장음표시 사용
281쪽
git autem ea mutatio quum partes extimae propriam caliditatem non haluerint , sed a calore febrili calefiunt, qui a centro corporis incipiens, sammaeque similis torpus depascens extrema concalefacit: O quum ille febrilis calor transipis Grit, refrigeramur exstincta scilicet propria caliditate. Et illic est frigus pia, vativum : non tale quale in morte , sed proxime accedens. De eodem filgore dictum est a Galeno in historia de Pythione. Nam primo die ingens
febris erat & aestus : secundo autem ei partes extimae refrixerunt, praesertim
manus & caput, & erat- n , ad verbum brevisisus, cui comsentit quod & octavo die contigit , nam dicit, spiritus exilis ct imminutus. Si itaque febris erat acuta, cur frequens & magnus non erat spiritus λ salutem si frequens sit & brevis, dolorem significat supra septum transversum :sed si frequens & brevis, malus deterior si rarus & brevis, sive parvus; qui si cum respiratione quadam sive potius exspiratione frigida sit, jam facul
tas vitalis emoritur: In acuta parvus rarus, qui nomine includitur , pessimum signum est. Hoc explicat Galenus commentario illa, in historiam de Pythione, his verbis: Causia cur quum primo die acuta febris
fuerit, secundo brevem spiritum ducat, est , quod primo die calor febrilis preputrescentes humores accensus ipse digeratur ; calor autem naturalis adeo infimmus relinquatur, ut j m prius extinguatur , quam febrisis de integro accend tur , velat jam fervefactis, qui mputrescerent, succis. Sic secunda die dominantis frigoris signum est maximum. Quo ex loco patet refrigerationem partium extimarum per exstinctionem caloris naturalis contingere. A que hoc loco quaestio dignissima cognitu poni potest, SP mutatio in calf.
dum de frigidum partium extimarum adeo perniciosa est, ut ante eX lib. I . Prorrh. docuimus, cur non aeque in malis ducenda mutatio in utramque in corpore toto λ At ex Aphorismis mutatio in corpore universo, ut co pus modo calefiat, modo refrigeretur , longitudinem tantum morbi signis, cat, cur non & idem significat partium eXtremarum μεταβρλη I); At ante docuimus aliquid multo gravius designare.. EL Vero probabilius est plus subesse periculi si ambigua ista mutatio totum corpus attingat, quam si partes tantum extimas. Etenim etiam in bene habentibus facile manus , pedes nasus mutantur,. nom ita facile corpus reliquum ob subjecta visscera calida. Quod si totum corpus modo calefiat, modo aliter assiciatur, non vacare videtur periculo. At ita respondere oportet Quum Hippocrates celerem partium eXtimarum in utrumque mutationem damnat, ici de febribus acutis intelligi debet, in quibus si omnino partesu extimae refigerantur, revocatio caloris ob phlegmonem visceris: significatur : si vero in utrumque partes mutentur , dominatus caloris febrilis significatur, α domatio exstine lioque caloris blandi & naturalis. Ideo quum Galenus in Commentar. in parti c. illam 8. lib. a. . Prorrheti illam mutationem eXplicat, meminit febrium malignarum, utpote in quibus peculiari ter id sympto contingat. Sed quum lib. q. Aphori or totius corporis m: tationes inicalidum α frigus damnat, revera non intelligit de febribus acutis: nez enim facta mentione febris absol ute enuntiat mutationem istam longitudi
282쪽
nis morbi esse argumentum. At si in acuto morbo contingeret, non est credibile longi morbi signum esse , quum id pugnet cum natura morbi acuti. Quod si mutatio in utrumque toti corpori conveniat, quis dubitat
ad malum id non apparere in morbo acuto λ Immo forte majorem perniciem asseret quam mutatio reciproca partium eXtimarum. Tamen
