장음표시 사용
511쪽
sod Secunda crispeculi conetlarimn
praedicationis apostolorum aliquis couersus ad fidem per hoech nollet cohabitare infideli,nullum sequerettir sca daturr,nul-Ala fidei detestario, nullum malum.&c.tat is absq; peccato discederet,quia illi solum manerct consilium beati Pauli sub confilio, Sc non haberet vim praecepti,quia ces lauerat scadalum. Videtur quidem haec via facilior ad solu en dum dissicultatem allatam ex Paulo contra conclus1ODES.
3. concluso. Licet verum sit, fidelem modo non obligari ad cohabitandum infideli,nolenti conii erit: is si velit cohabitare sine contumelia creatoris, tamen melius est cohabitare, quam discedere.Patet oxiam dictis.Nam si consilium est beati Pauli qui diximus de maiori,& meliori bono esti sequitur ergo simpliciter melius esse non discedere.Patcta quia non discedendo,est spes de convcrsione insidetis,ut Paulus ibi adducit.Quid scis mulier si vir conuertetur Sed discedendo omni- uno tollitur talis spes : cum ergo tam magnum bonum sit eom.
uersio infidelis ad veram fidemsequitur melius esse cohabitare infideli,quam discedere. .conclusio.Si insideles,qui modo sunt inuenti,vel alij,qui postmodum inuenientur,tales essent, qui scadaligarentur per hoc, quod fidelis conuersus discederet ab infideli , esset sub praecepto habitare cum infideli, si infidelis vellet sine contumelia creatoris.Probatur sicut supra prima probauimus.Tota quidem ratio quare in primitiva hcclesia erat praeceptum non discedere(cum alias esset de consilio erat propter scandalum, quod sequebatur ex discessu, putantes non esse bonam legem Christi quia peream dissoluebatur matrimonium. Tuc enim quod erat de consilio,obligabat de praecepto propter pusillos: sequitur ergo quod v bi eadem esset ratio(qui tunc fuit in prin ccipio legis nouae & ea dem obligatio erit , cum non sit potior ratio de uno tempore,quam de alio: at possunt dari infideles, quibus quam primum denunciatur Euangelium,incipiant couerti,& tunc si contingat virum conuerti. non foeminam,si
discedit fidelis,statim alij infideles turbabuntur:& fide Chrisset non acceptabunt,putans per eam coniugium dissolui, uod magnum est offendiculum fidei. Sequitur quod ubi talescandalum probabiliter oriretur, etiam si nullum aliud malum
512쪽
viculus. xxxIILAu patim dissoluatur matri . sor
eueniret, pro illo tempore, & loco, teneretur sub praecepto fi- A delis, cohabitare infideli volenti cohabitare siste contumelia creatoris, Sc sine hoc od fidelem trahat ad mortale. Et illud quod erat de consilio, scilicet, cohabitare infideli, fieret de praecepto, ut supra diximus. Et praecipue verum teneretista conclusio, ubi tales infideles essent faciles ad conue sonem:&ideo maxima spes esset de conuersione infidelium per cohabitationem, sicut videmus noui orbis i ndigenas, qui nullam habere videntur contradictionem, aut renitentiam ad illa quae fidei sunt. Et quidam magister non Poenitendus opinio votenet, quod apud Indos conuersus, tenetur cohabitare insi- tanda. deli. Et quidem olim communicatio interdicta erat, & ko habitatio fideli, cum infideli, ut patet in concilio Toleta. ut supra diximus. Sed hoc erat de Iudailsi quia erant valde ob-y stinati,& non erat spes de conuersone. Modo autem apud indigenas noui orbis ut constat cum tam bona sit spes de conuersione, eg praecepto videtur esse cohabitare, ut dichim est, sub spe conuersionis,
