장음표시 사용
241쪽
In Duratum Parma ac Placentia . I 8 IInterea Paullus III. multis artibus Placentiae restitutionem sibi prorogatam animadvertem, ut Octavii vitae, Parmaeque ipsi tutius consuleret, eum Romae morari, urbemque ipsam Camillo Ursino rit1simo incorruptoque viro in custodiam tradi jussit . Sed Octavius metuens, ne Pontifex, morte superveniente, urbem , damno ejus, Ecclesiae ditioni adderet, Men-dorae vaserrimi hominis consilio, ex improviso Roma discedens , Parmam profectus est, ea potiturus, Pontia
ficemque coacturus , ut cum Carolo V. res componeret. De hoc, licet sero, Paullus admonitus, civitatem ab Ursino custodiri mandavit, Romam Octavio revocato: qua de re per Cardinalem Atestinum VIII. Cal. Novembres anno Is49. certior factus fuit Rex Christianissimus. Hadrianus narrat, Imperatorem , EeeIesiae Dro, Abi tradita , Medio num misi
fe , ut ejus Senatus sapientes de illis viderest atque eonqu- Ierem: contra quae illi demonserarunt, son perinde ae - . perii, Sedis Apostolicae jura .aure s eum Mediolanenses Duees Huram urbium dominium ac posessionem abalienares oppignerare nequiverint: ceteraque Aurificis jura omni ausoritate ac momento carere . Hac Jurisconsultorum
Mediolanensium definitione, quasi res generali Concilio dirempta esset, plaudit sibi mirifice Pater Hom
deus , ac deinde etiam auctor , qui in ejus verba juravit. Immo cum apud Pallavicinum, magno certe nostro infortunio, Adveriarius legisset, Imperatori adulto III. responsum e risperit3 Mediolavenses Caesari in eam civitatem jus tribuebant, Romanos Furisperi os Pontifici tribuere, is ob hoc tam aequum , modestumque Pontificis responsum ingentes turbas excitat, clamans , Romanos Iurisconsultos cum Mediolanensibus nullo pacto esse comparandos: atque hanc ipse suam
praeoccupationem variis argumentationibus, quae omnes in solitum Romae contemptum redeunt, fuse tueri Conatur : neque ego in earum pondere excutiendo
Paullus II l. Parma meustodiri jubet. Interea de Placentia . quaestio a Carolo V. ad Jurisperitos Mediolanenses defer
242쪽
188 rasoria summi Imperii Sedis Apsolisa
LIBER III. hilominus Romani jurisconsulti, si res postularet, Me-- diolanensi pro se objicere possent , non solum aevo Caroli V. sed etiam nostro atque omni alio cele-herrimi Raterii Veronensis Episcopi, qui saeculo decimo floruit, de Romanis sapientibus, quos inter ex Hadriano, Jurisconsulti quoque ponendi sitiat, si cum ceteris
committantur justissimam esse , accommodatissimam- 'sis rastilis ai,tid D. lue sententiam . Dabimus Raterii verba : Ignorariis ebriitim in Spirituis quo meis ut exui, quo aptius possum , quam Romae doeeri ιν δ. Ωuid enim de ecclesiasticis dogmatibus alicubi scitur , quod Romae ignoretur ρ Illie summi illi totius orsis do- florer : 1llie praestantiores enituerunt universalis Ecclesiae principes: illie Decretalia Ponti cum , universorum eoπ-
gregat O , examinatio canonum , Vprobatio rec tendo rum . reprobatio Dernendorum . Fostremo nunquam ratum quod illis irritum , nusquam irritum quod i ieratum fuerit visum . Quoniam vero Adversarius seipso plenus dictitat , externos Principes Iurisperitorum Mediolanensis Senatus tu gravissimis negociis consilium postulavisse s nunquid a Romanis jureconsultis nemo unus id postulavit ' Ut recentia exempla omittantur, omnibus compertum est , ad magistratuum , qui a Pontificibus ad jus dicendum coram universis deliguntur , Opientiam indicandam, Paulli Jovii Nou comensis sententiam sussicere, in Christophori Louingolii Elogio pronunciatam, Romae nimirum illud judicium ti orere , quod 'astra abbi, quam sub Romano
Caelo, quaeritur . Ubi vero tanta facultas floret, id apud nostros desiderari nequaquam Videtur , quod apud suos tantum abundare putat Adversarius. Sed homini res Romanas superbe contemnenti, ea Oppon mus , quae alius Caussidicus, ipsi quidem notissimus,ac etiam de Mediolanensi Senatu , pro Romanis ultropsonunciavit. Is est Aloysius Caroelius, qui in alio scripto suo pro Marchione Balbasio contra Burghesiam Principem feminam anno IIo 8. in lucem edito , verissime scribit , sibi injunctum , ut mitteret uomar
243쪽
'In Ducatum Parma ac Placentia. ' Ι 89
Athesar sunt ipsa ejus verba mandando ae fruamua LIBER III.
