장음표시 사용
521쪽
ΕN CONIVM. 2 7 non diuitias decori habere, sed ipsum illis flagitioee hactenus ille. Porro Horatius regina uocat idcireo pecuniam, quia donat uxorum dotem: Fidem dc amicos : genus atque sermam Seneca ex Euripide refert Bellerephontem execrantem tIrannidem pecuniae
libro Epistolatum trigesimoprimo . dc dicentem, FPecunia ignes genetis humani bonum , 8e apud Athenaeum Dypnosophistarum quarto legun-- ttur hi uersus.. o daptus aurum hominibus ornat simus, Vp n genetrix nec pater ree liberi . In aedibus tales uoluptates ferunt
Quales paris tu his qui domite possident. ἐCicero autem multis locis pecuniam belli neruuuocat: i n terea offic ioru t. prae clath de peccu n i a d i sse ruit in huc modii. Quaobrem& haec, inquit, ut lada sint,& pecuniae fugienda cupiditas.Nihil .n .est ta augusti animi, tamq; parui, si amare diuitias. Nihil ho inestius, magnificentiusque si pecuniam contemne. re si non habeas : fi habeas ad beneficentiam liberali ltatem; conserre. Conuenientissimam igitur uiam instrem sumus, & hinc bona ac laudabilia pecuniae, inde uitia, & improbitates pronunciamus : interea usum pecuniae non explodimus , nec abusus admittit tmus. Verum rectos pecuniarum usus diligenter unicuiq; considerandos relinquimus, ut iis recte utedo, liberalis, benignus Se iustus sic, sicut oportet, ne teris restribns nimium inhaerens , Deum de D. Iesiam dc isanctam Dei Catholicam Ecclesiam, de proximum suum ulla in parte negligat, ne in ulla parte iustitiae
Quo vis eius , ususque uulgaris demonLiratur
a Inducitur ipsa pecuniasse commendans auctoritate Sals
522쪽
di Hominet libemi mesonum pecuniae audiunt, adeo ut nul ria rer aeque attentionem apud omnis generis homines istineat, ac pecuniae. 3 Pecunia semper noua in lucem profert, etiam quae grata sunt.
Pecunia Ulliit, ut multi surdi uel potius surdastri acute
audiant que dicuntur .s Sqvus pecunie exuperat omnes melodias, O Omnes sonu , quibur homines demulceri possvns. 6 Pecunia auditores μος exaltat, contemptores deprimit. 7 Pecunia siverat Omne metasium, O hoe in uariar metamorphoses tranfert. 8 Argentum uitium metuis pecuniam, huiusque nomine est seruusfugitiuur, donec legetur, ut fiat pecunιa.' - Homines pecuniae causa ta ara adeunt, speluncas in te ra abstrusissimas fodiunt,tanquam 4mones uiuunt, uel seminibus belu inserunt.
Io Meosnia es besii gerendi causa saepissime, O Oceasio, e
I ri Propter pecuniam homines e Fema audent. I 2 Quamuis multir periculi1 adeuntis, ct malis perpetra lidis praunia est auctor : ea tamen ita omnia operatur , ut euncta laudi cedant, ct recompensentur .
Is pecunia efficit ut puniantur mali, O ipsa semper bonoratur,sit qualisicunque sis. I Pecunia omnia besia confecit, est mutationes monarchiaia
523쪽
1 plusiquam Dea xst, omnia regis, adseveros de dueit: ad inferos flesrudis , uiam per tartara prae
16 Pecunia efficit se imglimmis , etiam bonitatem recuperent, o prρ. Ocnu colantu α Pecunia Dei; litis quoque,t qui pessimam causam obtinet, tamen euricat, ct ut min, .οBineat. 2 8 Peeunia consen homi M siummas dignitates. a 9 Pemnia etiam uilUμο Ammis utrix commendat. 3 o Pecunia offenses citissime reconciliat litigantium iuragia Dir. Sepulturae emuntur a peregrinis 3I Pecunia etiam mortuit prodes Ini: 32 Pecunia etiam ualidissimas Drbes expugnat: imo om 1 in ex ι pugnat Ofoeminas quoqMa,ita ut eas, uel matrimonio mgat, uel turpi quaestui exponat . 33 secunia potentior ess quam amor. .
