Friderici Hoffmanni ... Medicinae rationalis systematicæ tomus primus quartus ... pars quinta Tomus secundus. Quo philosophia corporis humani morbosi ex accuratis observationibus ... traditur, et vera pathologiae fundamenta ..

발행: 1737년

분량: 273페이지

출처: archive.org

분류: 철학

41쪽

durioresin densores fieri, quo annosiora sunt animantiaci unde etiam eorum carnium valde disti cilis est coctio. Nenue vero anatomes peritum latere potest , quida praestantissimi usus ad robur , motum per capillaresvi tenuissimos canales in cerebro iecerni, per membranas ac nervos filirari motum quoque porro est, tenuissimumi valde activae indolis excre. mentum Per subculaneos minimos tubulos foras ejici Durioribus itaque laensoribus, tu decrepita aetate, redditis membranis, quae sormant hos canales, hiangustantur vel platae clauduntur, ut nec liquid laudatissima ad motum ac nutritionem libere quantum satis est , influere , neque excrementitia effluere possint. Non mirum hinc est, Tentoriis desinotoriis organis suum robur atque potentiam movendi subtrahi, bonos alias succos excrementitiis sordibus depravari . Unde nutritionem in sens bus perire 9 vires deficere multas impuras sordes in corpore accumulari necesse est , quas necessatio tali dem sanguinis humorum stagnatio&quies excipit. Cum itaque manifestas&in solidorum conformatione fundatas habeamus mortis in senibus causas: concidit utique rivolainorum opinio, quam tiendi necessitas in animantibus animae cui limites operandi a Deo praescripti sint , adscribitur.

S. XXV. Homines habitus eorporis spongio mollioris, repleti qui angusta exilia, eopiosa vasa obtinent, facilius moriuntur atque ex morbis dissicilius convalescunt, quam macilentio. res&qui ampliora vasa habent.

Hanc veritatem sua auctoritate quoque corroborat divus Senex in apb ε . f. a.

Rationem is facile inveniet, qui confiderat Iol dis & tensis fibris plus roboris io . tentiae motricis inesse quam laxis , per vasa amplioris diametri sanguinis cursum Iiberiorem per angustiora difficiliorem esse , unde in his stases, stagnationes

mortis procreatrices, frequentiores, periculosiores sunt.

F. L De Mortis Natura

natura

Corpus humanum multis mutatio nibus, quae sanitatem imo vitam destruunt, obnoxium est itaque harum mutationum naturam Meausas scire oportet medicum, cujus ossicium

est, mortem avertere&sanitatem reparare.

S. II. Morbus, nonnullis definitur, quod sit mutatio status naturalis in praeternaturalem. Seholian

Definitio haec est nominalis, quia tantummodo explicat nomen morbi, non autem ipsam rem causam , in qua illa mutatio consist u . Et hujus indolis sunt quoque a veteribus plures at Iatae definitiones morbi quod videlice sit flectus praeter naturam vel constitutio praeternaturalis

sive alteratio stabilis, quae vitiet vel κώ dat actiones. Quo spectant etiam illae recentiorum , quod morbus sit moriendi eo- natus vel symptomatum complexio. Neque nobis haec arridet, quod omnis morbus sit moIimen sive extraordinarius motus a natura susceptus eum in finem , ut quod corporis mixtioni adversum est , permotus ejiciat atque corpus a morte sive corruptione praeservet. Etenim obscuri sesimum vocabulum natura: ejus molimen lalutare est , neque hac ratione concipi potest, cur morbus in mortem saepius terminetur , vel dispositionem ad alios motinbos pejoris saepe indolis relinquat. S. III. Morbus rectius sic definitur, quod sit magna mutatio aurbatio propor 'ionis, ordinis motuum in solidis fluidis , eum vel nimis accelarati vel

42쪽

E Sumptomatum Natura.

vel retardati in aniverso corpore aut in certis partibus uni, iuncta cum insigni laetione secretion uin , excretionum 3 aliarum functionum corporis animati, tendens vel ad ejus salutem aut interitum, vel ad pravam partium ad alios moibos di Ipolitio irem.

