Tertullianea

51쪽

ut interpretamentum ad verba illa supinatis humore, datiVum accipi m in limum a. p. 360 v. 16 Mo erm illam ine-goriavi ideinus si veriorim locum die Erde , elchedie, ab flossenens se duro die scit. οὐδnen ubrigiaeibondo eutatiositis Schlamin or sicht haven. Limum snam iri saepe appellat terram, de qua corpus humanum Agula tum est. Cf. De carn Christ. c. 8-9 Ochi II, p. 443). Cur autem hiaba delendum sit, prorsus nescio. Neque melius intellego romanni argumenta ad hanc rem fulciendam prolata Quam ob rem sussiciat mihi ipsius auctoris sententiam interpretari contendit aqua interveniente hominem adeo confictum esse. Hoc argumentum adfori nisi terraii. e. Umus, ex quo hominis corpus confictum est humecta fuisset,noquo habilis fuisset ad hominis corpus formandum humecta autem non fuisset, nisi aquae in limum eam temperassent.

c. 5, p. 206, V. 3: Uscina Bethsaida figurari baptismum vult ori. Figura ista ita B A-- ista Reiff. minia Me

Nihil est, quod scripsit Reiff. Quas anm tradit sana

esse arbitror neque ulla indigere interpretatione. e. 9, p. 208 V. 12 Item aqua de amar studia ostia in

suum commodum suavitatis ita B; - -ι commodum suavitatis Latinius ει usum commoda maritatis Reiff. M A ligno remediatur. Lignum illud erat Christus venenatae ει amarae retro naturae venas in saluberrimas aqua baptismi ac si re eae

secte remedia .

Nescio, cur viri docti noluerint, suum commodum auarita is retinere. Commodum auaritatis enim merito opponitur amaritudiat visis suum autem proprium St, quae interpretati et verbo remediandi confirmatur.

52쪽

c 17. p. 215. V. 10 Attilanti avicti mulier, qua usum parit Ocrere, ut ue non etiam finguendi ius si pariet. Ita scribas velim una tantum littera deleta. Haec enim praebet B: Nutantia autem mulser, quae. - Viri docti id non perspexisse Videntur, esulant oblativum esse instrinmentalem. Itaque coniecturis temerariis peccaVerunt Ursinus enim scripsit: μιιdantia muliero, quod placuit Reifforscheidio; Gelenius autem Arulandia mulserum denique Oehlerus P mansiae mulier.

53쪽

D pudicitia liber.

Exstat in B, C et in editione Getenti.

c. 2, p. 224 V. 11 Dividit eri delicta in ea, quae remitti possunt, et in non remittenda Citat primam Johannis epistolam 5, 16 his orbis: Sed et Johannes docebo: Si quis scis fra tremι

suum delinque re delictum non ad mortem, postulabis et dabiturusta ei; quia non ad mortem delinquit , hoc eris re-ssibile. Est delictum ad mortem; non pro illo dico, ut quis postules , hoc erit inremissibile. Ita ubi est postulationis, illic tiam remissionis ubi nec postulationis, ibi aeque nec remissionis. Secundum hanc disterentiam delictorum .

Hai; post postulassionis Reiff. Ursinum secutus addidit: ratis vis Oehi ius Hari. IV, p. 17). - Sed minime mihi

quicquam Videtur supplendum esse, nisi mente tantum delictum, quae Vox in sententiis antecedentibus saepissimo occurrerat. - Ad structuram postulationis delicitum L p. 233, v. 29 Aus delicti christianus. c. b, p. 227 V. 21 Induxerat auctor homicidium et idololatrian, quae arcte se cum moechi coniuncta esse docent. Et verba quidem haec sunt V 4): - A qua vo uerit, reclamalunt. Tum loco nostro: Haec ipsi rei loquuntur, si res voce def-ciunt adsistit idololatres, adsistit homicida, in medio eorum adsistit et moechus. Ita B et edd. vett.