ο) mutationis sigila in partibus maxime eXtimis apparent, ideo ibiarum Hippocrates praecipue meminisse solet. In febribus autem non acintis , aut aliis morbis totius corporis mutatio longitudinem morhi designat, ob materiae ετ λογενοῦς p) diversitatem. Quod videmus usuvenire in febribus cum catarrho junctis, in quibus sensum caloris modo habent aegri, modo sensum frigoris, non modo in partibus corporis extimis, sed etiam in toto corpore ipso. Item in febribus epialis non solum est sensio caloris& frigoris simul , in quo Epiali natura consistit: sed etiam mox calor
percipitur, mox frigus. II 'aeterea ex sententia Galeni, quicumque sunt Com.tay.1M cacochymi, dum repente incalescunt, horrore tenentur , necnon sensionem lib. s. habent reciprocam caloris & frigoris : & tamen haec non significant maelum aliquod, sed tantum longitudinem morbi. Ceterum Ut de mutatione
ista caloris & frigoris aliquid statuatur, sciendum idem esse judicium de caloris & frigoris mutatione, quod de frigidis sudoribus, de quibus in Aphao.lib. r horismis. Nam ut frigidi sudores cum febre acuta perniciem significant, re in mitiori febre morbi diuturnitatem et ita ' mutatio in utrumque sive sit extimarum partium, sive totius corporis , in acutis morbis pernici
sum est quid : in aliis morbis aliud significat. Sed de vicissitudine ista c. loris & frigoris, unde, & quid significet, ante dictum est plenissime: de
ea plura qui volet, eo animum, seque ipse convertat. De lassitudine quae agroto nostro aderat, ita dicere pommus : videbatur non esse spontanea; siquidem labores quos summos pertulerat, eam lassitudinem satis poterant invehere, Ia tamen erat M alia quaedam *ecies ex iis lassitudinibus quaestontaneae dicuntur. Ac primum spontaneae lassitudines dicuntur sponte Comm. Mnatae, non quod non sit causa aliqua, sed causa intus latet aliqua lassia Aphis i audinis jecie sese proferens; non autem procatareticum quid habet, tametsi forte ab egua aliquia peti possit: sed tamen de essentia ipsius lassitudinis non est. Ex libris sanit. tum. & Aphori is , trusex est lesstudo; 'una tensiva, ulcerosa altera, tertia phlegmonodes ex utriusque Oxta. Tem pari. 1 se l. siva a plenitudine est, ulcerosa a cacochymia , mi monosa ab utraque lib. 6. Epid. causa est, eg sententia Galent. Febris autem laboriosa aliquid aliud pecu Comm. inliare habet, ut ex eodem Galeno parere potest. In hoc aegro nostro erat las.
situdo quaedam phlegmonosa; & quum is integra olim sanitate fruitus es- set, nonnisi magna de causa de sanitatis statione detrudi potuit; unde mi, rum non fuit si morbus admodum longus & periculosus fuerit: Et omnia
initio ita cruda fuerunt, ut nil aggredi tentareque auderemus. Tamen quoniam omnium minime patiens erat aeger, temere secta Vena, & multa temtata, quorum nullum melius fuisset attigisse, sed negotii partem maYimam
Μ m a naturae Ο Per excellentiam. t Heterogeneae.
283쪽
naturae commisisse. Eductus sanguis plane laudabilis: nihilo sedatus aestus :quoniam prima regio humore bilioso, crasso & veluti sanguineo aut praerubro erat offerta, cujus exclusionem facilem impediebat rigens hiems quae tune .viebat. Quod nos terruit, fuit veluti cruris sinistri, maculae subrubrae;
verebamur' ne exanthemata erumperent, silve ecthymata ab humoribus su-
invi M & tenuibus, ut notat Galenus . 3. Diae quae eXanthemata inpar. bees. plerisque sunt κρισιμια μὴ κρίνοντα. q), ut ex historia de Sileno parere po- lib. 3 Epid. ct test: cui quum letaliter aegrotanti papulae rubentes, parvae, varis similes,
