장음표시 사용
71쪽
& ad Collegium Augustalium pertinuisse prorogare Sacerdotium ad
quinquennium, an autem perpetuo, compertum non habeo e quamobrem mirum non videatur, si ex vetustis saxis multiplicitas Sevirorum Augustalium insurgat, dum Sevirales omnes munere quamvis functi, titulum honoris gratia retinebant, & palam ejus dignitatis nomine inscribebantur uti viris docti arridet Fabretto maxime, & Cardinati Norisio , apud quos caetera. Ex his itaque patuit Augusti Templum, Augustales, qui ejus sacrificia curarent, &Augustalium Collegium Setiae fuisse. Collegium itidem Fabrorum, cujus rei extat Epitaphium apud Doniuret Antiq. pag. 79., &Fabretium Inscript. cap.9. pag-6q2. D. M
G REPSI IUSTI QUI VIX. ANNXXXVII. M. VI. PATRON. FAB RVM COLONIAE SETINAE MARITO BENIGNISSIMO ET INCOMPARA 'BILI REPSIA C R E S C E N T I N A v I v A 3BENE MERENTI FECIT
PATRONI FABRORUM COLONIAE SETIAE
De Collegiis ut quaedam dicam locus postulat: suerunt Sodalitates in Latio priusquam Roma conderetur; perhibent enim in Palatino Sodalitatem Pani, seu Fauno a Latinis priscis sacratam ex relatis Lib.Ι. Cap.26. , sed an Collegia Artificum Latinis essent, non liquet, quin Romanarum rerum Scriptores serunt Numam haec Collegia Romae primum instituisse, Plutarcho in Numa teste: -- autem is inquit, seundum artificia, ut suum peculiare cor-'pus baberent Tibicines, suum Artifices Arcbitecti Tinctorei, Sistores, Coriarii, Fabri aerarii, Figuli ; reliquas artes etiam gu- 'las omnes in unum suum quemque corpus redegit. Porro unicuique generi suo peculiares eon ventus, in religiones praescribens: tum 4 . H a pri-
72쪽
primum ita ex Vrbesubsulit eam diversitatem , qua alii Romani alii Sabini, bi Romuli , illi Tatii Cretas censebantur, suaque dimisione id consequutus es ut omnibus cum omnibus conveniret, ac commercia intercederent: I lac Plutarchus ex cujus verbis, & causa constituendi , & nomina Collegiorum intelliguntur . Ab ea aetate ad excidium usque Imperii Romani ea Collegia Romae, & in Coloniis mansisse palam est , immo & aucta , quum Collegii Tibicinum Valerius Maximus, Fabrum aerarium Plinius lib. 3 q. cap I., Figulorum idem Plinius lib. 3 s. cap. Viatorum Aulus Gellius Noctium Atticarum lib. I 2. cap. 3., Pistorum, Naviculariorum, N Fabricensium , Cerariorum , & Librariorum , Lictorum, Oleariorum, Dendrophorum, Lenunculariorum, Mensorum, Frumentariorum , Argentariorum, Scaphariorum, de his similium Codicis, & Pan. dectarum libri, necnon elogia antiqua, Ostiense maxime apud F
bretium Inscription cap. I O.pag. 7 3ι - meminerint.
Quod vero jus habuerint hujuscemodi Collegia Romae, Min Coloniis, ostendit Cajus J.C. in i ff. quod cujusque universitatis nomine, Vel contra eam agatur: Collegia ait, Roma certasunt, quorum corpus Senatus consulto, in constitutionibus principalibus confirmatum est , veluti Pistorum, in quorumdam aliorum in Ν aυiculariorum , qui in in Provinciis sunt: quibus autem permissum es corpus habere Collegii, tel societatis ad exemplar Reipublicae, habere res communes, arcam communem, in aritorem fluebndicum, per quem tanquam in Republica quod communiter agi , fieri oporteat, agatur fiat inc. . Hactenus Cajus, qui in I. ultima
ff. de Collegiis subdit: Sodales sunt qui ejusdem Collegii sunt. His
autem potestatem facit lex , privatas interse pactiones arbitratu suo ineundi cum eo tamen ne communem illam totius Collegii , e ordinii legem Φiolent: quibus consentit Scinvola in l. Parer filium ff. de legatis tertio , & Paulus in l. cum Senatui is de rebus dubiis , qui addunt haec Collegia potuisse manumittere, legatum capere, M leges sibi ferre, dummodo ne quid ex publicis legibus corrumperetur. Neque poterat Magistratus Coloniae Collegia haec instituere, quoniam id Senatui, aut Caesari erat reservatum, si credimus Ma ciano I. C. int. Collegia In Summa is de Collesiis, quem tamen
73쪽
viri docti ita interpretantur, ut ex Senatus consulti cujusque Coloniae auctoritate , vel Caesarum , Collegia instituerentur. Epulabantur Sodales quotannis statis diebus ex Cicerone in lib. de Senectute: habebant plerumque aedem sacram,& sacra faciendi jus, quemadmodum Fabretius Inscript. cap.6.pag.qq9.scribit, de notatur in I. i. isde Collegiis ad finem: magistrum itidem, qui annalis erat, de ex indulgentia quinquenqalis esse poterat, ut probat Epigramma apud eundem Fabretium cap.6 .pag.q37.
