장음표시 사용
111쪽
. Petur , meminerit Apostoli, de puerorum qui ex aqua extrahuntur. Neque enim Idolorum sunt imprimendae facies, quibus vel solum attendere prohibitum est e sed nee ensis vel areus iis, qui pacem persequuntur: nee poeula iit, qui sunt moderati , temperantes. Multi autem libidinosi nudatos habent eor, quos amant, veI; amicas, Et quidem Eques Victorius in suo com-. mentario, quo veterem Christianorum numum illu- gemmam annularem profert, in qua ancora &
. duo pisces, hinc & hinc, sculpti sunt; in superna em' autem parte IH COTC, in inferna XPEICTOC, scri-υ. - - ptum est. Idem tres quoque Christianorum aereos annulos profert, in quibus Christi monogramma conta , inspicitur, & in uno A & n, ad monogrammatis la- tera. Achatem quoque varium antiquum exhibet, in quo crux, & YESU, YA VA , ad quatuor
Criiciet cornua divisim insculpta sunt, quem annularem fuisse non videtur dubitandum. Item gemmam cuius antica lacie Xs, in postica vero columba cernitur: & aliam gemmam in cuius aversa parte
ancora adspicitur. Non es eos. iobe diorum videatur ad-
- notare Christianos quidem ilios vetustos , sed haere---arma ticos, Basilidis se statores , aliosque Gnosticos , quae-- e redam nominum , & figurarum, portenta in suis an- nillis incidere aut exsculpere solitos sitisse, qualia in antiquis gemmis, quas Abraxas vulgo Edpellant, & de quibus Fr. Ch fletius commenta- pereruditum conscripsit. Dignus etiam qui
se videatur Io. Rirehmannus De Annulit eap. XIII. Ba-
fulum ne ferrent Christus Apostolis praecepit, ut
C. Matthaeus eas. X. ro. Lueas eap. IX. 3. memoriae prodiderunt. Mareus tamen eap. UI. g. virgae usum
eis concessisse scribit: quae divinorum Scriptorum
112쪽
Calceamenta quod attinet, Christum soleis , sandaliisque, usum ex eo constat, quod in Evangelio Iohannes Baptista se indignum, qui corrigiam Chri , -- sti calceamentorum sol raret, professus est, ut apud . . . e
Matthaeum eap. III. Mareaem eap. I. - eam cap. III.
legere est. Ebraeorum calcei plantarum calces tan- - . tum insime tegebant; cetera prope nuda & teretibiis in o habenis iuncta erant; quales Romanorum soleae gallicae , dictae a Graecis . Non tamen per u , -- petuo sandalia illa Christus usurpasse videtur, quare Hierondimus Epistola XXIL scribit: Militer oesti- Amentis Iesu forte divisis , ealigas non habuere quas tollerent . Non enim habere dominus potuisset, quoi fortior suor habere prohibuerat. Domi autem saltem- - , saepe non habuit, unde apud Lueam eap. VII. 3 s. A
Mulier flant retro ferus pedet eius , Iacr mir
rigare pedet eiur , ebe capillis evitis sui tergebat osculabatur pedet eius, O Mnguento ungebat. Et Ioannit eap. XIII. et . . s. Christus post coenam Apostolorum pedes lavat; qui certe non alio habitu ac illi erat. Non enim videntur antiqui, saltem inlidis regionibus, domi calceati manere consuevisse, ut Calmetius quoque Dissert. De re vestiar. Ebraeorum non difficulter concedit. Quare Angelus Petro in
non Glmculier conceuit. Uuare Angelus retro icustodia vincto ait: υνιδὴν, να νανδάλιά eris, quodi v. vulgatus Interpres vertit et Calcea te ealigas tuas, &
quod servat etiam Pseudo. Abdias lib. x. , quum taum vivmen vertendum sit, erepidat; sive soleas, ut patet,
& ostendunt Salmasius adversur Cereoetium, & Ni-gronus De Caliga. Et hinc elucet Apostolos sanda-E liis esse usos ; & sandaliorum Apostolorum frequenses mentio apud Pseud Abdiam . Et . quidem Marcus
113쪽
eap. VI. v. s. scribit Christum sandaliorum tegmen Apostolis concessisse. Sed quid faciemus, qui eap. x. v. ro. ait Christum praecepisse Apostolis ne calceamenta secum tollerent 3 Ad quem locum Ioanner Chraso omus habet: Apostoli eum una
ruinea dipalieati circumibant totum mundum, seco Sunt qui inter cvod laeteto , quae apud Matthaeum a
Christo prohibentur , & νανδάλια , quae apud Marcum permittuntur, distinguant, & censeant illa, quae totum pedem tegunt, inhiberi; haec, quia plantam pedum dumtaxat subtegebant, concedi. Et quidem sandaliorum, quibus Apostoli utebantur, mentio frequens, ut diximus, apud Abdiam g & eburneo Diptycho Musei Riccardiani Petrus & An-- --dreas sandaliis instructi conspiciuntur; & hoc sensu Dominicum praeceptum accipiebant Aegyptii Mo-