por 384e i. r. . nec abscessum facientes erupissent, natura morbo reluinante tamen interit4- λε Dii Et tamen ait Galenus in Commentario, ea eruptio causa fuit cur nono die non interierit, quum ei necessario intereundum esset, sed in diem unia decimum mors dilata fuerit. Dolor ad lienem metum afferebat, ne illic abscessus fieret; tamen inflammationis manifestae argumenta non erant. Causam istius doloris ad longam equitationem referebamus, in qua ducuntur ilia, de anhelitus stipe interrumpitur: tametsi iste dolor hypochondrii sinistri mos in suspicionem traheret latentis cujusdam mali ; ut saepe in Diadem. annotavit Hippocrates , ut in historia de Sileno adducta paullo ante
De intermissione, aut potius intercalari, intermissione ita nos philosopli, bamur. A plerisque qui citatis velocibusque equis multum iter o cyssime fecissent, accepimus se stipe, quum quieti se traderent, inaequalitatem istam in pulsu percepisse. Nam exercitatio immodica tandem accersens. ἀμαι aliud facit quam mediocris : nam mediocris crebros, magnos & celeres . pulsus facit; immodica autem , praesertim quum ventum est ad resolutionem almquam , languidos, tardos de raros facit. Sic in isto aegro animo volveb mus qui fieret ut praeeunte tanto labore pulsus esset satis magnus de celer , quum ratione immodic' eXercitationis tardus imbecillusque essie deberet. Hujus rei probabiles cauis fuerunt; aEstus ingens celeritatem requirebat , de aetas hominis adhuc virilis impediebat quominus tarditas de imbecillitas tu pulsu esset, quum tamen satis esset causae cur oc parvus, , da tardus, de rarus esset pulsus , praesertim in tanta totius corporis agitatione immodita de veluti confractione. Sia aestus ingens, aetas hominis pro parvo magnum ,
pro raro frequentem, pro tardo celerem satis pulsum induxerunt : sed tamen causis morbificae dc lassitudo de exercitatio immodica spus frangens saltem inaequalitatis auctor fuit : de natura retinuit celeritatem dc magnit,
dinem, sed a tot causis tentata noni potuit officere quin inaequalitas foret. Accedebat autem maXime obsidio oris superioris ventriculi, quod in isto homine omnium maxime bilioso eXquisiti. erat sensus, de a bile immodica tentabatur, unde r frequens: de morbi eventas satis abunde docuit tanto aestu de copia humoris biliosi corpus occupatum fuisse, ut nil sUpra: Docuimus. autem ante ni fallor ) oblidionem ortia ventriculi vel ab humoro figido , vel ab acri humore, aut labore inaequalitatem in pulsu Committere. Unum praeterea fuit quod terrorem attulerit, minxit l,pe oleo D, quod summo lasta interno aecceptum ferebatur. soria duo δε-- cim
284쪽
e a lib. I. Epid. sect. 3. Hippocrates meminit excretas esse urinas oleosas, quas mortem significare ait Galenus tu Commeuta io. Tamen in mombis si staribus locus es praeclarus , quo docet excretionem urinarum oleos, tum malam quidem esse sed non perinde exitiosam , ut plerique autum mant : multaque illic de urinis oleosis legere possis., quae in communem usum afferri possunt, quoties illis de rebus erit cogitandum. Porro in aegro proposito quum subesset aestus ingens praecordiorum , omni ratione provisum est ne vires ill ud incendium quaereret. Jusculis sesquentibus vitulinis carnibus ei consultum est: item clysteribus iisdem de codilonibus. . In mematon frequenti usu statum est, nec oleae, nec mel , nec faccharum dissolvebatur: quoniam quoties alvus inferior aestuat, fervet, & ambussa est, ut loquitur Hippocrates in libro de aere Olocis, a pinguibus M oleosis est temperandum : perseveratum est in usu catholiconis. I amdem sub finem consultum est ventriculo usu confectionis de hiera dupla aloe. Instabilis admodum morbus fuit, verebamurque ne eX empyreumate prioris morbi febris quartana , aut alia similis cresceret ac surgeret. Ad sitim summam cum partium imbecillitate quae sequuntur praescripta sue
nis cytonio m , dr. j: sant noduli, r. maudantur macerati aqua Fosarum.