3 Pecunia effeti, ut stupiae simi etiam pro magnis dominii
fatalentur,ct dignitater, ae ossicia obtineam. 3s Pecunia Usicit admiranda opem .
a 4 T T Aud scio, quantas gratias reseram Salomoni In Regum sapientissim', quod tam fidele, veruq; mei patrocinium suscepit, & praestitit, cum diuino
524쪽
ore, plusqua oraeulo Apollinis Delphico pron sicia uit nimirum quod mihi obedi ut omnia: & pecuniς, inquit , obediunt omnia . Vna pixi de plusquam bi- lenes Alcibiadis in medium pio tulit, incredibit iter
etiam illum hominum amore, quo me coplectu tur,& honorant,auxit,ac corda illorum, qui me uituperare solent, meaeq; beatitudini inuidere, singulari quadam beneuolentia erga me inflammavit. t Adeo ut quae hactenus muta, ac omnium in iuriis, insidiis, custodiis, plusquam Tulliano carcere uexata, attrita, enervata uideri possem,nue loqui audeam no solum in praesentia rudis uulgi, pauperis plebis , quae mea
de causa totum terrarum orbem , per mate, per saxa,
per ignes proficiscinar,latenteq; & pedibus conculcata me cloacis eluit, Musque ad diuinam ma estatem
extollit: sed etia cola principibus,ducibus, Regibus, I mperatoribus: eora Episcopas & Pontificibus : coia Graecis & Barbari si cora insipientibus & Sapietibus quantumuis tetricis , & morosis. Paucis absoluam, eo audaciae progressa sum', imo eo sortitudinis , Se uirtutis, ut iam , mortalium nemine cure, si optimi, & disertissimi uiri inceperint comendare obedientia, si testis latores de obedietia erga sua praecepta egerinsui, serro, fame, flamma: no tantum profecerint, quam si ego fulgore meo leniter oculos astatium, uel copiam ei animos absentium perstrinxero. Ipse sapiens me confert sapientiae, dum ait, Sicut protegi sapientia: 'ata protegi pecunia. Quamobre ceria sum, quod omnes quotquot hos sonos meos audiuerint, uel re ipsa proprios, uel iam expectatione propriae possessioni proximos , haud grauabuntur meam declamatione meumq; precontu mei ipsius audire, ut quae sapiens sapienti illaria de memetipsa proloqui ualeam , imita iam hoc exemplum mes patrom Salomonis uiri
diuini,& mortalium sapientissimi, qvod si delictum occurrat, uel blaesum, balbum ite, burbarsi, solecumuo: abl on una uel absurdum, huic protinus ut, ac uirtute mea medeor: effeceroq ; plenum, facunda . latinum
525쪽
2 9& ornatum:eonsentaneum, atque uerissimum, etsi stultoru est semetipsos laudare, ut quos gloria uexat inanis :ego tamen occulta mea saeuitate, & aperta operatione praestitero, ut in me laudanda existam sapientissima. Adeste igitur quo animo, & fauete linguis, breuiter absoluam quanquam magnitudo
mea continua multorum annorum oratione expli-3 eari non potest: imo uix mente comprehendi. Adeo sum nouarum rerum in uentrix, auctor, & largitrix abundans, nec ignoro φ multorum calami ca laudadi ornandiq; me attriti sunt, multoru labia exagita-ra,ia infinita pallim bona, partim mala sqd in idiae illorum erga me, quos flocci facio,& statim in conte Pium perduco maximo eum honore& laude mei lda me prodita: tamen adhuc noua& inaudita promam, ae post haec alia uel paria, uel maiora, uel minora, praesertim mea de causa proferri secero, si