Opera omnia medica in quatuor tomos divisa, studio et opera M. Jacobi Thevart, [...] cum praefatione Theodori Tronchin [...]Tomus secundus. Consiliorum medicinalium liber primus

발행: 1762년

분량: 487페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

251쪽

1 CONSILIORUM MEDICINALIUM,

illa cholera in qua calida assumta sunt cum dissicilibus coctu , potius hummida dicenda sit quam sicca λ Hippocrates ait quidem laserpitii radicem choleram siccam essicere , sed postea jungit, si cum multo caseo Sc carner, a. bubula sumatur. Sic in Epidem quidam vorax essi carnium porcinarum , haustu vini generosissimi & placentarum, in choleram incidit, supple si cam, ut ex priore Hippocratis demonstratrone colligi est. Quid ergo erit humida λ Quantum ex collatione locorum colligo, in humida cholera plus

est materiae corruptae, facultatem eXpellentem irritantis ad excretionis omne genus , ut in hoc dicatur humida, quia eXcretio fiat; qua nominis significatione sumi mo ἰγρον g) diximus ante. In siccae plus est crudae, crassae, impactae, & flatus eam materiam subigente, agitanteque; unde membranarum divulsio diruptioque aliquando, & gravit simi dolores : in eoque sicca dicitur, quod nil sere excernatur, sen convolutio fit quaedam intestinorum , ω thflatio ventris: qua in significatione το ξηρον h) sumin dictum est paullo ante. Atque adstrictionem esse flatuumque magnam iliadem collisege ex Hippocrate eodem loci: Ab arida cholera venter cin latur , strepitus sunt , dolor laterum θ' lumborum nihilue alaus dejicit , sed adpringitur. Ergo ξηροτμος i) ipsius in cholera sicca Vis in eo, quod cohibitio retentioque est materiei. Quamquam Galenus. Comment. in paYtic. illam non vult

probare istam suppressionem flatuum ad constituendam hyparXim , naturamque υς χολέρας h), quost tamen a ratione alienum est. Verba ejus stini: Quum tus interium exire pes et , in erdum retineri , aridam cholerant ob retentos satus generari, asserere nequeo nam probabilius es eos vocare sup ple cholera sicca laborantes ) in quibus potius flatus erumpunt, quam retinem

tur. At contra : etenim, nonnullos summis cum cruciatibus cholera sicca laborantes mori videmus , in quibus nil sere moernitur , nec materiae, nec flatus. Membranarum enim otanta, ω divulsiones eκ eo maxime sequuntur, quod spirituum, magna sit Vis materiam veluti subigens, diripiensque,& dum penitus subitur solutione Unionis partium praesertim nervosarum comm. ad implacabiles dolores excitantur. Atque idem in ventri culo contingit & pa para. α7aib M tibus vicinis, praesertim membra sis, quod in surarum assectu , qui Grae- Prorrheti peculiar, nomine- l) dicitur, Gallice cra es : inclusus αυ,ουλάρι spiritus divellen31 α eNItum 11bὶ qaaerens. De cholera sicca di, απιασμώειν dium sit hactenus.

1 j. Accedamus nos ad id cujus gratia instituta est disputatib.. Institutum erat dicere de Angina, & anginose quodam affectu ita enim loquar ) id est, de dissicili deglutitione : quae dissicultas in saucibus & gutture synanches aut m) constituit. Animadvertimus enim in quibusdam, ut initio dictum est, ariditatem summam linguae, talem,

