장음표시 사용
271쪽
tamen omnes, veluti Tactum ipsum, in terrea potissimiliti ccbnlii tui natura consensere . ita gultum in aquea non sime aliis fortat te qualitatibus: Penetratione siquidem ac fluxione opus habet: inde constat quomodo a frigore, ut p- . te sui natura, & penetrationem, & fluxionem interpellante, illius Sc functio impediatur ilicia remanente tactiuar Adde cum sensus gustus, sit animali maxime Omnium n
cessarius omnibus enim alijs uno dempto tactu sine vitae iactura carere potest) igitur & valde nobilis: Et quia instrumenta sensus ad sentiendum duo sunt, membra scillincet propiora, & similiora ipsi sensibili: & spiritus propiore natura atque affini magis ipsi facultati; Qui quamuis
omneS adeo tenues sint, ut pene pro immaterialibus habeoah tur: Ad inuicem tamen collati, cum eo tenuiores sint, quo particularis sensatio cui inseruiunt est nobilior, Aequo tenuiores eo passibilior est patet quomodo illi a fri-gore magis patiantur , qui gultui inseruiunt quam qui tac-rui: Quo fit ut vinum quamuis actu generosum, immo. dice prae trigeratum, Parti linguat occurrens in qua commune ambobus hisce sensibus, organum quiescens residet,
non sui ipsius deffectu quale sie, a gultu quo ad saporem
Percipiaturr Vtique vero qua tactile quin immo potius quoniam gustus facultas a frigore laesa eii, Tactus vero, vel non laesa. aut saltem longe minus. VNA tamen hic laboritur nequaquam praeternutienda dita cultas, ex quo
scilicet vinum si semel prae frigeretur etiam intentissime, nihil sui vigoris amittit: Vtrum idem contingat si a prima refrigeratione postquam vi aeris ad pri itinam dii positionem rcuersum fuerit, iturum eo modo quo prius refri geretur. & ita successiuc pluries, modo ad hunc modo ad illum itatum redeat, perpetuo verum sit, toties quotieS r
frigerabitur , id nullam prorsus primarii sintque naturaliter insti vigoris, i acturam facere, Videtur dicendum, dato quod illud dum prima vice refrigeratur, nullam. vli:
iam di ctum est iacturam faciat, iuxta tamen Galeni sen
272쪽
1 tentiam, dum secunda vice refrigeratur, aliquam fac - re, maiorem si tertia , adhuc & maiorem quarta, de - ita successive semper, quo pluries refrigerabitur ; tanta
presertim si mora, inter alteram atque alteram partic larem refrigerationem, interposita fuerit , quanta sat sit, pro illo ad cam dispositionem redigqndo, in qua ex--ytabat antequam nullam prorsus rei extrinsecus frigis . cientis actionem persensisset. Dictuna. aleni placi- In s. lib. I tum peroptime rei nature corespondens ex hisce illius Aphoris.., Verbis elicitur; Aquae frigidae occursus, aut vincit nais ς' 'R ',. tiuum calorem, aut colligit. Vincit quidem cum d
is bilis fuerit. Colligit autem cum fortis, ipsum di- fari prohibens,& quamuis ibi Galenus de calore viue i lium actuali sermonem faciat, haud dubium est , & dictum illius verificari de partibus illis mixtorum, in quibus magis residet potent talis calor: Vinum itaqud. suapte natura vigorosum tenuioribus partibus cuius plu- Italum de calore inexistere, vel solo olfatu deprehendi- , .mus, recenterquet y se haustum, atque in praegelida, a- 'qua demissum suas iccirco vires integras seruabit, nulla quoniam est ratio, quamobrem ille eo ab occursu pos- .: sint non nisi colligi, minime vero dissipari, aut vinci: Res vero aliter se habet dum ab alternato, ab hae ad ii Iam dispositionem transitu , a diuturna extra dolium
mora, separationem a multo suo vigoroso quanto i cludente, nec non & ab inoportuna ambientis actione, .. valido Ionger minus, vel potius infirmae reddin sunt iv Quod quidem per regulam a Galeno traditam experio Iri, νε mento consentientem ut ipse asserit probatur: Assi- Antidoti gnans siquidem ille causam quamobrem Vina in conarrarias qualitates facile mutantur, in acidam videlicet,l di amaram,dixit locum multum facere,ut ad alterutram qualitatem mutentur: Ibique tres tradit regulas vi- normia conseruationi mirum in modum inseruientes: .