n causa , quae Romae agitur, ubi juri rudentia orta es ,
adoleviit, s habet sedem . Hi duo jurisperiti, qui pro
unico habentur, hac de re inter se certent , dum ego interim Mediolanenses, praestantissimos viros , quos semper Apostolica Sedes plurimi fecit, incredibili admiratione correptos fuisse non dubito ubi ex suorum numero hominem prodiisse animadverterunt, qui ratione qualibet imparatus, modestiae plane immemor , tanta audacia & temeritate in ea omnia scripserit , quae ad Romam, Sedemque Apostolicam pertinent. At vero quam inanis & male fulta Jurisperito- XXII. rum Mediolanensium in re nostra opinio , licet tan- Mediolanensium Iu topere celebrata, putari debeat , ex falsae politices , non ex sanae jurisprudentiae principiis, quibus substrum ditur. Mors PaullIcta fuit, abunde colligitur 3 nam, teste Hadriano, his III.Evectus ad Pon- duabus rationibus unice innixa fuit. Primum quia Me- tificatum lius illodiolanenses Duces Marmam ac Placentiam alienare non p. V .. poterant: alterum quia Ecclesiae jura in illo Areopa Iabem tiravigo nulla valere auctoritate credebantur. Atqui contra certo scimus, nec Paullum III. nec Julium III. neque alios pro fundamento , ullam adduxisse ali nationem per Duces Mediolanenses factam , sicut ex hactenus dictis luculenter apparet : certoque scimus pariter Constantinianae donationis jura, ac id genus reliqua fulsese ab Hadriano excogitata, ut gesta Paulli III. mal dice traduceret, quemadmodum in re praesenti, Cam panae etiam auctoritatem secuti, fecimus manifestum. Scriptor Mediolanensis , qui semper falsa & secum spugnantia congerit , pronunciare audet , Pontificem uis adores in hac Placentiae controversia , totum jus coiis visse is ' , Noh esui titulis habitis ab Imperio: & paullo ante dixerat z dem tum.
clinabat recognitionem titulorum, agnoscens eorum Nam ratem . Haec omnia , quae argumentis hactenus recita
tis & recitandis omnino infringuntur, nunc refutatione peculiari non indigent, cum Joannem Casam Archiepi seopum Beneventanum memorare sussiciat, qui in exi
244쪽
Iyo rasoria summi Imperii Sedis Apostolisa
LIBER UL mia illa sua pro restitutione Macentiae oratione prava
consilia indicans per Sedis Apostolicae rebelles, eorumque perditos fautores Carolo data, ne illa restituer
tur, vere scripsit, eorundem consiliorum auctoresfraadis , violentiaeque opus rationis nomine occulere voluisse , inceptumque facinur insidiis ae litibus eoincere , quae rerum naturaeque ordinem perverterest : ipsos, cum in
eorum potesatem Placentia venisset , ad lites ae judieta. confugere , ut jus ιio visentiae inserviat , atque illamis ρ. sequatur . Interea VIII. Idus Novembres anno Isis.