2G. Aquae fontanae , , si itati resaurativi, unc. is: aceti albi , Δ. mellis Narbonensis , unc. j: santali albi, unc. 06: fat decoctum ad tertiae patriis nomptionem ct perfectam despumationem : psquam refrixerit coletur er es , foetur tribus assuminibus ovorum santalo citrino aer cinnamomo , aromatize
V. Endisiae utriusque , cicharii , Mrraginis utriusque , ma , mam j: depinrentur succi o colentur trina Uce ad es amationem. V. Succi pomorum redolentium , umc ut sacchari , lib. s. at Bru s semia
2 . R ei infusa in aqua endaviae , scr. . An. robatinorum clarinartim darum , ana , scr. θ: Marici, trochiscari , B. j: anisi , scri j: cinnamomi,. is n. sat potio jaepe repetenda. cum unc. si, rupi praedi
Comment in pari. Iq. Acut. prokrediente morbo quae quidem bilio D , sive retinemur mala sunt, Me excernuntur mala sunt , nam jactationes , id senterias, ..dese tiones arimi inducunt. a. Apud Galenμα sub finem libr. de praesagitione: aT Posthumum, commemorabilis hisoria est de quodam . juvene , cui in pulsu intermiso'eras , Q. cia naturalis , a qua periculum. impendere ncm taret Gad M. 3. Nam, minus- es perniciosum inter multas pulsationes quamdam inaequalitatem ese, quam. in una: quia in una pulsatione magis ordinata, consansque
285쪽
118 CONSILIORUM MEDICINALI UΜ,
sei potes de pulsu in febribus intermittentibus a putredine ortis : nam quum Beole si dialose contracilior , etiam in una pulsatione inaequalis es.
. Inter ceteros locos unus es mataime huc pertinens in Commetataurio Ah, hiae in lib. I. ad Glauconem.
s. Nam ut vere dicam) unde eamdi mus O fine febre, O eum febre nasci flet, inde isa in pulsu insignis mutatio : humor potius exclusione eget ,
is aliqua- s ), quam alteratione per alexipharmaca , ut damnetur emror eorum qui in morbis perpetuo illud Qιολογον το Θειον t) constituint. 6. suum enim inaequalitas est , non ita cito terreri oportet , nisi cetera comsenserint. Si enim naturae validae in aliis i in pulsus numeris a umenta ad- nt , non ita metuendum s. 7. Galenus cap. 6. lib. q. de praesagitione ex pulsibus , docet inaequales aeue flere pulsus in assectione oris ventriculi , alios assedio findo ejus. Locus praeclarus est huc maxime pertinens. Inaequalitas sa etiam intermiisso quae dam ab oppresione 6' copia potes accideo. Et quum Galenus ait inaequali ratem 2 intermissionem in arteriarum obfructione 6 Uhmate minus ese terr scam, quod de ψhmate dixit , idem potes audiri de hortita pulmonum Ocopia pituitae , licet homo ita repletus , quod forte lagum habeat choracem , noust shmaticus. Sic es ubi ribet esse formidabile sud vitium in pusu , stibi non e debet. Et ne quis terrea tur, sciendum sas in uesitates at oppressione ei e maxime. Nam Galenus lib. de pulsibus ad tyrones , inaequalitates in pu bus propriae sunt facultates pressα O gravatae. Sκ oportes sensem deon rare naturam , ct pusui sua reduetur inaequalitas,8 Trina dimen nis observiatio O in asserentiis corporis ipsus arteriae ct dilaturionis observari solit, sed diverso quodam modo. Nam quia dilatatio imcidit in eorpus tale quale es, cui competis trina dimenso: itaque ipsus trinae dimenseonis observatio consederanda es o qua tenua ad corpus arteriae spectra , ad dilatationem. 9. Sitis in eo eras implacabilis, jactationes , teipothymiae, praericlyrae bilis fuit exeretio , non satim , sed singo tempore mitificata materia '. dolores fugiees. Verum fuit quod scribis Hippocrates lib. de vetere medicina, a caristire simplici, aut a frigore , sed ab amaro , acido , acre Uimandos morbos esse,
tit in vacuando potius , quam in Hierando laboremus. IO Comment. in amorism. 48. lib. q. Musto me ro apertius histor. pari. s. sein. a. lib. 3. Epidem. quum explicat cur potes extimae livescerent O r
frigerarentur. suamapaeam fractici frigus initio parox fmorum privativum dicunt per suffractionem caloris : ct figus postivum dicunt, ut illud quod meat rhoses percipitur , aut iis in quisus militis collectus humor pituitosus , quidum incalescit sensum frigoris infert, ut in Dialis videtis. Item materiae δει diusculae caeloatilio frigoris sensum infert.