na quarum est nullam Vinum seu validum firmumqta
273쪽
sit, seu aquosum & debile, in tepido Ioco posse constructu
Talis quoniam Vina indiserenter omnia Acida reddit, ideo a nobis merito dictum fuit, teporem concitantia om- Io p.p.lib. nia a cellis Vinari;s abigenda esse: secunda est , vina valdὀ Pi ς. aquosa ,& debilia si in frigido loco reponantur, Acidit rem illico contrahere, A qua Patrem suum Egregie Prae seruare conlueuisse otestatur , quotie unque in caliciistimam cellam ea deferebat, stoebeque cum multa tum calida plenas lagae nas contegebat r Postrema est vina valida conseruari & optime , si inter initia per alliquod temporis interuallum , frigido loco reposta , in coeliani postea satis calidam , quam ipsa deliderant,etransferantur: .Ex qua Regula cum a perte colligatur, Nina valida de quibus in presentia iunctiniloquimur , vel satis temperat3m frigiditatemdiu tolerare non posse , quamuis in magnis vasis contineantur, in quibus dum plena sunt enuti esse debent, Potentia resistendi omnibus ijs,que vino aduersantur pau-Ina. lib. ca esse minime potest, Si Averroi fides adhibenda est, aia physieoru firmanti propositionem suadentem nobis, adauctam cora 9 ε poris quantitatem ,sequi di augumesim ni virtutis illius, .esse de numero illarum quae per se mani sests sunt: Rena net iterum statuendum, Uin uni huiusmodi in actu primae frigefactionis, sui vigoris iacturam facere nullam, A subsequetibus vero frigefactionibus particularibus illum hoc ordine diminui, vitici licet ab ea gradati na magis quae a Prima erit remotiora At quoniam Diuites, apud quos
praefrigerandimateriam potulentam mos praecipue inua- dii, auit, eiusdem praefrigerationem non nisi perraro renouare consueuerunt: accirco & raro acciditωtilloruni iussu Teafrigeratum inum, aliquid sui insiti vigoris amittat. Sed quia in hisce Galeni dictis quorum ope nifallor;vertitatem hanc perspicuam reddidimus Apparentes quaedam
contradictiones latitare videntur ., haud mehercule conatemnendε: Quas ne quis si forte unquam in lucem proadirent, nos vel non prospexisse, vel neglexita existimaret,
274쪽
Mintactas praeterire non plaeuit .. Et eo minus quoniam ad ipsam mei potulentami materiam pertinente Prima quarum est, quiaesidixerit, quaedam Vina P mptς in .libale acescere, ubi in meridianis, & soli expositis locis. reposita sae. ιimpl. fuerint, &qpaesintaperiens inquid, nota omnia acescunt med c 33 caliditate eaquae initio tantum frigidiora sunt, a tum . .... opposituni sentire videtur, dum est, reperiuntur quaedam Antidotis. Vina Qqueadeo Aquosa.&debilia, ut frigus ne a princU.cappio quidem ferant di Quae Pater meus experiendi gratia, cum in calidissimamcellanidetulisset,. stoeb cum multa. tum calida plenas lagena&contexit 2 votique compoS eis S, nunquam deinceps vinum acidum habuit flebsau tem ipso Auctore herba est fructicosa calida , & acris valde Parumque redolens , quam nonnulli colymbadem L quidam .do stoebem nuncupant cuius cellae caliditas,nonnias intensa, dc valde esse poterat, illi quoniam tum continuo
ni ipse refern, de ab igne inipartiebatum ita medio proximi Atrij accenso,. Nec non , & saepissime L contiguo illi.
furno et: SE c v. N D At contradictio ex postrema hac assertione emergit, quaexemplo ab allatae iam paterna experientia adductoi, Vina valde aquosa &debiliaad sui co seruationemcalidissimam cellam exposcere asserit ..Huius eni oppositum sensisse videtur dum de frigidi . in ealee 'ribus dilutioribusque eisdem pariten vinis verbae faciens 'ς p' 'ait illi omnibu&mediocrem caliditate mutilem esse imis :; 2 Ea mocinatamverEnonminus Digiditat: noxiam .. EX
H Α C & tertia suboritur contradictio ex quo pro eorum conseruationemediocrem comprobat caliditatem: Quae . .
