장음표시 사용
491쪽
omnemq; stultitiam facit E sic expellat. Hae de causi
praecipitur quoque obedientia iuniorum erga senior res. Cyprianus ait lib.de I x. busionibus. Sicut in senibus sobrietas & morum persectio requiritur: ita iti adolescentibus obsequium,&subiectio, & ob die tiaritEdebetur, &sicut fructus non inuenitur in arbore, in qua flos prius non apparuit: sit in senecture honorem legitimum cosequi non poterit, qui in adolescentia disciplinae alicuius cognitione non laborauit. Disciplina igitur absque obedietia qualiter fieri poterit 3 Adolescens ergo sine obedientia, adolescens sine disciplina est. Hinc Cicero, Adolescentis
Officium sit, ait, maiores natu reuereri. Iuvenalis tradit,quod ideo iuuenis olim uetulo assurgebat, aut habebatur nefarius,& morte dignus. Cato dicit, Magistrum metue : & cede maiori. Ecclesia autem
Christi antiquissima est:&a senibus honorata. Itaq;
huic summa debetur reuerentia a iuuenibus, ab hac se instituti desiderent, huius senioribus obediant. Ecelesiasticus, ait in medio magnatorum loqui no praesumas,& ubi sunt senes, non multum loquaris. Iacobus praecipit, ut simus ueloces ad audiendum, tardi ad loquedum. Ad haec dicit in Rhetoricorum secudo Aristoteles, quod iuuenes non sunt maligni moris,
sed facilis, & Horatius in Arte poetica Iuueniles ho impetus describit, quum ait.
Gaudet equis, canibus, ct aprici gramine campi cereus in uitium flecti,monitoribus asper. Vtilis tardus prouisor prodigur uerit. Sublimis, eupidusque, ct a mala relinquere pernix. Et Seneca'Tragoedia nona, Teneris inquit in annis haud satis elata est fides. inconstantes sunt pleruque Iuuenes. Itaq; uti bono eo stet honestis disciplinis est efficiendum, maxime timore Dei, sanctae Ecclesiae uirorum Ecclesiasticorum, seniorum, parentum, ac praeceptorum. Hoc D. Petrus in genere mandat,
Hamas; Adolescentes subditi estote senioribus : fulti uere senu doctrina, bonisque disciplinis, minus aestu
492쪽
cupiditatum rapientur in transuersum:& quod secudum est adolescetiar malum, intemperant in est tigiet. s 4 Enimuero. D. Hieronymus ad Nepotianum hoc praescribit tali modo. Sicut ignis in lignis uiridibus iusto catur, ita sapientiam adolescentia tetationibus& libidine impeditam non explicat suum sulgorem, nisi labore de studio,& oratione incentiva iuuentutis uitia repellantur. Causa luxuriar uitanda: Li-curgus optimas leges Reipublicae Laconicae condidit, si modo obseruatet fuissent. Laertius narrat& Iustinus, quod pueros puberes non in solum, sed in agrii duci Lycurgus iussit, ut primos annos no in Iuxuria, sed in omni labore & opere agerent: Nihil eos causa somni substernere,& uitam sine pulmeto agere : neq; prius in urbem redire, quam uiri factiellent, statuit. Ebrietas cauenda est iuueni. Vnde Aristoteles. 7. polyticorum dicit quod iuuenes maxim Eeustodire oportet ab ebrietate:& Plautus, nihil iuuetuti illecebrosius uino dixit. Nox dr amor: uinumqtie
nihil moderabile suadent eccibo obruedae sunt uires. Aulus Gellius 4. lib. Noctium Atticarum. Pueros impuberes compertu est, inquit, si nimio cibo, nimioq; uino utantur, hebetiores fieri hine elici stupiditatem, improceraq; fieri corpora eorum, minusq; adolescere. Et Cicero in ii. de Senectute: Libidinosa, intemperansq; ait, adolescentia, eriettim corpus tradit senectuti. Tenenda sunt itaque praecepta Pythagoret: Imperare assilescite his, inquit, Ventri quidem primum,& somno,libidiniq; & irae.' Arist. Topic. 3.
