Theologia exantiquata iuxta orthodoxam beatissimi ecclesiae magistri Augustini doctrinam a doctore fundatissimo B. ÿgidio Columna ... expositam. Additis quæstionibus nostro tempore exortis, & recentiorum ordine congruentiùs disposito. Auctore F. Frid

발행: 1687년

분량: 596페이지

출처: archive.org

분류: 철학

211쪽

An Angeli intelligant discurrendo x HI seurrere tripliciter sumi potem I .Prouti J est idem, ac cognoscere unu per aliud

ita, ut unum sit ratio influens, & caulans cognitionem alterius; attamen una,& eadem cogniti ne attingatur utrunque ; & ista acceptio est o nino impropria; confundit enim discursum cum scientia; 8e in hoc sensu nullum est dubium do Angelis,imo nee etiam de Deo,in quibus est ve- proprie scietia; ut diximus D. a; Deus enim Omnia cognoscit per suam essentiam tanquam per causam; & ANeli in causis creatis cognoscunt effectus nece rios; ut inferius dicemus. 2.Sumitur discursus, prout est transitus disparat usde una cognitione ad aliam ita, ut cognitio unius non inducat in cognitionem alterilis , sed mere disparat E se habeat ; & ita quoque discursus sumitur impropriε; ut1 . patebit, unde triali sensu Angelis non est denegandus; cum traseant de cognitione unius Angeli ad cognitione animalis; non enim unico intuitu omnia cognoscunt; cum hoc li Deo competat s cognitio tamen alterius Angeli non inducit cognoscentem in cognitionem animalis. 3. Sumitur propriξ, &formaliter,prout est cognitio unius noti induces in cognitionem alterius ignotia ut cum videmussimum egredientem ex aliqua domo, arguimus

ibi esse ignem; qui erat nobis ignotus; & in hoc sensu procedit difficultas.1 Prima sententia vult Angelis competere discursum serinalem proprie dictum; imo etiam enunciationem, siue compositioilem, & diuisionem; sed diuisa est ;-enim volunt competer

tam circa obiecta naturalia, quam supernatura- . Ita noster Greg. in a. dist. 7. q. . ari 2; Scot. abiLq. Iart. x, Mol.9 Arrub.inclinant. Aly volunt eis competere tant tim circa

obiecta, quae coniecturaliter solum cognoscunt; vi sunt latura contingentia, secreta cordium; flemysteria supernatiiralia. ID Sua; Gram UaA; Oaly . Tandem alν Angelis concedunt enunci tione per accides, quatenus ex sua libertate possunt disci irrere,componere,& diuidere. Ita Mia. O Arriab. 3 Secunda sententia docet Angelis nee diastur sum,nec enunciationem posse competero . Ita Fuis. Doct. Aegid.auovi. φ.q. i5; ct saepe alibunoster Gibb.hie.dio. 23.dub.3; ct 4; D.Tho,Ca- terr Ban; Zum. Rip; spmi Nae; I; Salmi Io. as. o,Gonti ct omnes assere communiter.

4 Vnica concl. Angeli non intelligunt discurrendo,nec enunciando. Prob. t x BeatisfP. lib. 2ale Geniatd I0.e. 8.d ente: Neque enim, Icut nos,ad percipiendam

sapientiam preficiebant Angeli; di libia . e. 3 a. Sec diam potentiam spiritalem mentis Angelica cuncta, qua voluerit , simul notitia Deillima eo rebenisnum. Et paulo post declarans modum cran

scendi nostri intellectus inquit. Mens itaque Bumana prius hac,quafactasuntlersenses corporis experitur eorumque notitiam pro insirmitaris humanae modulo capit; O deinde quaerit eora ea an

Hoc aute est proprie discurrere; sed hoc negat Angelis, quia negat omnia simul cognoscere,quet pro sua libertate volui conleplari; ut dictii est; de vi repetit in fine eiusEe.dices: Se omnia mens uι Angeliea potes,qua singillatim per ordinem

connexarum causarumsermo dstinguit, paret autem , quod discursus importat unam cognitione post aliam; & non cognitionem plurium simul; ergo ex sentetia BeaιssP. Angeli nec discurrui,

nec enunciant.

s Prob. 2. ratione I. pars concl. Discursus essentialiter definitur eognitio Unius ignoti ex antero nolo ; sed Angelis repugnat cognitio ignoti ex altero noto; ergo Angelis repugnat discursus. Prob. mi. Cognoscere aliquod ignotum ex alio

noto est habere speciem illius, quod est notum;& non habere speciem illius,quod est ignotum ieamque acquirere per discursum ; si enim quis videat fimul ignem,& fimium, no dieitur discuserere;at vero si quis videat fumum,non ignem et ex specie,quam habet existentiae fumi in mente, discurrit, quod ibidem sit ignis; de cuius existentia speciem non habet, sed Angeli habent speciε

omnium rerum; neque ullam acquirunt, visu p. dictum est;ergo non discurrunt.

6 Coiis. Tunc aliquid dicitur ignotum aliis cui , quando noti habet speciem illius; persecto enim Philosopho non dicitur ignota aliqua cod. clusio philoi Ophica, quia habet speciem illius; et iansi actualiter non cogitet de illa conclusione; sed Angeli habent species omnium rerum exbstetium; ergo nulla res dicitur propriξ illis igno. ta; at a ui discursus essetialiter procedit ab igo to; ergo discursus Angelis repugnat. 7 Dices. Philosophus proprie dicitur distur. rere,etiansi habeat species earum rerum,de quibus disclirrit ;& illae res sint ei notae, ergo ruit

haec ratio.

