장음표시 사용
191쪽
D Dueatum Parma ae Placentiae . I 3T Franciscus I. in demortui Ludovici XII. locum LBEI R III. .
suffectus, regiones Ludovico pridem ereptas repetitu- IX. rus in Italiam contendere statuit. Quare ceteri viri Parma ac Plaeemla principes , ut eum repellerent, de scedere inter se pem per in l incutiendo cogitarunt. Hoc vero factum inter Bernardum pς tore Max rini- Cardinalem Bibienam Leonis X. Pontificis nomine, Al ursu, Eedosiae eo 'bertumque Pium Carporum Comitem pro Maximi lia- firmatae: ae deindeno I. cujus personam in Romana legatione sustinebat, a Francisco l. Gal- ac pariter inter Ferdinandum Catholicum, Maximi- ligrun Rege occulianum Ssortiam Mediolani Ducem, Octavianum, P 'Fregosium Genuat pariter Ducem, atque Helveti OS, in quorum ditione per Cardinalem Sedunensem , gentis arbitrum , 1ancitum est priusquam Pontifex ei nomendaret, quomodo apud Guicciardinum aliosque Hist ricos legimus. In hoc foedere ad omnes distidii cause E dωι m. fas in posterum tollendas, mutuo consensu statutum est , ut Parma ac Placentia, a Sede Apostolica tunc postes , ejusdem Sedis & Pontificis, aut illorum , quos ipse delegisset, omnino propriae essent atque haberentur , Leone palam declarante, nullum se quacunque de caussa Ecclesiae juribus detrimentum inferre velle . Ipsa foederis capita Julio Ursino in Germaniam a Paullo III. proficiscenti, ut infra narrabitur, tradita a msto oin M'. fuerunt. GonZalus Yllescas Hispanus, Petrus Ju- 3 m. a 3.stinianus & Paullus Parui a Veneti praeter Paullum Jovium Novocomensem hoc ipsum foedus memo- ,.: .. ''rarunt , eorumque postremus affirmat, Leonem in m o in mia 'istia lib. 3. cietatem venisse, quando Macentiam, Parmamque, quar g. 1 a. - . 16. s.
rbes Gallus haud ohfcure repetebat, vi vel pactione d 'mittere, neque suae, neque pontiscia dignitatis esse ambitrabatur. Calendis Martiis anno Is I s. Maximilia- is D. apud nus omnia rata fecit , hoc pacto declarans Parmam 'ac Placentiam ad Pontificatum spectare . Deinde isis. IV. Nonas Augustas ejusdem anni Marinus Caracci liis , postea Cardinalis, a Sirtia procurator electus, stripto publico se jure omni , quod in illas urbes , earumque comitatus Ssortiae esse poterat , se abdica-.- S vit: Disitig oste
192쪽
I38 Historia Iummi Imperii Sedis Aposolica
LIBER III. vit: idque omne Leoni X. penitus concessit I cum in Rederis conditionibus ex composito & de consensu Caesaris conveni flet, ut id a Sfortia prae staretur . Acta haec Romae coram Legatis Cesareo & Hispano, Julio Cardinali Mediceo , s qui postea Clemens VII. dictus est tradita, Leonis nomine accipienti. Sed cum Franciscus I. magno agmine stipatus in Italiam ingrestiis fuisset, ex Marignani praelio victor mox tanto terrore Leonem perculit, ut hunc aeque ac Florentinos, Urbini Ducem ac gentem Mediceam in suam societatem transire coegerit III. Idus Octobres anno I s I s. ta bulis Viterbii scriptis, quibus Leo Parmam & Macentiam his verbis invitus deseruit: ex nune eidevi Christiani simo Regi Parmam S Placentiam civitates RELAXAMUS ae DIMIT TIMUS . Inter tractatus varios de
Pace hoc documentum vulgatum est, ubi ad oran Tractasti, mes, ιι,-.bαc s a nobis latine reddita , leguntur : Uno tantum
p.rι. 6 s. odit. Ams7εω- conventu habito hic traeratus statutus fuit, tantus terror