nachi, qui calceos recusabant , sandalia vero inrise, Osr duebant . ut apud Cassianv De Habitu Monaehorum videre est aeuuichiuid autem sit, in I Mntiqua aerea lucerna GMe Mediceae, quam alibi Iaudavimus, Ecclesiam sub navis symbolo referente, Petrus, qui gubernaclum regit, habet pedes calceis undique vestitos, quod quidem in Anaglyphorum imaginibus quas inimbus exhibet, nu quam cernere est; licet in iisdem nudis omnino pedibus Christus & Apostoli non frequenter occurrant, sed omnes fere semper subligaculis & sandaliis instructi , quemadmodum & apud Lambeeium lib. II. MVComment. cap. VII. Polyearpus autem Ioannis Apostoli discipulus calceatus exstitisse traditur in insi- . me gni Smyrnensis Ecclesiae Epistola, in qua eius mam yrium describitur apud Eusebium. In hac discordi consuetudine, & non una Evangelicorum verborum
in igentia, nil uvirum, si Christiani antiquissimi nu-
114쪽
dis pedibus ingrederentur. Einc Christianus apud cret.
bro advocatum Philopairidis Scriptorem est nisu laxoc, Tertulliantit, ainem Libro De Pallio , calceor, inquit. nihil duimur proprium togae tormentum, immundi mam piarem tutelam , verum ese fassam . inem enim non expediat in algore ardore rigere nudipedem, quam in ealeeo unguipedem . Et mox: Si quireeatur inducitur, mundissimum opuae est i scilicet cum pallio , pedes nudi magis, o uerte virile magis aquam in ealeeir. Sic Libro De eorona mi itir , mi litem commendat calceos ex suentem, quia Christianus;& terrae nudis pedibus insistentem . Idem graUisnsimai penulas posuit relevari auspiratus speeulatoriam morosissimam pedibur absolvit terrae sanctae in diere in deipiant. Sed perspicue distincteque exponit Clemenii Alexandrinus Lib. II. Paedes. eap. XL quomodo pedibus ingredi Christiani consuescerent. seu mares, set
pera Dισ-Caleeorum enim usus hie qui ' est ad tegendos pedes: alius autem ad propulsandar of fensionei , se a montanis asperitatibur plantam pedi conservant. Sunt itaque mulieribus albi. eoncedendi calcei , nisi iter ineant e tune autem eis unctis utenm dum
115쪽
dum est . Clavis autem perforatir vur habent soleis , quae viam eonficiunt: quamvis illit ut plurimum eatiseeir utendum est . Neque enim feminam, decet pedem eclendere: tir alioqui mulieri tener est se ut, ut facile laedatur . Uiro autem pulere eonvenit nullos habere eaIeeor, praeterquam si militet. Thopagarsis maetim, non parvam habet adfinitatem eum quod est, esse ligatum . optimum quidem en exereitationis genui nudis uti pedibui, Ur , ad sanitatem , ad expeditam Deilitatem, ubi non prohibeat necessitat . Duod si iter non ingrediamur, nee nudit incedere petadibur pati possimur , soleis utendum est. Illud autem quod a viduis speetatis Apostolus exigit, , ut scilicet sanctorum pedes laverint, tam ad eos qui nudis pedibus ingrederentur, quam ad eos qui sandaliis & soleis uterentur, referri potest. Ceterum Hierondimus ad Eustochium, nudos patientia frigoriae peder in Monachis quibusdam non probat, .& ad his elatae eos abiectionis insimulat. Feminas autem nudis pedibus incedere vetitum idem Clemenr lib. II. eap. x. quoque ait, quemadmodum velari praeceptum . Κm O.
κτm. Nec vero solum ealianeum est proibitum ut nudent iis , verum etiam eaput ut tegant atque obnubant, illis est impositum. Et quidem in antiquis anaglyphis ab-productis seminae pedibus calceatis fere semper occurrunt. Ceterum id multum di fert ab Ethnicarum seminarum moribus & instituisto; siquidem hae, quum soleis tantum & crepidis
uterentur, pedis ac cruris partem nudam ostendebant, ut recte docet Oct. Ferrarius Analect. De r Vestam vetustorum simulacrorum imaginibus in me
dium adduhis . Ηarum solearum figuram habes etiam
116쪽
in antiquo marmore sepulcrali, quod in Musto Mediceo adservatur, & quod U. Cl. I. Grutervae ,& E.