Relp; quod licEt Philosophus habeat spe.

cies earu rei u; attamen non habet species cons xioliis earum rerum,& illationis, quia species in

nostro intellectu labiles sut,nec sui stabiles,sicut in Angelis; quapropter dicunt omnes clim adiguitur ad discurtum non requiri quod conclusiost ignota conclusionem etsi clarE cognitam esse tamen ignotam ex vi ill itionis ; sic non nolim cari nisi per discursum. Unde ista obiectio impugnat definitionem discursus, quam hic supponi. mus,& hae supposita arguimus in Angelis nomesse discursum. Praeterea si Philosophus habeat specie in etiam coclusionis,& illationis, dicimus, quod ille discursus est repetitio discursus, quem semel habuit;& tunc non habebat speciem conclusionis, quia illi erat ignota ; & ideo non est nouus distursus,sed repetitio antiqui.Angeli autem nunquam fuerunt sine specie alicuius esse S

212쪽

ctus connexi cum aliqua causa; ideo nunquamseu fuit ignotus; ergo nunquam habuerunt duscursum ; & per consequens nec repetitione

ipsius a 8 Prob. a. In Angelis non est principium si se discurrendi ; ergo Angelus non discurrit; implicat enim, quod detur effectus formalis sine causa is aliusicut nanque valet,quod planta non sentiat , quia in ipsa non est Armaliter principium sentiendi; & qubd canis non intelligat;quia in ipso non est formaliter principiunt intelligendi; ita a pari.Prob.ant. Rationalitas est principium formae discurrendi;sic enim de finitur communiter , nam sicut ratiotinari idem est formaliter, discurrere; ita rationalitas idemsest se aliter, ae esse principium discurrendi; sedia Angelis non est rationalitas ; aliter rationalitas non esset differentia specialis propria ipsius hominis;quia per illa homo no differret abAngelo;& ideo esset quid commune Angelo, ει hominii& sic non esset bona definitio hominis,quet

communiter circunfertur; quia non constaret ex

differentia ultima, per quam differt ab alijs; ergo in Angelis non est sermaliter principium discurrendi, nee di scursus. 9 Cons. ex Funa.Doct.υbis. Disserentia dividens aliquod genus, & constituens aliqua speciem nequit alteri membro diuidenti competere ; quia membra diuidentia debene esse inter se opposita i & opposita nequeunt eidem simul conuenire , sed principium dileurrendi est disserentia diuidεs genus intellectivum; & costituens natura hominis; ergo nequit couenire naturae intellectuali ipsius Aia geli.Ma.patet. Prob. mi. In hoc distinguitur intellactualitas Dei ab intellectualitate Angelorum, & hominis, quod illa unico,& simplicissimo actu est comprehensiva persectissimo modo ἔ intellectualitas autem Angeli est cognoscitiua per simplicem intuitum,sed per multiplicationem actuum appreh&dentium modo istud,modo illud obiectum intellectualitas autem hominis est cognostitiua per

discursum,ut diximus Dei q. 2-t. 7.I. a. n. 22; ergo principium discurrendi est differentia diuidens genus intellectivum,le constituens naturam hominis. et o Prob.3.ex Fund.Doct. Ratio, quare noster intellectus no videat simul essectum, & ca sim, sed ex cognitione effectus discurrat ad c gnitionem causae, non solum est desectu speciei,

sed etiam desectu luminis; atqui in Angelis est

lumen maius, & essicacius,quam in nobis,potes simul manifestare essectum, de causam; ergo i tellectus Angeli utrunque simul cognoscit; &ideo non discurrit ab emistu ad causam, vel Eeontra.Prob.ma.Quotiescunquealiquod lumen

aliqua duo simul mani sestat; de species recepta in potentia illa simul repraesentat;tune illa potε-tia potest illa duo simul apprehendere; nec indi- set illa cognoscere successio discurredo ab inoMV.Frideris.Nic. Gauardi Gm.3.

ad aliud; ut patet de oculo; qui si praesentia sint duo obiecta, & Iux externa illa simul repraesei tet, illa simul apprehendit; & ideo a sortiori dicendum est de intellectu; qui potentior est, u pose spiritualis,quam oculus;ergo ratio, quar noster intellectus non videat simul effectum, &eausam, est non solum defectu speciei, sed etiam desectu luminis . Prob. mi. Natura Angelica est superior, & perscidior natura humana; ergo habet persectiorem intellectum ἱ qui, utpote pr prietas, debet commensurari cum sua essenti ;sed persectior intellectus habet eficacius,de maius lumen et nam lumen est serma intellectus, persectio sumitur a forma; cuius est perficero subiectum; & ideo maior perfectio potentiae sumitura perseetiori Hrma,ergo in Angelis est efficacius,& maius lumen. II Prob. q. Euertendo fundamentum Aduersariorum In tanim Angelus potest discurrere ἔ in quantum non cognoscit omnia simul, sed

ab uno ad aliud potest trasire; sed haee ratio nurula est; quia discursus proprie dictus non est quicunque transitus de una ad aliam cognitionem scum enim noster intellectus transit de una simplici apprehensione ad aliam simpIicem apprehensionem disparatam nullam habentem connexionem eum priori apprehensione;vt cum cognoscit Solem ι & postea multo interiecto tem pore cognoscit leonem, non discurrit; quia discursus est illatio unius ex alio, cum quo connectitur ita, ut cognitio unius causetur a cognitione alterius; sed est propriε aggregatio plurium

operationum simplicium; ergo Angelus non discurrit. I a Prob.a. pars conel. In tantum noster intellectus componit,&diuidit; in quantum cognoscit abstractiuε praedicatum separatim a subiecto;si enim non cognosceret,ut distincta, non componeret; nam compositio es υmo distin tim;

sed intellectus Angeli non cognoscit praedicata abstractiuὸ , cognoscit enim quiditatiue simplici intuitu subiectum,& praedicatu; ergo intellectus Angeli non cognoscit coponendo, & diuidedo. r 3 Confex Fund.Doct.Eadem species Angeli repraesentat subiectum, & praedicatum; &idem lumen manifestat utrunque; quia species,& lumen Angeli inseruiunt cognitioni quiditativae;quae terminatur ad omnia illa , quae sunt