. . . G H ςς- Antiscem oppressit ubi Franciscar I. Marignan i victoriam . adeptus e s . Eadem pariter a Jovio narrantur : res Φ, ' itaque eo modo compositae, ut Pontifex Parmam atque Macentiam , quar urbes armis tueri NON poterat, Ga meabin Gallortiis p.rt. los occupare SINERET . Arnoldi Ferronii animum ,
nequaquam sincerum haec detegunt f is enim in Paulli Emilii Historia prosequenda hac de re sic fallo loquitur : Parmam S Placentiam Regi Pontifex reddidit , velut oetus Mediolanensium patrimonium . Etiam Guiccia Molariae haliae M. 1a, dinus utramque civitatem non ad Pontificatum , sed tri Mys ad Ducatum Mediolanensem pertinere contra Verita tem opinatus , in eo foedere decretum scribit , ut Pontifex Parmam se Placentiam Galliarum Regi res mss. Parmae lib. s. pag. tuere deberet. Angelus nulla in re magis , quam in Guicciardini verbis exscribendis , ejusque studiis te- admiratur milar. Πο- mere sequendis occupatus, id ipsum affirmat. Admiratus ut se totum ad horum auctoritatem conferret, ad eumdem scopulum ostendit , cum tamen Omnes
sibi facile cavere potuissent, Bederis capita omnibus
193쪽
In Daeatum Parmae ac Placentiae . 139 notissima consulentes, quemadmodum Historicus P LIBER III.
ruta cadem consuluit, qui ipsorum capitum summam insu, M lib. iadducit. Hic igitur narrat, Pontificem, postquam muL IN Q. B. L .los dies , noctesque in maximis curis traduxi et, tandem
Regi Iatis ficturum, de illis urbibus DIMITTENDlS
coxsiliam cepi e , ρ quam omnes suos conatus ad Venetos secum S cum Caesare conjungendos irritos comperisset , nec res sene periculo longius posset proferri, quodo vidiorum armis se , suaque nec viribus propriis , nec faederatorum rutari posse exsimaret. Hinc Cardinalis
Alexander Farnesius in epistola VI. Cal. Majas anno as . scripta ad Petrum Berianum Fani Episcopum, tum apud Carolum V. Apocrisiarium Apostolicum , vere affirmaVit , eas urbes a Leone X. no , Lilar S. sy. diversa.
fuisse resilutas Gallis , quasi ilia ad Ducasum Mediola- 'μ μ yonensem, quo jam potisi eruvi, pertinerent ; fed TANTUM RELICTAS , cum nullum aliud remedium occurreret , cae o foederatorum exercitu ab is em Galtas. qaorum eo tempore impetum nemo erat qui in Italia retunderet, Ausscem tamen, qui aliis armis uti non potuit, usum iis, qua proeso erant, Bulga vustata in occupantes Ecclesia patrimovia , ac praeseram Parmam ac Placentiam. Neque es cur hac de re dubiremus, oblaram enim eas urbes recuperandi occasonem Leo Pontifex satim arripuit, quemudmodum egit anno Isa I. cum Carolo V. convenieus per certa capita, quibas jura Eccle ae omnino flatuuutur , atque in rota tace col canIur.
Rui e Carolus Parmae ac Placentiae RESTITUTIONEM Antisci ea ratione promiset , qua eas Pulius ac Leo
obtinuerant : qui certe utramque, tamquam propriam ac
pleno jure possederunt. Ac praeterea omnia se in Apostolicam Sedem iura collaturum isopoudit, quae Mi Imperii causa arrogare unquam potui t, jubens pariter Mediolanensem Ducem de suo qualicumqae jure cedere . Hactentis Farnesius, quocum consentit Patavinius , hac de re MI m X. par. 363. summa fide haec scribens : Placentia N Parma, quas ςμμη Tullus II. Eecissae adjecerat, a Francis, Ponisce. repu S a gua
194쪽
r o Hisoria summi Imperii Sedis Aposoliea LIBER III.
