M. Tullii Ciceronis De divinatione libri

51쪽

LIB. I. 19 37 20 40. 39nuisse et exaruisse amne aut in alium cursum contortos et deflexos videmus. Sed, ut vis, accideriti magna enim quaestio est modo maneat id, quod negari non potest, nisi omnem historiam perverterimus, multis saeclis verax fuisse id oraculum.

Sed omittamus oracula; sniamus ad somnia De . quibus disputans Chrysippus multis et minutis somniis 'olligendis lacit idem, quod Antipater ea conquirens, quae Antiphontis interpretatione explicata declarant illa quidem acumen interpretis; sed exemplis grandioribus decuit uti Dionysii mater eius qui Syracosiorum tyrannus fuit, ut scriptum apud Philistum est, et doctum hominem et dilig0ntem et aequalem temporum illorum, eum praegnans hunc ipsum Dionysium alvo contineret, Somniavit, se peperisse Satyriscum. Huic interpretes sortentorum, qui Galeotae tum in Sicilia nominabantur, responderunt, ut ait Ρhilistus, eum, quem illa peperisset,

clarissimum Graeciae diuturna cum fortuna lare. Num 40t ad fabulas revoco vel nostrorum vel Graecorum poetarum arrat enim si apud Ennium Vestalis illa:

52쪽

Eccita cum tremulis anus attulit artubus lumen, talia tum memorat lacrimans exterrita somno: Eurydica prognata, pater quam noster amavit, vires vitaque corpus meum nunc deserit omne. Nam me visus homo pulcher per amoena salicta et ripas raptare locosque novos ita sola postilla, germana soror, errare videbar tardaque vestigare et quaerere te neque po88ecorde capessere semita nulla pedem stabilibat. 41 Exin compellare pater me voce Iidetur

53쪽

LIB. I. 20 40-21 42. 41

his verbis: O gnata, tibi sunt ante gerendae

aerumnae, post ex fluvio fortuna resistet.'Hae ecfatu pater, germana, repente recessit nec sese dedit in conspectum corde cupitus, quamquam multa manus ad caeli caerula templa tendobam lacrumans si blanda voce Vocabam. Vix aegro tum corde meo me somnus reliquit.'

Haec etiamsi ficta sunt a poeta, non absunt tam0 consuetudine somniorum Sit sane etiam illud commenticium, quo riamus est conturbatus, quia mater gravida pisere eae se ardentsim facem

vissis in somnisinsicuba quo fato pater,

rex ipse riamus, somnio mentis metu perculsus, curis sumptus suspirantibus

xssicrificabat hostiis balsintibus.

sumptus consumst ex sacrificabath απαξ εἰρημενον.

54쪽

42 cICERONIS DE DIVΙΝΑΤΙΟΝΕΤum coniecturam postulat pacεm petens, ut se docsret, obsocrans Apollinem,

quo sis vertant sintae sorte somnium.

Di x oraclo voc divina didit

Apollo, puerum, primus Priamo qui laret postilla natus, simperaret tollers; eum sisse exitium rotae, pestem sirgamo. 43 Sint haso, ut dixi, somnia sabularum, hisque adiungatur etiam Aeneae somnium, quod in nostri Fabii Pictoris Graecis annalibus eius modi est, ut omnia, quae ab Aenea gesta sunt, quaeque illi acciderunt, ea suerint, 2 quae ei secundum quietem visa sunt. Sed propiora vi-dsamus Cuiusnam modi est Superbi arquinii somnium, de quo in Bruto Accii loquitur ips0344 Quonisim quieti corpus nocturno inpetu dedi sopore pisicans artus languidos, visust in somnis sistor ad me appέllere pecus lanigerum eximia pulchritudine;

o Oribus p a ciem o forsoning g 1de; Medes ne, L hs Verg. Aen. ΙΠ. 261, 870 IV. 56. edoceret . . . . Vertant en underii velisten antider, hemhald a det styrende historishe praesens. quo sese Vertant m quo pectent sortes somnium adromme

55쪽

LIB. I. 21. 42-22 45. 43

duos consanguineos sirietes inde siligi,

praecisirioremque iterum immolare me; deinde eius germanum cornibus conitieri merarietare, eoque ictu me ad casum dari; exin prostratum sina, raxiter auctum, resupinum in caelo contueri sitimum ac mirificum facinus dέxtrorsum orbem)άmmeum radisitum solis liquier cursu novo. Eius igitur somnii a coniectoribus quas sit interpretatio offacta, videamu8:Rεx, quae in vita usurpant homines, cogitant, curant,vidoni,

quaeque agunt vigiltates agitantque, si si cui in somno siccidunt, minus mirum est; sed di rem tantam haud simsrs inproviso offerunt. Ρroin vide, ne, usim tu esse hebstem dεputes aeque

Be X, quae . . . troisaish septenarer ursurpant ovectovedet sagiver si a med . cui in Cui er ester Graea monster forkortet foran en Ohia, o in hori uod den sterio ende honsonant, medmindre an is antage, at distonge vi sya elideres, vilhet dernaeppe ellera findes hsempet L minus mirum se noten