Armaliter in re; ergo cadem cognitione cogno stitur utrunque; cognitio enim commensuratur

eum specie, & Iumine ι & ideo Angelus non coisgnoscit enunciando ; nam intellectus noster in tantiam enunciat; in quantum cognito subiecto ob debilitatem luminis non cognoscit statim praedicata,quae insunt tali subiecto;& species, cutit abstractiva, illa non repraesentat . sed lumenis Angelicum manifestat simul subicistum, & praedicata, quae sunt in tali subiecto; & species simul illa repraesentat; ergo Angelus non cognoscit componendo, dc sic prob. omnibus aliis rationi,

213쪽

bus , quibus probata est prima pars.r Obilc. t .m Greg.Si Angelus non distu reret,sequeretur , quod Diabolus haberet simul actu infinitas cognitiones specillae diuersas ; vel unam cognitionem aequivalentein infinitis e gnitionibus;sed eos.est falsum .ergo & ant. P . seq.Figurae angulares sunt multiplicabiles in infinitum; quia figura triangularis potest fieri quadrangularis &c.Praeterea s upposito,qiiod motus Solis sit aeternus, essent iii tutae infinitae eclipses; ergo Diabolus haberet simul actu infinitas cognitiones specificEdistinctas; vel unam aequiualentem infinitis cognitionibus. Cons. Quotiescunque Diabolus cognoscit aliquam propositione immediatam; vel cognoscit omnes propositiones mediatas,quae ab illa , possunt deduci,vel non Si primum ergo cogno-icit infinitas veritates, quae ab illa possunt deduci.ut dietiam est de eclipsibus,& figuris. Si secundum; ergo per illam propositionem imm diatam potest e nostere aliquas mediata quae

ei erant ignotae;sed hoc est distarrere; ergo Angelus potest discurrere. Resp.neg.seq. Ad prob. dicitur; qiuod illas

figuras; & eclipses cognosceret successu ,quando exit erent,non simul, quando non existunt; quia cognitio Angeli,cuin sit quiditativa, termi natur ad existentiam rei . Cum ergo nunquam detur actu a parte rei infinitumideo non cognoscit infinita; nec habet infinitas cognitiones; aut unam cognitionem aequivalentem infinitis. Ad cons. dicitur, quod actu non cognoscit omnes veritates mediatas , quae possunt deduci ab aliqua immediata; non enim semper cogno

stit acl. omnia,quae potest cognoscere, & quorum habet species sed modo im,modo illa,pro ut refluit super speciem istorum,aut illoru. Nec per hoc sequitur,quod illa de quibus actu nos cogitat, sint illi ignota; quia habet Ipeciem illorum; vijup. dictum est. Ad improb. dist. t. pars con L Per illam propositionem immediatam potest illas cognoscere simplici apprehensione per reflexionem ad speciem illarum,quam apud se , eonc;& in hoo sensu neg.mi. subsumptήhoc enim non est discurrere, ut dictum est; per acquisitionem speciei repraesentativae illarum veritatum mediatarum productae in intellectu a cognitione veritatis immediatae, neg; hoc autem est proprie

discurrere.

1s obije.1.Mol. anuis Angelus non cognoscat necessario per discursum; attamen pro suo arbitrio potest ὀiscurrere cognoscendo uno actu principia di altero actu conclusionem;sicutili est scientia Chrilli Domini infusa non sit ex sua natura discursua fi attamen anima Christi Domini potest uti hac scientia ad discurrendum;ergo Angelus potest iascurrere. Resp.neg. ant; licet enim Angelus sit liber

ad cognoscenda obiecta, quae vult; attamen nouest liber ad non habendum modum naturale

co gnolae a,qui consequitur eius naturam; illlae aut cognitMnes,quibus cmoscit principia ,& conclusiones, sunt simplices apprehensiones disparatae; & ideo non componunt discursum

Ad prop.inscrt. Vel dicitur, quod Christus D

minus discurrit solum per scientiam acquisitato, non per infusam; vel admissb hoc, neg. paritas; quia illa scientia est in anima Christi Domini, quae essentialiter est rationalis, & ideo discursiaua; scientia vero Angeli est in natura Angeliea , cui repugnat rationalitas . Sed quid dicendum

sit de hoe,remittitur ad suam sedem. 16 Ilist.Angelus nedum cognoscit illax v ritates, ut disparatas, sed etiam ut connexas; di

prout una insertur ex alia ; ergo nedum cognoscit illas per simplicem apprehensionem, sed etiaper discursiim.