252쪽

quod iis qui inflammatione pulmonis laborant familiaris esse seleat ) dolo

rem occultum & latentem colli musculorumque omnium qui ad humeros usque protenduntur ; faucium est squallor, siccitas, nil tamen apparet quod arguat id de quo tamquam de dissicilis deglutitionis causa quaeri possit. Quaerendum itaque quis sit affectus , quo nomine donandus , cujus speciei, quae idea , qui mos & ingenium. Potest generaliter affectus o dici, ut Galenus Comutent. in partic. 3O. lib. q. de diaeta acui. surni posse ostendit. Dupleκ autem omnis est συυοαγχος , ut auctor lib. q. de Diaeta acu- toruin vult, aut est a materia crassa , viscosaque quae in majoribus vasigcontinetur , aut a tenui, acri, biliosa, quae sua tenuitate majores ampliores que venas pervadit, sed in tenuiores sese insinuat; in synanche a crassa materia tumor est brevi strangulans : alter σωναγχος , qui a tenui fit, non ita sese tumore ineri , sed intemperie potius Fadam , & erysipelatodes dicitur: Galenus dicit vocari posse , Rut χολάδα p . Hanc au- Part. lib. tem ita describit: suum a capite tenuis finxio est, ct nitrosa, quoi ab anni δε Dixta. tempore talis sit, mordet, ulcerat, orthopnoeam parit, O siccitatem mestam a suae intuentibus nobis appare- ιπα. Φαωται , minime tumentia apparent : Ita enim non pro gracili ἰχνον sumitur, sed pro humili, non tumente. 8 Quo loco mihi videtur anginam nostram, de qua laboramus, describere-; nam M ssiccitas multa erat, quam Hippocrates πολλιά vocat, Verbo antiquissimo: & difficilis deglutitio ; nihil autem in faucibus aut gutture apparebat : nec alius color fere a proprio erat, nisi quod siccitas esset. Magnum enim est observare an dissimilis sui sit color. Propterea veteres vocem isχνὰ q) interpretabantur per r , id est, decolorata, non habentia colorem qui adesse deberet si inflammatio esset. Sen tamen hanc interpretationem ridet Galenus in Commentario. Galenus autem rationem reddit cur non tumeant partes laryngis & faucium : non quin biliosus h mor multus collectus non possit tamen essicere, ac praesertim humor qui Acapite descendit: omnis enim lituitosae naturae propinquus est, ut propter' ea pituitae naturalis sontem cerebrum asseveraret audior lib. q. de morbis,& lib. dis glandulis 1 sed, ut ait Galenus, fit ut fluXionis partem recipiant faucibus vicini musculi item qui a tergo siti siunt, ubi & stomachus qui sepe stimul afficitur. Sic rationem reddit & cur siccitas, cur tumor non adsit , diffusa, liquaerique materia: item cur a tergo es circum collum dolores adsint: atque talem affectum , & symptomata qualia hic describuntur, mihi risus sum videre in istis aegris quorum superius paullo memini, nisi quod talis synanche per eumdem Hippocratem vel Vel autumno fiat. At hae affectiones *nanchicae, quarum meminimus, in hiemem, inciderunt, eamque acerbissimam. At quid obstat quin dicamus, id quod ante observatum est , per hiemem coacervari crassos humores, & eorumdem ichores sive serositates , quae quum diu suppress, fuerint, acrimoniam

253쪽

de dia. An in

& νιπύδο πι s) acquirant, des,Vienteque hieme, tenue illud subit taeb te , 5e morbos sui generis committit. Atque eo modo fiet angina t): ita enim loquar doctrinae causa, quo & ophthalmia : non quin sit huc mor aliquis, sed potius qualitate quam quantitate peccat: & facit squallo,

