Publi Vergili Maronis opera

발행: 1873년

분량: 350페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

311쪽

AENEIDOS LIB. XI. 299 Dicam oquidem, licet arma milii mortemque minetur Lumina tot cecidisso ducum totamque videmus Consedisse urbem luctu, dum Troia temptat 350 Castra, fugae fidens, et caelum territat armis. Unum etiam donis istis, quae plurima mitti Dardanidis dicique iube8, unum, OPtume Tegum, Adiicias; nec te ullius Violentia Vineat, Quin natam ogregio genero dignisque hymenaeis 355 Des pater, et pacem hanc aeterno foedere firmes. Quod si tantus habet mentes et pectora terror, IpSum ObteStemur, Veniamque Oremus ab ipSO: Cedat, ius proprium regi patriaeque remittat. Quid miseros totiens in aperta pericula civis 360 Proiicis, o Latio caput horum et causSa malorum lNulla salus bello; pacem te POSeimVS omnOS, Turne, Simul pacis Solum inviolabile pignus. Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse Nil moror, en Supplex Venio. MiSerere tuorum, 365 Pone animos, et pulsus abi. Sat funera fusi Vidimus, ingentis et desolavimuS RVTOS. Aut, Si fama movet, Si tantum Ρeetore robur C0ncipis, et si adeo dotalis regia cordi est, Aude, atque adversum fidens fer pectus in hoStem. 370 Scilicet, ut Turno contingat regia coniunX, NOS, animae viles, inhumata infletaque turba,

Sternamur campis. Etiam tu, Si qua tibi vis, Si patrii quid Martis habes, illum aspice contra,

Qui vocat. 375

Talibus Oxarsit dictis violentia Turni; Dat gemitum, rumpitque has imo pectore VOees: Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi

Tum, cum bella manus POScunt; patribu8que vocatis Primus ades. Sed non replenda est curia Verbi S, 380

Quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem

Agger murorum, nee inundant Sanguine fOSAne.

Proinde tona eloquio, solitum tibi; meque timoris Argue tu, Drance, quando tot Stragis acerVOS Teucrorum tua dextra dedit, passimque tropaeis 335Ιn8ignis agros. Possit quid vivida virtus, Experiare licet; nec longo scilicet hostes 24

312쪽

300 P. VERGILI MAR0NIS

Quacrondi nobis; circumstant undique muros. Imus in adversos i quid cessas i an tibi Mavors Ventosa in lingua pedibusque fugacibus istis 390 Semper oriti Pulsus ego i aut quisquam merito, foedissime, pulsum Arguet, Iliaco tumidum qui crescero Thybrim Sanguino et Euandri totam cum stirpe videsbit Procubuisso domum, utque exutos Arcadas armis i 305 Haud ita me experti Bitias et Pandarus ingenS, Et qu0s millo die victor sub Tartara misi

Inclusus muris hostilique aggere SaeptUS. Nulla salus bello' Capiti cane talia, demenS, Dardanio rebusque tuis. Proinde Omnia magno 600 Ne ceSsa turbare metu, atque extollere viris Gentis bis victae, contra premere arma Latini. Nunc et Myrmillonum proceres Phrygia arma tremeScunt Nunc et Tydides et Larissaeus Achilles, A muis ot Hadriacas retro fugit Aufidus undas. 405 Vel cum se pavidum contra mea iurgia fingit Artificis scelus, et formidine crimen acerbat. Numquam animam talem dextra hac absiste moveri

A mittes; habitet tecum, et sit pectore in isto.

Nunc ad te, et tua magna, Pater, conSulta reVertor. 410 Si nullam nostris ultra spem ponis in armis, Si tam dosorti sumus, et semel agmino Vel SOFunditus occidimus, neque habet Fortuna regreSSUm, Oremus pacem, et deXtras tendamus inermis.

Quamquam o si solitae quicquam virtutis adesseti 413 Illo mihi ante alios sortunatusque laborum Egregiusquo animi, qui, ne quid tale videret, Procubuit moriens, et humum semel Ore momordit. Sin os opes nobis et adhuc intacta iuventus, Auxilioque urbes Italae populiquo SuperSunt, 420Sin et Troianis cum multo gloria venit Sanguino: sunt illis Sua funera, Parque per Omnis Tempestas cur indecores in limine primo Deficimus' cur ante tubam tremor occupat artuSi Multa dies variique labor mutabilis aevi 425 Rettulit in melius ; multos ulterna rOViSens Lusit et in solido rursus I 0rtuna l0cavit.

