Simonis Simonii ... De vera nobilitate

61쪽

6r D E v E R A uel appetitus, prius quam mens & ratio, sic primis illis temporibus aetatis, sensu duntaxat vivimus, mens & raatio ipsa per se non expergiscitur , nisi externus qui clamet Praeceptor adsit. Vt ut autem appetitus bene pro, pensus atm aife iis a patre suxerit, appetitus tamencst, atque rebus caducis & corporeis, quae naturae suae conueniunt, facile mouetur. idipsum non de puero modo, sed etiam de sapiente Princeps Peripateticorum , aduersus rigidam illam Stoicorum opinionem hisce verbis g protulit, κρειτ ον δε ιυ μη πιοσε το παθη

ς σό- o' ' πιχωπινοο αναγκη τοῦτ πασαν Quid mirum igitur, si tenerior illa aetas nullis suffulta adminiculis in contrariam naturae suae npartem sectatur Z si appetitus consuetudine ad malum conuerasus ata m enim est a natura factus,ut ad utrant partem se conauertendi facultatem habeat proba institutione ait educatione non cohibitus, tantas postea vires sumat,ut adultus etiam, atq; exorto rationis lumine, ipse tamen adhuc sibi vendicet principatum Θ A tq; hoc in caussa fuit, ut Sapientes sere omnes, qui uel Respublicas constituerunt, uel praeceptis ac legibus easdem communiuerunt de liberorum b educa-rba Arist. S. - Oh. . Π''ς k stituςn potissimum lata is . bor uerint. Cuius cum multa. praecepta extent, illa tria in primis, quibus reliqua continentur,proponi solent: Vini-

mirum

62쪽

, ὸ ρ illa cit, in qua virtutes omnes' morales generantur : Tandem 'tae IropnDic, Impi u .progressa, mens ipsa haec enim finis ni est, ad quem generationem & morum institutionem accommodare oportet dic Lib. 7.pol. cap. 3s. scientijs artibus P no modo pro

claris atq3 utilibus, sed etiam co- uenientibus informetur. Nem enim ut a Aristoteles quoq; Euripidis testimonio scimtM Lib. 3. pol. cf. r. psit , institIrmo Principi. est quae ciuis: ωπ''φπινον μι

igitur haec & potissima tanti mali caussa est. Sequitur altara, de qua verba fecit , Plutarchus in Xenophonte: quod homines qui alioqui su In opust O nobi t. sunt nobiles &virtuosi, aliquando uel honorum, uel potentiae, uel factionis, uel opum ac diuitiarum, uel etiam pulchritudinis gratia sunt enim homines quantumuis sapientes ignobilem & non bene moratam uxorem sibi adiungant: quae ut coniunctissimum quoddam est in generatione filiorum principium, ita ualidissimum est ad naturam eorundem deprauandam, si sit malum. mapropter illud in negocio uxoris eligendae maxime F a omnium

63쪽

εψ D E v et R A omnium expedit, ut ad alios sapientiores qui plus uiis dent, prudentiores qui animi affectionibus carent magis μ qui nos ament, curam omnem referamus. Verba Xenophontis haec sunt: Tαυτα τα επη λέγει πιθρωπιους --ςπιθαι γενιαν H ἁ λων καταγίγνεθαι τογίγγ τωνα ,hωπων,κακιον αει μιγνυμ ν το πιζον τω ζε τiori. Ne l parum momenti ad proli& naturam affert, quo loco & qua aetate maritaliς coniunctio nobilium fiat. Non omnis enim aetas generationi apta est, saltem persectae. Adolescentium foetus immaturi sunt vico pore ita & mente, quam una etiam cum corpore sene.

