhuc. n. nopueritia, sed querilitas remanet. Et hoc quide peius
est, quod auctoritatem habemus senum, uitia uero puerorum, nec puerorum tantum, sed et infantium,
Aegypti j sa cerdotes, ut est apud Platonem senes Grς
cos uocabant temper pueros quia non discebat prudentiam. Itaque iuuenes qualescunque sunt, pro sua uocatione Christo serviant,& S.Catholicae Ecclesiae, ut Obtineant prudentiam,& exultent in gaudio conu menti unicuique uitae suae generi, & temeritatem, omnemq;