Flaminii Nobilii ... De hominis felicitate libri tres. Ad Pium quartum pontificem maximum. De vera, & falsa voluptate libri duo. De honore liber unus. ..

31쪽

DE HOMINII FELICIT: θectant, macultatem videndi adipiseantur u nimo non abam ob calisiam facultate ista praeditis feruli quam tspectarent.'profecto iniuria. Actis enim unctio . muneris nihil aliud plane H,

quam facultas ipse se st prodens,s patefaciens: ex quo ab e stotele accessio q dam, perfecti a

cultatis nuncupatur. Sic tibicinis,sic pictoris,sic de nique cunctorum artiscum; et omnium potius,quorum aliqua actio exictis, perfectio omnis, omneque bonum in ipsemet actione, non in habitu coni eremi et ur. nc illud tritum est sermone prouerbium,

dum dormiunt, doctiim ab indocto nihil disserre, et EDd n ludis Olympicis non robustissimum quoque,

sed eu,qui in aciem,certa*ens descenderis,corona

donari. Ergo siactis,muneri queDuctuscultati perspicue praestat; non esi cunctandum profiteri iunctione hominis propria,non in facultat aut habitu reperiri felicitatem. Cui que enim Jeciei peculiaris,

est sua existit actio, mi molatus auis,piscis numtis,cuisu equi. stapropriam non desiderari hominis actionem omnibus, credo, merisimile se qua

tanquam certa sede nitatur, δ' consectat felicitas. Nec enim ex artificum actionibus ruga propria hominis actio dicenda est. CAbsurdum enim , μhomini per se conuenire dicamus, mi pingat, adficet; cum simpliciter homini non conueniat,

32쪽

sed quia pictor, aut aedificator sit. Plurimum autem dissert hominem simpliciter, pidiorem hominem pronuntiare. Huc accedit hominem esse, qui artes pariat; quamobrem alia ipsimusto priora lis tribuenda est,qua saltem artes post parere, inuituere. Hoc loco ab aequis lifctoribus meniam

mihi petendam duxi; si t elicitatis iis, stes natura facibus percipiatur, a re proposita paululum diaresus de homine, deque ipsius assitione diaerius agathocque tam arium , tam multiforme, tam ex dis uersis rebus compositum,s coagmentatum animal quastin cofecitu omniumponet e conabor. ει --iusmodi enim cognitione tot, tantaeque Ptilitatesproueniunt in homines, ut Q ollo G tbius omnium

Deorum prudentissimus habitus humano generi salubritιs praeca tum non inuenerit; idcircoque illud in foribus templi Delphici insicriptum legeretur,sce te ipsum, so Lydorum regi fortunatissimo

quonam pacti rebiquas Pisae partes feliciter peragere oraculu considenti illud ipsum consilii sit datum. tqui rationi pro fe L nonset constentaneum ne licum quidem Ut corpus sianum alensque aut Uycia aut conferuet,pidiores item, stes Istatuarios, it illud coloribus, sialpello imitentur, atque inani quodammodo delebitatione oculos nodiros pastant, plurimum operae inue in corporis cognitione G

33쪽

ιό DE HOMINIS FELICI Τ. sumere, nos evero Pt animum Pirtute ornemus, evel potius ditiorum mole grauatum extingui nesnamus. animi naturam nulla ex parte conteum. Mari. Tita sunt in in ore mundi parte animum lium genera. Stenim aliqua Piuunt duntaxat, id, in aluntur, augescimi, m extenuantur, G ad Pendum quod sibi adsimilitudinem symae res omdeat, apta siunt. liqua sentiente hoe aliquo

Poscendi iudicio praedita Pident, audiunt, os cum tan tangunt,rerum motis' di quietem, numerum gurari magnitudine ic percipiunt; ac praeterea interiore quadam facultate eorum, quasib sensium cadunt, infrentiam Uequuntum

eorumque imagines in memoria , tamquam in thesauro recondunt; quae imagines cum excitantur,

est quasi prosiliunt, mirabiles funt motus, Parimque emergunt appetitiones. Tertium mero,multoque omnium prae lanissimum, nobili Umum genus hominum ea, qui mente, 6 se inte gentia et L. gentes quasi Dii quidam terrestres omnibus rebus mundanis prae si incedunt. Huius mentis muniis proprium recipuums est,res niuerse contemplari, stes ex rerum corporearum cognitione ad pu-rab ALου mentes, ab omni concretione materiae gregata quibus nere cognata e I, atque ad illum