Sebalion Haec definitio, quae morbos in genere , seu potius statum morbosum a sano deflectentem , explicat , realis est , utpote non modo rationem ejus formalem , quae laesio depravatio actionum est, sed insuper ejus genesim ac proximam, continentem causam, quae est mutata proportio motuum in universo corpore vel ejus partibus, complectitur du effectum morbi in corpus declarat.

S. IV. Ut sanitas est integi ita actionum corporis Se animi, ita status morbosus utique in laesione, depravatione actionum , quae ad corpus de animum 1pectant, consistit S. V. Non quaecumque leviora transitoria functionum laesio statim pro morbo haberi debet, sed stabilis ela quodam . modo perseverans requiritur.

Cum nemo mortalium persecta, comstantem omnibus numeris abIbli ita facile gaudeat sanitate, proDter innumeras res, quibus homo utilitati quae eam mutare atque adfligere possunt ἱ ideo non quisque levior sanitatis desectir aut Iaesio actionum pro morbo statim haberi debet, sed ea tantum causa , quae aequilibrium ordinem motuum in solidis de fluidis ma-ehinae valde turbat atque pervertit eaque stabilis est, causae verae morbificae nomen sibi vindieat. Quia vero ejusmodi causael riores sunt, quae omnem motuum ordinem invertere queant, ideo fit, ut homines non tam frequenter per vitam, protent.

I. VI. in omni morbo vel actiones vitales,

ut virium robur, pulsatio arteriarum, respiratio sanguinisque ei reuius vel

animales , ut se suum exercitium, motus membrorum arbitrarius, item somnus de vigilia mentis vigor ela constantia vel naturales . cujus generis

sunt appetentia, digestio Δ apta peritvum, urinam Sesper spirationem sordium excretio, vitio quodam Gorant' depravatae sunt. S. VII. Ex actionum harum majori elisianori turbationem pervellione morbi utique, causae laedentis magnitudo aestimanda venit.

Nam sicut effectus semper proportiona lis est yitibus suae causae, ita vehementior turbatio iunctionum corporis animat causae morbificae vim ac potentiam manifestat.

S. VIII. Ut moderatus liberis aequabilis sanguinis & liquidorum cursus, a proportionata solidorum in universo eorpore , quae impel Iunt de recipiunt filii da, sest olea diastole sive eonstrictionem relaxatione ortus , sanitati e proportionatis secretionibus patro etianatur ita immoderatus , impeditus de inaequalis languinis de liquidorum cursus ae cireulus ab improportionata solidorum vel universi corporis vel certarum partium systole vel diastole improportionata sive imminuta vel nimis aucta eontractione 3 relaxatio, ne natus, turbationem functionum

corporis efficit eu morbum format s. IX Motus itaque solidorum v fluidorum valde immutati, ratione proportionis suae vel nimis deficientes vel nimis excessivi, yroximam Se intimam inorborum caulam, uua posita ponis ut

43쪽

Cap. II. De Morborunx,

tur Se qua sublata tollitur Oibus, constituunt

dent ita etiam id fit in microcosmo. inutibus en uri dependet vita , a motibusqtioque sanitas provenit , motus quoque graviter laedunt de adficiunt homines in morbisci motus quoque Ius sunt indolis, ut destruere corpus cla mortem inferro valeant Iidem in ipsis etiam morbi id beneficium corpori praestant , ut sanitatem amissam reparent cla sones a morbis sacras emendent Veteres, cum inexplicandis rebus medicis,'ilippe ignoto ianguinis circulo , ad solidorum vel fluido

rum motiones non respicerent , sed tantummodo conceptibus circa materiae copiam, temperiem, iacultates , varias', ejus conditiones inhaererent, utique nihil solidi vel demonstrativi in pathologicis

ad serre potirerunt. Testes sunt eorum. libri dogmatici, quorum maxima pars , ubi causae morborum vel symptomatum adserendae erant , figmentis enarrandis , quantiim fieri poterat , incrustandis con-lumitur

I. X. Motus fluidorum in machina nostra duplicis potissimii generis in statumo iboso observantur . Vel enim sanguis de reliqua sui da a centro ad peripheriam , sive ab interioribus ad exteriotes partes moventur la propelluntur vela peripheria live ambitu corporis d partibus extremis atque extertiis sanguinis fluidorum motus ad interiora corporis vi lcera dii igitur

