장음표시 사용
181쪽
Praestare poterunt marmoris ramenta in ipsamet iniecta opatet hoc ex medicatis Thermalibus aquis , marmorea r menta continentibuS ratione quarum una, & frigefaciendi virtutem continent, talis eli aqua balnei Corsenae, de nano, de Bora vulgo nuncupata in agro Florentino, eci Brandulae, quae omnes ad potandum aptae lunt At Oritur Difficultas; Vtrum in qualibet marmoris specie aequalis virtus refrigerandi resideat : Dicimus exi quoi materia lapidum opacorum de numero quorum xii quaelibet marmoris species elisicca exhalatio cum humido conglutinante iuxta ilatonis in Thimeo sententiam, cui Sc
'ς 3 Arii teles subscribere videtur,a quibus Theophrathis non sἡ.' ccat, qui quidem sapides iuxta eorundem opinionem.& praeci pue A riitotelis, modo a calore, modo & a frigore
concrcscunt, tamquam a causa efficiente: aperte enim Em.
. . 8'' peduclcni redarguit, lapides a solo calore confici asseren-
actio. ' ten , ubi &a frigore etiam illos concrescere asserit: quam . . efficiencem caulam Avicenna , virtutem mineralem, di Albertus Magnus ipsum insequutus, magis speciat i vocabulo lapidificam facultatem apellare voluit: Videtur diceradum alterum altero habere intensiorem, vel remissiorem vim praerrigerandi, prout ad generationem uniuS plus, vel minus tum de materia fuliginosa, tum de conglutinante humido concurrit: magisve caliditas, vel frigiditas in trulius productione operatur: modo enim una,modo altera dictarum qualitatum operatur, nonnunquam , & an bo, sed veluti tunc una poli alteram, ita una altera validius,
vel re nussius et At quae singulo in lapide , vel gra- dualis refrigerandi facultas resideat, sensibus deprehendi
potet , Et primo visu, inspiciendo coloreS lapidum, co- , i ιOr cnim quamuis per se non indicet, nee dominium caliditatis, nec frigiditatis in corporious naturalibus mixtis . u. Periacti S potissimum, quorum nullum est,quod verum coa.u: lorem non habeat, & multo minus gradus istius, illiusve . qualitatis, indicat tamen utrumque Per accidens, n*m c .
182쪽
Ioritiget In humana cutii existens, indicat caliditatem perae cens quis exustionem iactam rutila prae se lare: paria ter cum color nihil aliud sit, quam proportio diaphanicum opaco illustratiam ipso lunaine, scilicet per actum secundum: veluti marmor qui albus erit, vel albo proximior procul dubio plurimum conti nebit de diaphano, & pamrum de opaco , ὰλ illius color veluti per se nobis indic hit partialem caulam illius materialem, in potu exhalati inem non fuiise admodum siccam particulares siqui dem exhalationes ad inuicem in gradu diserre haud elidubitandum ) sic color marmoris, quo magis ab albo recedit. di ad album sibi priuatiue oppositum te ite Phylosopho, plu.rimumque de opaco continentem tendit, remissioremm rmori ipso ineise frigefaciendi virtutem nobis indicaui 3Τ' 'r' biti Hinc Thelaiales aquas, quaestu a marmoreis ramenstis,seuia marmoreo succo, frigefaciendi virtutem contraxere, de quibus di ini est, non aliud genus marmoris. Praeter album continere, tanquam illum qui in frigefac endo efficax magis eth, clare elicitur ex modis inuestigana di contenta in dictis aquis, qui a sapientibus traditi sunt