homi ucs indignati fuerint, & in me conspirauerint, uel me loco moueant: uidebitis & credetis coruos poetas , poetridasq; picas catare pegasium melos, & pro mei defensione omnes suas uires expedire, suoq; exercitu potentissimas principum copias lacellere,& dilaniare. sicut placida & omnibus grata sum : ita benignEme audiatis. Omnes enim iam copiae mei inhiatis, cuius uos non prius participes fecero, quam quae mihi placuerint, seceritis, & morem gesseritis si cum me sonante persequuti sueritis audiedo, comi indo,& duros labores perserendo, si mihi uisum fuerit. 4 4 Sed nolo uti imperio meo, ne tyrannidis insimulata, maiorem exerceam tyrannide. Vestra benignitas suffecerit mihi, cui paria rependa succincta commendatione mei, incipia itaq; estari: aures exporrigite. Nam Midas Rex ea mei et aures asini, aut asininis l5siores habuisse narra Forsan multi Reges,& principes etiamnum Midae sunt, de longitudine auriu Midam superare contendun t:idq; propter me poetae fiuxerunt.Gigantes, Briareos centimanos, tergeminam
Haecatem, tria ora Diana quadrisontem Ianum et
526쪽
miror eur non multos centaures, potius quam cen
tauros tradiderint . quum sint qui mei ea decem milia aurium habeant, quaru praecipuae sunt asininti tu caninae,inde ceruinar, postea talpinae, deniq; Pytha-v.tah goricae. Iteru moneo excutite t dium arrisedi aures.. s TEgo effecero, ut coelestes putetis uos audire choros, Ss- non Syrenum cautus solum, aut Mercurii lyram ,& suauissimam tibiam, qua centoculum Argum consopitiit, sed ueram musarum harmoniam, Dauidi cupsalterium,Regium plectrum, Arionis lyram, Delphinorum moderatricem. Orphaei cantum flectentem sensus ferarum, montium, arborum, sontium, M saxorum. Meo nutu sonorae Nymphae ineffabilis duleedinis melodras occinet, si dulces ni,cytharae, fistulae, sambuci, similiumq; organoru, aut humana
uoces non delectant uos, bombardarum strepitus,&tonitrua,tympanoru pulsus , &resonum murmur e campanarum tinnitus, buccinarum cornuum, ac tubarum clangores concitauero, atq; ita aures uestras impleuero, ut uobis magis quam accolis cataduporum Nili praecipitati mirando strepitu, reuerberaque Reho susurrent. Qui enim me habet, non opus her, ut alios roget,uel ad cauendum incitet, sed ultro rosabitur ipse, uel simplici oratione, uel diserta, uel scriptis, uel instrum otis musicis, angelicis uocibus :aut fletu, strepitu,clamore, improbis uocib. minis, aut denique bellico boatu . Vos hoc nomine aliis estis beatiores, quod ego adhuc uestra ca me humilio e de solio maiestatis meς demitto,& uos, quos famulos habeo,ac quocunque lubet, uel nutu impello, non gravor orare, ut me audiatis, uel quet propters me scripta diuulgantur, legatis. Haec est etia haud exigua uis,& potentia mea, ut quos uolo exalto, Scquos uolo, deprimo. Si me honoraueritis, honorabo uos: si mihi templa erexeritis, palatia amplissima uobis reddam: si me audiueritis: non solum effecero ut alij uos audiant, sed omnia etiam regna mu
di huius obedient vobis: Nam ipsi daemones me ho
527쪽