Motus, qui ab intcrioribus ad exteriora tendunt, non adeo naturae insensi sunt, sed salutarem saepe et fictum relinquunt praesertim , si fuerint aucti Z intensiores, quoniam excrementitiis sordibus e corpore eliminandis insetviunt; posterioris vero generis illi , qui introrsum vergunt oeconomiae corporis nostri admodum inimici de xj j v c , morbos dicendi sunt, quoniam in se numquam , nec nisi per accidens utiles evadunt; iii horum etianti vehementia totus vitalis corporis nostri. mechanismus destrui solet.

f. XI. Si sanguis cum magna cleritate dimpetu , beneficio systole cordis dari ei latum inicias oris cla valde auctae, per universi corpo iis canaliculosam compagem fertur, motus hic dicit ut febrilis, idemque ex immoderato calore cla celeritate pulsuum dignoscitur. S. XII. Si nimia sit contractio solidorum

in embranaceorum inque primis curae matris, concitatissime fluidum nerve-um in membra, quae motibus volun

Hirti auscultant, influit atque inde vehementior distenso, tractio , constrictio Se agitatio mulculo tum ei fi citur, qui motus cpilepticus dici sole: S. XIII. Motus petist alticus, qui in reciproca blandiori contractione ela dilatatione conlisti , atque in canalibus cxcretoriis maioris vel minoris diametri locum habet, nimus auctus Se citatior edditus excretiones alvinas de quo pei transpirationem, per urinam atques, et ductus biliarios fiunt, promovetet auget.

Clanditiarum conglobatarum que later suarum ibrarum lympham impellunt eiulque progressum pervasa lymphatica promovent , motu ly- sta icus auctus celeriorem lymphae, vel etiam salivalis laticis, progressum

atque excretionem cincit.

5. U. Quandocumque in partibus corporis, sive fibris mulculos sive membra nolis ac nerve is eae constent, syllo te sive contractio intenditur, hic mo tus vocari solet spasmus,

44쪽

Et Sumptomatum Natura . .

Spasmus est vel universalis vel particularis. Ille a partibus extremis vel remotis incipitin totum lystema fibra.

Iumearnearum atque vasorum,.quae

ex membranis nervet frae musculatibus eontexta sunt, assicit. Et talis quidem motus maxime observatur in principio febrium intermittentium, item, in plurimi chronicorum parci-S. XVIII. spasmi, qui certas tantum nerveas.& membra fas parte corripiunt, dolores pariunt, mi pro diversitate partium , quibus insident, varia sortiun

Dolor, qui in tunica ventriculi vel eis. jus orificiorum nervea sedem habet , cardia uia qui in intestinis , dolor ile vel colicus vocatur et qui in membranis capitis , cephalalgia , hemicrania , cephale audit i in intestino recto dolor hemor-rboidalis sese offeti in articillis podagra, chiragra , dolor schia dicus , onagra scenam adornant idem , si membranis costarum insidet, pleuritis spuria I musculorum membranis inhaeret, dolor rheumaticus adpellari solet.

rigore, horrore, frigore , contra mone externi habitus , interna vero anxietate, e in arteriarum pessu duritieae debilitate se te manifestat. g. XVII.

Si quando spasmus, a partibus extremis initio sumpto, membrana exquisitae sensationis, inque primis cerebri me ninges, nervos in consensum trahit, in epilepsiam transi: svero tantum nervorum illa paria oecupat, qu ad certas partes abeunt vel ex spinali medulla prodeunt motus tantum convulsit vi emicate so

lent' se isu.

Atrociores infantum ex intestino dolores, vel qui ex dentitionis dissicultatefiunt; quandoque etiam in adultis immanes dolores intestinorum , aut qui calculo vel cardialgiae junguntur , in epilepticos

motus non raro transeunt. Qui, imo vi

demus morbi sacri paroxysmos saepissime ab exuri, in partibus , nemp pedum digiti oriri: alii testantur , primu 'ςςς lintereipitur aut taltem valde

pere , hinc illum per spinalem medullampu,ςdd Nur Canalium , qui biusque ad capti penetrare, ubi membranas tandemcerebri occupantes motus in epi-lepticas contractiqnes easdem adigunt. De cetero in partibus internis quatiam convulsionum species dari , id colicae , tusses, asthmata convulsiva cordisque palpitationes nec non vomitiones e fingultus vehementissimi satis planum atque testatum faciunt.