his aperte reprobati hisce: verbisia De conseruation i- stat
quidem, potentium, debiliumque indisertim natiuuagens c p. 3, Inorum Primo inquit tepidu&locus.vina acida reddit, Et paulo post Nunquam enim tepida, temperataue cella
Udagent. Harum primaefacile enodabitur, si perspiamum nobis sit iuxta verissima illius placita, praestantes ve/- fututos effectus quosdam . In interra esculenta. α
275쪽
potulenta produci a solis calore, qui ab igne produci maqueunt: Ita ex aduerso ab igne ipso,& aliquos alios pro In d. si duci, qui a calore solis nequaquam producuntur si Dic cul. limpi bat nempe ipse, calor duplex, fructus maturat, alter scit mς ς 7- cet proprius, & cuique ingenitus. Alter externus a solst . sed tamen nati rae ipsorum conueniens,ac familiaris e Nec in arboribus modo, sed de postea cum decerpti condit que aliquando fuerint: Qui perfectionis etsi uuis tum vivtibus coniunctis, tum & ab illis decerptis atque suspensis egregie impartiantur: vinoque ipso e racemis recentem expresso aliqua in parte nec nisi dum temperati sunt sol res radiI, totum siqui dem oppositum contingit, dum inta gniter recti sunt: Propterea de calore ab eis concitato sermonem habebat, ubi dicebat stigidiora vina calore acescere; Ubi vero eadem calore conseruari affirmabat, aperte uti utroque loco constat de calore ignis loquebatur:
A quo permulta, quae nutrimenti causa sumimus uti lci superius tractatum fuit) nobis idonea usqueadeo reddu itur, ut in optimum ac undequaque congruum nutrime .
tum cedant, veluti Panis, Pi lces, & Carnes ipsis: Quam-luis enim aliquot Populi piscibus fumo, vel sole exsiccatis
vescatitur, non undequaque sane optimis naturae legibus iobtemperant: 'Qui sic longe minus cum tunc Diogeones obtemperasset, cum crudum deuorasset Polypum, pr apius nihil factum est,ut interiret: Scytae quoque a nobis Tartari apellati carnium frusta condunt sub Ephippijs, in
quibus inses Sione, atque equitatione calefactas vorant, i ii tamen ipsi optime tenentes, igne coctas longe iucundi res, atque utiliores esse, ubi per ocium licet, ipsas veluti in lib de nos & coquunt,&utunturi NECIobstat dictum Arist ista; 4i,' taliS,&Averrois asserentium , calorem caelestem largiri 2 in , ah quanicunque vitam, Calorem vero illuminantis ignis, libo elub. id est qui apud nos est corrumpere entia: Nam .duae istaeo bi , xv propolitiones limitationem suscipiunt i Primus siquidem
thaphyste calor, quamuis Poliquam decuso demissus est . quia per-I
276쪽
Peruo per materiam desertur, illi & iuncius sit, non t
men pcrpetuo generat, etsi uniuersae generationis sit Auctor, quia non omnis materia praesto elir Inepta enim aliqua eii, aliqua aliena: Et secundus calor, ignis videlicet non confunde omnia,led materiam tantum Odommbustibilem, cui contrariatur, Ea si quidem pabulumetu. qui summa eii caliditas cum sumina liccitate ciantui
cia, iccirco esse nequit dicant quicquid volunt vulga- Nullum quoniam cuipiam contrarium illiuS materia esse potetir At combustibilis materia quoniam humiada ideo, & quia igni contraria, ipsam depascitur, & absumite Aurum tamen dum in ipso exiliit, quodque iam constitit in suprema excoctione, tantum abest. vi conlumat, ut ipsum ad summum perfectionis depurando redigat: cineres pariter , quis vidit illum tam frequenti contactu unquam consumpsisse λ Quinimmo generatricem illi ineste facultatem aperte declarat Historia de Pyraustis in Cyprijs fornacibus a Philosopho recitata velu- in s.libae ei enim nihil prohibet , humidissimo elemento generari hist. animhunii dissimas animantes, cuiusmodi Pisces sunt: ita & ς p xs nihil in siccissimo siccissimas. Qua in re non sit, qui sibi non conliare existimet l/rsceptorem sapientum, ex quo in calce tertii libri de Anima demonstrauit non posse dari Animal ex elemento simplici constitutum : Qui enim apud nos ignis est, haud purus est: Αt utilistinis illius Operationes longe clarius deteguntur, in iss quae ab ipso contactu non immediato afficiuntur, sed corpore aliquo medio, siue id aqua sit, aut olla eam coni incns, scu Aer, seu quodpiam aliud r Aqua siquidem media Epulae ab ipso elixate, & aere medio, quae in verubus asinari queunt allatet Quam non acquirunt cum calore noliris, illa, adopti- , mam nutritionem disposituro proportionem a Nec va- .ler, sibi corrumpuntur, Admitto, sed nobis inchoantur, t sane hoc quoque modo, & a vermiculis corrumpuntur: 'Afficiuntur siquidem, ut in ventriculo conficiantur, ita ut i