uult iuuentute maximξ exerceda esse teperatia, quia cocupiscentiis magis quam senes molestans Paulus uult ee diaconos castos, sobrios, pudicos, continentes, ita& epos, alios ab omni lasciuia, sicurrilitate, Scin temperantia alienos . Petrus iubet: Fratres sobrij
estote,& uigilate in cibo & potu modum sciant optimum. Platus in Penulo , Hoc unum tamen cogito: modus omnibus rebus optimus est habitus , nimia
omnia nimium exhibent negotium hominibus ex
493쪽
se. Vitare debent in uerecundiam . Ambrosius p x mo officiorum dicit. Verecundia quum sit omnibus
actatibus, personis . temporibus & locis apta, iii madolescentes iuuenilesq; animos maxime decet. Vt artifex in materia comodiore melius operari solet: sic uerecundia in ipso quoque corporis, decore plus emira et ita tamen ut etiam ip se sit minim E affectatus decor corporis, sed naturalis,simplex, neglectus magis, quam ornatus, uel cultus, uel expetitus. Hanc uerecundiam pulchre extollit S. Bernardus ad Eugemum pontificem. Quid, scribit, amabilius uerecudo
adolescente: quam pulchra & quam splendida gemma morum est uerecundia in uita& uultu adolescentis: quam uera& minime dubia bonae spei, nuntia bonae idolis, uirga disciplinae,expugnatrix malorum, propugnatrix puritatis innatae, specialis gloria conicientia famae custos, uitae decus, ueritatis sedes, uit tutum primi riar, naturae laus,& insigne totius honestatis. Aristoteles quarto Ethicorum ait, quod uerecundia non conuenit omni adeo, quam iuuenili,etenim iuuenes uerecundos laudamus . Verecundiam Bernardus sororem continentiae uocat. Homerus
dicit ilia dos quinto, quod uerecundantium uiro Iuplures seruantur, quam interficiuntur . Sunt haec eo cautius obseruanda, quod, ut Calliodorus dicit, indigne tras acta adolescentia odiosam senectutem efficit,& honeste acta superior aetas fructus capit auctoritatis. Quid enim senectus surripere ualet, in quo iuuetus reprehensibilis no sui titum quia Hugo in libro
de Claustro animae: In illa, ait artate, quando crines flauescunt, caro nitescit eburnea, oculorum gemmis facies rosea decoratur, ualitudo corpori subministrat,& aetas inueni lis longioris uitae sp acium repromittit: quando uiget ratio, uigent etiam corporis sensus, uisus acutior, auditus promptior, incessus rectior, vultus iocundior: qui in hac aetate se domat,& Deo se sociant, praemium Ioannis Baptisti: expectat, taleε enim osterut hostia uiuete, Deo placete Mimma
494쪽
immaculatam, non aure, non oculo, non pede, non'..1 Iingua carentem. Audiat hoc senum conuersio, quibus ex desectu senectutis aures obturantur, oculi turbantur, ut breuiter, cuncta perstringam, ipsi in se per se deficiunt. Hi non offerunt agnum immaculatum sed ut ita dicam porcum crueiatum, sicut enim porcus in immundiciis, ita senex iacuit in uitiis:& sicut porcus siliquis pascitur, sic senes fabulis, & rumori- Iis bus delectantur. t De Senectute extant libri Ciceronis , hos legat.qui officium senis cupit cognoscere, ut autem uela ipsa trahamus, pauca uerba D. Ambrosii subiciam quibus compendio praedicta .inuoluuntur, primo officio rum. Honor, inquit, adolescetiu est timorem Dei habere, parentibus deserre huc, honorem habere senioribus, castitatem tueri, humilitatem non aspernati, diligere clementiam, & uerecundiam,quae ornamenta s uni iuuenili aetati: in senibus grauitas,in iuuenibus alacritas, in adolescentibus uerecundia commendatur.
Levita. Is .a. q. Reg. I. d. Num. O. a. 4. b. Deut.
495쪽
496쪽
7.d. 1.Timoth. s. a. . d. 2. Timoth.
Ultima, ad poeminas, o Puellas in genere, ram sacrat tuam prophanas. '
4 V M M AE. . 3 Laudabilis es forminarum natura, ct honorabilis se.
497쪽
3 Millier sine peccatis praestantior es t iris is
4 Mulier etiamsi in r mioris uide attir naturae, eo tamen es nomine praestauitur.
s Laudare faminas probabile est, ct a priscis sanctis usiurpatum, ct naturale.