56쪽

M CICERONIS DE DIVINATIO 1 sapienti munitum siclus egregi geratisiqus rem expεliat; nam id, quodis sole ostentumst tibi, populo commutάtionem sirum portendit forepsirpropinquam. Haecasine verruncent populo. Nam quod ad sirieram csipit cursum ab iasiva signum prasipotens, pulchέrrume

auguratum est,asim Romanam publicam summin fore

u Age nunc ad exisma redeamus Μatrem halaridis

scribit onticus Hsraclides, doctus vir, auditor et discipulus latonis, visam esse videre in omnis simulacra deorum, quae ipsa domi consecravisset ex iis Μercurium e patera, quam dextera manu teneret, anguinem visum esse fundere, qui, cum terram attigisset, refervescere videretur sic, ut tota domus sanguine redundaret. Quod matris somnium inmanis filii crud0- .lita conprobavit. Quid ego, quae magi Cyro illi principi interpretati sint, ex Dinonis ersicis proferam pNam cum dormienti ei sol ad pedes visus esset tereum scribit frustra adpetivisse manibus, cum e convolvens sol elaberetur et abiret ei magos dixisse, quod genus sapientium et doctorum hab0batur in ersis, ex triplici adpstitione 80lis triginta annos Cyrum regna-

57쪽

LIB. I. 22 46-24. 48. 45turum osse portendi. Quod ita contigit; nam ad septuage8imum pervenit, cum quadraginta natu annos Tegnare coepi88et. 47 Est prosecto quiddam etiam in barbaris gentibus praesentions atqus divinans, si quidem ad mortem proficiscens Callanus Indus, cum inscenderet in rogum ardentem, o praeclarum discessum', inquit, e vita, cum, ut Herculi contigit, mortali corpore cremato in lucem animus excesseriti Cumquo Alexando eum rogaret, si quid

vellet, ut diceret, optime' inquit; propediem te videbo Quod ita contigit; nam Babylon paucis post diebus

Alexander est mortuus. Discedo parumper a Somnii8, ad quae mox revertar. Qua nocis templum Ephesiae Dianae doctagravit, eadem constat s Olympiade natum esse Alexandrum, atque, ubi lucere coepisset, clamitasse magos, pestem ac perniciem Asiae proxuma nocte natam.

Haseras Indis et magis. Redeamus ad somnia Hannibalem Caelius scribit, Icum columnam auream, quae esset in fano Iunonis La- historie. Quod ita contigit se note ΙΙ. . 1 udi Dei gen-

tages stras edensor.

58쪽

ciniae, auferre vellet dubitaretque, utrum ea solida esset an extrinsecus inaurata, perterebravisse, cumque solidam invenisset, statuisse tollere ei secundum quietem visam esse Iunonem praedicere, ne id saceret, minarique, si secisset, se curaturam, ut eum quoque oculum, quo bene videret, amitteret, idque ab homine acuto non esse neglectum; itaque ex eo auro, quod exterebratum esset, buculam curasse faciendam et eam in summa co-

4 lumna conlocavisso. Hoc item in Sileni, quem Caelius sequitur, Graeca historia est ris autem diligentissumsres Hannibalis persecutus est Hannibalem, cum cepisset Saguntum, visum esse in somnis a Iove in deorum concilium vocari quo cum venisset, Iovem --

peravisse, ut Italiae bellum inferret, ducemque ei unum e concilio datum, quo illum utentem cum exercitu progredi coepisse tum ei ducem illum praecepisse, ne respic0ret illum autem id diutius facere non potuisse elatumque cupiditate aespexisse; tum visam beluam

59쪽

LIB. I. 24. 48-24. 1. 47 vastam et immanen circumplicatam serpentibus, quacumque incederet, omnia arbusta, virgulta, tecta per-Vertere, et eum admiratum quaesisse de deo, quodnam

illud esset tale monstrum; et deum respondisse, Vastitatem esse Italiae, praecepisseque, ut pergeret protinus; quid retro atqus a tergo fieret, ns laboraret. Apud MAgathoclem scriptum in historia si, Hamilcarem arthaginiensem, cum oppugnaret Syracu8as, Visum SSe audire vocem, se postridie conaturum Syracusis cum autem is dies inluxisset, magnam sedition0m in castris eius inter oenos et Siculos milites esse factam; quod cum sensissent Syracusani, inproviso eos in castra inrupisse, Hamilcaremque ab iis vivum esse sublatum. Ita res somnium conprobavit. lena exemplorum est historia, tum referta vita communis. At vero . Decius 1 ille Q. F., qui primus e Deciis consul fuit, cum 88et tribunus militum M. Valerio A. Cornelio consulibus, a Samnitibusque premeretur noster exercitus, cum pericula proeliorum iniret audacius monereturque, ut cautior 68set, dixit, quod extat in annalibus, se sibi in somnis

facere o non respicere. protinus afremad , en riseidnere be-

60쪽

M CICERONIS DE DIVINATIONE

visum esse, cum in mediis hostibus versaretur, occidere cum maxuma gloria. Et tum quidem incolumis exercitum obsidione liberavit; post triennium autem, cum consul esset, devovit so et in aciem Latinorum inrupit armatus. Quo eius facto superati sunt et deleti Latini. Cuius mors ita gloriosa fuit, ut eandem concupisceret, iliuS. f Sed sniamus nunc, si placet, ad somnia philoso-25 horum Est apud Platonem Socrates, cum esset in custodia publica, dicens Critoni, suo amiliari, sibi post tertium diem esse moriendum; vidisse se in somnis pulchritudine eximia seminam, quae se nomine appellans diceret Homericum quendam eius modi versum: Τsrtia 6 Phthia tempestas laeta locabit. Quod, ut est dictum, sic scribitur contigisse Xenophon Socraticus qui vir et quantust in ea militia, qua cum Cyro minor perstinctu est, sua scribit somnia, quorum 53 eventus mirabiles exstiteruns mentiri Xenophontem