ARTICVLVS. XXXIII An in diibus casibus crispo tili statim sollia rur
in tribus casib 'suprapositis statim matrimonium soluatur,vel solum quando fidelis , vel infidelis,transierit ad alia vota.De quo varissent opiniones.Quida assirmant in tribus ca( --sibus postis,slatim matrimoniu dissolui, ut tenet Ioan . Glossator Decretorum,sicut refert Glo. in.c. Gaudemus super parte ompelletur.Qua probat,quia .c. Quanto. de diuortijs.&.28.q.2.c.Si insidetis.dicitur.Contumelia creatoris,soluit ius matrimoni j circa eum qui relinquitur.Ergo si co- tum elia creatoris statim soluit,etiam &in alijs casibus erit.Sic Panoran.c.Gaudemus in Glo.in verbo,Compelletur. Secunda opinio mic contraria,est Glo in cap. Gaudemus.. supra allegato dicetis,nullo modo 'lui in aliquo istoru trium
513쪽
s Secunda a pecus coniugium casuum ipso secto,usq; dum sidetis,traserit id matrimonium
aliud,&probat:quia in .c.Gaudemus. alle. luitur, quod ii con Auersum ad illa conuersa sequatur, antequam propter causas pnedietas legitimam, ille ducat uxorein, eam recipere compellitur: sed non compellcretur recipere,ii sui et solutum Amilla mali imoillum ipso iure antequam fidelis aliam duceret: ergo in mei .ma sequiturquod non soluitur ipso facto. Respondetur per con
I. Conclu. Prima concluso.Propter istos tres casus po sitos x quem li- . Tho. d. bet eorum pep se,statim,non soluitur matrimonium,vsq, dum fidelis,trans catadfecinicium mattam Inirim. Probatur CX.Ca. rLE. GaudemuS si itaadclucobatur pro secunda opinione:nam ibi Pala. ibi. determinatum est,q, post Quam infidelis, disccssit a fideli, &ar. r. pose,antequam fidelis aliam ducat,si i iasi delis,poenit enita du-S. Auto. citis conuertatur: Z si desis,qui pritis fuit conuelsus,tenetur ac- β3. . t t. s. cipere inii deleritata iam conuertitur,scd non copelleretur ac- ea. g. cipere. si non sui siet Verum matrimonium,ergo sequitur nun-O eam quam fuisse solutum,
in. d. -- Forte dicet aliquis, erum esse compelli fidei em,ad accipiepes .io. dum infidelem,quae discesserat,in fauorem fidei, ad hoc q, de Isa. nouo contrahat. Ad quod dicimus, quod nihil valet, quia non hos s. h. g. est fauor fidei tant us,ut aliquem cogat stare cum adultera, vel , Aeso.ca. ducere qualmaon vult et cum matrimonium debeat esse volu-io. tartu in . ni si in poenam illius qui decepit: ut in. p. p. arti. 3 . conclusione. 8. de impedi mento criminis loqiluti sumus, ' sequitur ergo cum compcllat ad accipiendii infidelem , qui vult conuerti,non fui sic solutum matrimonium Si cnim o D fouo reni fidei non compellitur quis adulteram retinere,ctiam si sit eme data,multo minus cogetur ad accipiendum illam qtiaeno c
Iastia.r. Sed dicent contrarium opinantes,restitui illi sed i infid lem ratione iuris postliminij. 3 Q. s. Cum per bellicam. sicut
haeretico reuerso restituuntur bona.C.de haereticis.In authen.