S. XIX. Spasmus, qui summa me utim de sub

ea delitescentes excretoricis tubulos

adprehendit horripilationis quodani sensu percipitur, unde tubuli occluduntur, transpiratio cohibetur P excrementitia materia versus interiora repellitura.

XX. Spathie intestinorum eonstrictio

non modo flatus concludit eorumque exitum praepedit, sedis alvum constringit e lordium excretiones, quae peream fiunt, cohibet . In ductibus utinarii u eontistit , utinae est luxus vel cum dolore fit , vel saepe prorsus intercipitur , aut saltem valde dissiciem ex

hepate in duodenum vehunt, per spatanao eonstrictio bilios liquoris ad intestina descensum impedit, unde ob bilis. ad ala lymphatica egurgita-ionem icterus promte gignitur . .

Nulla pars tam gravi biis stricturis

asticis patet atque obnoxia est

quam

45쪽

61 p. I De Morborum

quam ipse ventriculus cum intestinis, quia horum viscerum cana Ies ex membranis valde nervos acutaeque sensa tioni maxime idoneis contexti sunt.

Clarissime hoe apparet in alsiectibus colle is , hypochondriacis , hystericis, variisque chronicis, spasmodi eis morbis quortim primaria sedes, quasi campus, ubi morbus tyrannidem suam exercet, est in ventriculo ac intestinis. Et quia his

pallibus ingens consensio, propter Ommunem nervum interco statem , cum capite , cum pectore , renibris, heparet aliis nobilissimis partibus intercedit hinc tanta symptomatum multi itido vehementia

affectibi , spasmodicis jungi solet.

g. XXII

Quemadmodam nimia solidorum contractio atque intentior systole, sive spasmus, plures morbosas adflictiones parit ita etiam solidorum languidior ela debilior systole, sive laxitas evresoLitio eorum nimia , de ad movendum impotentia , quae Graeci Latoniae nomine venit, functiones ceconomia nostrae corpore e valde laedit atque im

mutat.

c. XXIII. stantum systole intensior motumorum accelerare valet e tantii matonia eundem , vel in universo cor- item corruptiones viscerum sunt a.deoque pervicaces 3 chronice passiones ex nimia atonia partium progignuntur.

I. XXVI. Sanguini sis humorum circulus retardatus valde disponit corpora ad morbos; quandoquidem exinde humores valde spissi, impuri, copioli

evadiant, ob retentas in corpore multas excrementitias partes, quas evacuationes rite atque ordine fientes excluderent. Si plet hora atque eae chymi , multarum , inq; primis chronicarum passion uin foecunde genitri

ces, nascuratur.

S. XXVII. Motus solidorum A fluidorum inmo ibis valde immutati edunt de turbant functiones eorporis nostri aliis modis he functionum laesiones, eiti vulgo tolint symptomata. s. uua

Ingens confusio apud auctores morborum cIymptomatiim reperitur , dum plures morbos pro symptomatibus .symptomata pro morbis habent. Ex quo intelligas, eos veras utriusque rei notiones animo non concipere, nec modum , quo

im tedit atque retardat.

S. XXIV. Uti spasmus, ita etiam atonia estve universalis vel particularis. Illius

exemplum in summa virium prostr tione cirraxime in animi deliqui videas haec vero, quae certas tantum partes obsidet, in morbis maxime chronicis atque haueditariis conspi

citur.

S. XXV. Ex motu liquidorum impedito SI XXVIII. Symplomata duplicis sunt genetis rvel enim a motibus morbosis immedi te proxime fiunt, vel demum ex aliis

concurrentibus causis producunturi illa quidem symptomata morbi est en αtialia, lice secundaria vocantur 3ιholisu Essentialia sequuntur pressis pede i sum morbum, seu potius motus morbo sos speciale , neqtie possunt divesti viretardato decubitus humo tum , tibi separari, unde ellam certa morborum a nectus, obstructiones, indurationes lex quibus illi dignoscuotur de invice ob

46쪽

4 istinatiuntur, signa atque indicia prae- ictibus , qui demdm sublatis morbis

bent. Ita tebris , quae motus solidorum ac fluidorum nimis acceleratus est , symptomata sunt immodicus corporis calor iitis inexhausta vigiliae assiduae, virium succorum consumptio, appetitus deje-

prioribus subnaseuntur.