scere in e Politicis appositu docemur ἰς, μ ασσιρ

σωματρο ms διανοίας γχέας,)sG t. ροι cap. 7. apropter neq3 cxtrema sciae-7.loc ε . S. ctus procreationi est, idonea r. sed illa aetas in qua corpus dimens maxime vigent, accommodatissima. ne qua cliam re in bene innitutis Rebuspublicis statutae d leges erant. Nunc non istae modo, sedrvi Pla in VI.de legib. aliae multae rectissime constitutae, Arbi. lib. Dpol. cap.3α sunt abrogatae: Omnia prope ambitione , auaritia, intemperantia b hominum in peius mutata. Illud postremo obseruarunt Medici, quod ad Aphroditicam monomachiam pertinet. Sunt qui languido&oscitanter,sunt qui ebrii, sunt qui non aaco intentam rem ipsam mente luctentur. Quorum. foetuS a parentum natura generositateq; desciscere verisimile est. At, qui ardentius a tentiust & cum voluptate rem agunt, similis prope

modum indolis & paris conditionis filios suscipere so-

64쪽

senti Sic igitur si ingenium illud acutum & solidum maiorum uel tantillum ob unam ex hisce caussis flaccescere incipiat, paulatim incremento in postςris accepto, in m anum ac uolidum hebes Q labi nani solent omnia in res propinquas tandem conuertitur. Horum rationem a me alio loco expositam esse recordor. Nunc aliud agimus. Pro quibus tamen faciunt etiam

illa, quae Galenus libro de hist. Philosophica ex Parmenidis , Empedoclis ,& Stoicorum sententia scripsit. od alitem peioribus etiam moribus Nobiles esse, quam alii soleant, caussa illa generalis est, quod nat ram habeant ad omnia paratiorcm, plurimum ij inge nio valeant cogitationc b. Idem affert pro caussa di uinus e Praeceptor in re simili, Da , , Cur homo qui adeo cruditioneti . , , praeditus est, animandium omi-

, , nium sit iniustissimus λ η

ratibus autem persectius instructi atq3 armati sint quana. bruta, & quam ignobiles esse soleant, mente cogitante. suggerente ii, fimportunissimi omnium immanijsi- missi fiunt, in venerem gulam ijs J Lib. p. pol. cap. z. turpissimi. Multae praetcrea n a. bilious, cum in tanta existimatione, auctoritate, fide, ubiq; prae caeteris habeantur sese offerunt occasiones, quibus adiuti, plus male aget do praestare, quam alii valeant, Quo etiam respectu nobilissimos ac ditissimos quoi 3 μεγαλοπονκ F ῖ & contra.

65쪽

6 D E v ERA& contra pauperrimos μουκροπονκ esse iere, ine politicis a Magistro riptu est. taJ cap. v. Neque illud eli parui momenti, quod cum ambitio postremus'

sit morbus, qui ab homine recedat, ea tamen grauius nobiles tentantur, quam ignobiles. Eius rei caussa red. . clitur ab b Aristotele in rhetoricis: Commune omni- una est hominum , ut bona qux Lib. t. cap. zs. praecipue possident quaecunque illa sint, augere studeant,& ma-hnem semper eorum cumulum efficere. At nobiles

hoc ipso dicuntur, qudd Maiores habuerint magnis honoribus affectos. Hinc ita v fit, ut honoris titulum propter diuturnam possessionem quasi proprium sibi vendicantes, cum abiectos, tum vero nouos homines' desipiciant, & ipli prae nimia honoris auiditate ita aliquando a recta ratione aversi agantur, ut omnia humana diuina 3 Permisceant . Verba Philomelii sunt:

ει ασιν. Haec inquam ac tot caussae possunt a nobis afferri , quo minus nobilis proles naturam paretum moribus ingeniom semper exprimat, imo & ipsos ignobiles male agendo plerunt vincat. Alias caussas non facile scire possumus, nem ut sciamus laborare debemus. Sapientiae non minima pars est nolle nimis sapere Sic ille voluit qui potuit omnia, ut omnium rerum esset viacissitudo, sic loquebatur a Socrates) ut in ista orbiculari rerum omnium conuersione non minus colere tu. stitiam eius, quam admirari potentiam deberemus. I Hic

66쪽

NOBILITAT E

s I In lib. s. de Dpub. Hic terminus est huius αναχ o citatur ab Ars. lib. σεως. Nunc ad priora. Nihil ista s. pH. z. - . Omnia efficiunt aduersus nobilitatem. Reprehendit Hippocr tes illos, qui propterea Medicam artem nullam ecte diacebant , quod non omnes per medicinam sanitati restia tuantur, ta multi aegri citra medicorum usum sanentur.