II. Si cui aegro umquam, huic Ioanni Dodenas recommodandu- Uidemr quod scripsit Galenus ad hisoriam de Sileno I. Epidem. 2. Si quis laborando & oserando se ad lassitudinem usque affigat, potet autem large, deinde Contemperatione. sa Quod est estatu dignum &divinum,
286쪽
deinde intempestive sese exerceat, id est, aut a cibo , aut ubi tardius coctrfuerint cibi, antequam probe in sanguinem cibus versus sit, hic partim bilem ob labores acervat, partim crudos & mcoctos humores ex potu.& im tempestivis exercitationibus. Sunt autem morbi multo gravissimi in quibus utriusque magna colligim opia. Immo ego addo , febres semitertianae sunt. Hic aegre citam equis mulsum itineris cooecerat. Et vita, in talibus febribus etiam initio sedimentum esse ; sed conveniens non es er intempestuum
Iia Galenus: id frequens es supple sedimentum ακα ον febribus is quibus
multus cassor ct flammeus fervorem accendit quemdam crudorum 6' craorum humorum ad particul. 26. sect. a. lib. a. Epidem. II. Cassa procatartifica solam diariam aut levem assectum generas Galeno in histor. de Sileno. 13. Lassitudo quae κοπος dicisur, quum quis dolet minimo attactu, pontano. proprie non dicietur. 14. Cap. l. lib. de atra bile docet quomodo salutariter totum corpus prinsulis nigris fuerit obsituor: nam s paucae snt, nil es cristicum.
ΜUlier natae armos jam sex & viginti, bene hab1ta, octiles jam ense
Xa , sagax, sollertique adeo ingenio & alacri ad obeunda omnia mi mi munia, blaesa aliquantulum, coepit nonnulla pati symptomata, quorum perseverantia morbum lunaticum minata est. Ac primum coepit animo aliquantulum deshere, Vertiginosiam quid pati, ac tunc non animadvertit quid dicat, omniumque obliviscitur, multa temere effutit, parum considerans quorsum illud. Quum haec praecessissent jam jam prima illa assectione vires nacta de nocte oppr1mitur, contremi scit, vociferatur, ac graviter tunc laborat: deinde quasi sopita manet d, missium horae, & frustra loqui conatur. Et quod omnium deterrimum, non ita pridem jam duodecies paroxysmos quositam sustinuit his die lix quibus, illa convellitur, spumantique est ore, inclamat, suspiratque et de
quo magis animo turbatur, eo citius redit accessio. Jam probatum est posteriorem paroxysmum multo leviorem reddi, immo saepe plane non repetere dato jusculo ex decoctione visci quercini. Numquam medicamentum iiumseratia Continenter aquae ab ore defluit: & in ultimis paroxysmis tota facies.. rubore suffunditur , manentque veluti anthematon quaedam vessi, gia quarto a paroxysmo die. Haec sunt Parissensibus Medicis proposita ast disputandum, ut de asso. ctionis causa, specie , loco , & curatione decerneretur. Ac primum omnium qui affuerunt Μedicorum commurus fuit opinio, mulierem hanc epilapsiae esse obnoxiam , quod omnia quae praecesserunt videntur confirmare. Dubitatum est de causa, an Vapon tantiam, an humor,
287쪽
& quinam, unde. Quum enim epilepstae in genere tres sint differentiae, prima per propriam cerebri affectionem, secunda per consensum ventriculi , 4 tertia ob partem peculiariter asseetam a qua aliquid manat, convulsionem epilepticam creaturum , magni refert ad morbi curationem , quaenam sit .