Resp.dist. a. pari.ant. Cognoscit illas ver tales,ut connexas, & ut illatas obiective, concisermaliter inferendo unam ex alia , neg. Sicut

enim dicimus, quod Fides, quae non est sormatiter discursi , potest habere pro obiecto discum sum ; multi enim discursus possunt esse ex int

gro reuelati;ut diximus to. r. in Proem . & tamen

per hoc non sequitur Fidem esse discursiuam formaliter; & sicuti dicitur m Summulis, quod per simplicem apprehensionem possunt apprehendi etiam composita; quia potest proponi alia

cui integra enunciatio, aut syllogismus; non tamen ille dicitur fecisse talem enunciationem,

aut syllogismum; ita a pari.

7 ijc.3. Angelus ex cognitione intui Gua sui pmcedit ad cognitionem abstractiva Desergo discurriti no enim potest dici, quod sit una limpi cx cognitio, qua intuit ita cognoscit se imsiim, & abstractive Deum; quia implicat, quod eadem cognitio sit simul abstractiva,& intuit tua.

Resp.distant.Ita,ut sit una tantum simplex cognitio relata ad diuersum obieetiam, conc ita, ut sit duplex,neg; eadem enim cognitione, qua cognoscit effectum , cognoscit causim . Ad -- prolia nega quod implicet eandem cognitionem esse simul abstractivam,& intuitium; visio enim

beata est direω intuitiua respectu essentiae, &indiredis abstractiva respectu possibilium; sic cognitio Angeli respectu indiuiduorum existentiuest qui ditatiua , respectu vero indiuiduoru pos.

sibilium est abstraetiua; non miniis autem vid tur repugnare eandem cognitionem esse simul qui dilatiliam,& abstractivam; quam esse intuitiis uam,& abstractivam. 18 obije.4.In Angelis una volitio causatur ex alia; ut electio mediorum causatur ex intentione finis; ergo ide dicendum est de cognitione. Resp.neg.consi& insparitas est;quia volu

tas sequitur naturam rerum, cum trahatur a minbuti. unde sicuti bonitas medii causatur a bonitate finis;ita electio,quae est circa media, causatur ab intentione , quae est circa fiuem. At vero itis cognoscendo res sequuntur naturam intellectusti de Orale

214쪽

ideo sicuti intellectus Angeli est simplexi ira

res simplici intellectione cognoscuntur .is Obijc s .Potest Angelus ex motu corporis euidenter noto inserre probabiliter cogitationem cordis, quae est causa illius motus cilia implicat, quod sit eadem cognitio,qua cognoscitur motus corporis ἱ & qua cognoscitur cogitatio

cordis ; quia implicat , quod eadem cognitio sit

certa, & incerta; euidens, & ineuidens; vera, &falsia '. ergo. per unam cognitionem procedentem ex altera,& sic per discursiam. Cons. Angelus ex connexione causaruma creataru arguit sutura, ergo ex cognitione unius discurrit ad cognitionem alterius .

Resp.eodem modo distant. Per simplicem

cognitionem,conc; perplures cognitiones,qu Tum vi a generet in intellectu speciem alterius ,

neg.Et sic neg.mi. Ad prob. infert. dist. Eadem cognitio respectu plurium obiectorum, quorum

vnum sit certum,euidens, & verum; alterum incertum,ineuidens,& filsum,neg; respectu eiusde obiecti,conc; non enim minus opponuntur praesens, & non praesens; existens, & non exi stens ιPenes quae desumitur cognitio quiditatiua, δρabstractiva ; & tamen eadem cognitio respectu plurium obiectorum potest esse direct quidit tiua,& indirecte abstractiva;clara, & obscura; &ideo etiam euidens, & ineuidens &c. Ad conspariter dicitur,quod coniectantur fistura per eundem actu,quo videntur praesentia,

eo modo,quo infart.8.ao Obijc.6.Si Angeli sermaliter nodiscurrerent, non esset in eis se aliter scientia propria sumpta; scientia enim est cognitio essectus per causam; & ideo requirit discursum sermaliter,sed cons. est filsum;ergo,& ant. Resp. neg. seq. nam scientia est formaliter in Deo; in quo tamen no est discursus etiam virtualiter.Ad prob.insert.dicitur,quod scientia ostcognitio essectus per causam, vel simplex; & sienon est discursus,sed intuitus; vel composita ; de sic est discursus, ut in homine; unde discursus ad

scientiam se habet omnino per accidens. II Obijc.7.coni. a.part. concl. Angelus diuersis speciebus cognoscit hominem,& leonem; ergo & diuersis cognitionibus; & ideo non una cognitione negat hominem esse leonem; de per consequens vere diuidit . .

infimum Angelum cognoscere res per speciem generis infiini,vtyisp.dictum est. Neg.igitur ant. Verum,quia potest argui Angelum cognoscere diuersis speciebus cognostere hominem,de lapidem,& sic diuidere;neg.tunc.consquanuis enim sint diuersae species;attamen concurrunt per mo dum unius;& ideo una tantum est cognitio.

a a obijc.8.In intellectu Angeli est veritas,& falsitas; quapropter Diabolus dicitur Patremendack; sed veritas, & ialsitas proprie non re

peritur nisi in compositione, ερ diuisione; ergo Angeli coinponunt,& diuidunt.Praeterea Angeli

cognoscunt dona supernaturalia inesse Petrov.g sed hoc nequit esse eadem cognitione;aliter. id actus esset naturalis,& supernaturalis;ergo componunt per diuerses actus.

Respalist.mi. Veritas,de sit sitas proprie noest nisi in compositione, & diuisione iacta con,

paratione inter operationes nostri intellectus, conc;absolui neg. Viduo. i. de Verit. Dei art. .