Vtrunt fieri rosse affirmat ipse, quia tamen hoc principio quod in nobis est atq; ars medica dicitur, aliqui a morbis apprehens evadunt eos,& alij si si te medicis,

non tamen sine medicina seruantur , quanquam fortuna multum in utranque partem possit, idcirco b concludit, artem medicam & quidem mi Lib. de arte. num. s. magnam artem,esse. Sic nos etiam respondemus , etsi nobiles multi sint degeneres , atq; etiam .vi naturae peioreS Misis, nihil tamen obstat, quo minus ius istud, istamq; na turae multis aetatibus continuatam efficacitatem ali, quid, imo multum esse credamus. Omnino si duo sint.

Haus ex nobilibus, altar ex obscuris natus parentibus, atq; uter V ab iisdem, eodem loco, & modo educetur instituaturi, priorem illum plus,citius, melius, dexteriusq; prosecturum procul omni dubio est existimandum: Nam prout materies hoc uel illo modo affecta est, ita etiam vel praestans uel vilis forma ex ea erumpere, at i in lucem prodire solet. Haec vero qua loquimur naturae bonitas, ad praeclaram quamuis sormam excipiendam hominem reddit idoneum. Quapropter verissime e Philosophus quodam loco dixit, tametsi m Π r in se his, ,- RQbi it probos esse , uesg V '' improbos, non tamen continuo

. sequi

67쪽

sequi, ut omnium probissimi es e queamus. Nam ad hanc probitatis excellentiam, id ipsum de quo nunc disputat nus necessarium est, quod non nos, sed natura nobis fingit. In corporibus idein euenit: cures quantumuis diligenter: valetudinem quidem c laseruabis, uel recuperabis aliquando, nunquam tamen praestabis optime omnium ualeas,nisi optimum corporis temperamentum tibi a natura contigerit: Eo dc in pacto, ad excellentem virtutem, optime a natura constitutus animus exigitur. Sic r ecte Galenus νι quodam loco ad hoc propositum dixit: Quan-

snJ Lib. δι cogn. eum tumuis bonus arborum ac planan. morb. cap. 7. tarum sator & cultor, nunquam tamen efficiet,ut rubus uuam

rati nem enim natura illius, talem a principio suo persectionem capere potest : Et contra, ursum quamuis olim mansuefeceris,non tamen perpetuo habitu talem habebis. Postremo, quod a nobis imb ab e Aristoteledictum. est, hanc generis dignisca Lib. 1. Het. cap. s. talem in legitime natos dutaxat redundare, sic est accipiendum, ut nisi parentes legitimis nuptiis coniuncti fueri it, qui inde gignuntur, bene nati legitimi l non habeantur.

vαiκῶρ θ γx- τας αα Cum praesertim exprostitutae aut saltem ex ambigui pudicitiae nominis muli ribus, tales suscipi soleant situ. Et quanquam utero pa, rentum honestioris conditionis esset,quia tamen spurii& nothi non apud virunt parentem, sed apud alterum tantum solent educari, idcirco vix no sunt omnes, moribus degeneres. Erunt igitur haec quasi monstra quaedamn

