장음표시 사용
361쪽
Tu autem illud mihi o ende, an doctur se eloquens esset Petrus O Paulus , sed non potes: erant enim idiotae , ese ruder , O iIlitterati Quod quaerebatur enim erat , ut subfpiseretur Christi virtus et non ut per externam sapientiam a fide Hieerentvr , qui accedebant. Et ex intervallo de Apostolis pariter loquens: OOeta. ita Miaevm-άγeoixo ,
ι γίνεvo. Isti enim ruder se agrester se imperiti expugnarunt sapienter, se potentes , O Vrannoi , O qui gloriabantur divitiis se gloria, se omnibus externis, perinde ae se non essent viri. Unde est perspicuum magnam esse erueir potentiam , O humanis viribus
ista non fieri. At tota haec eloquentissimi Antistitis homilia huc transferenda esset, nihil enim excogitari potest, quod aptius, concinnius, robustius, adsertionem meam stabiliat ac firmet; sed id sacerem quia brevitati consulimus. In eadem ve- sententia est etiares trus de Riga ,& quidem pru- vicem si flentissime , cuius versiculi, qualescumque illi sint, mi exscripti & prolati fuerunt Sect. II. s. o. pag. XIX. autem res ita se habeat, quis divinam M, inscrutabilem sapientiam, qua Deus mundum Christianum effecit, non demiretur, quum in ipsa di . ficultate , & ratione incredibili, & inepta , & contraria, sacilitatem tantam sui consilii exsequendi potuerit, ut gentes omnes ad filii sui leges & ri-
- estentissime , cuius versiculi, qualescumque illi sint, a nobis tempestive capite superiori in hunc finem
362쪽
A P o s T O L o R v M ci J Jlus mirabiliter traxerit, id quod i celeberrima Epistola ad Traianum potuit indicare . &ro mur Epitaphio Nipotiani, atque alibi iure it . s
De Spiritus Sancti in a postolos inlapsu , diti inorum Scriptorum adfatu . Acis Q
SED mihi quosdam obstrepentes, & vociferantes
videre videor, atque in haec fere verba prorumpentes: Quomodo Apo oti indocti homines. ae rufieani diei possunt , quum eir inlapsu
Spiritus Sanctus veritatem omnem iuxta Chrisi promissionem docuerit , se ut variis novisque linguis Io- querentur egeeerii F Certe ad summum diei poterit anteeaeam eselitui divina charismata aeeiperent ,' superna ae divina institutione eruderentur, doctrinarum rudes , O litterarum expertet ignorantesque., fuissse s sed postea edi cultos , , doctos , eloquenter , evasisse , velit nolit fatendum est. At quid tanto impetu , quid facto agmine, in me ruunt isti Orgeo. nes , Bacchico, ut videtur , quodam furore e repti p quod tamen falso, & per summam calumniam, Apostolis Spiritu in eos superne delapso calefactiq& agitatis , & iam Christi sapientiam praedicantibus, uariisque linguis extemplo mirabiliterque loquentibus, obiiciebatur . Id enim omne quod ex diuinis oraculi , , Sanctoruin Patrum dictis atque sententiis hactenus disputatum est, contrarium facile persuadeat; quum illi omnes rustici talem & imperitiam Aposto-i s ' Y lis
363쪽
Iis perspicue adserant, postquam Spiritus Sancti munera receperunt . quum iam Christum per orbem praedicarent populos novis orgiis initiarent; stulis . tum enim, atque exsibilandum plane esset, de eorum doetrina, quum adhuc piscationem, & vilesi artes exercerent, exquirere . Lentus igitur id totum,. ac pacatius agendum ,& in liquidam sinceramque vetaritatem omni animi adfectu & perturbatione deposita. amice dociliterque inquirendum . Tria sunt quae nobis discutienda, & pensiculatius examinanda veniunt; Primum quid Christus Apostolis, eos ex divini Spi-- ritus inlapsu accepturos esse, promiserit: Secundum, quam eis vere scientiam Spiritus Sanetus infuderit: Tertium , quid illud linguarum donum esset, quo Apostoli aucti fuerunt, & a. populis diversorum climatum & regionum concionantes intelligebantur. Et quod primum attinet, exploratae fidei est Ie- .sum Christum Dominum nostrum, quum ipse quoque non alia docaussa in hunc mundi im carne adsumta venisset, quam ut vitae innocentiam, verumque. Dei cultum, & religionem, homines ab errore& superstitione avocatos edoceret , non aliis cognitionibus , & doctrina Apostolos suos atque discipulos instruxisse , quam iis, quae illuc perducerent. &aptos idoneosque Evangelii sui praecones e cicerent. Suffcit Evangelistarum Commentarios evolvere, ut id statim pateat; quare inutile est ac supervacaneum rem manifestam & evidentem pluribus diducere, & exquisitis divinorum Eloquiorum testimoniis adstruere . Clarum etiam perspectumque est Iesum Christum arcana quadam & congruenti omnino ratione, sapientique consilio, nobis haud nimis curiose venando & vestigando, non omnia, quae ad Apostolicam praedicationem necessaria erant,
364쪽
Apostolis revelavisse; eaeque occultasse pluria,
a pote sorte eorum nondum satis idoneis auditoribus Ilinc illa apud Ioannem cap. XVI. vers. xx. . vox erre' 'λα εχω λεγειν υρξὶν . aeli, gobrevs βασά κν ciem . Adhue Homulta habeo vobis diceres sed non potesit portare - .