Symplomata secundaria non immea inisos redditas , nova materia diate ex priori morbo, seu motu mora: um tu fomes morborum produeitur boso, sed est ilpro nascuntur.

boso, sed ex alia eausa supervenient dixi: Π ''ςnter etiam ex peris

veri prioris morbi ab imprudenti medico tractatione M ob materiam, rin bificam relictam , novi, subinde psjoris notae morbi pullulant. Sebamn Horum symptomatum exemplum prinment ventriculi aut meningum vel pulmonum inflammationes febribus aeutis vel etiam exanthematicis , variolis, morbiIlis in earlim statu demum supervenientes

nam fine illis prior morbus consistere potest. Sed hi, si aeque rem aestimes, distincti a mori illo sunt morbi, motus morbos, in aliis etiam partibus residentes e quia vero effectus, producta sunt prioris morbi, symptomata Iam vocantur. Nihil in nostris regionibus solennius est , qtiam iit ebribus acutis, item variolis&morbillis demum in fine purpura rubra

mis accelerati sanguinis circuli . simili rata .radium UT 'modo inflammationis somplomaia , Π f hvi Hllς di modica quibus ea cognoscitur, sunt partis affectae : h m m '

negatos an uinis libero circuitu , propter l, et 2 ' - η ejus in ast ili stases, vel partium Λε his it s. ' selitat imiarum stricturas, necessat o proVeniunt dic net eram:

vix μη4ς x ad facile, o tantam imbeeilli l ratem partium , indeque excretiones I. XXXI. Ex symptomatibus maxime, eeun. dariis supervenientibus, morbi vis at. que vehementia judicanda est.

r. v. . Siquidem e sectas testatur de sua causa , quae ut plurimum atet: ex sum plomatibus vero, ceu effectibus dion i scitur . in major ab est sympto Vel alba, saepissime lanesta, superveniat im tum mox O supervenientium veheAqui , ut mihi quidem videtur , exere imonti Plus suoque perieuli ille mentitii succi, ex ipsa sanguini, libelli morou bζ. Est itaque boni aeteriadjGlutione geniti, atque ob cohibitam diutius alvum in intestinorum latebris occlusi , in humorum massam postliminio recipiuntur, 'aec pessimae sane indolis exanthemata eum sebrili insuItu su-

icitant.

I. XXX. Neque symptomata morbis superumnientia confundi debent eum aliis affe-EA- morbus habet . Est laque boni ae perbii medici in prudenti prognosi , forma

da vel ipsa etiam curatione adornanis da semotomatum rationes atque aenium

3 effectus quaesitiissimo studio expea.

47쪽

M Cap. LII. De Motuum Murocosmicorum Legibus A P. III.

De motuum microcosmicorum m

gtomatibus I. I. Molibus in maehia nostra pro

portionatis, ad exeretiones tendentibiis vita sanitas sustinetur morborum vero natura indoles mutatis, impeditis, inaequalibus isti, motibus continetur . Motus quoque morbos ejus sunt indolis, ut vel ad interitum machinae vel ad sanitatem

recuperandam convertantur e quarc

motuum , qui in machina nostra morbos effetunt, vitamque ac lanitatem

dispensant, naturam , leges , effectus probe intelligere oportet medi-

eum, qui cum certitudine agere&operari tum in praeservando , tum in curando velit.