54쪽

Quid planius Ursinus vero haec temere mutavit, haud intellegens, ut videtur, de eis hic agi, i. e. de peccatoribus. Scripsit enim: Haec ipsae rea mi fur. Si res voce deficiant, ada sit idolola res. - Quae coniectura Vix intellego, quamobrem Bigiatio OeMero, Reifferscheidi placuorit 30 6 p. 229 V 28 sqq. Vituperat auctor statum hominum Adae peccat depravatum. Haec exstant in herba usquequaque libidinis virus et lactae sortes non habente' idoneae quod nec ipsae adhuc aquae laveraret baptismi scit.). Quae quin absurda sint, nemo umquam dubitavit. Multi mula coniecere. Ostremo Hari. IV, p. 18 haec: Ininae refotusquequaque Mirinis visus est lacteae sordes, non abeunt se,

quibus sanata esse puto ultima verba. At in prioribus vix opus est tanta mutatione Scripsit, ni fallor, eri. In herba usquequaque bidino rus Acil est et lacte, sordes non abeuntes . Nam in herba et lacte significare posse crediderim: iam in primis et tenuissimis principiis. c. I, p. 231, V 2 qq. - τις ανΘρ υπος ἐξ υμῶν ἔχων έκατον στροβατα - ἀπολεσας ἐξ υτων ν ου καταλε πει αενενη κοντα ἐννέα ἐν τῆ ἐρημεν καὶ τορούεται ἐπὶ τι στολωλος, ἷ ως εἴριν αυτο - ευρευν ἐπιτιθησιν ἐπὶ τους 93ιους αυτοῖχαιρων, καὶ ἐλθ υν εἰς τιν οἶκον συγκαλεῖ του φέλους καὶ τους γειτονας, λεγων αυτοῖς ' συγχὰρητε μοι, τι εἶρον το πρόβατον μου τι ἀπολωλος λεγο υμῖν τι ουτως χαρα ἐν τελουραν β ἔσταε ἐα εν αμαρτωδεν μετανοουντι Ι ἐστὶ ἐνεν κοντα ἐννέα δικαίοις, οἴτινες ου χρείαν ἔχουσιν μετανοέας Luc. 15 4-7). Quam parabolam ita adversarii interpretantur, ut ovem perditam christianum peccatorem esse credant, cui paenitentia in re delicta ab occlesia remittenda sint. Contra eri aliam omnino rationem vult observari respiciendum enim SSe a m est

55쪽

remonderet, quae provocantur, id es ad ea quae provocant. Provocaibat, ut opinor, quod Pharia i cibi anos et peccatores tan os admittentem dominum et cum illis de me tu commun

cantem ind/gnat musAstabant. Ad hoc dominustis Hominum scripsi; doininus libri pecudis perdoae restitutionem cui ali configurasse credendum At quam ianico perrito, de quo agebatur, non de chrotiano, qui adhuc nemo' Ita C, quem A gobardino parem fere esse iam Supra demonstravimus. In his ver libris, ubi Α 0fidit de sua ista scit et de A se , Iane plurimi molendus est. Quam brem merito eum Reiff. plurimis locis Gangno atque Gelenii

corrupteli coniecturisve praetulit. - Ηο autem Oo ne Pquidem suadet, ut aliquid mutemus in qu scit exstat curuadii configurasne reddendum est, quae Verbis quin ex eiS,

quue C praebeat, corrupta sint, dubitari vix poteEt Verum id quoque erui potest, utra corruptela ipsi Gangneio, utracodici eius debeatur Gelenius enim, quom in his libris

edendis innumeris fere mutationibus lapsum esse egregie demonstravit roym. haec in codice suo quem cum Gangnei eodice arctissime cohaerere constat legerit necesse est cui alii conifigurasset reddendum est. Utrique autem vir docto verbum figurandi cum particulam desideris videbatur, quam Gangn. quidem ex cui restituebat, Gelenius autem e con, quippe qui membris Sententiae transpositis scriberet: cum Drasset, cui alii reddendum est. - Qua re in emrorem inductu es Rigali., qui pessima usus contaminatione reposuit: χιm fgur Aet, cui alsi co gurasse credendum est 'Hanc autem lectionem, qua in confingenda Gelonii coniecturis Gungne coniecturam emendare sibi visus est vir doctus, edi

Itaque iam apparet C verum praebere. Nam et Si cui scrupulum iniceret illud ad hoc adsentiri ei non possem referenda