Ad aliud dicitur , quod homo pervulouem ad

gratiam eleuatur ad Ordinem sirpernaturalem ἔideo ille actus , quo cognostit homine Deo gratum,est supernaturalis.

A R T. VII.

An Angelas plura simul cognoscaι r Ognos ere plura tripliciter potest in-

a telligi. I. Ita, ut reduplicatio cadat sollim supra pluralitatem obiectorum non conquenientium in aliqua ratione communi, per qu

cognoscantur, tunc enim non cognoscerentur

per modum pluriu,led pcr moda unius. 1. Ita,ut illa reduplicatio cadat iasi solum supra pluralita tem obiectorum , sed etiam supra pluralitatenia cognitionum . &tunc sensus est; an intellectus

Angeli possit simul informari duplici actu cognitionis , quibus cognoscat duplex obiectum per duplicem rationem formalem obiectivam.3. ita, ut cadat nedum supra pluralitatem obiectorum,& eognitionum, sed etiam supra pluralitatona specieium,scu principij quo cognoiccndi, uel sei sus sit; an Angelus per duplicem speciem, prout diueriam, non prout compositam per modum

unius, possit intelligere plura obiecta primo diuersa.

a Eodem modo potest intelligi inteIlectio

plurium per modum unius; tunc enim ex Parte

obiecti intelliguntur plura per modum unius, quando illa plura cognostuntur per aliquam rationem communem, cum qua illa plura connectuntur;vt v. g;cum Angelus per speciem anim lis, quae est communis omnibus indiuiduis sensi. tiuis, cognosicit indiuidua, quae sunt plura intella. Et tunc sic cognoscuntur plura per modum unius ex parte cognitionis , & ex parte speciei; quando una, & cadem cognitio terminatur ad plura, & eadem species repraesentat plura, licet non eodem modo,quia terminatur, de repraesentat unum principaliter, Se directe; aliud minus principaliter, & indirecte,seu ex consequenti,ut cognitio,& species repraesentans primo, & principaliter naturam humanam si sit cognitio, de species quiditatiua,ut in Angelo tcrminatur,dcrepraesentat ex consequenti, & indirecte etiam a indiuidua naturae humanae,quae sunt realiter foris maliter in natura humana.

3 Tandem intelligere plura per modum plurium adhuc dupliciter accipi potest. I .Eodem modo ita,ut intelligantur plura naturaliter, vel per

215쪽

1 8 Quaest. I U. De con Ang

per se ipsa immediat vel per species illorum, aequh principaliter,& direm, & persecth. a. Diueris modo ita, ut intelligatur unum supematuraliter, & per gratiam ; aliud naturaliter, di per naturam;vel unum per se ipsem; ut Angelus intelligit suam substantiam per se ipsam , & aliud per speciem;ri intelligit ilia a se;vel unum pri

cipaliter,it direm;& aliud ex consequeti, & i directε ut elim intelligit essectum per causam; &roprietates per essentiam; ac Psecata per su-iectum; tunc enim causam,essentiam,& subiecta intelligit principaliter, & dirin ratione sui; eD us vero. proprietates, & praedicata intelligit ex consequenti,&indireM, quia intelligit ea ratione causie,essentiat,de sublini; vel unum peris cth;& aliud imperfectE ; quia naturalis cognitio

unius retrahitur,lc remittitur a cognitione alterius; dum enim Angelus cognoscit sollim suam, substantiam,magis perscine illam cognoscit, quaquado cognoscit simul se ipsu ,3: alia a se;na pluribus interius minor es ad si Masen nunde si Angelus cognoscat plura aequε persecte; hoe noerit naturaliter,sed supernaturaliter, & per gratiam. Hos omnes sensus tradit Fuis. Doct. de . CN.AV. q.7; quos p. Prima sententia vult Angelum polle intelligere plura, ut plura per modum plurium. Ita

posse truelligere plura,vt plura, & em modo

per modum unius;sed tantum diuersis modo. Ita Fu-.Do Lubifer in a semissis. 3φ.1. q. 2 rt. D, noster Gibb;de tota nostra Sebola. Ita etia D. o.

eumfab, quibus adhaerent Salami Philipp. . SS. πιλο αν. Unica eones. Potest Angelus per diuersu modum cognoscere plura simul, ut plura, seu admodum plurium; & potest plura simul intel-

Iigere per modum unius, seu non t plura,diuerso tamen modo; nequit tamen plura, ut plura,s mul intelligere eodem modo. Haec conci . habet

tres parteS.

Prob. I. pars ex Beatiss. P. lib. Ae senisa

sit.c.29;vbi postquam enumerauit tres cogniti

nes,quas habet Angeli, selliset diurnam,vesperis 'tinam, & matutinam, ait: Simul hoc totum possint, αι Me totum Arant, pUsum tamen, ct faciunt. Simul ergo habent, diem,ct vesperam, mane. Ex quo arguitur. Anseli sancti simul habent cognitionem beatam, & cognitionem naturalemyui, & aliorum a se; ergo per diuersum modum cognoscendi simul intelligunt plura, ut plura, seu ad modum plurium. Prob. ant. Si Angeli sancti non haberent simul cognitionem beatam, & cognitionem sui, ae aliorum a se, sequeretur, quod vel aliquando cessarent a erenitione Marain secessarent esse beati,quod nullus admittit,& tune esset, quando cognoscerent naturaliter se ipsos, aut alia a se; quiacum naturali cognitione sui,