solutio. Idem est de Nestorianis. Respon. quod non valet, quia tunc testitutio illa habet locum, quando existimabatur quod aliquis perdidissetius alicurus rei, quod ver Enon perdiderat, ct iure postliminij sit ei rest itutio,etiam si res ad alium traserit:
514쪽
scut in.c.Per bellicam.per bella ducti fuerant viri in captiui A latean,qui putabamr mortui: ymie uxorcs hv cceperat alio in viros,post illis reuersis,coa'nt x xores ad illos reuerti, ia' nunquam fuit solutum matrimonium: sed si in casibus illis solutum es pet matrimonium,a, tequam fidelis trasiret ad aliud: nunquam restitutio ei fidi posset,quia perditum est ius, cunae ergo compellitur ad accipi en dum,est dicendum matrimoniunon fuisse solutum.Sic Ricardus alias magnae authori, non vi Ricar. inde ur coassequeliter dixisse in . ut dicit, statim sylvi matri- . d. 32. in nium ante secundum cotractum Et statim ira ea de ui. .as firmat,debere testitu i,fi conderiatur qui di cessit' fidelis id traralipit ad aliud matriumuiumTerth cotta dicit sit, ipsi: ita
si tolutum est, quo modo compellitur eam accipere Si autem tanti ad competi itur accipere quomodo solutum este His dictis,pona- ctio in Aimus secundam conclusionem. X cardo. et conclusio Licet lanaelo trium casuum statim matrimo- et . concla. B qium soluatur, litequa in fidelis,traseat ad aliud matrimonita, Ioa. . Hi tanaen in quocunq; illorum fidelis,habet ius solue di matrimo bone. 3.Enium statim. Probatur per.ca. Quanto. Extra, de diuortijs.Et Theso.28.q et c.Si infidelis. Vbi dicitur Contumelia creatolis soluit c.io. ius matrimonij circa eum qui relinquirui :sed no est potior ratio de uno casu,quam de alijs duobus: ergo si in uno statim soluiturius matrimonij , similiter in alto,at sol ut ius matrimonii
non statini soluatui: mat imoniunt,yt diximus in prima conclusioner ergo est quia immediate in quocunqm casu datur fideli,1us ad soluendum matrimonituri Praeterea.Ex dictis Apostoli idem probatur Si infidelis,di Ration. scedit,discedat,non est frater subiectus seruituti.ubi intelligit Ecclasa in .QQuato supra allegan omnes doctores , matrimonium distatui in tribus casibus Primo inuando insidelis non vult cohabitare sideli.Secundo,quando vult, sed non suae con tumelia creatoris.Tertio,qualido non sane hoc, m pertrahat fi dylem ad pedatum morta quia si in istis casibus non rumcer matrimqrsium, essetferuit
si no ita tim soluatur illairimonium ae os adque in assci nis
515쪽
tra No . , ali os. Vt Imrantia iudicis ueras
diuortimsio Secunda pars Poculi moeseram. Item.Statim post aliquem trium casuuiis licite potest fidelis transire ad aliud matrimonium, ut constate textu , &ex Adictis,et ante aliquem casuum nullo modo licite poterat:erro ex hoc est l, post tales casus accipit ius,ad transemiduae aliud
s conclusio. Ad hoc, si, post aliquem istorum casuum fidelis litate possit ad aliud matrimonium transire nullo modo requiritur sentes ilia Ecclesiae. Hanc pono propter Hosti en. ecallos,qui volunt dicere esse necessariani sententia iniudici 'Ecclesiastici,ponentis terminumnfideli, intra quem velit cohabitate,vel desiilere a cortinaclia creatoris,vel a pertarctione fi- delis,ad mortale. Et dicit Hostien. luc lapso illo termino praefixo ab Ecclesia pores fidelis aliud matrimonium contrahere. Probatur coclusio contra eos. Solutio matrimonij legitimi in istis casibus,vel ius ad transetita dum ad secundum matrimo mnium non fit nisi cx verbis. B. Pauli dictis eae intentione Christi,ut diNimias: ex quibus Ecclesia illud determinat,&intei li-git . ergo eodem modo dissoluitur in illis casib Uiuos.B. Paulus testatur ex intentione Christi,& Ecclesia intelligit Paulum di
, Abiectus. Ex quibus Ecclesia dicit diffiniendo in.c. auato. de diuortijs,solui matrimonium,quando infidelis non vult cohabitare, vel dato velit,sed non sine contumelia creatori S,vel fine hoc,* fidelem pertrahat ad naoi tale: sequitur emo ipse facto fidelem, habere ius traseundi aci aliud matrimonium sine alia sententia Ecclesialiquia Ecclesia nullii ius distatuendi posset dare circa matrimonium legitimum, tu i si illud esset datumaChristo et at illud Ecclesia intelligit datum per os beat i Pauli is in illis tribus casibus positis sententia ergo tu dicis Ecclesiastici non est requisita. Videntur enim qui illud affrmat dicere,ius soluendi mat rimonium venatu,& legitimum, concedi ab Ec-clisa,quod non apparet. Itaq: tenendun, est non esse sentientiam iudicis necessariam quia si necesiaria esI stad hu in
ius ad soluendum matrimonium sic quod sine ipse urum retur,nunqua m etia m potest sententiam liceret fideli, tansre ad aliud matrimoniumrquia si aliunc , fidelis hon harietius ad dissoluendum, non posset tota Ecclesia simul dare tale ius,
516쪽
s. xx TILL es .initimis rasibus Ap o . De eum esAt aliquid lacere contra mali datum Christi, quavis alia, quibus placet contrarium. conclusio. Licet ita sit; matrimonium iussoluatur,cum. .coincia.