L. AQVILLIUS D. LMODESTUS MAGISTER QUINQvENNALIS COLLEGII FABRORUM ΤIGNVAMORVM OSTIENSIUM LUSTRI II. ISDEM AUGUSTALIS FECIT SIBI ET AQUILLIAE L. F. APTAE PATRONAE ETS vΙS LIBERTIS, LIBERTABUS
l& praeter actorem, aut syndicum, Patronum, qui Romae in arduis, Sodalibus & Collegio faveret , quemadmodum Coloniae ipsae ScRespublica sibi adsciscere consueverunt Patronos, qui apud Senatum Romanum, & Caesares ejus Populi fautores essent, quod lapides prisci suo loco reserendi manifestum faciunt. Quae dicta sint ad Collegium fabrorum Coloniae Setinae, cujus Patronus C. Repsius Iustus inscribitur, illustrandum.
74쪽
De Agro Setino. Ost lustratam Urbem, aedesque sacras, & publicas, Setinorum agrum describere agPredior. Rus, qui amplus est & celebris quum propter antiquas Urbes, tum Ob. Rura Romanorum , quae in eo erant, meminit Cicero in Orat. Σ. de lege Agraria, qua Rullum ita exagitavit rLibet agros emi, primum quaero quos agros Ur quibus in locis i nolo suspensam, in incertam plebem Romanam obscura spe, caeca expeditatione pendere et Albanus Ageres, Setinus, Piternas, Fumdanus, Vescinus, Falernus, Linternus, Cumanus , Casinas. M-bes tantam pecuniam, qua bosce omnes agros, taeteros borum mmiles non modo emere, verum etiam coacervare posD: Martialis
itidem lib.9.Epigr. ad Pastorem sic canens: Credis ob hoc me Pastor opes fortasse rogare Propter quod vulgus , crassaque turba rogat. Ut Setina meos con mat gleba ligones, Etsonet innumera compede Tuscus ager.& lib.q. Epigr. 6 q. - Os nunc omnia parva qui putatii centeno gelidum ligone Tibur . . lVel Praeneste domate pendulamque Uni deditae Setiam colono . His utique innuit quanta esset opinio apud Romanos Setinorum agri qui protenditur ad septuaginta mille pallus, nam incipit mare Versus a Castro Aquae putridae paulo poti locum quem vulgo Portone d'Aequaptio appellant, & desinit in agros Terracinensem , Circaejensem, & Privernatem, dein circundat montes Setinos, aliosque illis adjacentes , de pertingit summitatem Lepinorum montium, a quibus locis conterminos habet agrum Carpineti, Rocchae Augurgae, Basseani, & Sirmineti. Itaque Sctinus ager longitudine sexdecim di ultra mille pasius, aliquibus vero locis decem, Noctro
75쪽
ille, latitudine duodecim mille passus extenditur. In hoc situ erant Pometia quae Silesta Pometia, Aurunca, & Ausonia dicta ; Apiolae , Polusca, Longula, & Forum Appii, Folla Neronis, Diversbrium clari nominis Medias dictum, Via Appia, quae adhuc illic visitur integra, Decennovium, de Regeta. Atque haec cli brevis veteris Regionis situs descriptio. Verum quum inseqtientibus dehisce fusius simus tractaturi, relictis ambagibus recto tramite Urbium , Sc locorum pr*dictorum situm, bc Originem enarrare prosequamur.