species, & quaenam idea , & sedes primum affecta , ne parti alteri quam
Ac primum cuidam visum est, non a propria cerebri affectione natam epilepsiam , nec ab utero esse , sed a visceribus ipsis: & quaecumque illa sit anelio , & unde-vis sit ei videtur immedicabilis duabus de causis: &quia jam grandaevam prehendit : Quaecumque autem assectio comitialis ni as . annum prehendit , ea . cum aegris consenescit: Hippocrates in Aphorismis: tum quia hereditaria & gentilitia quodammodo eue videtur ; Medicis enim ea de re inquirentibus narratum est ejus mulieris avum aliquando epilepsia prehensum ess e. Quod autem a visceribus. sit, non ab utero, aut a capite, ita collegit tribus rationibus ; prima, quia sit sagax, expedito & sollerti animo, ingeniosa : at quum quis est epilepticus affecto primum & per se cerebro, maxima eX parte hebes est, sbtusus, obliviosius , socors, ignavas, oculis concavis, somniculosus, gravi capite, vertiginosus, nullis signis praeeuntibus ut in hac muliere contingit ) statim concidit. At qui ob assectas partes capiti subjectas est epilepticus , non statim concidit, sed pleraque palatur tamquam futuram accessionem praesagientia. 1. Secunda ratio est, quod incubum passa sit sepe , oppressionem stomachi, animi quamdam defectionem, suspiriosa fuerit: quae omnia male affectorum viscerum aut a sordibus & humorum inquinamentis implicatorum argumenta sunt: non quin dispositio sit in cerebro a parentibus contraina: sed causa continens a cerebro non est, sed a Visceribus. Quamquam hic magna dissicultas oriri posset. Galenus causam praecipuam periodorum
BR a. de disserenti febr. sub finem statuit ininam quamdam cuique parti dio
positionem, quae nova occasione, aut novo assiuxu humorum sese manifeste prodit; dico affluxum humorum, Vel qui in parte ipsa generantur, vel qui aliunde sunt. Exempli causa, si cui hemicrania innata sit ob pra- fVam partis cerebri u non prius solet repetere quam forte ab . ipso cerebro, aut partibus subjectis humor advenerit qui partem lacessat: an non tamen hemicrania per- x dicatur. Sic , si dispositio 'in cerebro jam jam sit a parentibus contracta, quae tamen non prius sese Proferat quam malignus Vapor crassus aut tenuis a partibus inferis venerit qui parti molestus sit, unde eκsuscitetur pars ad eXpulsionem unde convulsio sequatur : an non epilepsia ista per propriam affectionem dicatur λ. Itaque ille sibi pugnat, qui dixit dispositivam ipsam ut sic dicam) in cerebro esse, sere causam in praecordiis. Quamquam excusari potest; nam re
Vrra non repeteret paroXysmus nisi impuritas Viscerum concurreret. Et il
Iud est quod Galenus dicit epilepsiam Post a3. annum agnoscere causam sui Pravam diaeta Tertia ii ) Die 'sitionem. si P ima iam affectionem.
288쪽
Tertia ratio qua contendit ab utero non esse, in quod illa uterum gerens tam sepe non prehendatur epolepsia , quam quum utero non gerit: quod contra contingeret. Nam si ab utero esset, quum foetus meliorem alimenti partem absumat, relinquaturque impurior , impuritas ipsa juncta cum pravo illo humore qui supponitur mali auctor si ab utero esset reveheret parogysmos , & malum malo cumularet: at tempore gestationis immunis sere est: accedit quod hysterica aliquando passa esset : at nihil
Nos autem qui haec scribimus , ita disputatiorvs & quaestionis filum due
In morbis modus generationis illorum est animadvertendus, symptomista, eorumque successio, quorum Omnium animadversione ad rerum dia- gnosin pervenitur, & confusio devitatur. Vertigines, tenebricosis obversi