gnare non auso, occupatae. Quare palam fit, a Leone Tarmam ac Placentiam Francisco Regi, tamquam Mediolanensium Duci , neutiquam res,tutas , sed illas quidem certe defertas , dum pontifex majora timens pricula ac vi coactus easdem a Gallis occupari sivit . oc paucis significavit Hieronymus Borgius, de Dedere. quod Leo cum Carolo V. postea percussit, sermonem habens: Leo Parmam , Plaeentiamque VI GALLICA
a) Dυἰ,νι;. sibi nuper ereptas aegre ferens &c. Hinc Leander Alia 33'. isso. ιμ-bertus ac Petrus Josephus Cantelius a veritate im-R ' maniter aberrarunt , dum alter Parmam ac Placen- tiam Francisco I. a Leone restitutas scriptum reliquit, a r. alterque de Parma haec tradidit : eam tamen Francisco
Regi Leo x restituit . Hoc pacto sepe conspicimus, nihil este tam facile, quam ab alienis erroribus decipi , nisi ex quorundam scriptorum narrationibus oculati .sanique criterii ope veritas educatur. Sed int rim semidoctorum, & malevolorum turba irruit, qui tenebras veritati offundere ac summo studio curaque falsa conquirere festiunt: atque horum parvi interestres ipsas penitus introspicere s sed contra coeco impetu ea omnia consectari student, quae scripta passim . Gendunt, dummodo ipsorum animo, in Sedem Apostolicam pessime affecto , arridere Videantur. Et sane vitium hoc in illis omnibus hactenus deprehendere licuit, qui scriptis suis Ecclesiae Romanae damnum aD ferre conati sunt. Id vero cum ex hac, tum ex aliis in publicum emissis defensionibus nostris maxime Y patet. , - Res Parma ac Plaeentiae ita se habuerunt , d
tiam Carolus V. ad nec post MaXamillani I. Imperatoris mortem ita mus pontificatum perti- locum Carolus V. anno Isai. suffectus , de Gallis ex nere fatetur : quas Italia ejiciendis cum Leone agitavit, ita tamen ut PomMOX. e mdς tisica tui Parma ac PDeentia restituerentur. Inter ca
pita mederis, quod Joannes Emmanuel Caroli V. Legatus Romae iniit , & VIII. Idus Majas anno IHI.signauu , ut apparet ex tabulis , quas notis illi
195쪽
In Dueatum Parma ac Placentia. IAI stratas in fine dabimus , haec pariter recensentur : LIBER III. Item cum Sereni us Caesar constitutum habeat REI TEGRARE Santiam Romanam Ecelesiam S Sanctam
Sedem Apostolicam ad eas res omnes , quae ad eam
JURE Deliant , ut optimi PROTECTORIS Uus ει r. influa amis.XXXIV. ADVOCATI nomen , Giciumque, adimpleat, ex -πc promittit Serenitas sua quamprimum Galli e Mediolanens flatu fuerint expulsi , etiamsi arces nondum recuperata
fueriκt , RESTITUENDAS D euraturam PARMAM atque PLACENTIAM Sanins o Domino nostro S
Sedi Apostolicae , prout a felicis recordationis Pulio II. S a Sanha Sede pinesse atque obtenta fuerunt. Haec ipsa foederis verba Doctoris Mediolanensis mendacium ob oculos ponunt , qui ait , expresse conleπ- rum , ne juribus Imperii praejudicium adferretur : cujus rei testem Gescctardinum adducit in libro XI. ubi tamen de Iulio II. non de Leone X. loquitur . Nec dubitari potest, quin Julius II. ac Leo X. eas civitates , ut proprias ac pleno iure possederint, si quae
hactenus dicta sunt , memoria recolantur. Tunc i super Carolus V. recepit, se de omni imperatorio jure cestiarum, quod in eas urbes habere umquam potuisset: totum illud in Apostolicam Sedem translaturum, seque ita acturum , ut haec eadem Franciscus Sittia firmaret: renuntiando S in eam OMNE JUS , actiο-nemque , quam QD FORSITAN sa ear jure Imperiali praetenderet Ie habere , transferendo , idemque e tendo , ut Franciseus . ortia eisdem cedat, eidemque Apostolieae Sedi, omneque jur , quod, tamquom Dux Mediolani in eas babet, in Apostolicam Sedem transferat: quas etiam cisitates supradicto casu Sancti ut Dominas noster recipere S recuperare sibi istri ρο , S illi intelligantur
eoncessae s datae. Deinde Pontifex VI. Cal. Augustas ri Um num. . contra metum de Foix Lautreci Dominum, Medi M'. X. M.f. rex Lemiani praesidem, ac Thomam de Foix Scuti Dominum, ejus legatum , tamquam Parmam ac Placentiam injuste occupantes , edictum vulgavit et aliudque pridie