aut aliorum a se non posset stare simul emat

quiditativa Dei;& sc quando cognosceret ali. λ se, cessaret nedum a cognitione Dei. sed etiam a cognitione sui; quod pariter est falsum; quia cognitio sui est naturalis, & necessaria in Angelis;ctim enim Angeli sint naturaliter actu intellia getes; quia in hoe distinguuntur ab homine,qui est in potentia solu intellectivus; ideo debἴt esse semper in aliqua actuali eognitione obiecti a seipso nsiquam separabilis; quod obiectum nequit

ri,nisi sua essentia.Vel sequeretur,quod dum intelligilt Deum, nuquam posset natursiter intelligere se ipsos, & alia a se ; quod pariter est

contra communem sensum Theologorum; ergo

Angeli simul habent cognitionem beatam , c gnitionem sui,& aliorum a se. Prob.cons. Angelistini cognoscunt Deum per essentiam Diuitia;

se ipsos per essentiam suam; & alia a se per ipscies; ut supra diximus; sed isti sunt diuersi modi

cognoscendi; quia important diuersum medium cognoscendi; ergo per diuersum modum cognoscendi simul intelligui plura, ut plura,seu ad modum plurium;quia intelligere plura, ut plura,est intelligere plura per plures, te diuersas rationes formales obiectivas cognoscendi. 6 Dices. Duo accidεtia eiusdem speciei nequeunt esse in eodem subiecto ; sed duae intellectiones sunt duo accidetia eiusdem speciei, quia pertinent ad eandem potentiam intellectivam. ς ergo nequeunt simul esse in eodem intellectu;&ideo Angelus nequit per plures intellectiones intellisere plura. Res p. Fund. Doctis cog. g.vbis quM quintiescunque aliqua duo ita se habent,ut unum se materiale,& imperfectum, aliud vero formale,&perfectum; tunc illa duo immediatis uniuntur imter se,t aquam persectivum, seu formale, & perfectibile, seu materiale , & fiunt unum per compositionem , seu per distinctionem; & tune illud unum recipitur in eodem subiecto; vi v. g. quia

qualitas comparatur ad quantitatem, tanquam

perfectiva illius;& quantitas, ut perfectibilis per qualitatem a ideo qualitas recipitur in quantit te, & fit unum per compositionem cum illa, &sic illud recipitur in eodem subiecto. Quod si

dicatur exemplum non esse ad rem, quia quantitas, & qualitas sunt diuersae speciei; dicimus , quod hoc exemplum allatum est a Fuia. Doct. solum ad declarandum, quomodo ex accidente perfectibili,& perfectivo fiat unum,quod recipiatur in eode subiecto; ceterum dicere possumus,

quω sicut intellectus, qui est potentia perfectiabilis;& intellectio, quae est actus perfectiu disievnum per compositionem, quod recipitur in natura rationali,& tamen intellectus, & intellectio spectant ad eandem speciem;ita duo aecidentia, quorum unum est perfectibile per alterum, fiunt unumquod recipitur in eodem subiecto . Igillaretra dicitur duo accidentia eiusdem speciei non posse recipi in eodem subiecto, intelligendum , est de accidinoua, quorum unum no perficitur

216쪽

Per alterum ι vel intelligendum est de subiecto

proximomon remoto.Intellectiones autem Angeli ita se habent , ut una sit perfectio alterius ;nani intellectio naturalis perticitur per intellectionem beatam,quae est gratia, cum gratia perficiat naturam; & intelleAio sui ipsius perficitur per intellectionem aliorum a se; tum quia sp

Cies, per quam cognoscuntur alia a se, est

lior essentia; per quam cognoscit Angelus se ipsum; nam species est forma accidentalis peribe iens essentiam Angeli , & essentia est potentia materialis receptiua ipsius speciei;ergo haec cognitio aliorum a se est sermalior eognitione sui ipsius. Tum quia per cognitionem aliorum a s cognoscitur negative essentia ipsius Angeli idest cognoscitur id,quod non est, seu id, qtiod negat;& pcr cognitionem sui cognoscitur tantiim aD firmative id,quod est; sed magis perfectε cognoscitur res,quando cognoscitur affrmative,& negati ue , quam cum cognoscitur sollim assirmatiaue; Ergo cognitio aliorum 1 se magis perficit cognitionem sui ipsius. Et ex hoc patet non st- qui ex hac doctrina, quod Angelus magis perfecto cognoscat alia a se,qtiam se ipsum;quia licet accidens sit perfectior substantia, non tamen sequitur,quhd substantia sit miniis persecta, qua accidens, sed sollim,quod substantia sine accide-ti sit impersectior seipsa habente accidens. Sic intellectio sui est persectior intellemone alioru, quia est per substantiam ; attamen est imperse- Aior, si sumatur sine cognitione aliorum , quam

si sumatur cum cognitione aliorum. In serma igitur dist.ma. Duo accidentia quorum unum non est perfectibile per alterum,coc; quorum unum est persectibile per alterum, neg.Vci dist. eadem ma . Nequeunt esse in eodesubiecto ploximo, & immediato, conc; remoto,& mediato, nes. Ad mi .dicitur; qu5d sicut actus intellectionis, S potentia intellectiva sunt eiu Ddein speciei,& tamen quia potentia intellectiva est in anima, tanquam in subiecto proximo;& intellectio est in potentia liue liectiva, tanquam in subiecto proximo, ideo possunt esse in eodem homine;ita intellectio sui, quia est in intellectu Angeli, tanquam in subiecto proximo; & liuellectio naturalis aliorum a se est in intellectionesti,tanquam in subiecto proximo; & intellectio beata in liuellectione alioru a se; ideo sunt in di-uaeris subiecto proximo, a quo recipiunt diuersitatem numericam , de possunt este in eodem

Angelo. 8 Ex hoe magis roboratur eadem I. pars conclinam in tantum duae intellectiones nequeunt esse simul, quibus cognoscantur plura, Vt plura n quantum plura accidentia eiusdem speciei nequeunt esse in eodem subiecto ; sed ista tres cognitiones Angelicae non sunt in eodem subiecto proximo immediato; ergo possunt esse

simul.