34쪽

ipsi presertim omnium rerum conditorem. effectorem Deum intuendum accedere; quod si se ad

agedum conuerta res hasce humanas ordinarsimovere,administrare. rerum,cum res omnes tum natura,tum arte factnae, ut initio dicebamus, ad nsi suopte nutuserantur, tu im ad extremum, , Fnem; insimo Hi, ignobili imo animantium generi non abud bonum propositum est, qua incolumitas,

et alas qua dit conseruent, aut amissam recuperet, conuenientibus adeam rem intumentis a natura aptat uerunt Iam sentis neris non incolumis

tusseda luptas bonum existit,adqua per finienda

nunquam no inducitur,inrapitur. Tonremum

nus,quod hominum esse diximus, in quo quidem genere mens, stu ratio imperium obtinet, si, sin mentis im,m naturam per se steriles, eritatem propostam sti habet nautem ad agendum conuersiam, decus oe honinatem;q tamen honestas acute institiamus, nihil abu lane est,quam Peritas,qua sequatur, admittat appetitus. Vam quea ora Solis lucorat ais Pisidaria illulante, mirabilis quidam decor, illus iucundi imus in herbis, Drabim illi, elucet; sic recita, γera ratione appetitsi regente, moderante incredibilis P edam enim stas ex assectionibus notis rite compositis existit, ' qua nisi fulgor,honectatem flemus appellare.

35쪽

DE HOMIN. FELICIT 3 Sensius autem, intelligentia i animam getabilem in praesenti omittamus,in multis conuenire subtiliter consideranti midebuntur. Traducitur enim adactism terquesivmptioneste erum Tucenim allectus candorem percipere poteris,cum in cadoris speciem formatus erit; similiter etiam mensno Ira antequam iactitiam cognoscat, iustitia 1 ciem recaepit, alteque impress , m insculptam insegerit. Nec ero, dum sensius, stes mens rerum species recipiunt, mouentur, aut patiuntur; si herficiuntur potius, m explentur. Praeterea, tisod adpresentem no Iram trafilationem maxime pertinet, eodemodo consectantur aliqui, et Diunt. Sensus enim hoc alsiquando cognoscit tanWm esse flavum, aliquari praeterea dulce. uuamdiu simplex cognoscit flauum,non sequitur, non fugit: cum primum species

dulcedinis adiungitur, ut in me cicontinuἶ excitatur appetitistidem in intelligentia reperias. Euousque anitatis, m pulchritudinis nudam,m soti riam naturam speculatur,nulti tan itur desiderio uod si bonitatis eo notionem addat; primo quo tempore emergere desiderium Pidebis. Atque omnino,quod in ensu iucundum, di molestum potest, idem Pidetur in mente bonum,m malum posse. Inducitis autem etsi propensio illasacultatissentien iis ad rem obiecit sequendam Dei declinandam,

36쪽

ri solet: ac reapse ab appetitu senses non dissert, n

que mens a involuntate ed ratione quadam,cogit timeque stecernuntur ι quemadmodum etiam cum dicimus terrena,m aquea inferiorem locum appeter appetitum istum a forma terrae, vel aquae dictis, Hum non intelligimus. e stque haec Themiliis Feripatetici claris imi sententia per cue es, totidem pene Perbis ex ipso expressa; quae tamem ex ipsius mei Ggrictotelis ore mitti PidemGInquit enim duodecimo libro Theologiae Quod quidem cupiditati propositum est , bonum est opinatum; quod autem primum voluntati, verum bonum. Apyetimus autem potius, propterea quod videtur, quam videatur hoc ipso, quod appetimus. Principium enim cognitio est Ex quo loco primum aperte costi tur oluntatem, cui quidem iverum bonum propositum est, mentis propriam es, petitum Pero, δ' cupiditatem propriam sensus, quem illecebra tantumsedi oluptas siue opinatum bonum afficit,m mouet ; deinde moluntatem duci ab iure gemtia, Pel lius nahil aliud esse, quampropensionem mentis in rem,quamsti bonam uaeque natu rae accommodatam cognouit. βuod item de sensu, oppetitu dicendum est. Id etiam clarius ab eodem

37쪽

DE HOMINIS FELICIT. Aristotele tertio nibro de Gnima ea expressium ; ibi inquit αρ ἱ0 qua vox appetitui- oluntati comunis en) nihil aliud esse,quam motionem,et energiam mentis, m siensium uim loco illud imaduertendum est, in cuntilis animabbim nicum reas

sensium esse; qui t proprist qui, sidam, d se pecul m

ribus inliumentis ad res externas stentiendas ditiatur sus,auditus,tacitus nuncupatur; tin corde, tamquam in regia manens, sest centri insar siti

nens, quod ad sum res omnes extrinsecus obiectae defrantur,dulcedinem Vono, odorem a colore disserere percipit, dum tamen res ipse obiecitae adsunt sensius communis nominaturi tat Pero rerum istari etiam absentium imaginesen se in tas retinet, deque ipsis cogita phantam adipiscitur nomen. Appetitio igitur excitatur in seu communi, , in phatam. Percaeptio enim sensus, qui in externis organis inest, non terminatur, nec quisl nisi ad commnem sensium perueniat, in quo omnino sentiendi soli. Illud etiam teneri molumus non de illa mentis partoquam seraeci tori παπιικον dicunt,nos mentem ellicientem retibus,quam agentem, t)ulgo flent, appellarepsemus, a nobis nunc Perbasieri; quippe quae alia fortasse in percipiendo, expetendo rati ne mutu ed tantum de ea, qua GJraeci ναοῦν id in mentem capacem ocant; quae rerum imagis