norant, & si mei sufficientem veramque eopiam habere possent, Iouem non Gigantomachia, sed aperici Marte E coelo praecipitarent,ipsiq; regnum Dei occuparent. Itaque ego deos efficio, & deas, ego appono ambrosiam,essando nectar,& Vraniam, Terpsichoremque cantare iubeo, detrudo in gehennam, damno , aeternis suppliciis irretio, in perpetuum miseros efficio. tantae sum potentiae, ut aurum, argentu, serrum, aes, plumbum, stannum, coria pecudum, denique possessiones mea sola Metamorphosi beatifico . Qui aurum habet,& mei nomine illud non habuerit, nihil habet. 7 Ego pretium caeteris omnibus . statuo: dominos redigo in seruitutem, & seruos tractari ut equos, mulos, canes , & asinos pro arbitrio 'ρ
lusus est mihi: quicquid ab aliis tributum est auro,
mei gratia illi datu est &meo arbitrio repeto rquia' 'non semper mihi aurum vult parere, & me nititur spoliare meis possessionibus. Nam si argento meum titulum dedero, facilὰ per hoc etiam rebelle aurum cs expugnavero : magis adhuc ferro. Unde miramur astutiam argenti uiui, quod mihi ad omnia inseruit, uariasq; assumit sermas , & sine qua ego non essem ι ornata, estque mihi ad omnia obediens . t Huius uirtute& amicitia mecum contracta illud cosequor, quod principes huius mundi nullam serE arte ita admirans, ut Alchimiam : nisi uel erepto aliorum alienentur,aut sepius lusi, & postquam mei cultore aliqua mei beatitudine glorificauerint, possessione a
genti uiui mihi concedant, ac tum me sola uenerantur. adulatur in mihi semper argentum uiuum, nec audet lites uel bellum mouere, etiamsi Reges & Imperatores pro se certantes habeat, ut nonnunquam
habuit,& qn ego iussero, uel promisero habebit. alioqui minimE,& haec no est minima pars, quur trem Ium semper me metuat argetu uiuu, quur fugitiuus famulus , quur philosophicus Mercurius uocetur. Prudentius enim multis hominibus agit,nunquam
se mihi opponit: itaque illi amplissima munera retri
528쪽
buo obedienti: eontra in officiosum ita pereello, ut metu a uolet, uel coria perfuder, aut si ullo modo psit, adorci abditissima penetret, ibi propter me bellu gerens cum malis spiritibus . Hos sedib. suis expellit, ut humana ingenia exagitet, interea ipsum quiescit.
nunqua: suo pondere & subtilitate cuncta rimatur , donec a Deo oi potente ligetur, de in eam materiam tran s mutetur, quae dicitur & est aurum, uel argentia,
uel summa id un signari pol pecunia, quae e 'O sum .
Unica cimctarum regina pecunia rCrum, Imperia in terris pro Ioue summa tenens .
Quin imo ut hane materiam habeant, unde ego conficior, ipsi homines naturam sere daemonum induunt faciem solis & lunae sugiunt, seq; uiuos coudunt sepulchris ad tartara usque effossis, ubi cum darmonibus haud raro bella gerunt: nonnunquam collapsis puteis uiui obruuntur. Nee facilὸ credo enuia merare quot millia periere in lethaeis specubus propter eam materiam, unde ego conficior,sossis. Propter materiam illam mei causa itum est initio seriei saeculi, & adhuc itur in uiscera terrae. quasq; recondiderat Deus dc natura. -- Sinisecive admouerat umbris . Effodiunt ves irritamenta malorum . Iamque nocens ferrum,ferro ue nocentius aurum. Prodierat, prodis bellum, quod pugnat utroque . Sanguinea ue manu crepitantia concutit arma .