9 Praeterea quotiescuque unum est perfecti-

bisse per altersi,tunc potest esse simul cum illo, ut patet de substantia,&accidente; Se uniuei siliter de potentia, & actu; sed istae tres cognitiones ita se habent, ut una sint persectibilis per alteram; ergo possunt esse simul.

Ius possit cognoscere plura, ut plura,per modum unius diuerso modo x Reatis P. ubis. c. 32; ubi ait: Sed fecundum potentiam iritalem mms Au- , gelicae euncta,quae votueri simul notitia facillima

comprehendentem nec ideo tamensiae ordine, quoer apparet connexio praecedentium , consessu nIiuque causarum. Cognosccre autem cum ordini

est cognoscere per modum unius i quia ordo est

ad unum. Nec valet, quod dicit Bealis P.

loqui de ordine cognitionum,nen pe uiat utinae,& vespertins. Non valet in qua in , ibi ia utq; manifestissime loquitur de ordine cognoscendorum ἔsubdit enim: Neque enim cogniti seri potes', nisi

cognoscenda praecedant. Prob. ratione.inae cognoscuntur per unam rationem formalem obiectivam pluribus communem ,& per unicam cognitionem, ac per uni- eam speciem, cognoscuntur per modum unius; sed Angelus cognoscit plura per unicam rationem ibi malem obiectivam pluribus commune;& per unicam cognitionem,ac speciem ergo cognoscit plura per modum unius. Ma.patet ex di- istis; tunc enim plura uniuntur in illa ratione c5muni, per quam cognoscuntur, ac si essent unum inter se;& ideo dicuntur cognosci per modiim unius; sicuti enim unum cognoscibile non habet nisi unicam rationem sermalem Obicet tuam Iit i illa plura non habent nisi unicam rationem for. malem obiectitiam, per quam cognoscuntur; &sie in cognosci dicuntur habete modum unius. Prob. mi. Angelus per speciem generis cognoscit indiuidua. v.g. per speciem animalis cog roscit homilies,& bruta; qilia cognoscit animal itatem qui ditatiuE; & ideo cognoscit omnes differentias,& indiuidua , quae actu coniunguntur cuanimalitate;& per Unicam cognitionem; quia ratio sermalis obiectiva, a qua specificatur, & distinguitur ipsa cognitio, est vita; cuin sit ipsa animalitas, quae siccundum se est una tantum ratio;& ideo cognoscit per unicam rationem sermalem obiectivam ,ergo Angulus cognoscit plura

per unicam speciem , cognitionem, & rationem se alem Osiectivam. I I ConfAngelus per eandem speciem, &cognitionem, qua cognoscit essentiam alicuius rei, cognoscit omnes proprietates illius; & per eandem speciem,& cognitionem,qua cognoicit eausam, cognoscit omnes cfictus determinatos illius; & sic cognoscendo natura cognoscit omnia indiuidua, quae sunt naturaliter in illa; nam

tam species, quam cognitio Angeli est quid itatiua; & ideo debet attingere omne illud, quod

est realiter in obiecto cognito ; ut diximus arnq; ergo cognoscit plura per modum unius. Via.

217쪽

mbi parra. . alias rationes allatas , quae hoc pariter probant.11 Qiiod autem haee cognoscat diuerso modo, prob; nam lichi quando Angelus cognoscedo natura cognoscit indiuidua, si indiuidua eo- par εtur inter se,cognoscantur eo de modo; quia

cognoscuntur per eandom rationem naturae,quq

aequaliter se habet ad omnia sua indiuidua; ait,

men si comparetur natura cum indiuiduis, non

cognoscit naturam, S indiuidua eodem modo inam cognoscit natura primario, & directh ; quia ipsa est ratio,per quam cognokitur ipsa, & alia , quae coniunguntur cum ipsa; indiuidua vero cognoscit ex consequenti,& indirecte; quia cognoscuntur non per seipsa, sed quatenus coniungu-tur cum ratione uniuersali; & sic dicendum de , essentia, de proprietatibusiac de causa,& effectibus, tum quia quando cognoscit plura, non e gnoscit adeo perfecte, ac quando cognoscit unutant tim; quia intellectus magis distrahitur iuxta illudi Auribus intentus minor es ad singulasensuri, ut patet de oculo, qui,cum multitudine hominum videt, non adeo distin is percipit singu-Ios, sicuti clim videt unum tantum in particul xi; ergo Angelus cognoscit plura per modunia unius diuerso modo.