rem , nescio quam intemperiem aridam : quod explicavit Hippocrates, quum ait , istum humorem nitrosium efficere ut hine fit ut subdiderit, O tendines cervicis poseriores intenduntur, apparen pιe intenti ac s tetanus esset: hinc vocis amissio : quod indicat scribens, μερρωγε τουτε ι ι οδευται c), ait Galenus, per laryngis passionem..titi' autem generatio in ea maSime parte fit, quae Iarynx vocatur, Galeno teste. Huc marcime pertinet locus de Angina letalissima, quam describit Hippocrates in Aphoriym. Si a febre habito collum pervertitur, ct M. . vix potes devorare , me ullo tumore, letale. Paullo ante alium scripserataphorismum de angina 'quoque. Si a febre habito , tumore non ex sente in faucibus , strangulatio repente supervenerit, letali. Aliud esse scribit Galenus , vix potest devorare , & quum tirangulatur. Quum autem dixit, tumore non ex sente infaucibus , tacite indicat affectum esse solum guttur, quod dicitur, quum repentina strangulatio necessario laryngis am ctionem significat, undelibet hoc contingat, sive ab inflammatione, sive aliter , ut paullo post dicemus, quum inquiretur an sola intemperies sicca hoc inciat. Μirum quomodo in aphorismo illo praedicto, in quo scriptum, μυη ἐόντος B- , ), quum nomen φάρυγγος per fauces imterpretentur. Nam illud animadverterunt auctores Graeci, nomen . in masculeo genere, guttur significare, de cum nomine λάρυγξ confundi: in feminino, φάρυγὶ fauces: & Hippocrates in masculino genere accepit. Sciendum non necessario semper laryngem significare quum masculei generis est : promiscue enim ο φάρυγξ &fauces &-designat: sed ,

fauces semper denotat. Proptereaque Galenus in commentario utriusque aphorismi a nobis citati, quum Verba Hippocratis adducit, non amplius usurpat articulum masculeum ο, του , τῆ, sed η, της , τη: quod diligenter nota11dum est, ut omnis amphibologia declinetur : Quod Galeni ingenium vix deprehendunt linguae graecae ignari. Propterea parum legendo proficiet, qui versionibus tantum latinis impolitis & rudibus, nec uisa ex parte attingentibus Asiaticam sermonis Venustatem, operam a

commodabit.

Ergo quum non apparet tumor in faucibus, Se repente suffocatio incidit, praesertim dominante febre, mortis metus est maXimus. Quaerit G lenus duo : cur dum in illo aphorismo anginae funestissimae meminit, non vina mentionem facit de dolore , ut fecit in Prorrhetico , dicens , fauces dolentes: item an angina absque dolore esse possit. De priore ita statuit: Tametsi non meminit doloris, potest tamen intelligi. De posteriore ita, Si angina sit

cum s) Quidpiam nitrosium. x) Quibus vox amittitur perit. . t) Sicca. F o Tumore nos existepte is faucibum αι eiiccitas Uiulta generatur.

254쪽

LIBER I. CONSI L. LIV. 247

cum inflammatione, non potest non adesse dolor. Potest autem strangulatio fieri sine dolore tribus modis , vel oborto tumore frigido quod Ουη-μ α et) dicetur IO Vel resolutione musculorum laryngem aperientium , unde angustior redditur meatus : Vel ab utroque simul: tertio summa siccitas& squalior musculorum internorum laryngis hoc emcere potest : ita enim supra modum extenti, meatus angustiam asserent. Sed quaesito o1ietur dis

ficillima: Si indolens angina Sc strangulatio repente contingere potest, ut hic docet Galenus, an a siccitate immodica id fieri potest λ Videtur non posse fieri; nam intemperiem siccam anginae auctorem , si ita Drs serat , necesse est longo admodum tempore acquiri, ut eκ socis infinitis Galeni cobligi potest : quomodo ergo ab ista immodica siccitate repentina strangui tio contingere potest Z Ista videntur asystata. Nisi quis dicat siccitatem quidem tempore acquiri, sed illam non sussicere ad necandum nisi febris com curreret mmimae: quae febris nulla adhuc praesente alia siccitate ) brevi

tempore omnium instrumentorum tensionem atque ariditatem asterre potest, praesertim si sit e genere febrium a). Ac propterea quum

ha alio aphorismo scribit: Si cui a febre occupato collum invertitur , vix potest devorare , ne ullo tumore, betate. Galenus in Commentario miratur Hippocratem non meminisse loci , quum ait, tumore non exsistente , ut fecit alio in aphorismo : sed subaudiri intelligit, Vel, in faucibus, vel, in collo ipso. Ait autem istam strangulationem , aut potius deglutiendi dissiciiit tem ab inflammatione muscultarum gulae praejacentium, aut gulae ipsius orbri posse: ab ista inflammatione contorqueri potest vertebra : Vel enim