ω ..ti Misinoonais tam adversis temporibus , aerumnis atque aetate con-as3. fectus e vita discessit Paullus III. nec tamen Ursinusmia PF ni idcirco Parmam Octavio tradere voluit, quamvis sit 2, 2 cro Senatu jubente : nec Caesarianis multa osserent Ribis vi Q.aεα hus minasque intentantibus. Multo minus illam Η sivi. ratio cedendam censuit Gallorum persuasionibus op- Parma M.XI.m pugnatus : nec sibi ipsi retinendam , ad quod, Gallis' b. adiuvantibus, excitabatur. Sed magno, virili , conm ' stantique animo contra Gonragam ac Farnesium, Π vo Pontifici ab se custodiendam servandamque exi- νἱιa par. sat stimavit secus ac invidia & prava hostium volun- 3 96 / tas in vulgus sparsit , quasi Ursinus Gallis Par- ιalis Comυ Η 'r mam tradere in animo habuisset : quod Goselinus
narrat, hujusmodi opinionibus semper addictus . I terim VI. Idus Februarias anno a s so. Cardinalis Joan- Isso. nes Maria de Monte Julii III. nomine ad Summum Pontificatum evectus est, statimque Octavius Farne-sus , Dux Parma ac Placentiae ab eo confirmatus, per Ursinum Parmam sibi, jussit Pontificis, traditam cepit, simulque Romanae Ecclesiae Vexillarii munus, duobus millibus nummum sibi quolibet mente statutis, ut urbis praesidia aleret. Sed cum postea id onus grave Pont fici videretur, bellumque in Italia eventurum timeret, Mendora & Gon2aga Farnesiam gentem perdere , Gallisque tueri conantibus, ut suis quisque rebus intenti erant, Pontifex per suos nuncios agere coepit, ut tandem Imperator Placentiam Sedi Apostolicae redderet
245쪽
In Ducatum Parmae ae Placentiae. I9 I
ret. Quare jussiis Mendora Pontifici significare, Impe- LIBER III.
ratorem controversiis finem facturum: pro Flacentia, Marmaque se Ecclesiae Romanae beneficiarium esse velle, censum solvendi sibi onere imposito , Duce Octavio aequa compensatione donato, Sc Montiae pontificiat f miliae aliis locis in Senensi ditione adsignatis. Haec ultro oblata, Romanae Ecclesiae jura palam facere dc manife--3- ρ 3 s. ste declarare videntur. Claudius Urseus in Aula Romana Gallorum Orator tunc ea omnia suo Regi significavit: neque haec ab Hadriano silentio involvuntur. Pon-νifex vero VI. Cal. Februarias anno Iss I. in quodam scripto apud Pallavicinum, quod in multis Bibliothecis adhuc superest , Fani Episcopum in hanc sententiam
loqui jussit : eosinium per Mendozam propositim ista, posessionem Tarmae ac Macentiae Imperatorem mittendi, squamvis Romanae Ecelesiae cenos Rheretur , Duxque Octavius compenseretur , feliciter evenire non posse. B uesiciarium nimis potentem futurum . yam eonsare omnibus , quam parvi ac nou nis verbis N inani quadam incis specie ab utriusque Siciliae Proreribur Ponti es sinuentur. Carrinalium Coluxium bule rei nunquam assensurum. Id Romanae Ecclesiae dedecori futurum. Prisc es omnes , atque illos praesertim , quihus in Italiam
ob quod jur est , propter tuarum urbium alium id aeere latu-σos . His Pontifex unius pacis caussa alia addidit, ex Cardinali Pallavicino petenda: quae tamen omnia Coconsilio proposita fuerunt, ut per ea Sedis Apostol itae jura nullum detrimentum caperent; eademque Apocri-sario significata, non quasi Pontifex de proprio imperio tantillum detractum vellet , sed ut pro temporis opportunitate rebus quoquo modo consuleretur, donec ad jura Apostolicae Sedis evidentius explananda, Deo dante, amplior aditus patefieret. Ex Campana M Bonaventura Angelo distimus, actum etiam fuisse de Philippo II. in utriusque urbis iisdem conditioni-hus potaitionem mittendo. Caesariani vero, & prae his Granuelanus M Goinaga, teste Joanne Casa, potissimum laborabant , ut Imperator falsa rationis ope V rumo
246쪽
et avius Farnesius Gallicum praesidium Parmae recipit. Ideo, Caesarianis flagitanistibus a Iulio III. proscribitur, ae beneficio privatur , quod Pontifex Caroli V. opera Sedi Romanae
recuperare conatur. Natalis Comes lib. 4. n. 9.
