장음표시 사용
531쪽
templis imagines & picturas, meis muneribus , Ac mea materia,mea sorma ornatas ,cultas dc gloriosas. Quod autem longe sanctius est, non omiserim ex eadem materia,quae mea est, sanctorum, sanctarumq; imagines fieri, has religiosissime coli, seruari, manibus,3c humeris bonorum uirorum in publicis supplicationibus circunserri, longe tamen aliter quam statuae,de idola, ut recte docet Conciliu Tridentinu.
quibus Ethnici thura incendunt. Quod si res postit.
aut usus exigit, statutae, harumq; ornamenta ex mea materia facta,rursus consantur,& in meam sormam
tanquam persectiorem dc humano generi gratiorem ipsis statuis, picturis,ac similibus ornatibus reducetur: aut brachia, partesue illae, quae mihi sufficiunt, in hunc meum usum destinantur, nec hoc satis, Natalis mihi honos deinde redditur, quod aduersus impiorum manus munior citculis & pondere,& ut homines moueantur rerum bene agendarum , Sc ne per fraudes,iustitiamq; affectent meam amicitiam, nec me iniustὰ possideant, in margine sumptum sacra scriptura uersiculum habeo,& in medio cruce, uel alicuius diui, aut etiam omnium mortalium
iustissimi Christi figuram , in altera facie principis
arma, uel imaginem, aut magistratus, Reipublicae uein signa:quibus admoneo, quod me aequo iure utantur,aut me effecturam, ut uindicta sumatur: quibus doceo,quos habeam mei defensores,dc patronos, id
autem apud Christianos . Nam Ethnici, dc Barbari homines uel propter suam imperitiam parui me faciunt: ideo illos ut Barbaros explodo Sc fugio: aut si usum mei, ac uirtutem norit, longὸ maiores mihi deserunt honores, quam Christiani. Nam totius Reipublicae, uel maiestatis suae potentiam, amplitudinem, dc insigna in me exprimunt, qui tantupecude signabant aut similibus hi diuitiatum sua iuindicium me esse uoluerunt sicut inter irrationalia nullum animal praestantius conducibiliusque esse pecude et ita mortalibus inter omnia irrationabilia
532쪽
nihil posse dari, aut apportari praeclarius aut utiIius
pecunia significabatur. Honorauerunt me imaginibus suorum deorum,aut suors philosophorunt, no, ut me condecorarent, sed ut illorum memoriam per me measque uires conseruarent, ac ad imitandam deorum uitam incitarent suos, suamque posteritate: quod si contigerit me improborum, aut morosoru hominu maligno erga me assectu uel incuria ad inseros descendere, contra quos uersu Appollineo, diligenter munior. Protinus non unus Hercules, sed infiniti exurget, pro me laborabunt, noctesdie'; non sine dolore, & sudore, ut me potius, qua Euripidem qua Alexandrii Magnu, qua Caesare Iuliu, aut Cicerone, aut altu patriae patrem e faucibus Orci, ex ore Cerberi, ex Tartaricis tenebris eripiat, & csi summa
floria dulcissimae luci restituat. Mille cuniculos, faricas, machinas,& stratagemata, mea de causa excogitat, extruunt, mutat quadrata, rotundis, sapitit, insaniunt, antequam me codita ,seu cognita in aliquo
sepulchro relinquant,aut apud inferos remorari patiatur. Nunc qui mali sunt mei negotiatores, ad stygias paludes,lethara'; flumina detruduntur, qui boni, nimirum qui me liberauer ut iniquis carceribus, ac umbrarum iniuriis, per me multis commoditatibus remunerantur, ex hilarantur, ad dignitates promouentur. Quamobrem scioli & ineptuli sint oportet, qui me ideo reprehedunt, quod propter me tam multa mala perpetrantur, qui quidem meminisse deberent propter sceminas pulcherrimas , de toto orbe decantatas no pauca iacinora esse comissa eas tamesemper eo habitas esse praestantiores, & celebriores.
