장음표시 사용
71쪽
poris temperamento pendere dichim sit. Et quartus. nutri sit bonum utile & honestum. Haec una quaestio tot habet capita. Adsm hoc ordine respondemus. Non est planci nobilitas. ipsa simpliciter naturae bonitas, qua nempe ut Aristoteles dicit impulsi ad bonum ita teri-nwr, ut si quis quaerat cur foramur, non possimus aliter resipodere, quam, nescimus, sed sic plahel: Sed ea quam ex par utibuς-longa serie bonis .in filios deriuaro opi
proprie fortunae tribuitur, cum ad certas caussas ut putentum conditiones, syderum is efficacitatem, quanquam nobis occultam, referri possit, & reputatur 'otius naturae bonum,ut ipsemet a Aristoteles lib. secundoris chbhis rhetoricorum fatetur. Attamen L T & ipsa non parum fortunae casibus exposita sunt, ut antea diximus. r Eciri Dranci si
c gnificat id omne,culus nos non
sum ri tui , & quod praeter omnem nostram ratiocinationem accidit, & hanc etiam bonitatem comprehendit: propria rh aec pra , opes solum diuitias lcontinet. Audiamus ipsum meid Aristotelem haec om-
72쪽
ris bona non ad fortunam, sed ad naturam reuocantur. Sic idem 1 Diuinus vir, ad bonam commoda mi Me-- , ctuitata cisci cndam-, duo con-LII ' eurrere affirmabat. Cornus dia Fqrtunam. Etenim nisi expers sit morbi, ac robustus senex, non carebit malo: net indolens & longaeuus sitine sortuna constiterit. Cuatenus verri N Rilisne Aigri .rar nn significat ac honorem ob conceptam in animis
hominum opinionem de tali naturae bonitate toga successione in nobilem trastata, quod ipsum nobilitas ieris hirc nugjς scirpuram hi iacer Est enim iiixta g Plailo-L sophum) honos in eo potius qui
quod sic, quidquid scripserit Mirandulanus, accipior
esse in eoru Ra potestate otii colunt,honorem nec ne deserant. Vnum hoc certe significare voluit A ristoteles,
praeterea nihil. Sic recte a Aristodemus dixit, Nobiliatatem quae in opibus & gloria sar apud Plutar pro nob. longi temporis est sta, sortian temeritati propicr π intemperiis hominum propter gloriam, esse obnoxia ana. Non erit autem ab re, si de Fortuna bona di mal
ex eiusdem Arisbsententia pauca haec, isto loco addan-- G 3 tuta
73쪽
tur. 2 tua luiddam est, quod in nostra pol state noeli situm, id est, concursus caiissarum quarundam, quae nullum inter se ordinem nullum inexum habent. ELDctrae cir ira r en,qira: ex tali concursu temere S absq; ullo nostro consilio institutoue prouenit. Hic si bomisell, tactu a dicitur bona, si malus, aduersa. Altius hic assurgere noluit A ristoteles, quanquato ad prouidciati-:in Dei referre aliquando videatur omnia. b Caussa su-- ἰ: it, ne videretur Deum iniustitiae
Lib. .ad Eudem. cap.37. bi persaepe bonis fortunae circumstiant,probi autem adue
sis conflictentur. Alterut o dum solueretiaud difficile es . Non quia virtus ac dignitas propria sit, nobilitas constituitur ,sed quia allimae atq; extrinsecus, id est, a maioribus accepta: & non dicitur animi,quanquam sit etiam animi, quod ad illum non nisi stabilia diuturna i
bona & minus exposita fortunae, magis autem in pol state nostra sita, referantur. Quam etiam caussam attulimus in quaestione de habitibus Menti , cur Habitus
an animo tantum, non autem in corpore vere ponantur, quod Thomae quoi placuit. Et diuisionem illain Aristotelicam in bona corporis, fortunae & animi, non esse in contra se distinctas species factam,ac multa bona
partim externa, partim interna nominari posse, alibi et nonstrasse me pecordor. In tertio quoq; non magna difficultas. Dicendum: animi partem a corpore pende re,nobilitatem tamen non corporis esse, sed eius quod pendet a corpore: vel totius, sed animi ratione. De Mala contendunt magis. Illa demum sententia vera uiti Bonum honestum, volupe, utile, reuera suapte na-.' λ tura
74쪽
tura distingui: Honestum ad mentem, volupe ad sensum, utile ad vegetantem animam pertinere, Hoc bonum alio nomine solet Aristoteles appellare facultatem,quod in caussa sit ut bonata mala gerere ualcamus, semperi refertur ad aliud sed ita plerun p inter se confundi, ut in uno pIura vel etiam insint omnia. De Virtute atque aliis multis, ostendit id Aristoteles libro ι primo Nicomachiorum. De Nobilitate quom a nobis ostendi facile potest Est enim honcstum quippiam , cum prae- sextim d honorem contineat, si
honestum illud sit quod est in o Rhetoricis definitum, id est, quod expetitur propter se, di cunt laudabile qua bonum , id est,
' suapte natura, licundum est. Et sane expeterent omneS , i nobilitatem, etiamsi nullum fructum secum ferret; cini plet ςnim & quasi perficit naturam ac virtutis exuperantiam quandam ostendit. Et gaudet unusquis 3 si bene constituto sit animo, quod se in si ea dignitate c0llor ri, -- tum uideat, quae ab omnibuς pa honoretur. Ac tandem ad Vir tutem conducit multum : ornat ipsam , inuidiae minus, expositam reddit: multasq; illi & praeclaras occasiones praebet lese ostendendae patefaciendaeq': quo sane Ie-, spectu, nobilitas ad felicitatem no vi pars, sed ut infru- mentum concur re dicitur vi i M Cap. c. s.