veluti a Falopio, natura enim de possibilibus quod melis t. i s iatis est perp*tuo facit. veluti repetit Phylosophus : &ne thermali, ruis hoc, de numero illarum. rerum esse,quae latent in prois aquis cap. indissima caligine inscitiae humanae forte cxistimet, Pro 1; pter dictum Averrois alserentis unum, & eundem colorem L. f.phycin calidis,&frigidis nueniri., veluti dealbedine constat, tex. 16. inqui & in sale, & in camphora residet: Hoc tactu ipso ex- pari. periri inpotest. &erat secundum medium veluti enim, 'inter lapides praetiosos alter altero actu est frigidior, vela. In . lib. ti patet de adamante, quo nullum corpua actu frigidius eoilectane reperitur, glaciem siquidem ipsam superare nonnulli eo, ψ ψ ςΨ- tendunt , sic de in latitudine opacorum, qui magis sunt '' albi,f& frigidiores actu sunt; nam veluti causa quam hrem gemmae tam frigidae sunt, frigus est, a quo illis conis
cretae sunt, ita & in opacis albis, vel albis proximioribus
183쪽
est, si non frigiditas ipsa, saltem frigiditas valde remissa. ι
Adhuc &quaeritur ex quo quilibetMarmothabet vim re frigerandi, Vtrum Ramenta in aqua proiecta, praeter se giditatem , possint illi impartiri aliquam aliam qualitatem , vel utilem, vel nocuam. iiii Dicimus quando possit aliquam contribuere, & contribuat, illam nullo pacto v-tilem esse posse, quoniam vi via hac simplicitatis gradusi diminuantur necesse est. &sic minus perfecta efficiatur iNam veluti bonitas, & perfectio aquarum Thermalium ex multiplicitate rerum, quae in ipsis sunt, iudicatur, ita ut ea Praestantior censeatur, quae mixta magis est, & longe Plura secum habet vel metalla, vel res persimiles, quas natura eis admiscere oblectatur, tanto plures,& varios morbos pro
fligare poterunt; ita quoque bonitas, & perfectio Aquae potabilis, ex simplicitate, ac puritate iudicatur quanto
enim est sincerior ac simplicior, ita ut rem nullam habeat commixtam tanto est melior sed de praeter frigiditatem alias qualitates corporibus quae contangunt lapides im- In v. lib. a pendere posse. & Dioscorides, & Plinius scriptum re/ pN liquerunt e quapropter dubitandum non videtur. Echio aquis in quibus demerguntur earum aliquas impa In36. lib. tire posset At animaduertendum est, id absque caloris CV, 16. M alicuius auxilio nequaquam fieri posse, iccirco de ipsi iux- δ' ta Dioscoridis sententiam in vivente homine operantur, quoniam illorum ab innato calore vires actuantur; Defunctorum vero corpora in sarcophago condita, intra qua' l dragesinium diem dentibus exceptis via Plinius inquit,a sumuntur, forte quoniam putredinalis allociatus est e .HI. Ior: sic de magnes ferrum trahit seiunctis ab aere circum. R ambiente. ratione proprii temperamenti, partibus quihusdam, &in eodem receptis, quae sunt instrumenta formae: hinc magnetis portio quae alacriter traher: consueuerat, temporis successis trahere cessat, dictis partibus prorasus solutis, nec nisi ab ambientis calorer eam nempe si quis
stangat, in eius interioribuspartibus, eandem qua priua in
184쪽
an extimis extitit, virtutem ad trahendum efficacem inmueniet, statuto tamen temporis interuallo durantem e ita ut constet dictae iam lapidum operationes non absque alio ius adiuuantis caloris praesentia absolui: At aqua v Iuti dum est in sui naturali dispositione non calescit ital quiente Averroe, calor enim est accidens haud respondens j se.
formae illius, dum igitur parum distat a sua naturali diis 2:iis.