modo. Quid igitur statim subiungit oaeti, H
Oreum autem , inquit, venerit ille Spiritur Zum veritatir , deducet vos in omnem veritatem. Sed quam
omnem veritatem p Omnem veritatem videlicet, F. quae vobis ad Ecclesiae aedificationem, ad propagationem Evangelii , ad vitae & morum sancti iudinem& Ecclesiae regimen, conserat; uno verbo, omnem veritatem eius generis, cuius erat do strina reliquaquam vobis tradidi in . antecessum. Ηinc illa statim subduntur: sturaeeumque audiet loquetur , quae e g. Peratura sunt adnuntiabit vobis . Ille me elarifieabite 'quia de meo accipiet, ese adnunciabit vobis. Philosophiam , non Mathematicen , non Rhetoricen, divinum Spiritum illis infusurum promittit, non Graecam eruditionem & curiosarum cognitionum adparatum: sed quae ventura sunt, inquit, a nundi Itiabit vobis : ille me et rifieabit, quia de meo acci, epiet, Gm adnuneiabit vobiae. Ne autem huiusmodi interpretationem, meam esse quis credat, praecellentes mEcclesiae Patres ita in hunc Evangelii locum . mentantes tempestive audiat, & Diddimum in primis, cuius verba sunt: Quum autem venerit vir tus veritatis , diriget vos in omnem veri R qm , DR doctrina institutione vos transferens a morte litterae 'd spiritum vivificantem: in quo solo omnis scripturae veritar posita es. Chraso emtis vero ita loqui tur et Deinde ostendens quam dixerit omnem veritalcm , in quam Spiritui Sanctus ad uret , subiungit: Die me
365쪽
ctarisabit. Quae postrema Evangelii verba expli
cans Augustinui hanc eorum rationem reddit et Ouia dissundendo in eredentium eordibur earitatem , spiritalesque faciendo , deelaravit eis, qualiter patri mitis esset aequalis, quem fecundum earnem priur tantiam- modo noverant , O hominem sicut homines evitabant. I certe quia per ipsam earitatem fiducia repleti de itimore depulso, adnunciaverunt hominibus Christum , ae sie fama eius diffusae est toto orbe terrarum. Similia ad haec commentatur Bedas commentantur &alii, & inter recentiores doctissimus sieris. Lamiur Lib. V. Harm. Evange I. cap XXIV. , inquit, diriget, dueet in omnem veritatem . Revera Spiritu Sancto illustrante eognoverunt omnem veritatem ad bonum regimen Eeelesiae unde dicunt in actis e Uisum est nobiae Spiritui Sancto. Sed in primis Frane. Toletuae Cardinalis hune Ioannis locum explicans audiendus est et Seeundo adnotandum es , Spis ritum Sanctum multiplieiter diseipulos in omnem deduxisse veritatem. Prineipio multa , quae a Christo audierant cir obliti erant , is memoriam perfecte reducendo et quo Spiritu EvangeIitiae dicta e r facta Christperfectissime seripserunt , u= nee verbum excideret . . Deinde Chrisi verba facta , quorum multa priux non intellexerunt, explieando se declarando. Tum multa alia, quae Christur non expressit me docuit, dorando illustrando , sive quae ad dogmata , sivi quae ad mores, sive quae ad regimen Ecelesiae pertinebant . Demum veterer feripturas , se prophetias , Oe.