a tuberculis invertitur, vel ab inflammatione ob tensionem partium inflammatarum, & ad sese retrahentium : est enim assectus cervicis in quo Nertebrae ad anteriora taxantur ; vel solum mUsculis qui cum ipsis communicant affectis tumore , vel nato tuberculo, ut placet Galeno : vel extentis ob inflammationem partium nervis ac ligamentis, ut notat G. Jenus Commentiario in Aph. 3 s. lib. Ap,orism. Atque ut explicat rationem illius amginae de qua sermo est, affert locum eX Hippocrate, quo in loco vult eamdem anginam describi quae te hoc in loco. Textus autem est: A1 inam patientium tales erant assectus: Colli vertebra intro Wrgebant, miraste appa rebat collum habere cavitatem, ct hoc tactum Hylebat. Notandum autem illo Ioco mentionem fieri de angina in pestilenti constitutione. Quaerit ru ius cur Hippocrates dum Ioquitur de angina a contorsione colli in febre imgente, non meminit doloris ut & in Epidemiis 2 si enim inflammatio est, necesse adesse dolorem : an non inflammatio est praesente tanta febre, & se. Ela contorsione colli λ unde ista contorsio Z Concludit istam anginam ab excedente fieri siccitate, a qua tensio , hinc tractus, a tractu eversio se lebrarum. Quum enim adest ista siccitas, a qua tensio, tractus, eversio, angustia meatus, dissicilis deglutitio, malum hoc: pejus vero si febris ad fit. Nam & febris auget usum respirationis, cui non potest satisfieri ob. meatuum angustiam : item auget siccitatem , sic malum malo cumulatur. Quaestio :

Lib. 2.

Vide cap. 3 lik 4. de lacu.

255쪽

, 8 CONSILIORUM MEDICINALIUM,

Quaestio : Si est excedens siccitas quae anginam quodammodo pestilenatem facit, unde illa siccitas λ an repente incidit, an non λ an humor est λDicam quod sentio , & accommodabo ad aegrum nostrum, cujus ergo iudistituta est haec disputatio. 1I In summis squalioribus, praesertim dum aestus adsunt, vel etiam in sicca & aquilonia constitutione in qua supprimuntur humores, sed tenue tantum serum eXprimitur vi ambientis, ut exemplo spongiolae feri contingere scribit Galenus in Commenta . in 3. Aphorismorum sepe circum fauces , collum , oculos, siccitates oriuntur, quarum ratio nulla reddi potest :Et dissicultas deglutiendi est , nullo apparente tumore vel in gula, vel in pharynge, vel in larynge : & squalet aretque aegrotis guttur lingua scabra , exigua febris & latens, quasi ab ambiente calido evocato seras calore, aut ab ambiente frigido nimium nam in squalioribus haec fieri disimus, dictum autem velim quum vel excessus est caloris, vel frigoris)retruso in centrum calore ; unde quemadmodum in oculis- b nascitur , ita- c) , si verbum confingere liceret , aut συναγ- orietur. Quod admodum notare oportet, de Medici decipiuntur admodum. Vidimus ita affectos per 2O. aut 3O. dies laborare cum squallore magno , infirmitate summa , ariditate, nulla siti, difficultate deglutiendi , oculorum quadam cavitate, fuliginoso spiritu arente atque aestuam te, ac si in hecticam laberentur. Et ex nostratibus Μedicis nulli hoc

obiervaverunt, praeter unum dominum Magnum, omnium , quos aetas nostra fert, acutissimum & sollertissimum, qui vocat istum morbam Anginam , colliquativam anginam , & AEatarrhosam colliquati nem; nam partes omnes ad guttur, collum, & fauces attinentes liqv fieri quodammodo videntur : & in exiguis venis ictor tenuis contineri videtur , qui superficiarium dolorem eXcitat.