Politione parum calescit, di sic instrumentali causa caret, eom. ras.
qua lapidum virtutes ab ipsis possimi auferri, Et in ipsam aqua recipit Nec obstat aliquid caloris aquae inesse. se
Cus superuacaneam esse marmoreorum ramentorum dea
mersionem, pro ea abigenda, & frigiditate vigorandar Nam inessicacem illam ad aliquid a lapidibus extrahe dum procili dubio reddit, pauculum illum longὰ superans aquae frigiditas, & in ea breuis admodum marmoris modi qua nimirum aestate arte refrigeranda, diu si extra, Sproprium λntem, vel a quocunque multo suo quanto, , insitae non parum bonitatis amittit . . ho quod N Vino quoquε contingere nemo est, qui sensu non cleprehendat, miscendoenim rerum miscibiles cum aquis laeu Itates, & validum una cum opportuna hoe est ciuturna satis mora calorem .requiri Sapientes de Themmatibus aquis scribentes ast erunt: Et longe mastis antis compacta. & densa sint corpora in ipsis aquis demeraratione cuius summae densitatis, & porositatum angiis Riae, ideo quidam lapis, Pyrimachus dictus est, ab igne quoniam uti olimpiodorus affirmat non absumitur: qua ratIone, & carbunculosi vel non sentire ignes, vel non nisi aegre, &in sat I go temporis spatio Aristoteles stria In . m Pium reliquit, A nonnullis propterea uti Plinius inquit theor.teri Apyrota vocati sunri videmus tamen gemmas palescere. 'r'
185쪽
reponunt, satis superque constat, frigidam aquam prohὶ here potitis ; quin aliquid a lapidibus exeat , quam ex itum iuuare: Gemmarum nitorem poliquam conseruare aliud nihil est, quam prorsus impedire, ne ab ipsis aliquid. absummatur ritantum igitur abest, ut marmor in frigida aq*x Proiecius aliquam aliam illi prater frigissitatem impertiat qualitatem ι utipotius si quae ipsiuid in lapidibus ipsis, eui matrum nutoribus pataibusco re alioqui suapte natura pararae essent. vi aquae omni contineantur, & eo magis quo marna rarissiabstantia ieritici lorois quorum latitudine cum densissimum sit Alabastrum , qua praecipue de causa ex illo pyxides pro odoratis ungumtis conficiuntur. parmn enim vel nihil combibit remittit ve) unaque, MPe pictaiam siti, aq)χ immersiunduce ex patentia, mai
vem adhuc perspicuitatem adipiscitur .Q. odisjiε vi quaerat, as refrigerati 'illaec aquis a lapidibu ubpMtiMintensa sit; Dicimus una cum Plutarcho, uti se ues satis esse, triplici de causa, Primo quomansii ides, in quorum angustis meatibus coni inetur aen, veg njMUM dus valde. Ub contactum superficierum, valdo stigiid' 'Ldum aquila immerguntur cnon tam in inque vasa elabi sinunt, sed iba deustate eolii rises, 3iN h aquam repellunx; ita ut dum furat illexi vulpis .ix qR s at refrigeratior Secundo quonIgmil ljidi ponunt a quas ad susci piendam, stig idi i tim Κροβ nimirum attenuη Ut trabςntes ad st quicquid illis ψdmixtum est, turbidi. Ndi terrestris, nam quaelibu subina it quoi putor est citi us laciliusquς ait MMi S i rι ΠΗ qm Πηλwmst, 'a usu p. sito contactu ipias sessi glacis 'thri ago autem au I minus Prout l. es ipsi Rraio os minore me sunt , Plu res, aur paucioreS,ηiens Nςs aut nunq de psi magis nu-nuSue albi, derentique antequam i quis proiiciantur in lyco 'igidiori urinu huc frigido suer,nx, longiorem denique, aut bretii Orcm tu aquis. ipsas i ras a traxerint, x a
186쪽
aliquando tamen ad Arie tis frigiditatis limites peru nire possint. i vi illa di et jus si rh uio aut vis r coa