Quς ita dixi,quamuis ea in mei uituperili aliquis retorserit,quia ueritati innituntur et tacete Ouidio, ut mearum uirium argumentum intelligatis .i Notum dc percelebre est, quanta sit militiae utilitas , n cessitas, & hominum plurimorum ac in eam accursus ad conseruandam pro tependam qi Rem p. de d sendendam ab omni hostili iniuria,atq; insultu: quatus proinde eius splendor atque gloria, quanto eius mites,duces, Reges, ae Imperatores honori simul di terrori habiti fuerint, quantum item qui castra sacvxi se exercueaunt, praciis corvinoda, priuilegi ,
529쪽
2s Ihonores, & dignitates meruerint. Quis numerare queat stelicis praemia militi , ut Iuvenalis Gallu affatur. Praetereamus quod nemo militum, aut aliorum militiae causa peregrinantium, uel arma contrectantium, nisi animum ego illum, ardoremq; belli adderem atq; incenderem tantae se rei unquam immisceret, nemo loricam, & thoracem indueret, nemo galea caput tegeret, nemo en sem manu arriperet, nemo hastam vibraret, nemo bobardae ignem admoueret, nemo sagi ita, arcumve gestarat, nemo landa iaceret, nulla ia esset acies, nullus exercitus, nullu auxilium, nulla es assis, nullus equitatus, nullum currulestudium, nullus qui militaret, nullus qui militanti-M bus imperaret.t Haec quaeso omittamus: dicamus alia maiora, & mirabilia: quae nisi ipsis quotidie cernerentur oculis, incredibilia certe uiderentur, tantis se eos ultra laboribus offerre propter me,algete, aestuare, sudate, inediam.serre, sub dio somnos capere, atque
perlibenter ola efficere. quodq; admirabilius est. gladiis, lanceis, sagittis, scorpiomb. balistis, arietib. bo- bardis intrepida fronte atque animo caput, & pectus obiicere: non magis uitam, quam si quotidie in soromultae instar nucum, pomorum, ovorumque uender Etur, facere, quae eis imminent continu E pericula, &alia his grauiora, contemptui habere. Ita nullo eoru terrore commoueri, ac si sapidum aliquod, & duleeserculum expectare uideantur. Haec ego, qui b. nescio quid aliud maius aut audacius, Oia attento, iniungo, perficio: omnia adiuvo, omnia summa uirtute 12 mea suadeo, propono. cogo, atque impello. Dixerit
fortassis aliquid tristitia illa esse auditu sera, inhumana, barbara, ab omniq, ingenuitate morum, & ciuiis litate penitus aliena. Videri nanq; a natura insitum euiq; animanti, ut salutem suam & uitam tueatur , quam qui neglaxerit, ultroq; perditum ierit, rem noni si monstruosam, naturaeq; longe aduersamino inimicam. homineq; libero prorsus indignam efficere.
530쪽
ffabiles,quae ob bella suscepta contingunt, grassatio Anes , rapinas , carcerationes, proscriptione, stupra, adulteria,cruciatus, iugulationes, proditiones ciuitatum, ac singularum domorum incendia, templorum, iocorumq; sacrorum propha nationes, euersiones , sacrilegia;& flamas: quae quum causa mea fiunt, minimὰ eam mihi laudi & ornamento sed cotra magis dedecori,& uituperio ascribenda esse. Verum quicquis haec dixerit, neminem uelim putare, me eius esse impudentiae, ut uerum inficiari, salsaque defendere, actueti pertinaciter proponam. Confiteor & haec ego, utique aperta&ilibera uoce, neque a principio quando orationem habere incoepi, ita laudes meas dicere aggressa sum, ut integritatis, pietatis, atque sanctimoniae ulla quae in me essent magis, quam excellente uim & potentiam meam, magnosq; & admirabiles, quos inde produco essectus & operationes referre uellem. Non mihi arrogo, ut credam nihil ex me, quod non triste& nocens sit, oriri : ut putem utilia esse omnia ac proficua, uerum & ista in ita confiteor, ut si recte uis mea consideretur, potius laudi cedant, quam opprobrio. Non moror eos, qui hae de causa me dehonestent, quu sim maxime uenera da . Quadon anq; propter me homines quaecunq; possunt mala
perpetrarunt, ego remuneratrix,& aequa retributrix tandem adsum, nam quicunque ad bonorum de sen-
sonem arma sti mpserunt, eoactiq; in praefata peccata inciderint, uel qui pro defensione iustitiae& ueritatis talia passi sunt, his uictoribus omnia amplissima recompenso , ita leue damnum perpetua scelicitate resarcio, contra qui mali uel talia admiserunt passi sunt, hos ad tartara detrudo, omnia bona residua eripio,aliisq; elargior, sic me de horsi sceleratis manibus uindico, atque me transferto rursus in dominiubonor in . Haec igitur laus mea est, quod malos ad infernum deduco, ego interea ab inferno libera: sum a bonis defendor , & aris inferor , licet uidere ideo multas sanctorum , sanctarumque intemplis