Omnium morborum quos mihi videre contigit, hic mihi dissicillimus Mad cognoscendum , & ad curandum visus est. Atque obiter qua ratione ei sit occurrendum, si quando incidat, aperiam.

Quum ergo ea dissicultas deglutiendi sive quis anginam vocet, seu rheumatismum secum , seu morbum ficcum , seu am nam siccam , seu postilentem suxionem, sive d) quemdam malignum , sive coli

quationem , sive catarrhinam colliquationem hoc loco non interest, tametsi longe haec vocabula inter sese differant , aliasque morborum ideas indi

ni ) quum , inquam, ea dissicultas deglutiendi cum siccitate, squalloreque sit conjuncta, nullo etiamnum nec foris, nec intus tumore apparente, dolore quodam occulto partium omnium ad guttur & collum pertinentium, non est dubium quin illa intemperies sicca corrigenda sit: Eamque ob causam plurimum conseret id quod sequitur. 2s. Paglutirmn mundatarum, O fouum, ana, unc. j: g hirae non rase, A. ior pruna, num. xx: radicis asthaeae, unc. 5: fiat decoctio in aequis partibus

aquae b) Sicca ophthalmia. db Squalorem. Ob Angina sicca.

256쪽

LIBER I. CONSI L. LIV. a 2

petae reserum O plantaginis et in colatura dissolve oxycrari, me. θ: mellis vio- Iarum , unc. id: Iat gargarismus : Uint habebit humectania, detergend2 S squa Drem tollendli. Deinde circum partes thoracicas stat litus seprens. But ri recentisimi , lib. j: cum qua misce olei amygdalamum dulcium sime igne extrahi, uno. θ: olei cheirini O violati non veteris , uno. js: misce : militus. Circum collum, guttin , nucam, deforis magna copia affundetur ct illinetur id quod sequitur. 'V. Chamaemeli , meliloti, scabiosiae , ana, man. j: fiat decoctum ad Disscientem quantitatem, in qua extrahe mucaginis feminis p Filii S althaeae, ana uno. Aj: cum butdiro recenti δ' unc. olei violati toti in praedicto decocto sat Iittis ad omnes partes dictas.

Item praeclare fiet si bolum caissae assumas sne rhabarbaro cum Ompo visi

rum.

Item si ore verses bolum eosiae, deinde rejiciat , quia vim magnam habethtimectandi ct squaliorem tollendi.

I. Isas affectiones Hippocrates q. acutor. explicat eleganter : Quum flirio calida ac nitrosa fit e capite, mordet, ac ulcerat, & spiritu implet, Mereeta cervicis spiratio accedit, & siccitas multa: & quae videntur gracilia apparent, tendines posteriores in collo apparent distenti , vox abrum

a. Lib. de loco , aere & aquis, humidas ophthalmias agnoscit in iis quia ventis calidis persantur , praesertim s inter brumalem solis ortum dr o casum venti present: duras ct mehementes in iis qui inhabitant regionem ventis frigidis objectam, O duras opponit humidis certa de causa. Et alio loco videtur eYplicare cur fant ophthalmiae siccae ct febres acutae , ct diuturnae ,

quum aestas foca fuit, ct autumnus sccus es O boreadis ; quia inquit ) quod in bile est humidissimum & liquidissimum absumitur , densissimum de

acerrimum relinquitur : quod notandum. Vide comment. in Aphorism. Tq.

lib. 3 3. Apud Hippocratem lib. de locis in homine, locus es in quo de ple ritide seca loquitur ; sed nomen siccum Ange aliter quam hic sumitur. Etenim

pleuritim sccam vocat , in quo succesu temporis pulmo refocatus adhaeret costis : unde Asiores lateris. q. Unde lib. de vetere medicina, erra letis, peripneumoniae , defluxiones salse, acres , humidae, cincoctae dicuntur: quae quum cratiores redduntur , c qui dicuntur. s. Libro I. Aphorismorum, aptior. 12. & aphor. IO. lib. 2. docet 'uta in morbis thoracicis initio apparere deberes in peri eumonia , bia hosa remisa tantillo sanguinis , an hoc vult initio morbum debere ele coaum. Mawna haec controversa, quam hoc in loco Hrimimus : ct in margine Commentarii in aphorism. 12. lib. I. Aphor. 6. suibus antequam facri essent Pleurisici, pulmo erat male assectus , aut cata rebus aliquis , satim initio plauritidos multu u mucorem excernunt, es fa-