1, lini in illud ego uirtutis meae amplissim si habeo iu
dicium, qd malos facio puniri, aut indigne me tractates, idq; uel in hac , uel futura uita, ipsa ego saltia ab omni pCena, quin helior permaneo. Foeminet si malae sunt, poenas, no euadiit, ego in mille landor de renudor figuras, quatenus pecuniae momen tu obtineo etiam timulacra confracta, attrita, exusta, in pretio
533쪽
tio & honore, in cela & dignitate habeor: sceminae,
Diri,&alia animalia tepore senescunt,& vim, uirtiites, pulchritudine, ac uaria iuuentutis dona perduee quide adeo tepore no pereo, ut quo sim annosior, eo tum ratione antiquitatis meae, tu et excelletia materiae,ambulo praestan tior, eo curiosius me ambiunt
superbius custodiunt,auda eius ostendiit. Ecquid audistis multos in mei laude clamates Est antiqua pecunia, prisca pecunia, prisca fides: adde hue illud,qd malς sceminae eiiciuntur, mali homines exploduntur, & ad interitum perducuntur Ego et pessima libenter recipior, nuquam abiicior, sed emendor summam cu diligentia, & plebiscitis,ac legibus ne in peregrinum orbem uel peregrinas sedes, aut extra proprium & conuenientem limitem desertar, sanct E defendor. Quod si quis contra tuerit, si ego sim minus honorata, punio illam, ac dano afficio,qui medetulit sin honorari sensero, communico haud exiguum commodum illi, qui me eo beneficio dignatus est, adeo in me nihil malitiei, & iniustitiae habeo, quin benefacientibus bona retribuo, malefacientibus exitium qd meretur & supplicium insero. Non igitur pudet confiteri, quod propter me bella fiunt quibus nihil quaesitum uideri potest, aut debet, qua ut in pace sine bello uiuatur. 4 Excutite annales, legite historias, intelligetis propter me,& per me maxima bella& quascunque dissensiones enatas, ac consopita eLsς,&quicunque plurimum meae materiae rudis aut quod beatius est, formatς habuerint, eos monarchas de principes orbis, aut summos rerum dominos euassse. Rudes homines & simpliciores quoq; in aurea
mundi aetate uixisse narrantur, non me cognoscebat cognitam enim statim adeo amauere, ut bella susceperant. Caetera enim animalia minime inter se contra suum genus pugnat, aut bella gerunt, neque leonum seritas saeuit in leones nec serpetum contra serpentes, quid ita, quia me ignorant & propter me iniustitiam non comittunt, cuius causa bella gersituri
534쪽
Seythae primi mortalium intelligentes pecuniae ea usa alios digladiates, cognoscentesque pretium & bonitatem eius, tum ut ad iustitiam alios redigerent, Mhuius sui laboris pecuniam tanqua mercedem reserrent, bella mouerunt, Asiam domuerunt, ter Asiae Imperi u quaesiuer ut, ipsi semper intacti alieno imperio manserunt. Primus Scythis bellum Sesostris in tentauit, missis legatis: quibus respondet: Miramur tam
opulenti populi duce stolidὰ aduersus inopes occupasse bellu, quod magis domi fuerit illi timendit: qc
belli certamen anceps, praemia utistoriar nulla, dana manifesta sunt. Quin mox Scythae Sesostrim fugant timente ne me perderet,quem potui, uictorem efficere nolui, ne iniustitiae a uictor esse. Plinius docet quata bona in Aegypto Sesostris possiderit meo nominees solitus est quotanis sorte reges singulos E subiectis iugere ad curru, sicque tritiphate; quis meo beneficio tam esset superbus ut potius aureas cameras, arguteas trabes, colunas: parastatas atq; similia ex mea materia coficeret, indignata propter ingratitudinem& superbia. Esubopem auri diuitem mei cultorem, Ac successorem Salauces in Cothis prius regis evexi, α
contra Sesostrim instigaui, ac per illum puniri ingratitudine Sesostris atq; Aegyptio tu. Victor enim Esubopes omnia ea Colchos transtulit: Sed Scythae me petentes, Parthos, Bactrianosq; codidere, Interea Assyrii propter iniustitiam tumultuates, per Ninum reprimo, quippe ad Ninum per suos maiores, qui terra uirginem nacti immesos thesauros,& pecunias col- legeran r, deriuau eram, illique auctor sui Monarchiae Assyriorii. Sardanapalus plus Veneri indulsit & Baecho, plus Cereri & Asteriar, quam mihi:qua de causa indignata, ego illum loco moui,& Arbacem mei studiosum eueri, tras lato imperio, omni maiestate, rerum copia administratione ad Medos, Arbace Medorta principe feci. Interea Persie uim mea atq; potestatem uenerantes me receperunt paulatim donec Astyages haud aequus mei dispesator in odium multo ruin cidi si