Monifaleonius, & Ant. Fr. Gortur edendum curaverunt .
Sed ut exemplum Christianorum, qui nudis tantum pedibus incedebant, opportune proferam; ita con- suevisse origenem Adamantium presbyterum tradit Eusebius Lib. m. mpor. Eratis eap. III quod ex Evangelii verbis calceorum usum a Christo interdictum
Duo interim a nobis observanda sunt, quae rem nostram i vestiariam illustrabunt: Unum, etsi tam multa de Christianorum vestibus peculiariter disseruerimus, tamen exploratae fidei esse, Christianos , vestes cum Ethnicis , iuxta regionis & patriae suae mores, generaliter loquendo, habuisse communes; nec enim verum esse videtur, ut Cl. Salmasius advertit, statim ae quis Christianus effectus esset , shabitum vestemque mutavisse, aut id semper perpe- ltuumque servatum . Insuper pro loco, pro aetate , pro dignitate, conditione, & ossicio, varios fuisse . Christianorum amictus perspicue docet Clemens Me- Mandrinus lib. III. Paedes. eap. XL & iis adplicanda sunt, quae de habitu Monachorum Cassianus Iib. I. cap. XI. habet . mee dicta sunt, nequid praetermisisse
de Aetntiorum habitu videamur . Ceterum a nobis tenenda sunt illa tantummodo , quae vel Ioeorum A, tur , Dei usui provinetae, admittit. Nam neque caligit noi , neque colobiit , seu una tunica , esse contentor
hiemit permittit asperitar. Ηinc apud Aringhium Abdons & Sennen Martyres Persae, more Persarum induti, non aliarum gentium ritu, conspiciuntur. Magi item, qui Iesum adoratum ex oriente venerunt, apud eumdem Artaghium, braccis, seu sara-baris, ut cum Tertulliano De oratione loquar ,& brem
117쪽
vibus palliis , pileoque acuto & inflexo,. vestiti occurrunt, non secus ae . Martyres laudati; de quorum habitu & vestibus multa disserunt, Aring biux
laudatus, aut Severanus, de Bonarotius. Alterum est ,
etsi Christianos primi saeculii multam in vestibus simplicitatem prae se tulisse satis demonstravisse credamus, tamen inficiandum non esse, saeculo secundo iam , & tertio, luxum inter Christianos sensimi irrepsisse , id quod ex Tertulliani Libris De Habitti muta Debri , se De Cultis feminarum , se De uirginibur, atque ex Clementis Paedagogi Itb. II. III.& C priano De Lapsis colligere i proclive est , & perspicue intelligeretur ex figuris. XXII. XXIII.
XXIV. apud Bonarotium' Ad Uitra antiquat , nisi aetate posteriores essent.
Iam tempestive inquirendum videatur, an ulla esset primis illis Ecclesiae temporibus inter Clericos, & laicos, vestium discretio, & adfirmat quidem Cl. Salma rin suo ad Tertullianum De Pallio Commentario. Patis Ilumi igitur , inquit, Tertulliano Sacerdos habitus ac pellatur , quod eo habitu tune facerdotes uterenitir Chri stant , eumque praeferendum adferit , non solum omnibus vesibus, ornamentis, quibuI paganae antistites uterentur , sed etiam omnibus exuviia se poplis , quibus Deorum simulaera vestri se ornari AI hant. Ex hoe vel unico TertaIIiani Ioeo satis liquideIiquere arbitror , illa aetate non passivum se communem smnium , qui Christianam fidem promerentur, habitum fuisse pallium , sed florum presbieromm . Locus TertuIliani , quem laudat Salmas ui , est qui sequitur et Enimvero quum hane primum sapientiam Desii, quae vanissimis superstitionibur renuit , tune ce iis e pallium super omnes exuviar peplos augusta Desii , superque omnes apices ac tutuIoi sacerdo; habitus X
118쪽
bitur g quorum postremorum verborum Iectionem strenue, eruditeque contra tuetur. Et Ηe radius quidem presbyter pallium philosophicum gestavisse traditur ab Eusebio Lib. UI. Hi I. Eccles cap. XX. Ceterum, pergit ex intervallo Salmasius. ne id-Ia quidem ipsa tempestate perpetuum hoc fuit , aut pro regula observatum , ut omnes Cleriei pallium fumerent , aut soli istum habitum usurparent. Multos quippe ex Iairis propter , hae eadem veste philos phtea ascratea usos esse scimus , ex pretbterii eos Aloi , qui Ueetuam proferentur , hoe est . qui spostolieae humilitati , se femr ori Cisi ii discipIsnae , congruam consentaneam sectam sectarentur Nondum eurm cetarum voλινὰα , qui, Monacti postea dicti sunt, eertis Ita bus ae regulis eonstituta, in notitiam venerat, Oe. Sed quantas, mutationes decursus tempos
ris invehiti Hoc pallium, quod prima Ecclesiae
aetate sacerdotum erat, & clericorum, , praecipue indumentum, sub Constantino principe hae eRoleve, rat, quum Episcopi & Clerici' communi cum, aliis veste uterentur , ut indecens & incongruum Clericis vesti mentum haberetur , id quod ex SPhost Gangrenses Eporesa, & Soerate lib. II. Histor. EeeIef. cap. XXXIII. late Salmonae laudatus ostendit.