apa H Ioria summi Imperii Sedis Apostolica
veram injustitiam defenderet. Ex his omnibus meridi na luce clarius apparet , viros illos Principes 1umum , verumque in cas civitates Sedis Apostolicae imperium confestos s nam ii soli, qui absolutum in Principatus impetium exercent , alios in eorumdem postellionem committendi auctoritate Duuntur. Quare satis mirari non postumus nostrie aetatis homines tanta harum rerum Oblivione captos, quamquam ubique gentium pervulgatiuiniae essent. Mirari amplius subit, CLEMENTIS XI. Pont. Max. edictum, in quo eaedem civitates ad Sedem Apostolicam spectare dicuntur , adeo noVum atque insolens accidille, quan- do Carolus V. Sc Philippus II. eas dudum heneiiciario nomine a Sede Apostolica sibi tradi postulaverant.
Rebus ita se habentibus Dux Octavius vehementer timens , ut sine Placentia Parmam contra GonZagae insidias , Canaris opera Farnesiae gentis cxcidium meditantis, diutius tueri pollet , se ad resistendunt viribus nequaquam instructum, Juliumque Pontificem in suppetiis cidem serendis latium animadvertens , conditionibus & pactis a Campana memoratis , in Henrici II. Christianissimi Regis clientelam se tradidit , Gallica praesidia Parmam inducens contra Pontificis voluntatem , quamvis Parmae restitutione V xilliserique Sanctae Romanae Ecclesiae munere delato eumdem in Parma , Placensiaeclite dominio pariter confirmavisset . Quare Pontifex Carolusque ira inflammati arma contra Octavium ceperunt, uterque Mendom Legati artibus ad id excitatus & ab aliis ministris Caesareis, qui bello accenso, quod Galli pariter Octavio faventes maxime optabant, Occupandae Parmae desiderio moverentur . Julius Pontifex Caesarianis instigantibus postquam semel atque iterum Octavium monuisset , ne externas copias in urbem admitteret , neque ullo cum Principe , cum Gallis nempe , foedus pangeret , litteras publicis tunc universo orbi.notisturus Octavium tandem beneficio pul-Pisitirco by Corale
247쪽
'In Dueatum Parmae ae Placentiae . 193puIsum declaravit . Ad haec Caroli V. Imperatoris, LIBER Id.