56쪽

enim sunt haec Verba ad totam sententiam, cui adia autem ad unum tantum Verbum configurasse, sicut et nos dicere OSSumus: em Sol den sonat, ut Antwor hieraus, de Herrjens lederaurendun angepassi haben γCeterum recte me delerisse illud de ante christiano, Vix quisquam negaturu Sit. Nam opponuntur ethnico et christiano, sicut et sibi invicem respondent de quo agebatur et qui adhuc nemo. Et ex eo corruptela orta esse videtur, quod librario illud de adhuc in mente erat. Eodem modo simile vitium explicandum est infra p. 232, V. totus hic mundus una omnium domus est, in qua magis ianico gratia de inlucet, qui in tenebris invenitur, quam fέn christiano, qui iam in ρ luce est, ubi iam melius errorem correxit.

v. 22 sqq. Sic etsi ethnicorum reliquum numerum iustum ait, non ideo christianos esse ostendit, cum Iudaeis agens .

Aut numquid non iusti Iudaei et quibus h. e. et tale quibus iusti et Iudaei suspicatus est arnachius paenitentia opus non esset, habentibus habemuibus C habentes guberna cula disciplinae et timoris instrumenita, legem et prophetas Et primum quidem hic omnem Sententiae perspicuitatem illud ethnicorum ante reliquum numerum ObScurare recte monuit rοym. p. 83 cf. et an der liet p. 94, qui scribere vult non ethnicorum : Nam Si incertum non est, qui sint reliquus ille numeruS, - omnino 1Sputatione Opu non St. Denique revera reliquus ille numerus non erant ethnici, sed secundum extulliani pinionem Iudaei 232, 1 2), Secundum adversariorum populus christianus.' Censet igitur

verbum ethnicorum interpolationem esse eamque Stupidissimam μ.

Sed haud scio an non tam interp0lati sit, ideoque delendum

quam cOITuptela, quam Sanare praeStat Sic enim ortullianum scripsisse suspicor: Sic etsi ovium reliquum numerum iustum

57쪽

αίι. um diu Paphia iterata est vox erat, et ex eis ovi/ιm factum est ianicorum. - Pe corum pro Aum RVult pater heodoruS. Quod vor infra C habemuibus praebet, B autem habentes, utrumque ertullianum scribere potuisse in propatulo est, et non iusti Iudaei, ef scit tales, qui --- Opua με habentea , et non iusti Iuciae se quibus --- opus esses hahentibus. - Cuius rei quidem mentionem non fecissem,

nisi royan. postquam recte et quod B praebet interpretationem admittere ostendit, mira haec verba subiunxiaset: inde liquet et hic librum Ioannis Clementis praebere coniecturam'. Liquet autem multo magis, opinor, Clementinam loctionem tanti faciendam esse quanti Ganmeianum; quid enim scripserit auctor, diiudicari non potest.

Quid autom sibi voluit vir doctissimus, eum dixit et hic Idem, ni fallor, quod in praefatione ait p. vi:

ἡ Ρeioris eum fuisse notae et coniecturis depraVatum, cum ad rem accesser per singulos locos domonstrabo. Nihil autem usquam demonstravit; ipse enim hic locus unicus est,

quo vel ipse coniecturam huic codici tribuat. Itaque, quantum valeat illa codicis optimi pretiosissimique vituperatio, iam ipse vidobis nec mihi opus erit cum vir doctissimo de hac refusius altercari.

c. 8, p. 235, V. 11 Agitur de interpretation parabolae illius, quam vulgo dicimus filii orditi Advorsarii filium

maiorem, qui domi manet, populum Iudaeum figurare Volunt, minorem, i. e. prodigum populum Christianum. Hanc opinionem dissertatione fusiore redarguere conatur ert. um pergit Ita etsi quaedam facient, seu aliis contra viam tribus λι--ὶitur Memplorum peraequatio. Ita Reiff. e B; sed GeleniuS.