313쪽

301 AENEIDOS LIB. XI. Non orit auxilio nobis Actolus et Arpi: At Mossapus erit, felixque Τοlumniu8, et qHos

Tot p0puli misero duces; nec ParVa Sequctur Iloria doloctos Latio et LaurentibuA agriS. Est et Volscorum egregia de gente Camilla,

Ao mon agens equitum et florentiS aere catervas.

Quod si mo solum Teucri in certamina DOScunt, Idque placet, tantumque bonis communibus ObStO, 435 Non adeo lias exosa manus Victoria fugit, Ut tanta quicquam pro Spe temptare recuSem. Ibo animis c0ntra, vel magnum praestet Achillen Factaque Volcani manibus paria induat arma Illo licet. Vobis animam hanc soceroque Latino 440 Turnus ego, haud ulli veterum Virtute SecundUS, Devovi. Solum Aeneas vocat' Et vocet oro; Nec Drances potius, sive est haec ira deorum,

Morte luat, sive est virtus et gloria, tollat. Illi haec inter se dubiis de rebus agebant 415

Certantes: castra Aeneas Rciemque mOVebat.

Nuntius ingenti per regia tecta tumultu

Ecce ruit, magnisque urbem terroribus inplet: Instructos acto Tiberino a flumine Teucros . Τyrrhenamque manum totis descendere cumPIS. 450 Extemplo turbati animi concussaque volgi Pectora, et arrectae stimulis haud mollibus 1rne. Arma manu trepidi poSeunt; fremit arma iuVentus, Flent maesti mussantque patres. Hic undique clamor

Dissensu Vario magnus se tollit ad auras: 455 Haud secus atque alto in luco cum forte catervae ConSedere RVium, piscosove amne Padusae Dant sonitum rauci per stagna loqHacia cycni. Immo, ait, O cives, arrepto temPore TurnUS,

Cogito concilium, et pacem laudato sedentes: ε60 Illi armis in regna ruunt. Nec plura locutuSCorripuit sese et tectis citus extulit altis. Tu, VoluSe, armari Volscorum odice maniplis: Duc, ait, et Rutulos. Equitem, Messapias, in armis, Et cum fratro Coras, latis diffundite campis. 465 Pars aditus urbis firmet, turrisque capeSSat; Cetera, qua iuSSo, mecum manus inserat arma.

314쪽

.;02 P. VERGILI MARONISI licut in muros tota discurritur urbe. Concilium ipse pater et magna incepta Latinus Deserit ac tristi turbatus tempore dissori, 470Multaque se incusat, qui non acceperit ultro Dardanium Aenean, generumque adsciverit urbi. Pra0fodiunt alii portas, aut SaXa SudeSque Subvoctant. Bello dat signum rauca cruentum

Matronae puerique; vocat labor ultimu8 omnis. Nec non ad templum summasque ad Palladis arces Subvellitur magna matrum regina caterVn, Dona serens, iuxtaque comes LaVinia Virgo, Caussa mali tanti, oculos deiecta decorOS. 480 Succedunt matres, et templum ture V Orant,

Et maestas alto fundunt de limine Voces Armipotens, prae808 belli, Tritonia Virgo, Frange manu telum Phrygii praedonis, et ipsum

Pronum Sterne Solo, porti8que essunde Sub altis. 485 Cingitur ipso furens certatim in proelia TurnuS. Iamque adeo Rutulum thoraca indutus aeuis Horrebat squamiS, Surasque ineluSerat auro, Tempora nudus adhuc, laterique necinXerat enSem, Fulgebatque alta decurrens nure1IS areo, 490Exsultatque animis, et spe iam praecipit hostem: Qualis ubi abruptis fugit praesepia vinclis

Tandem liber equus, campoque potitu8 aperto Aut illo in pastus armentaque tendit equarum, Aut adsuetus aquae perfundi sumine noto 495 Emicat, arrectisque fremit curvicibus alto Luxurians, luduntque iubae per colla, Per RrmOS. obvia cui, Volscorum acie comitante, Camilla Occurrit, portiSque ab equo regina sub ipsis Desiluit, quam tota cohors imitata relictis 500

Ad terram defluxit equis; tum talia satur: Turne, sui merito si qua est 1iducia forti,