196쪽
r a rasoria summi Imperii Sedis Aposolis
nonas Septembres contra Franciscum L ejusque ministros, earumdem urbium detentores, quos a Christi norum communione separavit, ni quindecim dierum spatio urbes ipsas Sedi Apostolicae rcstituerent una cum solutione salis fisto pontisicio erepti, unde quinquaginta millia nummum in aerarium conserebantur. Illud pariter declaravit Pontifex , se nulla alia de caulla, nisi graviorim incommodorum formidine ad eas civitates Regi Christianissimo dimittendas pridem
inductum : no que ejus furori re pere non valenIes, ac majora fandala propter evus ius entiam S minas fommidantes , Parmam S PIacentiam civitates, ad nos SRomanam Ecclesiam pertinenter , quiete S pacisce reliqueramus . Dux Raynutius Farnesius ad Imperatorem Leopoldum sic de hoc foedere loquitur : defenderunt in faedus, tacito Imperii ordiuum co0eusu approbatum per fidentium 16 o. annorum Leo X. Pontifex Romanus es Carsus V. Impera or , ut Gallos Italia peiurent anno Isa I. per cujus faederis conitioner S fer ferunt istius temporis Hisorici , eventusque demonstravit
PLACENTIA S PARMAM cesserum Sedi Romaudes pro belli expensr , o pro juribus , qua Ponti erhahebant in disiis civitatibus . Autographa hujus foederis capita per Jacobum SadoletuIn 8c Joannem Matthaeum Gibertum , viros clarissimos, ministrosque pontificios lineis notata, atque ab ipso Leone X. ac Joanne Emmanuele Caesaris Legato signata , Romae anno Is . ostensa fuerunt Caroli V. Legato Didaco IIurtado Mendorae , qui tum capitum foederis anno Isa I. tum anno Is Is . constituti accurate exceptum eXemplar , perque duos scribas sitos obs- gnatum , ad Caesarem ipsum misit , qui Fanensi Episcopo , se alterius foederis anni Isa I. summam ,
non autem vecta memoria tenere significaverat . Ipse
tamen Carolus in longissima epistola XV. Cal. Octobres anno Is 26. ad Gementem VII. scripta non solum palam testatus, sed etiam matime gloriatus est,
197쪽
In Dueatum Parmae ae Placentia. I 3 Parmam ac Plac'nti quod pariter Cardinalis Sirtia Pallavicinus monuit in Apostolicae Sedi ejus opera restitutas . Ad ea , quae in toto hoc opere a me Darrantur , validius corroboranda, Κ quamlibet pravam cavillationem procul amoliendam, placuit hactenus in medium proferre acta publica, atque ea con cordibus Uariarum gentium Scriptorum testificationibus munire, qui ipsorum , de quibus agitur, Principum imperio suberant f ita enim, quae ab hujusmodi scriptoribus traduntur , actorum veritatem non solum Confirmant, Verum etiam magnopere explicant. His pariter firmius statuendis accedit nummorum aucto ritas, qui pro actis documentisque, in hominum quo tidiano commercio exstantibus, sumuntur. Ideo hic pariter monebo, de Dedere supra memorato, ut rei omnibus maxime notae, praecipuos variarum nationum
Historicos , Ilispanos , Gallos , Belgas , Germanos , Italos , pariterque Austriacie genti imperio subiectos meministe: quorum principem ponimus Galeatium Capellam Mediolanensem , iis ipsis temporibus florentem , qui foederis exitum descripsit , initum asse- Verans iis conditionibus, ut PLACENTIA , PARMAQUE Romanae Ecclesiae PAREANT. h) Gonralus YlIcicas in Pontificali Historia narrat , in foederis s
cietetem ideo Pontificem veni me , ut fuas duas urbes recuperaret : atque in illis rerum difficultatibus ut nummos cogeret , collegium Sancti Petri equitum , unde septingenta ducatorum millia exacta, institui Gse, praeter duo alia quaviorum , scutiferorumque collegia , ex quibus magnam auri, argentique Vim calamitosis illis temporibus traxit. Θ Prudentius Sandovalius Philippi III. Regis Catholici Chronographus in Caroli V. Vita testatur, Carolum, ut secum Pontificem medere junctum haberet , PARMAM Ie ac PLACENTIAM , quae ad Ecelesiam DeHabant, resituturum , promisisse. - Antonius de Herrera, scriba Philippi I. & Chronographus fidem facit, stedus ea conm
Hi orta Concilii Tria vimini lib. a. Pal. 13.