58쪽

Ilud sed quod raebet Gol. iitrum codici debentur anconiecturae nescio inter Verba auctoris autem plane erat e-cipiendum. Sed enim pro tamen a Tertuditano identidem usurpari omne sciunt, qui huius auctoris scriptis vel aliquantulum incubuerunt. Egregium exemplum habes in ipso hoc capite p. 234 V. 18) licet enim fiatis ιdiat et Iudae /s et maior ,

licet e christiano re conmiliat nem - invideat, sed non Dis Iudaei dictum ad patrem - .c. 11, p. 240, V. 1 Sqq. Adversarius, qui moeehiam Christianis quoque dimitti opinatur, sic invocatur Age tu,

funamb/ue pudi tiae et astitatis et omnι circa Aeaeum Sancti

talis, qui tenuissisium filum flum recte Gel. Flium B disciplinae ita recte esse. disciplina BJ i modi, a reae scit disciplinae verae Harte IV, p. 27 v et via pendentesm ita B avia pendente Gel. vestigio inurederis, carnem spiritu Grans, animum animum seripsi propior illud quod sequitur V. T): animi avocatio; nimam libri de moderans,

oeulum metu temperans, quid itaque in si adu totus tutus Hart. L e. . es ' Perae sane pervesne Gel. , si potueris, si volueris. dum tam tamen BD securus et quas in solido es. Nam A quo te carnis vacillatio, nimi vocatio, oculi essatio de tenore decusserit, deus bonus est suis, non ethnicia stamin si icit: secunda te paenitentia recipiet eris iterum de moecho hristionus.

Sic plurimis virorum doctorum, quo adnotavi, eoniecturis recepti locum sane difficillimum adipiso interprotationem crediderim. Quod dicit auctor a verae via pendentem, intellege a m QA. Sic et altero loco Surpatur, de Speet. c. 10.

p. 12 V. b A tota vitio theatrum promi sacrarium Veneris est Nam saepe ce ore na8centia, theatra destruelant morsius consulentes . Itoque Pompeius Magnus, non theatrum, sed Veneris templum nuncupavit, cui subiecimus, inquit, gradu spectaculorum.

59쪽

Cur Latinius et illi id, quod uncinis oelusi, addid serit in

C. 15 P., 2b1 v. 1 Contendit ort. aulum loco illo Cor. 2, - incesto Corinthio veniam non One0SAiSse, immo veniam moechis rit fornicatoribus omnino donega88e. Ad quam opinionem confirmandum affert alios eiusdem Ostia loeoA ira denique, an Aus sit, ree r Aopterea habetues ministrationem istam, - non in mus, sed abdicamus occulta dedecoris', . qui non dedeco)ris tantum, sed et scele is manifestum deaeamnaverit ita GoL, edd. manifestorido

damnaverat s . . . .

Sententia haec sit neeesse At eiu non es di sere . ubdicamus occulta dedecoris, qui ex adverSuriorum Sententia, altero loco vel manifesta scelera dimiserit. Cui sententiae cum ea, quae Wyraebet, 'nanst 'starido 'dan nat m-,

60쪽

plane nullo modo conveniant, viri docti solenti lectionem recipiebant, qua confisi verbum dedamnandi idem fero significare credebant atque absolvere. Vorum hoc verbum in omni latinitato alias nusquam invenitur. lane autem Gelenius non is erat, quem arearuγομενα, quae dicimuS, Se vasse Veri sinule esset. Accedit, quod, si quid omnino sit, damnare potius prorsus Vel in interitum damnare significare exspectes, siquidem denegare idem non sit atque affirmare, neque devitare idem atque Visere. Denique, et si cetera concedas, quae Gel praebet integra plane non sunt. Opponi enim vix possunt Occiat dedecoris et sceleris manι- festum Raque et hunc locum qui sanare vult, ei a Gangneio exordiendum rit.

Et primum quidem haud dubium mihi esse videtur opponi

hic occuli dedecoris et sceleris manifesta. Quod si demas a Gangneiana lectione manifestando damnaverat, quam in codice scriptam fuisse veri simile est man festa danaverat, restant litterae dodanauerat Sententia autem, ut dixi esse debet: dimiserat. Quibus disputatis si recogitaveris remissionis terminum ertulliano sollemnem esse donare, iam perspicieS, quomodo menda inrepserint. Fuit in archetypo manifesta- donaverat, ex quo iterata syllaba do factum est manifesta- dodonaveras, et parvula accedente corruptela manifesta damaverat. Quae Gangneius quidem vel librarius, qui codicem eius exaravit, sic distinguendo mutandoque intellegere sibi visus est manifesta Mana mat Gel. autem sic distinxit atque mutavit pro ingeni audaciore manifesta dedananerat Scribondum igitur est, ni fallor manifesta donaverit Verbumque dedamnandi omnino damnandum. c. 16 p. 265, V. 20. σεγα δε τοῖς, μοι καὶ ται χηραις,