535쪽
EN COMIUM. 2s Ineidit, multi, adhaeserunt nepoti Astyagis, Cyro,&Sybare ductore me libera uertit ex iniqua manu Medorum, idq; mea intercessione, & meis auspiciis. Naillud veru statuatis, sine me nihil potuissient, Graeci Hortali uastutissimi, Sicyonii, Athenienses, Lacedemonii, Messinenses, postquam Troianis 3c Colchora opibus potiti,aureumq; uellus adepti fuerunt, iuguPersarii excussere. Aereii uellus mysteri si meu est , de prudentioribus aenigmatis Symbolique loco proteia sera relinquo. Hoc quisquis habet, me habet, & per
me dominabitur orbi, si me nouerit uti. Habeo enim generosiam natura, offendi nolo. Hoc uno cum diis eande natura obtineo: quin potius uindictam sumo M ad studiosiores mei transmigro. Graeci certatim meum numen uenerati sunt. Postquam peregrinos
in dulcedin e mei pellexere, E quibus Macedones proximi tatis me expugnatu sacrificiis uenere, ratis statadibus de scietiis usi, quatas Alexander passius non est Aristotelico ingenio reuelari. Philippus Apollini bellu indixit,& passius est Apollo Dephicum suu oraca
tu spoliari, ut in mea figura materia p multos annos congesta conflaretur, tanta ueneratione mihi tribuit
A pollo. Deinde ea licetia usus Philippus nulli Deo, nulli aedificio sacro pepercit, oia spoliatus, & insigniter, idq; impune meti tus, tande auraria in Thessalia& argen ii metat Ia in Thracia oceu pat, idq; ut me honoraret, unde efficio Philippu Graeciae dominum M. Regem, huiusq; filium una cum maximo exercitu prςficio orientis imperio. Atq; adeo Alexander Magnus mihi debet gratias suae amplitudinis, & Regiae maiestatis. Astuti graeci & mei amatores tenacissimi, una et Iudaei, qui plusqua Dei olim in ueneratione
fuere, Macedonu ebrietatem ueriti,& tyrannidem ad
Italos delapsi,me secu uexere,parte Carthaginem deuenere, quocirca Romani iactis fundam elis bellicis me accedente ad ipsos seeundo itinere,&quod Troianis copiis ab initio beatos reddideram, rursus ut fideles mei custodes adeo, de beatifico. Inuidere Carthaea n en ses
536쪽
thaginenses diuites opta, parum abfuit quia me in
suas partes traduxissent. Sed ego iam in eo astu irrotita,& potetior foeminis et pulcherrimis dum aiaduerto Alanibale summu Carthaginesiu duce id agmre, ut sis minas pserret mihi, Idignata illu destitui, de Romanos retu dficis genteq; potente exaltavi, deinde Gothis, Hun is, Vacatisq; faui,&i oricte T urca in occidete Logobardos evexi, postea Fracos, tu Saxones,& inde Germanos. Haec si uelle probare testimoniis magnoria uiro tu, millia sex inuenire: sed adeo aperta sunt, ut uerbis no amplius sit opus, uos cOmonefecisse sufficiat, ita ad alia pergo, sicut imperiuPecunia meu uniuersus orbis sequitur, tan' lunae motum riser oceanus: ita cu uelim particulariter singulos mortahnminer I fles altero mirabili mea potetia. Na ut dulcis lenisq; exhila - naturae meae primo haud uulgare donu resera, tantarat. qua in me habeo gratia infundo in oes, quoru utor
colubeinio & familiaria te, ut si sid in eis offenderim tristitiae maerorisque prorsus expella, iucudo'; ipsos, hilares gaudetes, ac laetos semperessicia, sin aliquos inuenerim timidi ae pusilli cordis, securu utiq; illis adda animu, ingente,& incocumum, dubios firme, errantes diriga, prostratos eriga, labentes sustentem ex ignauis deniq; industrios, ex inertibus solertes, ex balbutietibus ex plicatos, ex elinguibus eloquetes, ex morosis faciles,ex tardis proptos redda, ex indoctis doctos, ex stolidis sapietes, ex uilibus &abiectis generosos & claros uideri faciam , atque haec ita tamen operor, si &ipsi quoque eum quibus uersor morem mihi gerere, natu rarq; meae studeat minim E aduersari, quae libero frui aere, spatiariq; hinc inde laetatur. qua delectat uarii discursus, uariarq ; agitationes,quae marcere ignaua quiete no patitur, quae detineri alicubi diutius molestissim ξ seri, quae resu-git nocte, odit tenebras, horret strictiora, obserataqι firmius habitacula, si earceres notaueris, morte illis