198쪽
ditione ictum, ut δε Parma ae Placenta recuperarese . tur , in Pontiscatus potesate manerent. LudovicusCavitellus , Antonius Campus, o Martinus Bellajus, Arnoldus Ferronius , Pontus Heuterus, A Zc Joannes Steidanus haec ipsa confirmant . His accedunt Franciscus Guicciardinus, Paullus d nius, qui ab Yllesca tradita δί ipse recenset, S Mambrinus Roseus, ac Bonaventura Angelus. o Subsequuntur Onuphrius Panvinius , 'o Ludovicus Dulcius Paullus Paruta , Andreas Maurocentis& Antonius Pinevinus junior: qui omnes in eamdem sententiam conveniunt. Jovius in Elogiis virorum bellica virtute illustrium ait , Cardinalem quoque Sedunensem mirifice ad sisse s Leonemra Pontificem & ut probum Cardinalem decuit , nunquam ab ausuritate ponti ii nominis discessisse. Quamobrem post tot testimonia corruit id omne , quod contra foederis capitum veritatem i, a Mucius post Thuanum somniavit. Tot, tamque varios, gravesque scriptores, Omnes a quavis suspicione remotissimos , huc adducere oportuit, ut eorum auctoritate capita in eo st dere scripta nota redderem 8c undequaque firmarem. Ad ea enim tempora perventum est , quibus ejusmodi homines passim occurrunt, qui perfricta fronte 1hmm que audacia res notissimas, certissimasque in dubium Vocant, privataeque utilitatis cauli a contra jus fasque res Principum amplificandi maximum animi ardorem ostendere gestiunt , ut interim Sedi Apostolicae bona juraque Omnia diminuant ac penitus tollant, hoc pa cto Imperatorum ac Principum nomina palam laedere non dubitantes, quorum adstricta tam sacris publicise que Dederibus fides, ut Christophorus Besoldus Jurisconsultus Germanus , graVis atque insignis , Vere docet, juramento aequi siet. Cum enim Summi Prin
cipes juri civili non subsint, unum jus naturae respiciunt , in quo simplex assirmatio jurejurando assimilatur : sique fides ac jus verborum deessent , cum .
199쪽
D Ducatum, Parma ac Placentiae . I4s
Principibus, ordinario judicio & legibus solutis , agi LIBER III.