tiones de marmarygae, syncopae imago quaedam , oppressio diaphragmatis, clamores , aphonia, symptomata sunt & epilepsiae , & apo exhe , & fyncopes cardiacae, & aliorum morborum communia, & in plerisque observantur. Sed non satis est observare haec, sed signa ομοειδῆ, sive μογενη I), ut vocat Galenus, tenenda sunt: & ne adhuc quidem abunde est, sed quae Comm. ἰαcujusque rei propria, & partis, ut ideam morbi venari possimus. Exempli lib. I. causa; difficultas respirationis assectarum partium thoraci carum nota est, &peripneumoniae, & pleuritidis , an sufficit haec nosse λ Nequaquam. Sed ad specialia magis descendendum est, ut hoc vel illud, hujus aut illius rei sit umbra, nota, significationis argumentum & signum: quod hic videre est, quum symptomaton concursus iste nihil adhuc certi asserat. a Porro morborum alii cito generantur, quum tamen non tam promta sit cauta generatio, quam promta est morbi ipsius apparitio. Causa enim J tebat ignava , & subito per morbum sese opressit, quod notat Galenus 3 idem. in historia de eo qui primo die es phreniticus factus es. Alii non fatim se proserunt, sed veluti per ambages & circuitiones , habentque varia symptomata prius quae sunt Veluti paranymphi ac praecunsores majoris morbi adventantis. Quod quum alias, tum buic mulieri contigit , in qua per varia symptomata veluti praeeuntia praeludia ad epile am munitur via. Nam in historia proposita triplo tempus observatur, & in ult, mo santum certa epilepsiae signa apparuerunt. Primum aliquid tenebricosum passa est, vertigines, quae: sepe apople-Xiam , aut spilepsilam minantur et an vero per propriam cerebri axetionem , an per consensum dubitandum. Nam vertigo & tenebrosa obversatio signum univocum non est aut assecti certo cerebri , aut ventriculi. Quum enim eκ Galeno illud sit commercium inter ventriculum & cerebrum, ut facile suas affectiones communicent , non facile quis dissinguet quae pars prior assiciatur, & quae posterior : sic vertigo, nausea, Vomitus, cardioDmus aequivoca signa sunt, quum fere aeque ad asseetionem cerebri & ventriculi consequantur: in quo Medicorum judicium fixum constansque esse Britonii Oper. Tom. ΙL N n debet, ν Ηomogenea.
289쪽
debet, ne temere pars incusetur quae in vitio non sit. Praeterea mulier ista multa effutiebat, quod male aflaeti cerebri nota est aut per se aut per consensum : unde novimus hystericas multas risum in paroxysino cohibere non potuisse, alias multiloquas exstitisse. Secundo vero loco hypochondriorum & respirationis quaedam fuit oppressio , & imaginatio quaedam falsa rei opprimentis & incubantis, quod incubum designat: incubus autem epilepsiae rudimentum quoddam est immo . de epilepsa nocturna dicitur a plerisque.
Tertio pesiodica quaedam convulsio apparuit totius corporis, cum laeso. ne quadam mentis sensuum : in quo Vere character epilepsiae exprimitur anam convulsionem totius corporis esse necessumi est: quamquam Sylvius quodam loco annotat vidisse se quemdam Epilepticum cecidisse ob pravam lienis dispositionem, illumque una tantum in corporis parte convulsum fui se. Ad superiora accedit occursus spumae quae nec a capite malum esse ce to declarat, immo nec epilepsiae signum uni vocum est. Φ Sit fiat translatio a partibus inserioribus per pulmones, refractio materiei cujusdam pituitosae a spiritu flatulento agitante spumam potest generare. Rondeletius conte dit epilepsiae certam non esse notam & signum inseparabile ; quia spu- .r ma abesse potest in. paroXysmo epilepti eo duabus de causis : tum si a vapore tantum est epilepsia, tum si paroxysmus brevis est non vio
s Ergo verum illud Hippocratis , quum quis repente aphonos fit, venarum mnat interceptiones & Oppletiones , si sine occasione id fiat, aut sorti aliqua causa, id est . si nulla excusatio afferri possit aut ictus, aut aegritudinis perturbationisque animi , interceptio ista aut epilepsiam, aut apopleXiam , aut syncopem cardiacam inducere potest, item dc hystericum redicto: et): nam quatuor haec nomine τα- a includi possitnt. Quum itaque
hic sit aphonia quaedam, quatuor praedictorum morborum unum adesse necesse est. At certis, signis deprehenditur esse epilepsa. 6 Ceterum haec aut prehendit pueros , aut puberes , aut juvenes, aut grandiores aetate. Partic. I. lib. 6. Epidem locus est notandus de Epilepsia: suum , ait Galenus, epil sita juniores attingit3 illud udi ab aetate es,. ita quoque mutatione aetatis assectus minuitur Ur tollitur: unde Hippocrates , .suitas morbi comitiales, ante pubertatem mutationem accipiunt: quod bifariam intelligi potest. Nam, ante puberaatem, possumus intelligere vel inclusive, vel exclusive , utriunt: mclusive ad annum usque Is : inclusiUe ad testipus adolescentiae. Unde aphor. 28. lib. 3. non dixit ante puberta tem, sed, in pubertate quod notandum. JuVenes prehendi epilepsia non