Ecce igitur, quaecumque Spiritus Sanctus Apostolos do sturus erat; nonnisi ea, quae Christi praedicationis reliqua essent, & ad Ecclesiae aedificationem & regimen pertinerent , esse debuerant. Id etiam clarius in- dicatur Cap. XIT eiusdem Ioannis Uem. x s. ubi Chri-
366쪽
vobir apud vos manens. Paractetur autem Spiritur Sanctus , quem mittet Pater in nomine meo , ille vos doeebit omnia, di suggeret Dabir omnia, quaecumque
dixi vobis. Hic evidenter enunciat non alterius generis esse debere , quae Spiritus Sanctus docturus est , quam ea essent, quae ipse docuerat. Quare ad rem Io. Chrasostomus scribit: Quia vero eorum quae dixerat , quaedam manifesta erant , , quaedam non intellexerunt , ut non turbarentur subiungit et mee Io-quutus sum vobis Oe. Paulo quidem aliter Theoph Iactus , sed in nostram sententiam semper: Spiritus
itaque sanctus , doeuit, commemoravit: docuit quidem quaecumque non dixerat eis Christus, tamquam non valentibur portare s commemoradit Uero quaecumque Dominuae dixerat , sed obseuritatis ea a , vel intellectus tarditate , commendare memoriae nequiverunt. Nihil igitur aliud Spiritus Sanctus Apostolos docuit , quam quae diximus ; nec alia docturus promissus fuerat; id quod enucleatius eruditissimus Diddimus confirmare pergit ita
scribens: IIIo autem Spiritui Sanctus , qui venit in nomine filii, docebat omnia eos, qui in fide Christi perfecti sunt. Omnia autem illa quae spiritualia sunt, intellectualia veritatis O sapientiae saeramenta. Hinc Dominicus Soto litteris mandavit naturalium doctrinarum non aliud Apostolos novisse, quam quae ad revelationem fidei pertinerent, cuius verba superius cap. IX. p. r36. tempestive produximus. Franciscus
autem Toletur Commentar. in Dan. ad locum adlega
iuni ita scribit: AIiqua sunt adnotanda breueiter. Pri
367쪽
Mum est illud verbum , docebit vos omnia , referenodum esse ad ea , quae ad rasteria adventu Christi , O doctrinam eius pertinent , Er quae ad Eeelesiae inis ructionem , se erectionem, necessaria erate Et recte inhsuper animadvertit, illud omnia aliter apud TertuIlianum De Praescriptiombur intelligendum non venire , id quod & ea quae praecedunt , & quae conia sequuntur , facillime persuadent. Inquit enim: Solent diaere, non omnia Apostolos stille , eadem agitati
dementia qua rursur eonvertunt omnia quidem
Apostolos scisse, sed non omnia omnibur tradidisse , intitroque Christum reprehensioni subiieientes . qui aut minus instructos, aut parum simplites apostolos miserit. O vir enim integrae mentis eredere potest aliquideor ignorasse, quos magistror Dominur dedit, individuos habitor in eomitatu , in discipulatu , , eonvictu, quibut obscura quaeque seorsim disserebat, illis die nae datum esse cognoscere arcana, quae populo intelligere non Ilaeret. Sed clarius & apertius Libro De Uelandis Virginibus et stuum propterea Paracletum miserit Dominus, ut quoniam humana medioeritas omnia semel eapere' non poterat, paulatim dirigeretur , se ordinaretur , O ad perfectum perdueeretur disciplina, abulo vicario Do=hini Spiritu Sancto . Adhve inquit, muIta habeo loqui vobis, sed nondum potestis ea baiu- Iare quum venerit ille Spiritur veritatis deducet vostin omnem oeritatem , O ' supervenientia renunciabit vobis . Sed supra de hoe eius opere pronunciavst hQvAE EST ERGO PARACLETI ADMINISTRATIO NISI RAEC QUOD DISCIPLINA DIRIGITUR . QVOD SCRIPTvRAE REVELANTUR . OD INTELLECTUS REFORMATUR, QUOD
AD MELIORA PROFICITUR h Ηinc iure Hieron mus Uida, Poeta sacer & elegans, non alia Apostolos
368쪽
APos TOLOR v M. 3 sstolos edoctos satis indicat, quum mmno Spiritui
Sancti ita canit: tuique modo indoeilas vitam piscosa fecundum
Flumina venatu tenui sine more trahebant, Edocti nune mira eanunt praecepta per urbet , Continuo penetrant auIar, limina regum ,
Contra sare ausi foliorum edicta superba s. Eissentque hominum genus id, te praeside freti Exsinisi ducis, ae devicta a morte redum , Nobili per genter omnes vexere tropaeum , Et factum egregium totum sparsere per orbem, Libro autem I. Chrisiados ita ab eo Deus filium Iesum adloquens inducitur et
in quor cernit enim vix nune tua iussa sequutos . Indoeiles , fandi ignaror, s mora non erit) altos Pectore concipient sensus, doctoque verendas ore eanent Ieger adflati numine n ro , - Et vastum in melius referent hortatibur orbem.