6 Foemina ἀ peccatis integra , ct ipse declaratur uir
nes adbortamur ad harum uitam imitandam . 8 Farminarum, ct mulierum uirtur ingens,in eo, quod asticis omnes ad amorem sal unde forminae in primis studebunt excelgere virtutibus.' Virtus , edi pulchritudo propria es famina
io Mulierer ecelisias diligenter frequentabunt, ct sacras conchner audient.
II Mulieres sua pulchritudine se commendabunt Deo, ac maxime quae Her e sunt. Mulierer semper debent meminisse uerecundiae ct pudo-
13 Mulieres nuptae attendant adsiliorum procreationem
I 'Mulieres non sint garrulae, nec Fuperbae . I I Otia etiam nitanda mulieri et, ae de exercitis Religio arum, mox de exercitiose eiciarium . I 6 De Mulierum cura domectica, o qtiod lanificium tractare debeαι. I Vanquam inulti haud parum in eo genere se flexercuerrint, ut sceminarum,& puellarum uituperiis emissis inclarescerent: tamen minimὸ gentium horum uestigiis insistere uolo, eaq; adeo non probo,ut contrarium sententiam sequar, profitearq; laudem potius sterninei sexus , quam ullam uitupe- Iationem, pr esertim quum intelligo, quod Pau- ludi ille ter malimus , M summus diuini uerbi
praeco, electum uas sapientiae Dei , dc Apostolus
498쪽
rion per homine, aut ex bomine, sed per Ieiani Chri
Deum patrem coelestein ine flabili lcru mulierem laudat, quid dico mulierem 3 uno omne muliebre genias : silc mam seste scribit: Mulier neio gloria et uiri est: t Non enim est uir ex muliere, sed mulier ex viro est neque enim acqui situs est uir petr mulierem, sed mulier per uirum. Vniim hoc loco omittere non debeo, quo uel solo ineffabilem seminatum laudem docere possum,& quod a nemine hactenus manifeste obseruatum aut proditum fuit. Credo quod boni auctores uiri officiti minime esse existimauerint uirili dignitati inter omnes creaturas elementa res ulla animal conserre, laolueruntque eo nomine ulli pudere su ana personam . Interea haud equum elle arbitrorueritatem supprimere. Nullatenus Christiano uiro, aut sapientiae studioso commiten dii ut in errore uersetur, aut loca me dacio fieri patias. Ne i, uero declaratio ueritatis aliquo modo anctoritat c, aut dignitate, excellentiamq; uiro derogat, sed maiore tribuit. Ego nullam naturae iniuria uerbis statuto: clare rem ipsam de monitio . Itaque ut paucis enunciem non. a
Pelio monte, aut Orci sabula orsus sed ab ipsa uelitatis professione incipio. Sacra nasi' Biblia & diuinus propheta Moyses me docet, & manifestum faciunt omnibus, quod mulier virago est dicta . Est autem virago quae exprimit oes actiones uiri, mulier agens uiriliter, qde uiro sumpta est. Proinde haec superior, praestantior aut saltem par fuisse uider potest dignitate& maiestate uirili ab initio . si multas rationes nauales inspic iamus, neque me perturbat auctoritas multorum philosophorum, maximὰ Aristotelis dice. tis, quod scemina est mas 'ccasionatus. Verum si scripturam consulamus scemina uiro in serior est, licet non fuerit uiro subiecta seruitute seruili, quae est poena peccati. Nam sicut Chistus dicitur esse caput Ecclesiae, lic&maritus uxoris. Et propter peccatum uero,
ad quod etiam uirum pellexit, audiuit illud. Et uir dominabitur tibi: Vndetpeccati ratione
499쪽
hito sublecta est mulier, hoeque solo nomine. de sua