placet Galeno iis Aphorii mis, licet ita Hippocrati videatur; quia, ut ait G
lenus , temperamentum juvenum generationi epilepsiae contraiium est. Postea addit, . si prehendaentur eo morbo, id diaetae vitio tribui oportere, & quia pravo utantur cibo , ω multa intempestive faciant. At grandiores aetate absolute a diaetae vitio epilepticos reddi statuit, 6. Nec amplius aetati fidendin
290쪽
fidendum ait ac si medicam manum per se adhibeat, sed ad artis Asclepiadeae asylum confugiendum esse censet; id enim a diaetae vitio est, immo tantum tribuit ipsi diaetae, ut epilepsam ratione aetatis solvi posse neget, nisi legitima sit victus ratio , immo ne si in pubertate ipsa epilepsia accedat quia
Hippocrates ante pubertatem mutationem contingere debere vult ), quam- Aph 7 si s quam tunc tantum opis ab aetate eAspectari non potest quantum antea:
quia & tempus agnoscendae veneris in viris supponitur jam praeteriisse, &menstruae purgationis in mulieribus, tamen solvi tunc posse putat Galenus si in diaeta non peccetur. Quost forte generat ius potest accipi , ne putemus omnem epilepsiam incurabilem esse quae paullo grandiores prehenderit. Nam mirum est tantum posse diaetam ipsam ut miserandum hoc malum invehat immedicabile plane , quum tamen hoc eXcepto, nullum fere sit m lum: adeo grave. diaetae vitio invectum quod non possit emendari &tolli. Unde colligere est morbum hunc cerebro labem, quae elui non possit, inure , quod omnem humanum captum plane superet. Itaque quum haec mulier jam grandis aetate miserandi hujus mali moelesias senserit , id diaetae vitio tribui potest. Sed pace Galeni dicam ,
secretiorem & occultiorem causam esse oportet; nam nisi labem hanc a vetere sua prosapia contrinisset, mulierem tam bene habitam , tam sol, dam, & integre fanam, morbi procellis conflictari non solitam, non esset credibile a nonnullo diaetae vitio tam turpiter in hunc morbum lapsam fuisse: sic oportet vehementem aliquam suisse causam quae hoc symptoma amtς non visum & insolens indugerit. Duo hic quaeri possunt non omittenda, quum a parentibus propensitatem hanc in epilepsiam contraxerit; qui fiat ut nihil epilepticum senserit in pu ritia, quum tamen haec aetas huic morbo ultro sit opportuna. Posterius quod
quaeri potest, quum mulieres etiam maxime valentes, praecedente impraegnatione praesertim circa tertium mensem multis malis exerceantur , boulimo ,
inappetentia, malacia, & ceteris id genus , vel capitis, lumborumque dolore; qui fiat ut haec impraegnationis tempore paroXysmo epileptico nonprehendatur , postea vero utero non gerens facile prehendatur.
Quod ad prius attinet, revera ex hoc prava cerebri disp0stio patet, quod grandior jam aetate epileptica facta fuerit : nam si imbecillitas nervosi generis epilepsiae causa suisti in hac, non dubium quin puella epilepti a fuisse : at latebat mala dispositio, nec se prodidit nisi quo tempore jam maelum incurabile est. 8 Et quod saepe pepererit novies enixa potest partim impedivisse quo minus tam cito non sese epileptica diathesis prodiderit, quod purgationes euntes &. G. epilepsia, & a podagra, & aliis morbis possunt ad tempus vindicare, quibus implicantur quae nihil tale habent: partim comserre potest ad augendam dispositionem. Nam nemo dubitat juniores pustilas nuptas, de frequenter enigas tanto imbecilliores reddi quod ad
cerebrum attinet quanto frequentius enixae fuerint : immo magna ea-xum para catarrhis , & doloribus capitis immedicabilibus detinetur : quae nia verisimilia sunt. Praeterea vulgo observatur dispositionem morbo-xum a Parentibus con tractorum non tam cito apparere, sed tamdiu i Nn a tere