75쪽
. ' . Genus Vere nobile quot sundant:
SEd existit & altera quaestio , Ouotnam vis licet pr'
'D et M et oporti'at. vi genus esse nobile, vel ex eo
nobilis nasci possit. Hic sane d cautio illa,quam Politici homines in Citie definiendo Lib. 3. pol. cap. 3. ad cohabitantes fallendos adhibebant , no est nobis necessaria: qui ut ulli adulemur,veritati rerum derogare nolumus. . Aristoteles postquam diu multum* haesitasset, rem to-
ta Hoc nomine reprehenditur e ab eodem Euripi- des, qui dixisset, Nubit Miletu sed Infragm. De nobiL- Ium. qui vir bonus & clarusisse per sele nulla maiorum commedatione suerit. Et sane non aliam ob caussam Rhetores istos nobilitatem propria virtute definiuisse credendum est, quam ut ad virtutem homines incitarent, ne fvel qui sunt reuera nobiles, totum se habere putarent, vel qui sunt ignobiles praeclaris tamen gestis insignes, nihil. Huc priora illa Galeni verba pertinent, quibus antequam aduersus nobiles disputaret a usus est, τω
non qui & quales sint homines exploremus, sed le
76쪽
nati. Egregie Bion ab Antigono cuias emet interrogatus, respondit, Sagittarios non qui genere praestent, sed quis copiarn melius seriant, eligendos esse. Vnus est fi. ni singulis per se hominibus ta cunctis simul proposi- tas Felicitas, ides , bene beate i umere.' Ad hunc qui plus confert & accedit propius, maiori etiam laude atque honore dignus est. Alioqui t ad prima redeam
mis autem audeat legitime natum quamuis malum vocare nothum λ Et e Aristoteles hominem legis ae . . : Dei respectu vocat bestiam. VI Lib. 3. pol. cap. 1 r. ο δε α ωπον κελλων, σπος δ σι f ill ρχν. incipium nobili aliae se quid tri unus per se sua: virtute insignis poterit. si hanc obtineat facultatem ut multos sui similes generet,
Atq; ea hQmistocles de seipso, ς iam n eicio quis ignobi-
77쪽
quam genus nobil r putetur. Hinc illa in Homero iste. luens Heroum appellatio, a nomine avorum vel etiam proauorum deducta. Et hoc ipsum clarius etiam in f . ' Rhetoricis hisce verbis traditu
γενους vita mi γαυπικοις, νεμ s Vrζεκυτεζους. Et g alibi de caussis loquens, ex quibus pendet nobili-culcat, cum de nobilitate loquitur. Nec mirum uideatur, id quod est ignobile, esse tamen nobilitatis priticipium. Persectus virtutis habitus, ex imperfectis actionibus comparatur. Et omnis generatio,ex eo fit,quod rim est actu tale. Neque b generatio. ipsis, licituraratura, ' ut neq; id quod generatur dicNsbJ Ub.2. I b. coni. i . tur nasci: utrunt tamen potest lib. s. mei p.rinati . natura nuncupari ab co,ad quod . . proficiscitur, id est, ipse natura:
iud sine dubio respexit Aristoteles, cum stupra in Politieis & Rhetoricii generosum, viruin per se probum nuncupauit, ait in stagmento de Nobilitate, nobilem, illum qui facultatem multorum sui similium procreat Horum obtineat talioquin enim,antea dixerat, ωS tbλο-οux es πλί ni ouj'' es en quam expresse se de- II clarat,
78쪽
irso εογενα vocant,non est proprie: cum nullum genus cius antecellerit. Ouod si nobile sic appellent, quasi principium nobilitatis, ne istud quidem conuenit, nisi tale concipiatur, ut multos sui similes generare queat,ta principii rationem ad posteritatem habeat. Neq; enim inquit idem rerum & verborum Praeceptor δ πα-τη Pγεννησερ αγαξρο, qui nem Ise dici nobilis queat, cs'i αυατο. ἁλΣρυτι ἐκ τοιουτου Qtrid clarius Θ quomodo igitur magis nobilis reputabitur, qui seipso est nobilisset isti vocant quam qui a oenere acceptum tale nomeliab et Z cum ne nobilis quidem proprie ille sit 3 Terribiam Quocp gemas ex utroqs ut aiunt conflatum, quo differet 1 Generositate λ Attamen testimoni' Aristotelis illud stabilire volunt quo v. Proseratur locus : is est: in libro a quarto de Republica talis: ἐπὰ εα ὶ τὰ αu pur&1τουντα της ἰσοτ τρο της