Audeo ot Aeneadum promitto occurrere turmae Solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me Sine prima manu temptare pericula bulli: 505 Tu pedes ad muros SubsiSte, et moenia SerVa. Turnus ad haec, oculos horrentin in virgine fixus:

315쪽

303 AENEIDOS LIB. XI. O decus Italiae Virgo, qua8 dicere grates,

Quasve referre Parem l Sed nunc, est omnia quando Iste animu8 Supra, mecum partire laborem. 513Αeneas, ut fama fidem missique reportant Exploratores, equitum levia inprobus arma PraemiSit, quaterent camp08; ipso ardua montis Per deserta iugo superans adventat ad urbem. Furta paro belli convexo in tramite Silvae, 515 Ut bivias armato obsidum milite fauceS. Tu Tyrrhenum equitem collatis excipe signis; Tecum acer MesSapus erit, turmaeque Latinae, Tiburtique manus; dueis et tu Concipe Curam.

Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis 520

Hortatur Sociosque duces, et pergit in hoStem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi Armorumque dolis, quam densis Dondibus atrum Urguet utrimque latus, tenuis quo semita ducit Angustaeque ferunt sauces aditusque maligni. 525 Hanc Super in Speculis Summoque in Vertice montis Planities ignota iacet, tutique receSSUS, Seu dextra laevaque Velis occurrere DUgnae, Sivo instaro iugis et grandia VolVere SRXR. Huc iuvenis nota fertur regione Viarum, 530

Arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocent interea superis in sedibus Opim,

Unam ex virginibuS Sociis Sacraque eaterVn,

Compellabat ot has tristis Latonia voces oro dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, 585Ο virgo, et nostris nequiquam cingitur armiS, Cara mihi ante alius. Neque enim novus iste Dianae Venit amor, Subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno virisque Superba SPriverno antiqua Metabus cum eXcederet Urbe, 540

Infantem fugiens media intor proselia belli

Sustulit oxsilio comitem, matrisque VOeaVit Nomine Casmillae, mutata parto, Camillam. Ipse sinu prae Se portans iuga longa petebat Solorum nemorum; tela undique AneVa premebant, 515 Et circumfuso volitabant milito Volsci. Ecce, fugae medio, Summis Amasenus abundans

316쪽

304 P. VERGILI MARONIS Spumabat ripis; tantus se nubibus imber

Ruperat. Ille, innare ParanS, insantis amoro Pardatur, caroque Oneri timet. Omnia secum Versanti subito vix haec sententia sedit: Tolum inmane, manu Valida quod forte gerebat Bellator, solidum nodis et robore coelo, Huic natam, libro et silvestri Subero clauSam, Implicat, atque habilem mediae circumligat hastas; Quam doxtra ingenti librans ita ad nothora fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultriX, Latonia Virgo, Ipse pater famulam Voveo: tun Prima per auras Tela tonens supplex hOStem fugit. Accipe, testor, Diva, tuam, quae nune dubiiS committitur auris. Dixit, et adducto contortum hastilo lacerto Inmittit: sonuere undae; rapidum Super amnem Insolix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propiuS iam Urguente CuterVn, Dat seso fluvio, atque haStam cum Virgine Victor Gramineo donum 4 riviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibuS urbes Accesere, neque i9Se manus feritato dedisset: Pastorum et Solis eXegit montibus aevum. Hic natam in dumis interque horrentia lustra Armentalis equae mammis et laeto ferino Nutribat, teneris inmulgens ubera labris.

Utquo pedum primis infans vestigia plantis

Institerat, iaculo palma S armavit acuto, Spiculaque ex humero parvae Suspendit et a reum. Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae, Tigridis exuviae per dorsum a Vertice Pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit, Et fundam tereti circum caput egit habena, Strymoniamque gruem, aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matreSOptavero nurum; sola contenta Diana Aeternum telorum et virginitatis amorem Intomerata colit. Vellem haud correpta fuissut Militia tali, conata lacessere Teucros: Cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem fatis urguetur acerbiS,