P a elim a avnim o a GA P. IIII et ira rahavrsa iij 82 aq ir imum adicia ia i it Paeto studoet bt xliuti tib ut Zust i , t Uri u.zὶ li RMINAa etiam plumbea in aqpamihiseciantur . eam frigidiorem efficiunt, , eluti*ripturn reliquis Plutarchus, dς natura P nise frigidi est, ut quod cum aceto tritum, ceruliam isti intrum venenorum frigidi siri Hinc Usuus tum in nocturnis pollutionia stipercalefacti piae vasorum se plumbeam laminam lumbas ad Foue i , sua tuoniam frigiditate sistit fluxum seminis rima frςn lenter usum fuit te ferunt Caluum oratorem, ad obibe o aspi linum a maginationes in somno a. quam
frigiditate sua vitales spiritus congregat, ita ut . thoracis motibus. sitne quibus vox haud congrue formari potest, optimi inserviant. Tum quia,&sua humectante facul-Itate .la uire. quodammodo aptum est: illud liquidem noni aris' mρdo, sed & humidum in secundo gradu eue au
grant siquidem prius reliqua alia omnia, quam elique
tur cc merroes omnino est audiςndus qui quamuis
187쪽
Plumbum sua natura Dieidum at id humidum constituat, respectu tamen humani habitus, siccantem illi iccirco contribuit facultatem quia Ganglijs probe alligatum,illos dissipat . veluti di Galenus docet: Discutit autem non vi siccante, quinimmo potius sua humiditate, qua remollinta materia nodi. partim dissoluitur a m m in quo re det calore, & est pars tenuior, quae vero minus tenuis est repulsa ad robustiores ipsiusmet membri partes dissipaturdi ipsa, ita ut a frigiditate humiditateque respectiva discutiantur. humiditas nempe illius praecipue est respectiva, hoc est qua discutit: quantumcunque enim longe plures partes terreas habeat quam aqueas, &in se frigidi atquὀficci'temperamenti sit, nam metallum est, do in eorum quolibet dominatur terra, humectat tamen ratione partis
cuiusdam vaporosae, quam in se habet , quaticile alterita a calore humano, educitur Et meatibus ipsius P sed ad frigerantem illius facultatem redemites'. si fotid essedi in intensam, & valde in eo non esse dubitaret, posito quodafrigido liquore in mortario plumbi, si cum Pistillio plum heo tam diu agitetur ut illius colorem contrahat. stipso Ionge in frigefaciendo efficaciorem effectum fuisse deprehendere poterit periculum faciens: qua de causa mortario pistillioque plumbeis, Galentam vium fuisse Iegimus rQuod si quaerat aliquis utrum iste refrigerandi modus. quotiescunque Aqua illiu, ope temperatae frigiditatis 'lia
mites non excedat, innoxius sit: Dicimus culpa etiani satis graui non carere, quoniam potabiles aquae a plumbo vitium contrahunte Et quamuis Thermales aquae Plumbeae in Italia non sint, referunt tamen nonnulli in Cermania Plumbeum Balneum inueniri, cuius aquae quamuis
iraestantissimae sint ad externos quosdam fugandos moseos contumaces non modo, verum aliorum medicamentorum ope pene insanabiles, quales sunt cancri, Sc potin
simum profundi si diuino Hippocrati fides adhibenda est, Tantum tamen abest ut in potu assumpta constrant, ut imamineo
188쪽
mineat periculum, ne plumbi natura in Lythargirium,vel .eil
aliud simile, ut solet conuersa, potantes ipsam homines ii enecet: plus vel minus, citius vel tardius, iuxta varias
potantium dispositiones r Et quamuis talis malignitas quis potabilibus, in quibus plumbum arte immergitur
accidere nullo pacto possit, quoniam nec calor nec mora ad exacte permiscendum efficax adest: qualitates tamen suas.& facillime impendere posse, ex eo patefit, quoniam vel leniter manibus attrectatum eas tetro colore inficit rquod optime considerans Galenus . veluti in Pyxidcm ris ν d. splumbeam recondit. tum medicamentum praeseruans a pos medi. defluuio capillorum nec non, de affectus narium quosdam sec. ioc. depellens. ita & antidota plumbeis vasis imponi omnino prohibet. aquam vero a plumbo tactam, nec mundam eap.3.in p.