τη:og τεταροον ο ἐυγενειαν, ακολου ει το :ς δυρὶ , dic. Loquitur Aristoteles de iis rebus quibus praediti homines, sibi quis 3 pares alteri honores & commoda . in Republica deberi contendunt: aris enumerat liberatatem, diuitias,virtutes: excusans postea se quod nobilitatem omisisset, quam tamen de paritate imperii certare quo Q solere antea dixerat, addit, Nobilitatem diuitias virtutem sequi. Que is hinc aliud colligat, quam
4 ira A in fortis nobilitatis des nitione afferenda dic mus , nimirum dignitatem illam ac praestantiam malo.
79쪽
rum,quam , ad posteros quasi per gradu delatam pro r Plutarch. Iuli pro xQc ma a Ium, ' i ex virtutibus eorum ac diuitias nodiit, nasei 3 Sic enim se statim explicat Aristoteles: επι β ευγενεια πλουτο Tt O althi, ἐυγενῶς - ειναι δοκουσινοις χλ αρχει ποον
si est antiqua ξ si maiorum Θ sigz neris p sit eρgo secundu ille nobilis. sed non proprie non vere,non formaliter: Musularia rion alius a prunao, nisi quod nobilitati generositatem adiunxerit. Quorsum igitur hos interue comparare Θ Non fit comparatio inter ea quorum Z diuersa. natura est: &com- parabilia non sitiat quae genere TQ Lib, .HI. eap. utri disterunt Non alio certe nonar- Lib. io Metaph. he, in aequali de iusto aestimando Politicos quosdalii, & Platonem quin emp. popularem vocaret optimam malarum Re- Tamp. reprehendit e Aristoteles quam isto. Sed nos eo
ci pos it. Diximus antea nullam fuisse aliam nobilitatis originem, quam consensum at lo nionem hominum . quae est, ex bonis nasci bonos.
At non plane concipitur I c opinio DY uno luto: neque Pa Arrobra inni clam praesertini semper recenS mem0ria humilitatis proaui, patris & aut jucem obscuret :adeo ut ne i ipsi plane elle; boni, ne i eorum nati existi. mentur. Tres laitur vel etiam quatuor antecessisse il-
80쪽
61 Iustres progenitores ad minimum oportet, tum quia confirmata plane opinio illa tunc erit, tum quia nulla memoria ignobilitatis maiorum, dignitatem posteriorum premere apud animos viventium hominum poterit. Lex erat apud f Platonem, ut patris opprobria &r ab δευ' p na: filios non sequerentur, t JaI praeterquam si alicui pater,auus,& proauus capitis condemnati fuissent. Talis autem cum suis opibus, sorte tamen excepta,relegari in alium
locum iubebatur. Nulli dubium, Platonem dum culpam parentum filiis imputat, eo respicero, quo nos in nobili genere constituendo spectamus. Necd altius Origo repetenda: alioquin uel Reges ipsi ut Plato aiebat ex seruis tandem derivarunt, atq; ex Regibus serui. &nulla est planta quantumuis pulchre frondescens& flo-
rens, quae radicem squalidam obscuram Φ.non habeat. Continuatam autem ess b claritat in istorum quatuor ne si si inuam: . ut sit nimirum patris aut .proaui, abinaui; alioquin opinio illa influentis in posteros dignitatis ac praestantiae, quasi in medio cursu intercepta praecl-deretur. Quod ipsum significauit Aristoteles hisce vcr-
omnino enim sic legendus est ille locus eandem nempe ob caussam: quapropter concludit postea, in isturum neutro nobilitatem posse deprehcndi, sed id ςo
duntaxat ut sit γίνους nempe totius distτη. Ex quibus Omnibus colligitur, quam etiam errent hi Agi dum multos recensere atros possint, se nobiles putant. Atheni.