primum fidelis,post aliquem istorum trium casuunt trasit ad notanda.aliud matrimoniuolo tamen dispotuitur,si infidelis discedens, ad aliud mirimoniutias eat,manentcsraeli in viduitate. Vo Nox iala dicere,non esse i dem de fideli, S infideli.Na si contingat,*-M- infideli nolens cohabitare,statim transeat ad aliud matrimo ises letonium,& fidelis maneat adhuctatus,non est laturum matri ino o infit ilium:sed si conuertatur insidelis , relicto matrimonio secudo, sis. redibit ad primum,sis delis adhuc maiiet in priori matrimo- mo Probatun MMrimonium testinium de verum solum dis Raco.i. Pluinrraustori.Christi,& Apocolito tutis ex persona eius: ergo solum in easa quo beatusPaulus intendit velle dissoluin Ecclesii intelligit,dissolui potestised(vt constat ex beato Pau o causa quare dissoluitur istud matrimonium in istis insibis B est in fauorem fidelis:er go talis fauor nullo modo debet se eae
tendere ad infidelemat exlederetur,si statim quod infidelis, transit ad aliud matrimonium,primum matrimonium dissolueretur: ergo no debet extendi ad aliud. Proba tura quia in fauorem si dei introductum est : nam ibi dicit beatus Paulus. Si
infidelis discidit , discedat, non reis mei subria ius inui. E rgo in
fauorem latrissidetis disibluitur: unde non debet iuuare infidelem. Et certum est fauor infidelis esset, si statim non volens cohabitare,alium duceta,matrimoniu volueretur. Esset itaqs contra Paulum.Quod probo: quia tunc seruituti subiectus e set frater.Pater.Privaretur,ipso nolente ero coiuge,quod est magna struitus: na m si solutum esset matrimonium per hoc, quod infidelis, alium duxit a ullo modo posset ei restititi verus suus colure,etiam si ipsa vellet manere in viduitate,spectas c eius conuersonem:quia si primum solutum est,fecundum valuit.Neq; potest post dissolui,dato ad sidemi conuertatur,imo neq; potest ad primum reuerit,etiam mortuo se do,nisi cum
Praeterea. Si per hoc s infidelis transit ad aliud matrimo: Sinis
Humpnahentie fideli in continentia, solueretur matrimoni sequeretur, et post insi desis,conuersus non necessario deberet
517쪽
fri Secundasta poeulimstii estimam. redire ad fidelem,sed stare tam secundo:at compellitur secundum relinquere,& adhaerere primo:ergo non fuit solutum ma Atrimoniu.Hoc patet iri.ca.Gaudemus. Extra, de diuortijs ubi etiam compellitur fidelis recipere infidelem coniugem pota quam conuertitur. Soluitur ergo matrimonium quando fidelis ad alia transi jt votit. . . -
Vnu m infideli liceat ei conuersionem alterius transire ad secunda vota.