Ballonii Oper. Tom. IL. I i men

257쪽

iueo CONSILIORUΜ MEDICINALIUM

men eorum pleuritis non dicitur esse humida , sed sicca , nisi de materia oon jundia excernatur', quod notandum. . Nota choleram siccam usu balnei juvari, ut patet ex lib. I. Epid. de Pausaniae filia , quae ex fungi crudi esu incidit in choleram siccam , Ddromeli visis ei contulit. 8. Vide Galenum Comment: in Aphor. 34. lib. q. O in sententiam lib. 2. Prorrhetic. ubi vocem του e) interpretatur per id quod in Prognosticis ab Hippocrate didium es : το-ἔκ κλον B τῆ ἔμπο- ω quod nil manissum in faucibus facit. 9. Apud Hippocratem sedi. 7. lib. 6. Epidemior. quum de quadam consti tutione loquitur, ait; Ρharynges inflammabantur : deinde patillas pos Angi nae fiebant. Sic aliud es Phaongas , aliud Anginas. IO. Et partic. 28. seeh. I. lib. I. Epid. notat, Hippocratus a ferina desii Iasione phar)ngem esse vitiatum tabefactumi, a qua tabefactione sequitur retractio quaedam gutturis. Vide librum Definitionum nostrarum in voce II. Aαμὸς f) non tantum debet intelligi de calidiis a tempesare. Nam quum nulli satus plane excitantur me torreat omnia aesas , Me rigea plane hiems , tunc αυχμώς Graecis dicitur. Et quum hiems anni τι gentissma fuerit , non mirum s morbi alii fuerint quam qui in Hiemem m deratam incidant : Nullae , aut paucae fuerunt apoplexiae , carentia somni fuit z. dolores superficiarii angino si cum pauca febre , ct hoc a squaliore fuit quem squalorem Piemalem, rirgilius videtur describere , quum in Georgi cis ait, penetrabile frigus. adurit. Adissio, illa Virgillarua magnam Labet περγιαν g).12. Apud Hippocratem secti . . libo 6. Epidi manifese apparet Hoc nomem

De Cholera morb9. Q Uoniam dum disputaremus de morbo sicco, de angina sicca neces

sario incidimus in disputationem de cholera humida & sicca et non. alienum ab instituto erit, si nonnulla , quae animo concepta habemus de Golera morbo , eloquamur ac exprimamus : haec enim intellecta de scriptaque plus Voluptatis afferent quam animo retenta. Aphorismus est Hippocratis in Coacis animadversionibus , . --μη π'έρας επι-

258쪽

- ου λυε reti: Leipyriae febres non solvuntur nisi superveniente Cholera morbo. Quae Hippocratis sententia quoniam obscura est, & a communi sensu judicioque remota, ob latentem quem in se fructum continet, Plenius a nobis est enucleanda.