S. II.

Quemadmodum in maei oecismo motus secundum certas deges, tanquam ad normam, sunt , constantes edunt stet tusci ita quoque in mi ero cosmo tum illi , qui tinctiones secundum ordinem praestant, Mim vero etiam, qui easdem laedunt vel turbant

aut machinam a praesentanea corruptione & morte praeservant, certis legibus continent fr Scientia Ieoum , quae 4n hydraulicis staticis, mecnanicis&motu Iasticorum corporum Observantur, ingens inmen mechanicae corporis nostri scientiae, ad clariorem Phaenomenorum explicationem accendit. Neque enim dubitandum est quin cuncta in corpore nostro mechanice, ad rit , secundum certam mensuram proportionem motuum peragantur δ' que illud inficiandum , quo mechanica corporis animati scientia tanto excellentior Tublimior si ea , quae per experi menta intellectui humano cognita perseectaque redditur, nantum sapientia Dei omnem humanam artem longi mime exsuperat Enitendum tamen omni labore aecura arbitror , ut, quantum fieri potest divinam in corporibus animatis, vivis mechanicam motuumque , quae tantas mutationes efficiunt , leges inquiramus addiscamus

Prima itaque lex hydraulie mi ero- cosmica xe est quod spasmitu bustos, qui fluida vehunt, consti infrendo liberum eorum cursum impediant

atque eum inaequalem reddant.

Inaequalitas circuli sanguinis in eo posita videtur , ut ad partes pasmo affectas constrictas minor anguinis copii, ad alia

vero inque primis vicina a nerta vasa major, quam convenit . adfluat irruat Hunc sanguinis inaequalem progressum pulchre dilucide satis jam suo tempore

poris hydraulica constructa est, sui pro differenti structura, diversa accipitis mina, ut vel arteria vel vena vel vas lymphaticum vel excretorius tubulus , vesolandula nominetur . Si igitur liber uidorum cursus in uno loco sistitur se est, ut in altero statim inaequalitis pringressus fiat.

S. IV. Quo major est spasmorum , qui vasa eoarctant, vehementia , quo latius illi sese diffundunt atque ad ampliora vasa exporriguntur et eo copi ior .impetuosior ad alias remotas,artes si sanguinis appulsistraaslatio&eongestio.

48쪽

ει uectibus In Producendis Morbis sumptomatibus. As

Seh,lia η. guinei medullae spinalis nervos occupat, Hujus theorematis veritas nititur liqGhemiplexi vel paralyses fiunt si in ce- axiomate , quod causa semper vitibus suis Proportionatum de adaequatum effectum producat, quare validioripa sinus validissime etiam liberum sanguinis cursum impedire, re ad alias partes eum transferre debet. Funda inentum quoque haec nostra thesis habet eximium in hydraulicis inam Mida, certo velocitatis gradu per plures

tubulos aequaliter decurrentia, tanto marori velocitate per apertos seruntur, quanto magis per obstructos tubulos taurus impeditus suit.

S. V. Varia eaque satis gravia sunt symptomata, quae ab ilitercepto alicubi sanguinis motu es usque maloii ad alia loca aditur iubnascuntur.

Quando crastiora fluida in arctiores canales, ubi firmius inclusi haerent, imprimuntur , fiunt inflammationes . Si vero vasa ob nimiam distensonem aperiuntur, sanguitu, fiunt profusiones sive haemorrha-gii a nimia coneestione sanguinis iu-

morum in porosa, vasculosa partium substantia tumores 'ignuntur, ob membranarum nervearum violentam ibi factam

distensionem dolores gravativi pullulant Si a stagnante sanguine partes aqueae&lerosae secedunt , catarrhi, defluatones, rheumatismi fiunt. Ex hoc quoque sontea postemata atq; exulcerationes prodeunt,

sanauis enim in poros partium illapsus, si regredi nescit de ibi firmius haeret, in pus muratur vel erodentem , falsam , acrem indolein adsumit.

Prout loca differunt, in quibus congestiora translatio sanguinis a panmis sueta est pro eo diverti quoque prodeunt effectus seu morbi.

Congestio Iagnatio vehementior san. guinis in capite ejusque vasis, narium haemorrhaeiam parit ob rupta vasa plexus choroidei a poplexi sanguine oritur animi distensione vasorum in men ine ibus a poplexi a spasmodica vel etiam pilepsa progeneratur. Si vero sectatu serum a lan-rebri cortice vel ventriculis serum extra vasa subsistit, affectus soporofici si decumbit circi thalamos nervorum opticorum gutta serena propullulant. Si serum leces sum iacit circa par septimum nervorum , surditas si circa nonum par aphonia subnascuntur . Si firmiter sanguis impactus est in meningibus , phreniti su si di λficilius per vasa cerebri progreditur , insomnia terrifica demoniacat melancholisca pathemata fiunt.