277쪽
iueaikil. x 0ζςGλὶς Ro4 Sςdiam ad vini conseruationem acce-Op. kli. dentes, tu calce libri de utilitate respirationis narrat illius Auctor vinum in quadam regione ad ignem in viribus suspensum indurescere in modum salis evaporante aqua , Qua via pene incorruptibile redditur: cauod de musto intelligendum est nam de vino desecato totum opposituri in .lib.de contingere ex Galeni sententia init io presentis capitis os . . li dimu Quanta autem vis ignis iit, pro delenda n centissima vini cruditate, inter reliquas, quae incorrupi vino competere possunt passione, necnon& multoties dia
eip. i. ΠRM Surentinum ante annum serme vigesimum, crudum In lib. de adhuc esse , Aperuit nobis inquiens. Vinum siquis statim Theriaca vi natum elli e racemis premat, cruduin, & immaturum..., i,' ' At igne maturatum,& suauissimum& potui conueanient issimum evadit: Nullo enim cum in composito calor in actu reperiatur, nisi in animalibus, propter eorum. euli' perfectionem uti optime dixit Averro es. ideo alia com- 'P β' posita calore extrinseco indigent, tum ut calefaciant, tum max ime. ut quasi consopitus eorum calor concitetur et Ita. ut sibimet illius ope eam quam parere aptae nata sunt, Perfectionem parianti Adde multis in locis, Vina ipsa ne quaquam construari posse, nisi per breuissimum temporia
interuallunt, ni ab uvis recenter expresia, eousque coqua tur,quousque ad certam iuxta vini naturam diuersam partem mensurae consumantur: Qua & sola arte mustum ipα 'sum , uti unicuique notum est, sapae formam acquirit quoties dulcibus uuis expressum, ad dimidias tertiasue c
Αni. dip. Πς mς'si non cedere, affirmat Galenus, quamuis non ita in s. de eo atque illud, cuiuS utpote natura acrimoniam dulcedini posi.. messi iunctam habet sensum vellicet.& tanquam piaestantissi-
λζ. ' , mum D dic metitum extolliti Quo fit ut scientissimus 1 .meibb. u.M. illuc solum uti sciat, di caetera animalia nesciant.
278쪽
Aqua enim utuntur illorum naturae proportionata. SECvNDA Contradictio ita discutienda videturi dato quod cella vinaria dicatur calidissima, veluti talis simpliacuer uni non potest,sic non nisi per comparationem, nonnaecius huius ad gerniani cum vaporarium, tunc siquidem Trigida potius eliet dicenda, quantumuis non meo Ocriter ex calfacta esset r igitur per comparationem ad Cellas vinarias , quae omnibus propemodum in locis , sunt in Communi usu , quae quidem quo frigidiores sunt, eo praenantiores habentur: Hinc in subterraneis locis unicunque licet , extrui consueuerunt, vestitia nobis dictum fuit an primo capite primi libri, ita ut calidissimae vocatae cellae calor collatus ad calorem bene extructi vaporari sic manici, media in hyeme erit temperatus: Intensus autem vivalue, D ad di spositionem aerib plerumque communium
cellarum: Quo flante nihil absurdi protulerit, qui par
rem eand cna Cellam uno eodem querorpore, dic Isailsiniamese, unaque mediocrem caliditatem contin re cixerit. Pos TREMA E medio tollitur , per dea clarationem traditam in prima, atque secunda hac conciliationet'Nam dum Pro eorum conseruatione temper
tam comprobat caliditatem: De ea intelligere, ouae aprox imo celiqui naris Atrio surnoquer, aeri primo ipsus-met Atra Impartitur, postremo vero, &secundario aeri aptiusmet celler Quem non nisi temperatum esse posse, si ad quc mu is vcre rin. peratum aerem conscratur, tum ex cictione allius, qua mediocrem illum vocat elicitur, hoc est medium tenentem: Tum & ipsa rei natura perbelleoltendit: Nam quin inter extrema medium teneat, vix
neri potest: Cum nec immodicς caliditati adherere queat, odignium mediocrem propinquitatem, interpositosvud Parietes, nec frigiditati, eo loci cum sitam suisse Cellam vinariam exprimat, Vt nonnisi calefactum aliquatenus aerem concipere possit. Dum postea inquit tepidum locum vana acida reddere, haud profecto de tepore illo, qui
279쪽
ab ignis certa eropinquitate concitatus sit, intelligis. qui uini no potius de illo, qui ab aelituo anni tempore, vel talae t fenestrarum situ, quae scilicet ad meridiem sp ctent S. a leptentrione aurisae sint,productus sit, vel forte ab ambabus hisce de cautis producto iunctim.