praestantia aliquid amisisse tridetur. At quae sine peC-cato est, uiris creatis, humanis personis plen E exe ellentior demonstrari potest, ut suit Diua virgo. de qua uoluit Deus nasci homo. Quare infinitis laudibus praeluxit & eolitur. De qua Matuanus cecinit a et adeo uiuax animi solemtiae nulli , Tam fretis aderit florentis gloria linguae , Vs Mariae possit lauder aequare loquendo, suae datὰ sunt ilIi nunquam mortalibur ullis. Anteaeoneest, u et ps ebncedet Olympus . Quae uero sceminae,quaecunq; inquam puellae peccata & inquinatam uitam eu itantes in hoc mundo floruere. pro diuersis eui usu, uirtutibus diuersas laudes obtinendo ad Maiestatem D. Virginis accessere, aliae propinquius, aliae medio cursu, aliae remotius . Sicut quaedam in antiquo testamento praecesserunt, ita multa in nouo sequutae sunt, & adhuc quotidie sequuntur, ut quae sancte sunt mulieres, siue uirgines,sive uxores, siue uiduae. Ex hoc. n. sex u haud paticiores diligentes Christum,Christiq: passionem , de martyria pertulerunt, quam uiti, fuere tu nocentes ,& suere consessores olim, sicut&nostris teporibus . Quamobrem a sua resurrectione statim Christus apparuit D. Mariae Magdalenae prius, quam Apostblis, imo per illas mulieres sua resurrectione primo Apostolis an nunciari uoluit. Quod aut infirmioris, humiliorisque naturae sceminat esse uidentur, qtiam sint uiri, id facit ad manifestandam illarum gloriam , Schonorem. Na Paulus docet quod Deus infirma huius mundi elegit, ut confundat potentia, & ignobilia,& contempta elegit Deus,& non exiitctia , ut ea quae existunt, evacuet. D. Virgo in eantico suo Hatὰ id docet: Et exultauit, inquit, Spiritus meus ui Deo salutati meo: quia respexit humilitate ancillae sui.& mox:&exaltavit humiles, qua de ea D. Petrus Apostolus haud ignorans uoluntatem Diti Dei, sieseripsit: Viri similiter cohabitent secundum cogni-
500쪽
.itionem, tanquam infirmiori uasi muliebri exhibetest honorem, quemadmodum & cohqredes gratiae uitae, ne preces uestrae excidant. Itaque D. Petrus honore, D. Paulus gloria attribuit, deserriq; iubet scemineo sexui, ipsa uero sanista Dei Ecclesia memorias quoque diuarum uirginum celebrat, ut undecim mille uirginum: sininae Petronillae Agnetis, Luciae, Emerentianae, priscae. Agathae, Dorotheae, Appolloniae, Perpetuae, Balbin q, Potentianae, Margaritae, Praxedis, Christianae, Claret, Reginae, Tectae, Ceciliae, Chalari-nς, Bibiant, Barbarae: matronarum, & Viduarum ut Susannae Iudith, Monachae, matris D. Augusti. Maxetiae, viduet mattis sancti Vigilii . Quod si hoe loco digrederet in laudem foeminatum, haud mihi posset
uerti uitio: quoniam prouerbiorum tricesimo primo dicitur manifesto, quod mulier timens Dominum
ipsa laudabitur. Et Ecclesia . ni cessimo sexto legitur, quod gratia super gratiam est mulier sancta dc pudorata: Nam ut habetur Ecclesiasti ci. tricesimo sexto: Qui possidet mulierem bonam, inchoat possessione. Adiutorium secundum illu est,& columna & requies. Et mox, ubi non est spes, diri oletur possessio , te ubi non est mulier, igne miscet egens . Ecquid uerba
Dei significant, pensiculate versemus animo, ut quae sunt Genesis secundo cap. Non est inquit Deus , bonum, hominem esse solum: faciamus ei adiutorium
simile sibi: formatis igit ut Domitins Deus de hiimo
cunctis animantibus terrae,& uniuersis uolatilibus coeli adduxit ea ad Adam, ut uideret quid uocaret ea. Omne enim quod uocauit Adam animae umentis
ipsum est nomen eius. Appellauitque Adam'ntiminibus suis cuncta animantia, & uniuersa uola tilia coeli,& omnes bestias terrae. Adς uero non inueniebatur adiutor similis eius , immisit ergo Dominus Deus soporem in Adam: cumq; obdormiuisset, tulit linam de costis eius,& repleuit carnem pro ea,& aedificavit Dominus Deus costam quam tulerat de Ada in mulierem,& adduxit ea a ἀ Adam. dixitq; Adam,