data optione, taqua mitiore eliges anteponet. Quare 2squis mea meruerit couersatione, ignarus incoditionis,
537쪽
ditionis & naturae mea crediderit me Oeeultu domi detinere; dc in reconditis locis clausum seruare, priuareq; dulcissima,qua mirifice gaudeo libertate mea eundi, discurrendi & quocunq; libuerit peruagandi facultate, quantumcunque is me amet, colat,amplexetur quotidie,& deoscultetur. Nullo tamen modo speret se fruituru unquam ulla mei iocunditate, imo cotra si sua per se natura iocundissimus suerit, c laetissimus,continuo in summam miserabileq; prolabetur tristitiam, animiq; moerores. Si animo item suerit, securo, nobili atque excelso, fit itidem quasi nau. tatis corporis humoribus, sorice pauidior, cuniculoque timidior: in cunctis dubitare,frequentiusq; errare, se labi incipit. Ex industria fit ignauus, ex solerte iners, siue uestiatur, siue cubet, siue nepotietur. Inter rusticandum, peregrinandum, dormiendum, aut nauigandum insidim undiq; sibi parari putat: cunctaei suspitionem,cuncta terrore incutiunt, ne rem quidem diuinam audire poterit, quin uel decies aut saepius de furibus, & prgdonibus cogitabit, aut et ultro citroqι diseurret animi anxius. Fac uero fuerit secu- dissimus, lingua illi nodis implicari uidebitur ne uitae illum saeilitas commendauerit, fiet ilico morosus di duro eerebro , fac promptitudo laudauerit, eius mox tarditatem dc stupiditatem quisque accusabit: sae denique doctrina, sapientia, genere clarus extiterit, non aliter tamen, ac si nihil horum in illo uigea habebitur. Homerus sine me erit Thersites, quetiam antea amicissimus omnibus & propter me certatim omnium ulnis amplecti solitus. omnium hospitio dignatus, dc optimis aedium partibus, expelle
Ipse licet ueriar Musis comitatus inmere, facit omSi nihil attuleris ibis Homere foras. nia W- Ita prodest uoluntati meae non se conformem ha chitectubere, ita prodest non uiuere moribus meis, repugna- rae genareque optimae, ac dulcissimae naturae meae, de qua rati ve
rέ hactenus hac duae uolui. t Nunc ad raponendas ra.
538쪽
arduas quidem & praepotentes uires meas , ueniam in quibus oc gloriae meae & excellet tae meae standam e tum iacietur,atque ea quae alii, siue industriat & gloriae ascribui attinga, urbes dico, ciuitates, oppida, arces, uico S, templa, sora, turres, theatra, palatia, scenas circos, thermas, domos, aulas, praetoria, & uarias, sumptu olasqt e structuras. Dicant age, dicant si sapiunt, quid in his, quae tamen magna, Illustriaque su ut, & quorum plurima ad bene uiuendum inprimis necessaria, potestatis sibi uendi eant& auctoritatis, quorum nullus est tam exiguus lapis, tam tenue ferramentum, in pusilla trabs,quae sine me coaptari unquam potuerit: quibus non interueneri me quibus non opem, manum,principium, deniq; prosperum euentum praestiterim, mihi obediunt om- EccLIo nia. Cui prae te rea eorum picturae, incrustationes,la- Pecuni ae queationes,caelaturae, sculpturae,statuae, eiuscemodi-vbediant que, alia ornata, mira arte & ingenio aedita: cui nisi omnia . mihi tanquam certo & indubitato domino , ac auctori attribuentur: quo autem communis quet in eis
habetur habitatio, & cohabitatio , nisi uires meas interponerem, praestaretὶ quomodo publicae necessitati & indigentiar, nisi ego subuenirem, prouider tur quis adesset, si me abesse contingeret quis consuleret, nisi interuenirem,& interessem quis adiuuaret nisi opem ferrem Z quis succurreret, nisi omnium ego onus susciperemt quis ubi plus aequo aliqui omnibus ad ui tam, ad uictum saltem necessariis abundarent, atq; aliqui eis indigerent, praeter me afficere posset, aut potest ut ab eis, quibus nihil omnino de. est,subueniatur egentibus, uerbi causa, uel numen. thuel uini, uel panis, uel casti, uel indumenti in piam sustinentibus' quis deinde ubi ego deficerem quis uel mercando, uel artes sine quibus ei uitas sta. re non potest, Operando uitam suam coleret quis operi ulli laborans insisteretὶ quis conduceretὶ quis elocaret quis laboraret ita sine me nec quisquam