tanquam Ecelsae Romanae Advocati, auxilio implorato, alioquin satis promto ultroque promisto non solum militatis praesidii, sed ducentorum millium argenteorum, . ut ex Natali Comite habemus , ad Parmense beneficium ' ii 3' recuperandum GonZagam supremum eXercitus ducem O creavit , bellico Ossicio Mendogae etiam delato, quorum ' 'uterque ex imperatoriae aulae jussibus Pontifici opitulaturus ad Parmae occupationem adspirabat . Andreas Maurocellus, gravis & accuratus historicus , id munus GonZage delatum hoc pacto explicat : Caesar 'MAπμπdum Gonzagam Parmensis expeditionis , PONTIFICIS /- p D. NOMINE adminifrandae, ducem renunciat. Et paullo post : ac ne aliam ob eaussam, quam Ecclesiae COMMODO , S Italiae tranquillitate ad eam urbem invadendam
impulsus videretur , fuerapha fe Obstringit , NULLO UNQUAM TEMPORE a 'nisce Parmam REPETITURUM . Joannes Steidanus testatur , ex aula Caesa- monosi lib. 1.ris in Ducem Octavium scripta quaedam tunc prodiisse, η' 'quibus bellum ei a Pontifice jure illatum demonstraretur: ad quae scripta ex Galliae Regis aula responsum prodierit. Sleidanus utriusque libri summam recitat. In altero multa de Petri Aloysii nece falso traduntur. Ex priori colligitur, ut Dux Octavius interimeretur, GonZagam curasse . Utrinque tamen convenit , Ducatum Parmensem ad supremam Sedis Apostolicae dominationem 1peetare : quod in praesenti palam ostendere necesse est. Ut bello finis imponeretur, de Camerino ipsi Duci, & Parma Sedi Apostolicae restituendis agitatum : quo etiam Rex Galliae animum in- Mamuri usu r. p.rco tendebat, modo Caesariani id omne Ecclesiae Romanae pariter redderent, quod in Parmensi agro occuparant, ita ut in posterum nunquam ad Caesarianorum manus ea devenirent. Nonnulla ex Natali Comite hac super reverba huc asserre optimum videtur : Pontifex interea ins . m. a. a D. issi. tribunos milirum inpruxerat ad Parmam obsidendam , o PM Ferrandus Gongua copias ea fruit ad ferenda auxilia,
248쪽
ay Hi loria summi Imperii Sedis Aponolleae
fotumque Regis Galliae respousam. e silabatur, a quγpetitum fuerat , ut ab ea defensione desiperet, atque ρ fcebatur ab Oelavio, ut Gallica praesidia ejiceret. Henricus reiso um humanitatis plenum dedit , se putas ,
illam defensionem in BENEFICIUM PONTIFICIS re
dundaturam , quia δε urbs illa fuisset occupara , zidebantur uno tempore S PONTIFICIS N OCTAVII JURA perire. Ita Natalis Comes, cui plene omneSejus aetatis scriptores adstipulantur, de pontificio in Parmae Ducatum jure verba facientes . Ad haec Cardinalis Joannes Angelus Medices, postmodum Pius Iri
Legatus a latere renunciatus , cui hoc munuS com
minum Maurocenus testatur, ut pro sua cum Farne sis cognatione , Parmam se conferens, Octavit animum ad pacem amplectendam alliceret: de qua tamen non ilum audire noluit , sed Legatum ipsum in ea urbe morari vetuit. Cetera ab eodem Historico describuntur: unde perspicue habemus, Gallos, Cesarianosque in Omnibus , que super ejusmodi controversia agitaverunt , certissimam, verissimamque Pontilicis in Parmar Ducatum potestgiem agnoviste : quo praesens opus, quantum quantum est , unice spectat , uti omnibus innotescat, aequum non esse quae tum cuncti ac praemsertim Galli, Caesarianiqile agnoverunt ac pro certis habuerunt, hodie non solum in dubium vocari, sed plena biforiarum fide reclamante, his contraria defendi . Legatus Cardinalis Mediceus una cum pontificiis c piis in Parmensi agro se Ferdinando Gonragae adiunxit, cui, expeditionis duci declarato, diploma vexillumque Ecclesiae insignibus ornatum tradidit , ut habemus ex Hadriano. Natalis Comes Ascanium Corneum a Pontifice ad Octavium missum testatur , eum hortandi caussa , ut urbem Ecessae resiluas , Camerinensemque Priseipatum feeariorem S me controversa , illi praeponat . Supplementum reditaam adpromittit quindecim millium nummum annuor proventus . Sic enim factum