38쪽

LIBER PRIMUS.

nibus informatur, atque perficitur; quasi res bono iudica ilias expetit. Spinosiora haecfuerunt, quam e luissem sed quid aga Aptissima,et pene necessaria huic tractationi erant,si r a nobis non potuit

melius.

Cap.x 1 Deterum, quoniam in animassentiente tria inesse dicebat Arictoteles acultatem, ectionem,habitu, age expendamus quid numquo . horum sinetprimum de affectione. GUectiones Graeci παρι angiant, Cicero plerumque perturbationes, m morbos; sed quoniam ab hoc ipso nomine ducto argumento omnesprauasese, mentem de Inatu dimouere probat, oppugnatque auream inmPeripateticorum mediocritatem; idcircoxos hanc illi de manibus si

cam extorquentes, ectionespotius nominemus.

Oectionis mero definitio, t e Gim refert, noeadem ab omnibus assertur. Stoici enim nihil aliud esse assectionem,quam ehementem incitationem, vel petitionem rationis expertem fiunt opinati atque ita,dum assectionem definiunt, segladio iugulant; nullamque causem fuisse oriendunt, cur aliam sectam a Petere e cademica, sise Peripat rica di repantem conderent. Nam mehementem incitationem neque etiam cademici, Teripatetici γirtuti conuenire arbitrantur,sed mediocrem, , eiusmodi, ut sequatur,quocumque ratio ducat.

39쪽

D E HOMINIs FELICIT.. Jfediocrem detrὸ aliquam exissere concitationem, Cy rationi obtemperantem, et ut Fque assectionem

sui par tu per se con tit, neque ab ipsis alia

quid contra adducitur. Omnis enim appetentis animM motus, quantuluscunque sit, modυ non lateat, ectio nuncupari merito pote I. Re bus sens nicus, qui assecbone desiniebat amm.e motionem ratiovis expertem ex opinione di boni, mel mali cimiusdam excitatam; rationisque expertem non idcirco dicit, quod restae rationi aduersetur, t Dic sed quod si lentiente anima, qitae per se ipsa ratione ciret, pro Fatur. Et hanc definitionem es cinous etiam Ῥlatonicus, Damastenus, Gregorius Nic nus, omnesque ferme no Ira Theologi sequuti siunt. verum imuero, ut ex phemiliis dicebamus, si ripse etiam e Uus probat, omninoque e uot os asyrmat, appetitu asse boni, fise in appetiam inest, congruere potius Poluptas, dolor, quam bonum,t, malum mi letur. Aquit igitur Alpa us6s bonem nihil aliud se, quam antrane ratione

carentis motionem a dolore, aut a moluptate in lim Elam. Euam definitionem non equidem reprehendo robari enim dodiis omnibus mi leo,explicatiore tamen, quae magis tam, et naturam ipsius affectionis explanet, ex Su Iratio excipi pose opinor. issexto Ethico que librum, , etiam primis, litan-

40쪽

tum e possum iudicare, en ipse interpraelatus, pr. terea nullum dicebat appetitum, in assectionem hac potissimum ratione inter sie di lare, quod appetitus facultatem significet, sectio autem actum i si,

in quem facultab erumpit; quod etiam Plutarcho homini do tissimo in libesto De virtute, quae ad mores pertinet, maxime probatur. Natura enim siumus q idem semper idonei, qui excandestamus, doleamim,laetemur: non tamen semper aut ira esseris mur , aut dolore tabest utri aut perfundimur laetitia. Sit igitur appetitus habilitab illa, facultas, Pt ά oluptate a consiectandum aliquid, aut a d lore ad fugiendum excitari possimus; affectio mero

presens tam excitatio, incommotio; ex qua commotione cum euidenter corpus asciatur, jst patiatur, idcirco a Vraecis quidem παρος, a nobis autem HS ctio appellatur. videmus enim in ist, qui aut ira, aut cupissitate, aut metu commotis uni, aut laetitia exulant, mirabiliter multim, dioces, motu statusque mutari. Eriplicauimi Aqui assectio, quid se culta it. Facultab enim est ipse et appetitus id neus , qui a moluptate, stes a dolore excitetur,als

ctio autem praesens iam commotio. uabitus ero, de quo dicere rebquum erat, e I conformatio appetiatus, qua Opitis,aut rarius, ehementius, aut remissius in eandem prorumpat assectionem; atque con-