curam ullius negotij, uel administrationem suscipe
539쪽
. ret ita sine me nec piscator ullus, nec sutor, nec se . her, nec textor, nec pigmentarius, nec denique, cuiusuis rei ullus artifex, ita nec proxeneta, nec institor, nec licitator, nec tutor, nec curator, nec negotiorum gestor, ullus haberetur. Ita clausae tabernae omnes, clausae cellae & apothecae: non essent nundinae, emporia uacarent, mercata cessarent: ita nec poderum, neque librarum, neque mensurarum ulla metio. Quid uero de doctrinis omnibus atque discipli- . nis loquar, quae tamen curandis animis , simul quae corporibus, praestant adiumentum Θ quis me cessaniate,aut dempta medendi artem profiteri uellet aut se demittere ad urinae scopia,&co proticam contem. plationemr quanti proinde, qui quotidie in animantium corporibus oriuntur morbi, & languores ad interitum ducerentur quibus ego tamen occurro
in ter uen iens,consulen ue admirabili uigore meo, quasi communis omnium salus,& uita, quasi pius omnium liberator factus & restitutor:& uetὰ ex isto anima remeans, uitalis sanguis, aut ut medici dicunt, humidum radicale ego sum,quae quintam es.sentiam ex mineralibus, & plantis extrahi efficio, perquam uita renouata promittitur. Me nimirum intelligunt medici, me quaerunt,& mea causa curat. itaque tritum est. Et dicunt da, languidus hie dum dixerit, ba ha. Et ut ad philosophos ueniam, deperirent sine merdi sine me omnino eorum studia ridicula, ac nulla existeret, licet tanta uanitate,& tanta cum superbia aspernari me,& contemnere uulgo iactitent: quum tamen per sundamenta gutturis sui mentiantur, α splendide mentiantur, ac plusquam hypocritae sunt. quoniam a nullo hominum genere, quod norim, magis americolar, obseruer. Atque utinam ita ut iactant ab eis contemnerer, longE tali essem contemptu beatior, nihil enim curo eorum uanitate,quum
illi plusquam, uelim, me curant. Est enim, ut paulo ante dixi. innata naturaemeae mira quaedam liberi
540쪽
tis evagandi hinc inde, & diutius nusquam immorandi cupiditas. Quum autem in manus horum deuenio,tanto me amore prosequuntur,ut non dicam euadere, sed nee aperto gaudere aere unquam liceat. Ita teneor,stringor, perpetuisque quasi compedum, carcerumque poenis damnata in eludor. Lucianus in
captura philosophorum hanc rem exposuit Nolo immorari. Sed & Grammaticos, ludique magistros quis, nisi ego, ad tradenda pueris prima elementa, Metem ualde necessaria deduceret, ad tolerandos ta molestos aesastidiosos, assiduisq; simul labores esimoueret, quos quum tantis rixis, delationibus,clamoribus,strepitibusq; ta conserta undiq; turba puerOrum grauissime malleorum instar obtundat, mirum cur non omnino deliri facti desipiant. Ego recreo, ego sustineo: nam si copiosa accederem ad eos superbi lacti talia onera amplius subire nolent.Quia uerum est illud Iuvenalis. Quis gremio x nceladi, doctique Palaemonis affert,
antum Grammaricus meruit labor o tamen ex hoc
Odeonq; est minus es autem quam Metoris aera Distipuli custos praemordet Aeaeuitur ipse.
Et quae sequuntur. Taceo logicos,quorum garritus , contentiososq; clamores sine me nullus audiret,nullus disceret. Omitto musicos, quorsi .ubi esto conticescerem, non dicam eanor, & harmonia, sed neq; minima uox ulla resonaret. De Geometris,
Arithmeticis, Astronomis, Astrologisq; nihil dico:
quorum & ego ubi non essem, neque nomina ulla haberentur. Sed de oratoriam artem, quae est longe suauior,longeque iocundior, quae est decus omnis eluilitatis, somentumq; omnium honora morum,& initi tu torum, quis ea nisi amore ac spe mei inductus. aut docer aut doceri, clarisque eius ae dulcibus studiis teneri uelletὶego teste Alano, uinco Tullianum eloquium. cum nummus Ioquitur, Tulgius ipse ruet.