TRVM postquani fidelis traserit ad aliud
matri monium, liceat Ac infideli eo denismodo ad fecunda vota remeare,vel,Vtrum telaeamr continere quandiu vivit vir ad fidem conuersus.Respondetur BPrima conclusio.Infidelis,matrimonium cout i uncias post discessum a fideli,antequam fidelis cotrahat, peccat.Drobatur ex proxime dictis,quia si non dissoluitur matrimonium,quandiu fidelis,manet in viduitate,ipsa cum altero existe ale,relicto proprio rit in adulterio , ut patet ex beato Paulo. I.Corinthio. .Sequi tur ergo,quod de peccat, dc manet in peccato, quandiu fidelis,non traii it ad aliud matrimo
r. con qu .Infidelis contrahens secudum, matrimonium, postquam fidelis cotraxit,non peccat.Probatur ex beato Paulo Si Ecclesic determinatione.Cum primum fidelis transit ad secundum matri moniumsoluiturprimum,si ergo soluitur, sequitur insidelem iam non este sigaturn matrimonio:quia non cyotest in atrimoniu claudicare ex una parte solum: ergo si solutum est matrimonium,sequiturq infidelis,est legitima persona ad contrahendum,unde si de facto contrahat,matrimoniurenet: vel si non tenet, matrimonium ex una parteclaudicat, vel non est solutum ex parte fidelis, cuius coriarium detemurratum est ab Ecclesia. am . . i
Si peccarer contrahendo, maxim e quia ei est pyohibitum ' lcontrahere,sed non est ei prohibitum: quia nec lege naturae,
518쪽
neque lege Diuina,neque lege humana in poenam infi delita A tis:cum insidelibus talem poenam non posuerit Ecclesia , sequitur ergo,quando nulla lege prohibetur contrahere:& quia liber est a matrimonio primo per hoc quod si delis iam secunidum matra monium contraXIt,quod nullu peccatia conuitit. OAG. . Sic Glo. in Decretis.r8.q.et,c. Si infidelis, s bi dititur, quod' contumelia creatoris soluit ius imatrimoni j circa cum qui relinquitur, dc nihilomius circa relinquentem. Vnde de relinques contrahet sine peccato,si conuersus contrahat. Sufficit enim intelligainus fauorem datum sidet,ut fideli non contrahente,infidelis,non possit contra I, ere,quod non habet insi delis.Item,& habet fidelis,quod potest cogere infidelem nolentem co habirare,vel volentem ,sed non ne contumelia cream toris. Potest: etiam cogere,si velit,ad redditione debiti &potest sibi reconditare,siue poeniteat de contumelia siue maneat in ea,&infidelis,ad nullum istorum potest cogere si dele a Lx dictis in hac secunda parte potest colligi, matrimoniii Noti, B legitimum esse, dc verum inter infideles, etiamsi esset varius es t g ritus celcbrandi .Et dato ctiam haberent in usu repudium , dc GO ua admitterent plures Moxes coniungerentur in gradibus apud fideles prohibitos, etiamsi dissoluatur in istis tribus casibus luc positis ex Apostolo,per conuersionem unius ad fidem nihil obstat quominus maneat tanqua certum, firmum,' & catholicum esse verum matrimonium inter infideles, ubi adest legitimus & mutuus consensus,seclusa violentia, & alijs quae irritare solent contractum,stando in iure naturae. Sicque pro complemento solum restat secundae parti unam quaestio- item,&vltimam addere,virum dato sit inter inti deles matrinstinium t diffinitum est sit sacramentum,vel si no est, quado incipit esse sacram entumvirum quando conuertuntur,&virum tunc recipiant gratiam.