De Pometia seu Suessa Pometia, qua etiam Aurunca, s Suessa Camena, Latinorum prisorum urbe.
in agro Setino posita. - --Uamvis plures clari nominis viri Pometiam in Campania Π constituant, palam tamen est eam Urbem Romanae gentis initiis florentisimam in prisco Latio, de in Po-- metina palude sitam. Patuit ex relatis Lib. I. Latii Pro- fani Cap. a. Ponactiam urbibus Latii antiqui accensitam , eam enim Coloniam deduxit Latinus Silvius Albanorum Rex testimonio Auctoris Origin. Gent. Roman. , dc Virgilii lib.6. AEneid. qui exhibens Sibyllam genus AEneae vaticinantem , sic canit:
Hi tibi Nomentum , in Gabios , Urbemque Fidenam
Hi Collatinas imponent montibus arces , Pometios, casertimque Inui, Totamque, Coramque: ubi Servius, aliique interpretes notant Pometinos populos antiqui
Latii accolas fuisse; & quamquam Strabo lib. .haec habeat: Volscorum Pometiorum ager praeclarus, fuit sinitimus Latinis, Livius itidem lib. 2. reserat Pometinos Volscorum Populis addictos; nihilominus compertum est Pometiam in prisco Latio sitam Albanis Regibus paruisse, ejusque Cives Latinorum Conciliis in Ferentino luco adfuisse, uti jam d. Cap. a. probavimus, ubi subjecimus Antiates, Coriolanos , Satricanos .Longulabos, Veliternos, Poluscanos, Circaejenses,
76쪽
& Coranos in 'olscorum agro positos Latinis priscis accensitos, quod eorum Urbes ab Albanis Regibus Coloniae deductae sitae ei lentin illo tractu Latii antiqui, qui a liberi Circaejos usque protendebatur teste Plinio lib. 3. cap. s. sive 9., Strabone, & aliis adductis Lib.LLatii Profani Cap. I. Quandoquidem Volsci , qui Pometinum
agrum incolebant citra Uientem , de usque ad Circa )jensis agri limites , Latini nominis expertes fuerunt, secus ii qui ultra Ufentem Tarracinam versus Oppida tenuerunt quemadmodum Lib.I. Cap. et diximus. Itaque Plinius, Dionysius, Auctor Orig.Gent. Rom., Virgilius, Sigonius, Ligorius, & alii laudato Cap. a. relati memoriae mandarunt Pometiam, a qua Pometina seu Pomptina Tribus, de
Pometina Palus, Latii antiqui praeclaram fuisse Urbem, originemque suam ad primos Latii prisci habitatores retuliste. His iactis, ejus Urbis situm lustremus. Sunt qui dicant Pometiam inter Tarracinam, & Privernum positam, quorum nomina honoris causa praetereo, quum horum lapsus fatis inde pateat, quod Populi, qui in Volscorum agro ultra Usentem inter Tarracinenses , ει Privernates terminos erant in concilia Latinorum haud convenirent, neque Genti Latinae essent adscripti. Ergo ut Pometiae siritus resipondeat finibus Latini agri a Plinio , Strabone, aliisque descriptis, dicendum est eum fuisse inter Circaejum, & Usentem. Putant plerique Urbem hanc positam in Setinorum agro eo loci,
quem accolae Vocant, ubi rudera antiquorum murorum
adhuc visuntur. Hos fefellit Strabo lib. s. is ait, in μοι Setinosita est , situ nomen gerit, in proximo T bermae ad quosdam morbos pellendos eskacissimae: Hinc legentes loco Sinuessam ,
Suessam, quae eadem & Pometia , arguunt situm a Srabone enunciatum congruere laudato loco, quem Palatium nuncupant; distat enim ille a Setia tribus milliariis, positusque est in extremitate Pomptinae Paludis, &proximae illi sunt Thermae, quarum rudera apparent in Territorio, quod vulgo nominant Pantanesio sub monte Setino prope viam, quae Neapolim nunc ducit: de quibus Thermis meminit Paulus Merula Cosmograph. par. 2. lib. . pag. 8 33. . Inceri Setiam , γ Cafas notas apparent in radice montis Ῥeteris aedificii ruinae in Circi modum factae, mendose .men, ut puto quum rude
77쪽