iri dicebat, ut Regi fleret satis , o Coari occasio Omnis
249쪽
In Dueatum Parmae ae Placentia . I9 adimeretur belli lin Italia excitandi. I actenus Comes , LIBER III. ex cujus verbis intelligimus , tum a Gallis , tum a Caesarianis prohatum , ut Parmensis Ducatus Sanctae Sedi potius accederet, quam ei detractus ab aliis possideretur. Sed quandoquidem ca omnia, quae in eo rorum statu a Pontifice, 1arianis stiadentibus . in Octavium gesta sunt, in diplomate, iisdem quoque impellentibus , contra Ducem vulgato recensentur, integrum illud in appendice una cum aliis collocabimus , ut inde omnes intelligant , quam fuerit illo tempore exploratum, nemine contra sentiente, immo Cesaris ministris publice approbantibus , iParmam ad Romanam Ecclesiam pertinere . Andreas Maurocelaus quae inter octavium & Pontificem contigerunt, magna cum fide posterorum memoriae commendavit, epistolis etiam
adductis, quas ante diploma illud Octavius a Pontifice accepit. Pneterea haec addit: Carolus V. ut certior illius Pontificis mensem de Parma recuperanda pern feret, seque ab omni ambiguitate explicaret, per Mendodium legatum copias , pecuniam, vires , S quicquid in
se esset , ULTRO ad Purmam RECUPERANDAM
Obtulit . Pontificis edictum hisce verbis pariter commemorat e Dum haec aguntur, Iulius editum in OLM- Cium promalgari jubet . quo ni intra mensem Romae fessat , in eum anathemate δε animadversurum minatur . Consulantur etiam Hadrianus atque Cormerius. Va- με δε πιπlidiora his argumenta in medium produci nequeunt ' ' ad summam Pontificis in Parmae Ducatum potestatem distis Hinis. u.6ha. evincendam , dum ipsi Caroli V. ministri , ut Ro-μD. manae Ecclesiae redderetur, & Pontifex supremus dominus in rebellem Octavium animadverteret, omneS . Conatus adhibuerunt . Interim post variam utriusque partis fortunam Cardinalis Franciscus Turnonius cum Pontifice egit, ut arma utrinque deponerentur : ac deinde III. Cal. Martias anno Issa. capita quaedam conscripta sunt, quorum articuli ab Angelo reci- δεμ tantii r . Itaque Pontifex ab incepto destitit, quo non
250쪽
196 Hi nuria summi Imperii Sedis Apostolicae
LIBER III. sponte sua, sed Mendorae artibus conjectus fuerat, ut ast Campana Par. II. ejuS aetatis scriptores narrant, ac praecipue Poeta Italicus , qui carmine simplici quidem, sed veridico Binum illita Armense complexus est, in septem Cantus mi opere distributo, quod Parmae per Sethum Violtum ' ρ anno issa. in forma octava iterum prodiit. De Didacori, iam νβaraam a Caia MendOZa In principio habentur haec carmina , quae nosiare Maaia fuc sis. latine reddere conati sumus:
Postquam versetur , duplex , Iuxtaque scelesar DoL Ae quivis alius nos a hae aetate , doloso Iam ova in1 . rita Pontificis mentem decepit Didacur asu .
Quae statim sequuntur missa facimus , ubi eum comparat cum Ferdinando Gonraga. De Didaco Dominicus Molinus Senator Venetus in epistola ad Joannem , - Meursium & Spinelius Bencius in Montis Politiani Historia parum honorifice scribunt . Memoratus Poeta prope libri finem de pace locutus haec habet, -
. . Visi laetarier omnes Praeter Mendoram, qui magnum in corde doloremisque iram palma fricta patefecit utraque . Ut Phineus ardens moto pro conjuge bello Vertitur in faxum eo pecto Gorgonis ore sse postquam pacem audivit Mendoeta statutam, Liviidus excrucians se animo, frustraque malignis Artibus instructus, multoque angore subactus , Pectore cor tumidum amisit, sine sensibus fluerem . Post haec Poeta historicus mutuae pacis capita utri que stabilita recitare pergit: quibus peractis Dux Farnesius nihil amplius de bello cogitans , alio mentem convertit.