Utrum matrimonium inter infideles Issacrame tum. -Vaestio ergo est, utrum matrimonium infid sacramentu. Et videtur qi norquia cu bap Argumcesi Di a lxi tismus sitianu oniniu sacrametoria 'infideles rumis in rebaptisinoeeceperint: nem poterit sacram emurm csse apud eos. - κ
519쪽
In contri In contrarium tamen est expressas te ius. E tra,de diuor
M. tiis.c.Gaudemus.vbi dicitur, saeram entum matrimonij esse Aupue infideles. a , Pro diutione qu estionas notandam, quod lacra metum da '' A aiei the aecipitur circa matrimonium, Uno modo in quantu inultimonium est quoddam bonum,quod importat indissolubilitatem Secundo, in quatum matrimonium est sacrae rei simium,idest,sanctificat aliquid, qnod non erat sanctum. conclusio. Capiendo sacramentum primo modo,probo no ipsius matrimonij,quod est indissolubilitas,inter infideles matrimonium non est sacramentum. Probatur. Vbi non est matrimoniti indi stolubile,non potest habcre rationem sacramenti:sed inter infideles,non est omnino indis lubile: nam
ut patet eu dictis) solui potest per conuersionem unius ad sit delic dici de,astero nolente cohabitare. Sc. sequitur ergo non esse istaturi is, indissolubilitatem in matrimonio infidelium Et ob hoc dicinium no tur matrimonium infidelium legitimum, dc non ratum,quia rarus idi non est simpliciter indissolubile. Matrimonium autem fide-hu tamen lium dicitur ratum &legitimum:quia dissolui no potest. De natu et di quo supra in hac parte,ar.I.in fine diximus. laseimum. Capiendo sacramentum secundo modo, prout est sacrae Concla. r. rei signum, inter infideles est matrimonij sacra metum. Hoep. Rutilo. patet ex cap. gaudemus. Extra, de diuorti js. ubi sacramentuvocatur. Ergo debet intelligi primo vel secundo modo, non primo modo ut diximul: ergo secundo. Adt o i Secundo. omne sacramentum dicitur sacrum, & significcam sed matrimonio infidelium haec competunt: quia sacruest,&significat:ergo est sacramentum. Quod sit sacrum pa-Gre , tet:quia a Deo institutu est post creatum homine, ubi musa diibab dicendo Propter hac dimittet homo patrem, & ma. trem.&c. Et erunt duo in came una,quod etiam est inter infideles.Neoue uer hoc solum sacrum dicitur. iaaDeo institii c
520쪽
sei. xx V. An matri. inside is a. sis
contra morbuim.Vt coueluenteS carnaliter, exercerent ac tam
A. illum abh peccato. E i hac ratione sacramentum est: cita Ain lege naturae post peccatum institutus uin remediii quando di tum est.Crescite,& multipluamini. Sc. Sequitur orgo, cum . inter infideles matrimonium etiam sistin rc medium, ad san- illum reddendum illum actum, i, sacrum es A sics ranaen- rum. Est etiam sacroe rei signum: quia signum est salicti cariovii; illius actus coniugalis,qui non potest, ecluso matrimonio exerceri absq; peccato. Et dato non copetat matrimonio insidelium esse sacramentum,in quantii e si in noua lege i id litu
, fi ministratur per ministros eccles copetit tamen tale sacramentum,in quantu a Deo institutum fuit in ossiciti naturae generali ter pro omnibus: S in remedium: S post in re-B medin etiam pro omnibus institutum fuit ad quandam san- - - latitatem ostendendam illius actus. Et quidem do. A dria mis absoIute dicit ma trimonium infidelium esse sacra mentum. ' Et clarissimus doct.Medina in suis resolutionibus dicit, probabilius esse quod dicatur sacramentum: quod probat surri--, cientem quia Christus instituit hoc sacramentum illis verbis, 'quos Deus coniungit,homo non separet, Ied hoc non ad fide Iessolum,sed ad infideles spectat. Ad illud quod in principio obiectum est, eo q baptismus . , sit ianua omni uin sacramentorum, respondetur verum este, eapiendo sacramentu stricte pro illis,quae in lege liqua a christo instituta sunt.Nam isto modo capiedo, inter infideles no
Sed posset esse argumentum. Omne sacramentum gratia Obiedesio cofert sed matrimonium infidelibus, millam gratia confert:ergo nullo modo est sacramentum. C In hoc argumento tangitur difficultas, utrum matrimo- M i. iunium generaliter conferat gratia, dato sit sacramentum. Et Het.C. quia quidam doctores graues, sunt qui assirmant non conser- Duritili re gratiam,licet sacramentu essecocedant: ut determinatum d.26. F. 3.
est ab ecclesia,posset respo deri ad argumetu facile ex opinio Hostile iu ne istorum,dice do posse bene stare ista duo;q, sit sacramentu, si . desi
.ce gratiam non conferat. Veru mihi non placet in hac par- cra. no mae illorum sententia: imo modo esset error sed incunctanter rauciis. h et astirmandu