ra, non Circuiri. sed Thermas exhibeant, ut in typo suo loco subjiciendo. Istos erroris insimulo, quum Strabo de Sinuessa loquatur & desinu Seiano juxta lectionem quorundam, Vestino verius: en Strahonis verba ex castigatioribus codicibus deprompta: Sinuessi insinu Vescin ta est, in assu nomen gerit, uti legit Peregrinus in Apparatu antiquae Capuae disc. a. cap.9. de Sinuessa, & memorat Iosephus Sanfelicius de Origin. Se Sit.Campan. pag.7., ubi subdit, prope eam Uibem in sinu Vescino, &Suessano emanare balneas, quas memoriae proditum est mulierum sterilitati succurrere. Κircherus in Latio lib. . cap. I. scribit Pometiam positam inter Circaeium, & Astura tria in Lacu, qui ii Lagori Fogitans vulgo dicitur , perperam tamen, contra enim Strabo lib. s. qui Latii prisci agros describens haec habet: T Otum Latium felix es in omnium rerum ferax, demptis paucis quibusdam locis maritimis, qui e paludo sunt,'mor 'bina, ut Ardeatium Ager, in quod es intra Antium , ac Lavinium , usque ad Pometiam, in Setini agri quaedam, ac circa Tarracinam, in Circaeium, N infra: sequitur littus importuosum, in ad ipsos tantum Circaeses portu preditum . Supra in Mediterraneis es Pometius campus , unde arguitur Pometiam nusquam mari adjecisse, quin in Mediterraneis positam , S Setino agro conterminam. Holstentus in Notis ad Italiam antiquam Cluverit pag. 2I6. ter Velitras, & Suessam Pometiam, Ulubras ponit, in quo Oppido Caium Octavium educatum ferunt, quae Urbs quum non longe a Velitris distaret, intelligitur Holstentum Pometiam potius in Coranorum , vel Antiatum agro posuisse . Sic Cluverius ipse lib. 3.
pag. Ioas. circa Coram, & Velitras eam collocat. Ego arbitror Pometiam sitam in moderno Setinorum agro eo loci, quem accolae Mesam vocant, in antiquis Setinorum monumcntis dicti. In
hoc quippe situ, ubi nunc est Piscina Capituli Setini, rudera apparent insignis Urbis, quamquam magna eorum pars submersa jaceat, inter quae assurgit Mauset cum marmoribus quadratis compactum cujus unumquodque latus cst longitudinis palmorum centum. Ex forma, & columnis, ac basibus apparet illud statuis ornatum . Columnae sunt ordinis Dorici, 5c moles similis est Pyramidi Cestii, ges ita
78쪽
. ita constructa, ut e lato in acutum tendat in formam flammae, quae ima sui parte latior, in acuminatum desinit fastigium, uti patet ex typo , quem hic subiicio . . Situs hic distat a Foro Appii per Appiam , cui adjacet sex milliariis & si1c a Roma per Appiam quadraginta novem circiper mille passibus, estque in meditullio Pometinorum agrorum , in mediterraneis S: in prisco Latio, a mari, & Circaeiis spatio septem mille passuum remotus, S prisco Setinorum agro conterminus: quo fit illi respondere Strabonis, & caeterorum Antiquorum omnium sententiam, qui Pometiam in meditullio Pometinorum agrorum ponunt de Circaeium in Pometino campo positum adfirmant ex Dionysio lib. . . Circaejum autem consulto deduxit Tarquimus Coloniam, quod in Pometinorum campo totius Latii maximo, locus is opportune ad mare situs esset. Id ipsum innuit dimidiatum nomen, quo vu- citatus est is locus, Metia nempe, nunc corrupto nomine Mesa Nec est cur aliquis dicat eum locum Aetia antiquitus, modo Mese dictum, fuisse Diverserium Medias nuncupatum, cujus memianit Hierosolymitanum Itinerarium apud Holstentum in Italiam A
Roma Ariciam Tres Tabernas Sponta SAppi Forum Medias
LXI. nam juxta calculum Itinerarii Diversorium illud quinquaginta & uno milliario ab Urbe distabat, dc Appii sero novem, qui calculus non respondet eidem silui, qui, ut diximus , quadraginta novem mille passibus circiter Roma,de sex mille ab Appii foro distat quin immensa moles ruderum, quae inter sauces Paludis Pomptinae ibidem submersa visuntur, satis innuit eo loci non simplex Diversorium, sed florentissimam extitisc Urbem.