UTRUM HOMINEs DUM FRIGE FACTUM
ev NDv M autem istius Viri PIacitum quod examinare iam fuimus polliciti, est. An homo dum materia potulenta nive praefrigerata uti incipit per hebdomadam vel circiter ab assumpto cibo, perpetuo isti crucietur: Et illa transacta non amplius: Quod si verum est, qua decausa id contingat, qui que prae se serat: Hoc si exacte verum esset, sequeretur Omones homines indiscriminatim,eadem numero illis superueniente causa, & occasione sitim concitare potente, ut dc in eodem temporis interuallo siti m incurrerent: Et prae terquamquod hoc fieri non poste,non est cui non plane sit Perspicuuna, si omissa temporum anni diuersitate, hum norum corporum attendatur diuersitas, penes uniuersalet temperamentum, penes aetatem. sexum , regionem, & vi In . lib. ctu rationem: Sequela ipsa est contra Galenum, asseren Aphorisin tem eos qui vel frigidiorem, vel humidiorem ventriculum οψ s- habent, sine siti longo tempore perseuerare, etiam si si
curticum medicamentum usumpserint: dato quod illis
280쪽
m assumptio teste Hippocrate in adducto Aphorismo inter causas omnes sitim excitare valentes validissima sit: Suscitatur itaque via hac sitis procul dubio , sed veluti in omnibus non aeque velociter, ita non in omnibus aequalia ter durat, ideo illius cessationis praefinitum tempus in omnibus ad amussim assignari nequit,ob assignandas modo rationes r Agentia squidem , iuxta diuersas Patientium dispositiones suos effectus imprimunt: Qua autem ratione id contingat, inuenire haud sane difficile erit,supa ponentes in primis una cum Phulosopho cui omnes con- r . . . sentiunt sitim tum esse Appetitum frigidi, & humidi, tum de Anim Vna cum Medicis non omnem referendam esse in propri- tex. 3. um ventriculi affectum; licet non nisi ventriculo affecto . Possit consistere: Persaepe enim homines siticulosi fiunt, ani laborante ventriculo, non proprio sed alieno affectu, nemo Pe alteriusiparticulae secum ipsummet ventriculum in consensum trahentis; in quem Primo trahit Iecur uti Gas - ... , lenus edocet, si calida, disicca intemperie fuerit correpu lollinerum, cum concaua autem illius parte magis consentire afa cap. . Drmauit: Et quatenus ad particularem consensum specia in si ςjusLiat, afficitur & ventriculus consensu mesenterij,& ieiuni 'ρ 'Intellini; Immo cum corde quoque saepe in re hac, & cum Pulmonibus calcfactis, atque siccatis Galenomet Auctore: In Nemesitat & ipse denique consentiens cum uniuerso corpore, d/ςi m tiς scunque id a calidiori sicciorique intemperie cor. 'i' si 'ripitur: De quo uniuersali consensu, immo S de particularibus iam explicitis omnibus , ad presens negoc iuni ' lipectantibus, abunde tractauit, de Avicennat Siticu Io- i
si autem haud fieri homines illos; ventriculis eorum pro προπPrio asscctu laborantibus , qui potulentam niue pregeli- 'tis tract.a.dam effectam materiam potant, ex Galeno clare es icitur, ς-P λ10. Primo de facultatibus simplicium medicamentorum is dicente Necesse este, sitim vel ab altera duarum causaruna. '',
vel ab utraque excitari r vel scilicet ab humoris deffectu, 'vcl a caloris excessii: Quomodo enim fieri potest ut ven-