Prorsus, nec noxiae mixturae expertem esse, ipsemet nobis lib. de anis
indicauit, dum dixit, ea,quae per plumbeos canales deri--ς p. η.uatur aqua, fugienda erit, limus quoniam ex plumbo qui-
dani in ea continetur , unde etiam qui aquae eiusmodi fae' see. loe.cem combibunt disenterici evadunt, idem mei affirmauit ei. .
Avicennae Et Vitruvius de aquis disserens ostendit plum. vitium inesse, proptereaque fistulis eius aquas inficiet aba Hinc colligitur aquas illius Iambiccis vocatis instillatas eiν. s deuitandas omnino esse; Plumbum autem cum frigidi, Ee In 8. lib. humidi sit temperamenti haud sane dysenteriam efficit, 3 - . quia humores mordaces per se gignat, a quibus dysenteriam concitari scripsit Galenus ed quia limum in aquis de- In ρ. lita
relinquens, illae obstructiones pariunt . ex quibus excreis de loc a menta acria reddita efficiunt dysenteriami obstructiones is P autem cum multarum aegritudinum etiam pernitiosarum . radicis rationem aperte subeant, nec potabiles aquae, vi plumbea etsi parum imbutae sint, obstruendi virtute promius careant, praeter quam quod metallicum quodcunqud Virus, naturae humanae infensum esse iam supra fuit osten- sum, iccirco illarum usus omnino erit fugiendus. Sed
insurgit dubitatio, exi quo antiqui diiunxere plumbum
189쪽
in duo genera uti Plinius testatur in plumbum videIicet' nigrum, de quo iam dictum eli', & plumbum album, quod stannum apud nos vocatur , utrum stannum ipsum habeat eandem vim refrigerandi, quam nigrum plum-lhum habet, quod si habet, utrum veluti, & illud aquis quibus immergitur vitiare possit. Dicimus eo modo. si non sorte intensiori refrigerare utiqud pollo, mi ni me vero vitiare : Nam qua plumbum est refrinerare potest, qua vero purum, & veluti illud est minime sordiis dum, aquam vitiare non potest: purum siquidem ideia se praese ferunt insignis candor,quo argento simillimum est, perceptus stridor dum dentibus sectitur', & interis imae iIlius recentemeffractae partes, si effracti calybis inti star, granosae sese oculis Offerant ε. Hoc quanquam motalla omnia abominetur, uno dempto nigro plumbo, ob quandam quae inter ipsa extat sympathiam, ita ut auro atque argento nobilissimis metallorum, vel ex ce tesima additum fragilia reddat, nuIlam attamen indi-z tis in vasis ex illo extructis medicamentis malarum qui nigro plumbo insunt qualitatum impartitur, si Galeno fides adhibenda est approbanti stomachicum ex besala, hoc est semine rutae sylvestris Herae medicamentum DP sentericis etiam ipsis summe conueniens in stanneo v se adseruari: qui & in virtute conseruandi parum, immo nullum discrimen ponere videtur inter ipsum, & viatrum dum ex Asclepiade de Acopo pertractans inquit, Postea in Vitreo, vel stanneo vase i Ilud repones. Et longe clarius de Pastillimini ex viperis compositione,, sermonem habens, Debent ait donec Theriacam conais ficere volueris, in vase stanneo, aut vitreo, aut etiam is aureo recondi: vellensquὰ differentiam , quae inter spissum ,&plumbum est detegere, in haec verba prorum is pie Vitro siquidem, Se auro nihil fraudo lenter admia is steri potest: stannum autem plumbo adulteratur, quod
is vitare convcnici, non solum in hac antidoto, sed, & insti quis