68쪽

NOBILITATE. sdam naturae, quae licet sit sapientissima, in generatione tamen rerum aliquando peccare nobis videtur. Atque prout monstra non proprie naturalia dicuntur este cia, quod a natura non legitime agente, & aliud volente fiant , ita isti qui male contra fas & contra leges nati sunt, deformitatem quandam & maculam secum afferunt, quam nulla quantumuis insignis virtus delere possit: ac proinde cluasi non proprii, sed alieni filii reputantur. Monstroii partus, ait Z Plato, a specie sua, non ab eam qua nati sunt habere appella-D0 In Gaulo. tionem debent , ut si equa vitulum pariat,no pullum equinum, sed vitulum vocare conuenit. Nec in Rebus lib. illis vetustioribus, tales pro ciuibus, nedum pro nobilibus ι habebantur. In quibusdam autem popularibus, ciues aliquando eos esse factost a Lib. ypol. cap.3. scribit Aristoteles, propter legitimorum ciuium inopiam, magnam khominum paucitatem. Quapropter cum verorum ciuium copia stuppetebat,iales omnino reiiciebantur. In nonnullis tamen nostri temporis Rebuspub. ciauium ac nobilium numero habentur , & gerere magistratum permittuntura fortasse quia si legibus aliter uti vellent, & minute ortum uniuscuius p pervestigare,non multos haberent, qui verὰ ciues essent. Hoc inquam Nothorum & legitimorum discrimen praeconcepta hoaminum opinio facit: quae tantum potest in aestimanda Nobilitare. Atio quin nonnullos ex illicita origine o tos , supra parentes etiam nobilissimos gloria extulit

quod de Iugurt a, Alexandro, & Constantino legitur. Huius caussi est, propria virtus quae est omni per se No- G bilitate

69쪽

bilitate dignior: Illud accidit, quia Nothi principio destituuntur, quo definitur nobilitas: impudicum cenim atq; illegitimum habuerunt. Atm hoc differt Nothus ex nobili natus,a Nobili non Generosio: Hic enim ut infra dicetuo quamuis malus, nobilis tamen vi & .efficacitate principii sui, reputatur.

Proponuntur tres quaestiones: Quale bonum Nobilitas: Fortuna bona & mala.

naturae in. ςroa legitime natos edi consensu & xviiaac humiatan redundantem, diximus est dio biliis talem. Restat ut decidamus ex quonam fonte splendor

hilitatis calissa' ippellamus: in qua statuenda, cloeu. homines ab imperita multitudine omnino dissentiunt. Sed antequam de hoc verba facio, tres sunt mihi hic. potissimum explicandae quaestiones. Em rust, ut scia mus in quonam genere bonorum sit Nobilitas: esse nanq; bonum & multoties ab Aristotele atm a pobis antea repetitum est ,& rationibus multis facile posset 'euinci. Est enim & sui e caussa eligenda, cum pro am Θινλαωρ. c. dix*N, quδm in Q continet, e . . . Petatur ab omnibus tacito fal-b si tem ans.

70쪽

com. cap. 6.

cap. 8.1. rbet. cap. s. NOBILITATE . , retem animi consensu, eaq; praesente bene assiciatur atin in bono statu ponatur hominis natura :& tandem a aselicitatem conducat maxime: quod de scientia quoq; atque honore ex Aristotelis a sententia diximus alibi. Sed de illo dubitaturi Cum tanain tria gen a it a b sint, ut alia animi., ut Virtutes moraleS, iustitia, temperantia, sortitudo, item mentis, ut acuties ingenii soliditas Q, celeritas atq; aptitu

an rhet. ad Alex. cap. r. do ad inueniendum discendum, In mag. mori lib. .cur. iudicandum, ratiocina dum , co-GEud .cas 1. gitandum: alia corporis , ut hona valetudo, robur, pulchritudo, sensuum integestas & vigor: alia externa vel fortuis nae, quod fortunae accepta praecipue referri soleant, dicantur, ut libertas, diuitiae, opes, honor: imquanas tigrum classium reponenda sit no bilitas. Aristoteles in rimi cirronti libro e secundo Rhetoricorum, ut alia loca mittam , bis expresso iii sed Cap. et . crcap. 33. merat τύχ τ δε ιυ νεαρ,πλῖτέ ,δ αμ , ait quod ta- v rrim non Dissetur: nco enim domina nobilitatis fortuna tam esse uidetur, quam ii. g. honoris di diuutiarum: siquidem vi diximus nobilitas est bonitatis ais uitae impressum iii animo vestigium, cuius consequens est splendor ac dignitas silio existimatio eorundem. Huic nodo succedita iter, cur non internum potius &animi quam curern um bonum picatur nobilitas. Et tertius. quare non sit etiam corporis bonum, cum Naxuram supra sic acceperimus, ut non minimum aco

Ga Poris 3 a c