Sed etsi adseverarem non omnia, quae ad religionem spectant, Spiritum Sanctum certo consilio docuisse, & eumdem Tertullianum , & Augusinum , adstipulantes haberem; immo Apostolos ipsos: nam Paulus Ierosolyma adscendit ut Apostolos consuleret, quod ipse Epistola ad Galalaa Cap. II. scribit. Et D. Lueat ipso prooemio edoctum se ab aliis ea, quae scripturus erat, declarate profitetur. Et quidem TertulIi nur Lib. IV. advers. Marcionem Cap. II. & Augusinus Lib. XXVIII. eontra Faustum Manich. Cap. F. obseris vant Apostolum opus habuisse alios Apostolos convenire, consulere, ut, praedicationis concordiani& consensionem adstruerqt atque inde sibi quaereret auctoritatem.
Iam patuit arbitror , quid Christus per Spiritus Sancti adflatum Apostolis repromiserit, quidque illi per
369쪽
eiusdem Spiritus inlapsum acceperint, apertissimis Sanelorum Patrum testimoniis in medium; adductis , quod secundo loco fuerat demonstrandum. Unum tantum heic addam, ipsorum Apostolorum ingenuam consessionem. qua se non humanas litteras, non liberales disciplinas, non profanas doctrinas, a divino Spiritu edoctos, sed . coelesti tantum. divinaque sapientia,& Dei mysteriorum intelligentia, instructos fuisse . candide diserteque latentur. Itaque Paulum Apostolum ita Epist. I. ad Corinthios Cap. II. loquentem audiamus et Nor autem non spiritum huiur munis
di aeeepimur, sed spiritum qui ex Deo est, ut scia,
mur quae a Deo donata sunt nobir et quae loquimur
non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in doctrina spiritur spiritualibus spiritualia ,comparantes. Id quod etiam re ipsa ostenderunt, quum in eorum commentariis nihil aliud occurrat, quam rerum diis vinarum expositio, & inculpatae vitae praecepta,
ac cultus diuini commendatio & institutio. Hi ne est quod Lueas in Actis apostolorum Cap. m. de Petro & Ioanne loquens, & de iis quidem postquam iam Spiritus Sancti munus acceperant, eos ii litteratos, & rusticanos homines fuisse ait, M.ωyaeco, tetrairectetist; non enim eis divinus Spiritus cuia tum illum animi, quam nos eruditionem & litteraturam adpellamus, illis inlabens contulerat, sed coeolestium arcanorum intellectum, & morum. sanctitatem, animique robur ac virtutem , tantum infuderat. Egregie Hierondimus Epistola ad Paulinum et . Pharisaei clupent in doctrina Domini , se mirantur in Petro Ioanne, quomodo LEGEM piant, quum uitterar nostradidieerini. Quidquid enim aliis exercitatio. O quotio
diais in lege meditatio tribuere solet , illii hoc Spiritur Sanctus suggerebat, se erant iuxta quod scriptum est,
370쪽
tosti Raae i. Quod si antiquo Scriptori apud Eusebium Lib. II. Cap. L credendum esset , Iesum ipsum scilicet post resurrectionem scientiae munere Iacobum iustum, Petrum, & Ioannem, impertivisse , atque ex eis isthuc ipsum in reliquos Apostolos defluxi se; non alia tamen scientia & doctrina hic intelligenda veniret, quam ea, de qua hactenus tam multa disputavimus . 'Quare in tertium nostrae disquisitionis eaput senissim delapsi sumus, & quomodo, quis dicat, id constare potest, si omnium linguarum cognitionem , &usum, . Spiritus Sanctus illis indulsit , ita ut nulla
prope esset. sub coelo natio, quae eos praedicantes non intelligeret, ut Luear Actorum Apostolicorum scriptor egregius luculente, ac perspicue testatur
Quid & quale igitur huiusmodi linguarum donum et sedulo a nobis examinandum est; & probabilitatem rationemque sectantes, & sanctorum P trum vestigiis perpetuo insistentes, ne a regia via ad divortia declinare videamur, rem tautam, &tantopere agitatam, iusta lance perpendere adgrediemur. Quid igitur , si cum quibusdam doctissimis Uiris adfirmemus , linguarum donum Apostolis collatum nihil aliud fuisse, quam perpetuum quoddam divinae potentiae miraculum . quo, ut Apostoli quacumque lingua Evangelium, & Christi fidem , --pulis praedicarent, a gente qualibet , linguae diversissimae licet, intelligerentur , essiciebat Id evia denter deducitur ex prima Petri, quae ipsa die , qua Spiritus Sanctus Apostolos illapsus . est, habita fuit, , concione ; eam enim habuit una tantum lingua, Syriaca scilicet ut videtur, loquendo; &tamen, ut Luear ait, ab omnibus fere gentibus, quae sub caelo sunt, eius oratio intellecta , atque