Ac primum ut plenius res intelIigatur, de febrium ieipyriian essentia agendum, ut tandem constet an cholera morbus teipyriae febris solutionem afferre possit. Nulla est consensio inter Graecos & Arabes de teipyria s bre , immo ne inter Graecos ipsos. Καυ- h) & sebris teipyriae magna est amitas, iisdemque paene symptomatis morbus uterque sese profert ac prodit: Sitis est ingens, jectigatio , mentis perculsio, vigiliarum aiuiduitas, partium eXtimarum refrigeratio, sed praesertim in teipyria gestus in inter Dis. Gallanus Commem. in Aphori os ait: Partium extima um refrigeratio chinin Maesuantibus internis solis accidit febribus quae causet incuntur , pernicies , vel Aph. s . :potius malignis , ut letoriis: quo loco leipyrias febres ad καυσους I) rese re videtur : & notandum hoc est. Causa autem recessus ad interiora caloris , vel est ingens insammatio, vel erysipelas: sic leipyriae febris hyparxis in eo consistit. Id autem statuunt discriminis inter continuas a dentes & leipyrias, quod is, σοι sequantur inflammationem internam pamtis alicujus , teipyriae congestionem humoris biliosi in alvo, qui aliquid αερυσιπελατῶδες in ip ventriculo essicit. Quod fortassis quosdam Graecos addugit ut existiment erysipelas solum ventriculi Ieipyriae febris auctorem esse : nec enim phlegmone est: videndumque est an bilis in ventriculo aestuans erysipelatodes aliquid afferat: & an sit tumor. Nam credibile via detur bilem quamdam praerubram & viscidam membranis inhaerere posse, partim cin occultis viis subsistere , quae dum inflammatur, nec facile a pam te desecatur detergeturque, concipitur aestus ingens qui recessum afferat caloris foris intro. Quod si verum , an τὰ ρυοντω μνη χολε- ρας επιγινομενης , An teipyricae assectiones, vel febres teipyricae non solvuntur nisi successu cholerae morbi λ Locus ille Hippocratis si verus est, M secum , & causam , & curationem teipyriarum explicat. Quidam verbum m in malam partem accipi volunt, ut morbi solutionem λυεμι uiae ad interitum significet: quo in sensu sumtum est in Aphserimis, τρο οοῆ γενόμιενος παραφροσ/La λυει. Tremor in febribus pos ingens delirium sue

cedens illud delirium solvit, id est , delirii quidem finem affert, sed simul& semel hominem de medio tollit. Et est pol iticus loquendi modus quum aegrum quempiam non amplius laborare dicimus , & ab omnibus malis liberatum, per mortem, supple , postquam enim mors perculsit. Itaque dicunt, Leipyriae febres non solvuntur , nisi cholera superveniem te , id est, cholera solvit febrem teipyriam; ac si dicat, finem quidem teipyriae affert, sed una ad interitum ducit: quod mihi non placet :quum fieri possit ut cholera morbus teipyriae saccedens , eam tollat; quod mirum esse possit. Leipyria morbus funestus est, cholera quoque fune-Ιi a flus

ἡ Febris ardentis. ι Febres ardentes.

259쪽

i 11 CONSILIORUΜ ΜΚDICINALIUM,

ssu; morbus & acutissimus brevissimo tempore hominem e medio tollens. Qui fieri potest ut morbus per se senestus alterum morbum senestum solvat λ potius enim malum malo cumulari videretur. Atque ita interpretandum est Hippocratis consilium. Cholera morbus est quum sursum deorsum magno impetu bilis sertur , ut magna brevi tempore spirituum fiat evacuatio , & dolores acerbissimi sint; hinc mors. Leipyria febris, ut ante docuimus, sequitur διαθεσινερυσιστελατυη n) ab humoris biliosi congestione. Ille autem humor non ejus generis cujus Se bilis flava tenuis, quae stra tenuitate orgasmum facit : sed est quaedam bilis praerubra , squalida, sicca , Viscosa , adhaerens parietibus stomachi, quaeque propterea nonnisi magna vi deturbari potest.

Cholera morbus conferre potest ex eventu , dum videlicet in cholera mor

biliosa materia : bilis enim conclusa exitum habet per choleram morbum , natura qua data porta sese eXpediente humore tantae sebris tamque fune- causa: Itaque diXit, τα Miπυρικα μὴ - q).