317쪽

590595600605

AENEIDOS LIB. XI. 305 Laboro, Nympha, polo, finisque inviso Latinos,

Tristis ubi infausto committitur omine Pugna. Haec cape, et ultricem Pharetra deprome sagittam: Il ac, quicumque Sacriam Violarit Volnere corpUS, Tros Italusve, mihi pariter det Sanguine Poena S. Post ego nube cava miserandae corpus et arma Inspoliata seram tumulo, patriaeque reΡOnam. Dixit; at illa lovis caesi delapsa per nurnSInsonuit, nigro circumdata turbine corpuS. At manus interea muris Troiana propinquat Etruscique duces equitumque eXercituS Omni S, Conpositi numero in turmas. Fremit aequore toto InSultans Sonipes, et pre88is pugnat habenis IIuc Obversus et huc; tum late serreus hastis Horret ager, campique armis Sublimibus ardent. Nec non Messapus contra celeresque Latini Et cum fratre Coras et virginis ala Camillae Adverat campo adparent, hastasque reductis Protendunt longo dextris, et spicula vibrant; Adventusque virum fremitusque ardeScit equorum. Iamque intra iactum teli progre8Su8 uterque Constiterat: subito erumpunt clamore, furentisque EXhortantur equos; fundunt simul undique tela, Crebra nivis ritu, caelumque obteXitur umbra. Continuo adversis Tyrrhenus et acer Aconteus Connixi incurrunt ha8tis, primique ruinam Dant sonitu ingenti, perfractaque quadrupedantum Pectora pectoribus rumpunt; OXQUSSus Aconteus Fulminis in amorem aut tormento ponderiS aeti, Praecipitat longe, et Vitam dispergit in nurnS. Extemplo turbatae acies, versique Latinil eiiciunt parmas et equoS ad moenia Vertunt. Troes agunt; princeps turmas itidueit A silas. Iamque propinquabant portis, rursusque Latini Clamorem tollunt, et mollia colla reflectunt: Hi fugiunt, penitusque datis reseruntur habenis. Qualis ubi alterno procurrens gurgite PontUSNunc ruit ad terram, Acopulosque Superiacit unda SPHmeHS, eXtremumque Sinu perfundit arenam; Nunc rapidus retro atque ae8tu revoluta resorbens

318쪽

306 P. VERGILI MARONIS Saxa sugit, litusque vado labente relinquit.

Dis Tusci Rutulos egere ad moenia VerSOS; is reiecti armis rospectant terga tegente8. 630 Tertia Sed postquam congressi in proelia totas Inplicuero inter se acies, legitque Virum vir: Tum vero et gemitus morientum, et Sanguine in alto Armaque corporaque et permixti caede virorum Semianimes volvuntur equi; Pugna aSpera Surgit. 635 Orsilochus Remuli, quando ipsum horrebat adire, Hastam intorsit equo, ferrumque Sub aure reliquit. Quo sonipes ictu furit arduus, altaque iactat Volneris inpatiens arrecto Pectore crura. Volvitur illo excussus humi. Catillus Iollan, 6ω Ingentemque animis, ingentem corpore et armis Dolicit Herminium, nudo cui vertice fulva Caesaries, Dunique humeri; nec Volnera terrent; Tantus in arma patet. Latos huic hasta per armos Acta tremit, duplicatque virum tranSfiXa dolore. 015 Funditur ater ubique cruor; dant funera ferro Cortantes, pulchramque petunt per Volnera mortem. At medias inter caedes exsultat Ama Zon, Unum exserta latus pugnae, pharetrata Camilla; Et nunc lonta manu Spargens haStilia denset, 650Nunc validam dextra rapit indefessa bipennem;

Aureus ex humero Sonat areus et arma Dianae.

Illa etiam, si quando in tergum pulSa receSSit, Spicula converso fugientia dirigit arcu. At circum lectae comites, Larinaque Virgo G55 Tullaque et aeratam quatiens Tarpeia Securim,

Italides, quas ipsa docus sibi dia Camilla Delegit, pacisque bonas bellique ministras:

Quales Throiciae cum sumina Thermodontis Pulsant et pictis bellantur Amagones armis, 600 Seu circum Hippolyten, Seu cum Se Martia curru Penthesilea refert, magnoque ululante tumultu Feminea exsultant lunatis agmina peltis. Quem telo primum, quem POStremum, nSΡera Virgo,

Dolicis i aut qu0t humi morientia corpora fundis i 665 Euneum Clytio primum patre ; cuiu8 apertum Adversi longa transverberat abiete PectuS.