non pollet. Quanti vero communis tot Historicorum auctoritas habenda sit, & an cunctis oppositionibus ex malo animo jam productis, ac forsitan producendis praesterri debeat, quamvis alia argumenta deellent, ex his colligi abunde posset, quae dicta 1lint secundum , ι'.' Iurisconsultorum decreta , qui a Caustidico Medi lanensi , in quem scribimus , toto coelo disteriint . :De Parma ac Placentia Sedi Apostolicae recupe- XI. ratis certior factus Leo X. in villa Malliana, parum P r Rc I'lacentia
ab urbe Roma distante, non multo poste Vita excessit: I p. a P. S
vio , Yllescaque testante . Utraque enim urbs , utiro S maximo popul, consensu se dedidit . sicut so Guicciardinus tradit , cum in eo foedere Legati δ' a. Apostolici ossicio fungeretur Julius Cardinalis Medi-lcis m. M. ceus, quem Nin illo munere ab se ornatum Leo pro- cisis , -- ' ue
quas a ditio Rege OCCUPARI ae DETINERI publieae
pacis N quietis causa per aliquot annos toleravimus ψ M. Ni m Larandem recuperara possimus . Quae ad ilIam recupera- Iair R Φtionem pertinent, nummus exprimit Lmni cuius, in quo quadriga triumphalis cernitur. Sumptus a Sede Apostolica in foedere collocati, ad decies centena aure rum miuia pervenerunt, quemadmodum Carolo V. Placentiam occupauit Julius Ursinus exposuit: perque eos sumptus non solum Parma ac Pueentia Pontificatui recuperatae s verum Imperio quoque Mediolanensis Ducatus partus est. Quapropter Fanensis episcopuς concitis.1e, θὲν auisor 11. auministrorum Caroli V. cum memorasset epistolam ab ip- 'r τύ so ad sacrum Cardinalium Senatum missam ac tu lucem. editam, ubi Caesar ea recensuit, quae in Apostolicam Dam in aum Sedem ab se conlata ammabat Harmam & Plateiam επε. tiam ei opera sua redditas gloriatus , subinde sinceri tib. r.. mss. 4 es, tale ac libertate , Epi1copo vere digna , haec ipsa, M, EN
nobis latine reddita, pronunciavit: quo Dra CGur .
200쪽
1 6 IAAoria summi Imperii Sedis Apostolica
LIBER III. diolanens Dueatu potitur , eodem ae potiore Ecclesia utrasque illas arbes possidet. Neque es dicendum , hoc ab Imperatore ignorari s nam in quibusdam ejus litteris ,
Clementis sanctae memoriae tempore ubique terrarum Pu
gatis , S ad sacrum Furpuratorum virorum caerum scriptis , nunc autem editis , inter alia beneficia, quibus Dait Sedem Apostolicam eumulavisse , hoc quoque numerata
everasse s quamvis multo melius dixisset, Ecelesiam Cae- fari Medio nensem Ducatum eo aravi Ne . Ubi enim si e ex animi fententia judex ae testis hac de re esse .elit, optime intelliget ab se Placentiam restituendam esse, cum is imperium iniens eam urbem in Ecclesiae dominatione compererit, juraveritque, se omnia , quibus tum potiebatur, Ecclesiae servaturum. Cumque Caesar Ecclesiae sit Advocatus , s hisee ab Adtoeato Doliatur, quis eam tu hitur Dico ergo, omnia jura postulare, ut Imperator Flameentiam Ecclesie restituae: sique .elit ex Grisianorum insitutis vivere, non posse imum feeus agere . Hactenus Berianus Ecclesiae Romanae Apocrisarius quo tempore Carolus V. Placentiam Ferdinandi GonZagae arte occupatam post Petri Aloysi Farnesii necem detinebat : de quo infra dicturi sumus. Ut vero quae Fani' Episcopus concilio Caesareo verissime exposuit, firmius a me stabilita consistant , hac de re testimonium recitabo Germani dc aequalis scriptoris , qui Matthaei Sc Matthiae Palmeriorum Chronica est prosecutus: fariam milites, ait ille, OPERA Leonis X. Mediotiens au.isso. lanensium tum arcem , tum civitatem , pulses Gallis , recipiunt. Germani auctoris verba haec perpendantur: OPERA Leonis . Etenim accurate perpendi debent, cum meram veritatem a me hactenuS patefactam , --
complectantur . Nec solum ipsa Caroli V. aetate , Ducatus Mediolanensis receptus, Imperioque servatus est unius Sedis Apostolicae sumptibus, quod Carolo ipsi anno Is49. ut postea dicam, Cardinalis Joannes Franci- - scus Slauciatu in memoriam revocavit,sed etiam paullo ante