Duae istae negativae particulae , , ου , r) adjectae sunt ab Hippocrate per quamdam ἡ γειαν s) : ac sic dicat Leipyriae febres non possunt solvi , nis1 cholera morbo superveniente : kl est , necessaria est cholera morbus ut cesset teipyria. Per choleram vel proprie intelligendo morbum istum & idea & specie, signis, symptomatisque talem , vel evacuationem cholerae morbo similem, id est , quae sursum deorsumque fiat ; non quod proprie cholera morbus sit , nam iste morbus peculiare

quid habet, cujus ratione per se funestus omnis fere sit: nedum hoc bo ni afferre natus sit, ut manum veluti auxiliarem nobis praestet tam capi talis hostis ad alium morbum depellendum ac deturbandum : eaque propter nomen της - t) tantum sumetur : quo modo in Coacis vocat πυρετους μετ . - u): febres cum ileis , non proprie

sumpto nomine ilei, sed pro simili symptomate quale in iliacis passionibus

contingit, nempe pro vomitione assi1 duae: quod notandum. Si de ρα x) non proprie sumetur, sed' tantum pro ea cretione quae in cholera proprie dicta apparet, quum sursum deorsumque impetu excernitur humor. Item quum dicimus, , forte hoc nomen illic non sugnificat febres lipyrias , quas a cholera sGl Vi non sit verisimile, sed iάλειπυ ικα significat affectionem quamdam λε: πυρμην, nempe quum post esum calidorum ciborum, acriumque dolores ad Ventricctum Oriumur, collecta ibi materia ; unde sitis, jactationes, ριπτα Ἱλα , ), syncopae, recessus caloris intro, sine febre tamen, taliaque hic apparent qualia apparerent si eos febris lipyria occuparet. Quis enim dubitat in eo casu

nisi bile superveniente.

260쪽

LIBERI. CONSI L. LV. a 3

excretionem instar cholerae morbi factam , eam teipyricam pallionem non solvere λ Et haec probabiliora videntur, quam si & η χολέρα in propriis significationibus accipiantur. Tamen aliam probabilem conjecturam afferemus, ut omnes intelligant morbum unum funestum per se, pessimumque posse alteri morbo auXLlium praestare , praesertim si qua sit apparens excretio materiae morbum priorem efficientis. Adduximus aliquando hoc in libro aphorisinum, cujus veritas communi hominum judicio & rationi numquam placere aut apparere videatur. Textus autem hic est: A furore , μιανία Graece dysenteria , vel hydrops , vel mentis alienatio, graece εκτασις , bonum. Εκσα-- μωνίαν solvit, & tamen per Galenum est incrementum maniae , vel potius adaucta. Quomodo ergo alienatio mentis maniam tollet Id fit quia humor qui maniam emciebat quum loco aliquo conclusus esset,& in parte cerebri, dum de maniaco sanaticum facit, dispergitur dissunditurque natura eXitum sibi quaerente materiae priorem morbum, id est μανιαν , essicientis : & dum hoc conatur natura conatu motuque critico quem εψοδον proprie Vocabimus ορμ ) εκσατικον et ) reddit. Plura &commemoratu dignissima illo loco a nobis conscripta leges. Sic idem in cholera morbo, es lipyria febre continget. JAtque non ita pridem teipyria febre quis laborabat: teipyriam esse non autem καυσον Ι) declarabat lingua; nec enim ut in causo scabra erat , sed nigra, a bile adusta in ventriculo erysipelatis modo aestuante , & resudante ab ipsa alvo accensa : deplorata omnis erat salus. Ecce subbio ac si cholera morbo detineretur , quum prius siccus morbus esset, id est, nil dum excerneretur eorum quae in vilio essent, sirsum deorsum magna bilis copia fertur, & febre lipyria absolvitur. Quum enini in lipyriis febribus commendatur cholera morbus de sicca cholera, . sed de humida locus est intelligendus : nam sicca Cholera perniciosa est admodum, & potius teipyriam febrem accerseret quam eamdem selve,

ret.

Sed haec omnia dicta sint de cholera morbo & febribus, teipyriis ,.quorum intelligentia compendio ad Curationem utriusque morbi, sed praesertim febris teipyriae, est profutura : in hisque ut in omnibus admirabiblis est HippocrateS.

donandus , multas mulieres affigit, eX earumque numero albas, M

SEARCH

MENU NAVIGATION