Nimia sanguinis ex spasmorum vi lentia ongestio, decubitus in pulmonibus haemoplysin , pleurit idem, I eripneumoniam , si lima anguineum, spirationem valde anxiam de difficilem gignit. In eoidis thalamosti multus eonfluit de diutius retinetur summas anxietates animique deliquia prompte admodum inducit, neque minus ad immanem ejus palpitationem vel polyporum ibi generationem, adeoque ad subitam mortem facilem occasionem subministrat. S. VIII. Fatetus, congestio sanguinis iii abdominis valis ex spasmorum vehementiam suetas tanguinis effutiones iubia de non sine per ut producit.

si enim ex eoli nimia strictura in sinistro latere jacentis ad vasa ventriculi r hia sanguis cum impetu urgetur, facile iis apertis vomitio gignatur cruenta . Si vero ruetio vasculorum in tenuibus, praesertim in leo, contingit, faetidae de nigrae dejectiones fiunt, de morbus sic dictu; niger Hippocratis nascitur. Si vero ob stricturam vehementiorem tunicarum intestinatium nimia sanguinis appulsio aseque congestio in vasis haemorrnoidalibus est , atque eorum orificia aperiuntur immodica sanguinis per haec vasa fit profusio. Vasa renum emulgentia, a nimio

49쪽

Ianguine ibi a pulso aperta, mictionem itibus imprudenter applicatis id factum, cruentam disrupta uteri aia enormes fuisse Mabem inde repentinam uim haemorrhagias vel etiam abortiones pa-nes, ubi seri secessio facta, contraxerunt,

S. IX. Qirandocumque pasmus organa Stuas excretoria arctat atque constringit, fit, ut excretoriis illis motibuin versis intro vergentibus humores superflui&impuri ad alia ela interiora

Constrictis a ventis septentrionalibus subito ortis subcutaneis tubulis ac spiraculis , per quae vaporis specie subtilis humor sine sensu subinde exhalatur , subito ad pectu si glandulosa capitis ac saucium loca fit ejus repulsio ac retrocessio , Iccoryzae , gravedines, tusses cum extetnorum horripilatione , internorum ardore protinus generantur . Sub spasmis intesti. norum , qui continenter hypochondricos exercent, excernenda, maxime alvini flatus sursum seruntur ad ventriculum regurgitant, qui a noterici motus ingentes Mad diim molestas ibi inflationes anxietates, spirandique angustias, phlogoses quoque, continuas eructatione ccausantur manalibus , vibilem ad intestina deferunt, spasmo arctatis, biliosum illud excrementum , ad lympham sanguinis massam per lymphaticas venas repulsum, vividum aciei, clitis colorem vitiat, malum habitum inducit In pertinaci trinae ex spasmorum vehementia suppressione copiosus ille salsus liquor ad interiora viscera regu ruitans cincapite sit bsistens lacile affectius soporosos paralysin convulsiones I in pulmonibus p premonem respirationis, vel etiam pectoris hydropem angignit. S. X. Spasmus quoque sortior tanta vid potentia pollat , ut tumores ingente Soede malosos ad interiora non Isine in . signi damno repellat.

cum respiratio valde anxia ac difficilis non sine suffocationis metu inde reddita suit, ingensque virium languor cum pulsu parvo ac debili subsequutus S. I. Spata quoque efficiunt , ut non bonis certe aegrotantium rebus ex sum. macule, quae jam deposita ibi erant exere menta, ad sanguinis massam par. tesque nervosas periculose admodum

repellantur. Sebalian

Nihil perniciosumis quod magis oeconomiam motuum vita Ilum interturbare possit , est, ac si excrementum tenue malignum a massa sanguinis jam separatum ad cutem de postum , v. g. in scabies, lue vencre λ, corbulo, intinea capitisci it variolis , morbillic, purpura retropellaturi, quod promptissime a stig re improvide admisso, terrore, vel puro antibus aut nimis refrigerantibus fieri sol et, sic uidem materia ram pejoris indolis facta nervos partibus inhaerens exitiales

inflammationes , convulsiones , OIOres, inquietudines, anxietates , animique desectiones suscitat . Quo masis intelligitur, quam plena res periculi sit, excretiones , quae per cutim fiunt, negligere vel eo prorsus audaciae progredi, ut extrinsecus ea admoveamus, quae repellendi sicultatem custodiunt.