At haec pauca de hominis Christiani primitivi habitu & re vestiaria delibasse suffecerit, quum ex divortiis hisce in regiam viam & ad propositum revertendi tempus iam sit; quamquam & νά s diorum hoc intentioni meae conducere deprehenditur. Fiam &heinc antiquorum Christianorum humilitas, simplicitas, paupertas, exsistere forte aliquatenus , atque eminere, videatur; id, quod ipse demonstrandum susceperam , quodque vere dici potest, esse veras di
vitias, veras delicias, de quibus soli Christiani par.
119쪽
ticipant, quia lioni & honesti, ut late exsequiis tur Clement eruditissimus Lib. III. Paedag. cap. ULese VII.
Nonnulli primitivorum Christianorum nobilesct locupletet
T. quum superius de primigeniorum Christianorum humilitate , & obscuro genere disseruimus, non ita isthuc ipsum demonstrare conati sumus, ut neminem prorsus inter eos nobilem & illustrem & locupletem fuisse perten derimus; sed id tantum de plerisque adfirmavimus, ipso Paulo Apostolo praeeunte , qui Epist. I. ad Co-
a slis revo o otos, binia non muIti sapientes Peun- dum earnem , non multi potenter, non multi nobiles , sed quae sulta sunt mundi eIegit Deus. Ad iquem Iocum Ioannex Choso omui Homu. . Im μὴ .roin aedi
moahol eroeo. . Ne videretur sibi ipsi adoersari, persuasit enim Proeonsuli , ese Areopagitae, OaIior quoque vidimus aecessisse ad praedicationem, non dixit , nu IIus sapient, sed, non multi sapientes . Nicem
120쪽
Apos TOLORUM. Io I e dcc gravi. Hi , ιξωθιν νουδιυor. Et ubique propterea illud multi e Xo . At . adpositur , quia erant quidam potentet O nobiles, qui .erediderant, secundum id quod adparet , Peundum praeisse sentem vitam, se externam eruditionem quidem
huiusmodi quosdam ex Corinthiis fuisse effigit ex flaudata Pauli Epistola memoratus Niselasim atque, Da . γ. Aethiopem Eunuchum , potentem Candac Reginae p .
Gatophylacem, Philippus undis lustralibus tinxit, I& Christianum effecit, Luea Actorum eap. VIII. ctore. Cornelius Italicae cohortis Centurio, Petro
Irio, Petro linstruente, Christianis mysteriis initiatus est, ut apud Antinlaudatum Lueam M. eap. X. legitur. Sed Christi sacra iam & doctrinam amplexi fuerant, uiri duo e A nobiles, ut videtur, & locupletes, Nicodemus daeorum princeps & doctor , & Iosephus ab
mathia, ut Ioannes eap. III. & XIV memoriae prodidit. Gamaliel quoque Christianam sapientiam ter Iudaeos profitebatur, & Pharisaeus erat, &-. Aegisperitus, populoque omni venerabilis. Quin multa . quoque turba sacerdotum Iudaeorum postmodum . ea Christianae religionis consultis inhaesit, ut in Actia . Apsolorum cap. UI. litteris a Luea mandatum . est. Apollos quoque Alexandrinus, vir doctus & disertus, Iudaeus genere, Christianus effectus est,ti, novam persuasionem mirabiliter sua praedicationebropagavit, ut Actorum eap. XVIII. pariter traditur. Sed alium ne Alexandrinum Iudaeum, Philonem scilicet, commemorem , illustrem virum , atque philosophum , qui an umquam cum Petro Apostolo Romae colloquia habuerit, dubitant Critici recentiores quidam , licet Eusebiur Caesariensis, & Hierondimns, te Phoitur , & Suidas, id adfirmate memoriae prodiderint 3 Nam certe ille numquam Christianus suit,