319쪽

307 AENEIDOS LIB. XI.

Eanguinis illo vomens riVOS cadit, atque cruentam Mundit humum, morienSque Suo Se in Volnere Vel Sat. Tum Lirim, Pagasumque Super; quorum alter habenas Sutasso revolutus equo dum colligit, alter 671 Dum subit ac duxtram labenti tendit inermem, Praecipites pariterque ruunt. His addit Amastrum Hippotaden, sequiturquo incumbens eminus hasta Tereaque Harpalycumque et Demophoonta Chromim-qH0; f. 5Quotque omissa manu contorSit Spicula Virgo,

Tot Phrygii cocidero viri. Procul Ornytus armiSIgnotis et equo venator IaPyge fertur, Cui pellis latos humeros erepta iuVOneo Pugnatori operit, caput ingens oris hiatus 680 Et malao texere lupi cum dentibus albis,

Agresti Sque manus armat Sparus; ipse catervis Vertitur in mediis, et toto Vertice Supra eSt. Hunc illa exceptum, neque enim labor Igmine VerSO,

Traiicit, et super haec inimico pectore satur: 685 Silvis te, Tyrrhene, feras agitare putasti l Advenit qui vestra dies muliebribus armis

Verba redarguerit. Nomen tamen haud leve patriam Manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae. Protinus Orsilochum et Buten, duo maxuma Teucrum Corpora: Sed Buten aversum cuspide fixit 691Loricam galeamque inter, qua colla sedentis Luconi, et laevo dependet parma lacerto ;Orsilochum, fugiens magnumque agitata per orbem, Eludit gyro interior, Aequiturque Sequentem; 695Tum validam perque arma Viro perque OSSR Securim, Altior eXSurgens, oranti et multa precanti Congeminat; volnus calido rigat Ora cerebro.

Incidit huic subitoque aspectu territus haesit Appenninicolae bellator filius Auni, 700 Haud Ligurum extremus, dum fallere sata sinebant.

Isque, ubi se nullo iam cursu evadere pugnae Posse neque instantem reginam RVertere cernit, Consilio versare dolos ingressuA et a Stu,

Incipit haec: Quid tam ogrogium, si femina forti 705Fidis oquo i Dimitto fugam, et te comminHS aequo

320쪽

203 P. VERGILI MARONIS

Mecum crede Solo, Pugnaeque accinge pedestri: Iam nosces, ventosa ferat cui gloria laudem. Dixit; at illa furens aerique accensa dolore Tradit equum c0miti, paribusque resi8tit in armis, Π0EnSe pedes nudo, puraque interrita parma. At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipSe, Haud mora, conversi sque fugax aufertur habenis, Quadrupedemque citum ferrata calce satigat. Vane Ligus, frustraque animis elate SuperbiS, 715Nequiquam patrias temptasti lubricus artis, Nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno. Haec satur virgo, et pernicibus ignea plantis

TranSit equum cursu, frenisque adver8a prehenSi8 Congreditur poenasque inimico ex Sanguine Sumit: 720Quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto Consequitur pennis sublimem in nube columbam, ConprenSamque tenet, pedibusque eviSeerat unciS; Tum cruor et volsae labuntur ab aethere Plumae. At non haec nullis hominum sator utque deorum 725 observans oculis summo sedet altus Olympo. Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia Saeva

Suscitat, et stimulis haud mollibus iniicit iras.

Ergo inter caedos cedentiaque agmina Tarehon Fertur equo, variisque instigat vocibus ala8, 730N0mine quemque VOean8, reficitque in Proelia Pul808. QuiS metus, O numquam dolituri, O semper inerte8

Tyrrheni, quae tanta animis ignavia venit is emina palantis agit, atque haec agmina vertit iQuo ferrum, quidve haec gerimus tela inrita dextris lAt non in Venerem segnes nocturnaque bella, 730 Aut, ubi curva choros indixit tibia Bacchi,

Exspectare dapes et plenae pocula menSae, Hic amor, hoc Studium-dum Sacra Secundus haruSPOX

Nuntiet, ac lucos vocet hostia pinguis in altos. 740Haec effatus equum in medios, morituruS et iPSe, Concitat, et Venulo adversum se turbidus insert, Dereptumque ab equo dextra conplectitur hostem Et gremium ante suum multa Vi concitus aufert. Tollitur in caelum clamor, cunctique Latini 715 Convertere oculos. Volat igneuS aequore Tarchon,

SEARCH

MENU NAVIGATION