I. XII. Neque tantum a pasticis stricturis sanguinis , sed, lymphae cireulus impeditur inaequalis redditur.

A spasmis i iam maxime venae , bdebiliorem resistentiam , compressionem patiuntur , atque adeo sanguinis libera trajectione per eas intercepta partes ejus se rosae, fluxiles a crassioribus in vasa ivmphatica secedunt , quae nimia distensione tandem rumpuntur. Qin

rumpuntur a

Vidimus id saepius a subito vehemen-lgentem seri copiam im avitates effuni terrore, vel sussim igiis aut adstringenddunt. Iam iacile intelligi poterit at o , quar

50쪽

Et uectibus In Producendis Morbis Et Symplomatibus. 7

quare asthmati spasmodico , validiissimo mo exorbitantes hi motus in statum affectui testantibus id se ionibus num naturalem reducantur quam non pectoris vel etiam Peri Cardii seb.l Ioahydrops unctus offendatur . Qui rivisti mi dic intestino dolotibus , vel Solennes hi naturae motus, quibila ma- .gna vis inest Talvandii perimendi cot-

sumto veneno cruciatibus intercunt , inspora humana , dicuntur febrites,in quam iis plerumque angens sera colluvies in abdominis avitate collecta conspareitur. In entes dolores esse asinos post partum non raro abdominis duit urna sequitur irditum escentia . Novimus ab operatione

sortioris emetici quosdam in mesenterii tumores Habscessu incidisse . Mercurialia , praesertim stimulo alino armata magnam seri profusionem concitare nomissmiim est 6 id vero vix alia de causa quam quod spasticis stricturis venas , ala lymphatica comprimendo largiorem

serositatum effusonem per nimiam reIaxationem tubulorum emciunt.

Quandocumque spasmus magis universalis est, id est , citam membra nacearum sinervosarum partium rem

publieam affligit maxime estim totius compaginis seu eorporis superfietem eum subtilibus vaseulis arctat atque stringit , fit, ut sanguis caeteri. que humores a circumferentia ad en. trum , sive ab exterioribus is in oribus vasis ad cor , motus circularis

principium, pulmones is majora vasa te primanturi horripilatio rigor eum habitu corporis subsidentiata vasorum cutis detumescentia gene.

retur.

3. X LV. Repressus sanguis ex partibus exterioribus per pasmum ad cor&ma.

iora vasa eorum contractionem ac systolen adeoque arteriarum pulsationem intensiorem auctiorem reddit, unde cum magno impetu, ce-hritate sanguis per universum corpus sertur , omitante valde intenso ea lores, donees, remittente in mem

6ranosis exterioribus partibus spas-

maxime effectus spasmorum sunt, qui obsidendo partes nervosas, exteriores liquida sanguinemque ad interiora tersus vitae sontem, cor, urgent, ubi primum anxietates, pulsus parvos, languidos iaciunt: postea vigore legis atque impe rit naturae , ut ita loquar , validior cordis motus .impetus, quacunque etiam de causa , exsurgit , ipsum sanguinem cum magna intensione & celeritate rursus versus exteriora pellit, relaxatis antea constrictis iii bulis liberum cursum ei restituit, adeo ut perspiratio&sudor longe liberalior inde sequatur. Hunc solennem

naturae motum a circumferentia ad centrum 4 centro rursus ad circumferentiam

jam olim suo tempore dilucide satis descripsit lat. -- eti, de Fiatibαι, ut suus honos illibatus atque integer etiam antiquitati constet , dum ait : dum ingesta

sai. Et in fine 3. a. scribit Noe eris

In gravioribus doloribus&pathematibus spasmodicis, quae hypochon -driacis si dictis perquam familia

ti a

SEARCH

MENU NAVIGATION