I 3 Inst. Superius dictum est existentiam, &indiuidua pertinere ad obiectum primarium i tellectus Angelici ; in hoc enim distinguitur ab

intellectu humano;ergo Angelus nequit cognoscere indiuidua secundario, ex consequenti, &indirecte. Resp.dist.ant. Existentia, & indiuidua spectant ad obiectum primarium adaequatum intellectus Angeli, conc; inadaequatum, & partiale , neg; sicuti enim quan uis accidens spectet ado iectum primarium metaphysicae; quia ratio entisset maliter reperitur in substantia,& accidente- ἔ& ideo tam substantia, quam accidens habent in se ipsis rationem krmalem primariam specificatiuam metaphysicae,quae est ratio entis;attamensi accidens consideretur, ut obiectum partiale,&ut comparatur ad substantiam, tunc substantia dicitur obiectum primarium; Zt accidens ex consequenti; quia ratio entis prilis conuenit substa-lixin per lubstantiam accidenti; hoc tamen noobstante tam substantia, quam accidens spectant ad obiectum primarium adaequatum, non ad se eundarium, quia secundarium nullo modo in- eludit in se ipso sermaliter rationem serinalemo specificatiuam; ut patet de tenebris, quae sunt obiectum secundarium potentiae visivae,quia in se ipsis non habent lucem, vel colorem , qui est ratio specificans potεtiam visivam: nam si illa haberet, spectaret ad obiectum primariu , ad quod spectat omne lucidum,& coloratum. Neque i plicatiquod idem secundum diuersam rationem habeat esse primarium, dc secundarium; nam si homo genitus consideretur, ut genitus , dicitur secundus post generantem ἱ si autem consider

tur,ut rationalis,dicitur primario talis , quia rationalitas est ratio essentialis, quae non nisi primario conuenit rei. Ita a pari. Uid. ro. I. de inga Prob.3. pars conclaex eodem Fuis. Don.

Si Angelus posset plura, ut plura, & eodem modo intelligere, ac intelligit unum, ut unum; vel esset per diuersas cognitiones,vel per eandem ΘSi primum; ergo non esset eodem modo λ quia non esset per eandem intensionem cognitionis anam secundum cursum naturalem, quem videmus , una cognitio diminuit, & distrahit aliam cognitionem; nedum quia pluribus intemus Anianor es a Angula a si sed etia quia virtus uniatafortior; & sic unum intelligeret perfecte, Ieprincipaliter,& aliud impei secte, ac minus principaliter.Qus d si hoc fiat diuinitus,tam non erit eodem modo, quia una erit per gratiam, alia per naturam. Tum quia duplex cognitio secundum cundem modum esset eiusdem speciei, &sic non posset esse in eodem subiecto, visu. dictum est; quia una non esset Drmalitas, & pere elio alterius: de ideo ex illis non posset fieri reu,& recipi in una, & eadem potentia . Tum quia una non esset alteri subordinata , aliter se habe.rent per modum unius, & respicerent idem o lectum;vt patet de actione Dei,& creaturae; ergo Angelus nequit per plures cognitiones simul cognoscere plura,& plura eodem modo . Si secundum; ergo illa plura essent tant implura materialiter, non sermaliter ἱ quia forma.

liter conuenirent in una ratione communi spe

cificativa illius cognitionis; implicat enim, quod plura specificativa non subordinata seruialiter diuersa, prout diuersa, specificent eandem actio. nem,vel effectum, in tantium nanque animalitas,& rationalitas possunt specificare eundem hominem ; in quantum rarionalitas subordinatur animalitati, tanquam disserentia illius contractiva; at vero rationalitas,& Iairabilitas, quia non subordinantur, sed sunt omnino disparata, & diuersa inter se, nequeunt idem subiectu sp cificare; ergo una,& eadem cognitio nequit formaliter attingere plura,vt plura; quia illa plura , non essent subordinata. Quod si eis concedatur subordinatio; lain non erunt plura per modum plurium, sed per modum unius; quia si essent m- hordinata,vnum esset superius, & ideo communius;& aliud in serius,& ideo specialius; ερ ideo per superius, & communius cognosceretur inistius, de sic per eandem rationem; sicut diximus , quod per speciem animalis cognoscuntur omnia indiuidua sensitiva;8e per speciem coloris, et ιμ, videntur omnes colores particulares.

a s Tum quia illa cognitio extenderetur ad plura; sed extensio est causa diminutionis, & r missionis naturaliter loquendo ; ergo non esset

eodem modo.

16 Tum quia lichi per eundem motum possimus tendere ad attingendas duas lineas, prout unitas in puncto triareulii attamen non

218쪽

. potamias tendere ad attinundam utranquo 'prout separatam ; sed cognitio est tendentia ad obiectum; ergolichi per eandem cognitionem possinius tendere ad attingenda plura obiecta,

prout unita in aliqua ratione communi,velut litii uni ho plura connectente , attamen non possumus tendere ad attingenda plura obiecta, prout

diuisa. de ideo possunt simul cognosti per modii 'mius, non per modum plurium.17 Nostis Gob; Gonet O as Re res pro- bant Angelum non posse simul plura cognose te per plures cognitiones ; quia quaelibet cognitio est adaequata intellectui,& est ultima actuali- eas illius,de ideo intellectus nequit simul recipere pIures cognitiones,quia nequit habere plures adaequationes, secus per unam illarum non esset adaequatus; de sic non esset ultimo actuatus per 'nam, quia adhuc esset actuabilis per alteram. I 8 Sed haec ratio non videtur probare, falsum enim est, quod quaelibet intellectio sit a quata intellectui , aliter intellectus no posset ha--te,nisi illam intellectionem, elim nulla pote tia possit elicere aliquid aliud ultra sua acto ada

quais. Tu quia virtus intellectus extenditur ad omne cognoscitate ι ergo sola omnis intellectio, qua cognoscitur omne cognoscibile, potest ada quave virtute intellectus ῆ de ideo intellectio alicuius obiecti particularis Gest Usquata intellectui qui est potetia uniuersalis;patet enim, quod

particulare non adaequatur uniuersati.Aliud vero mobat Angelum non posse simul cognoscere se, & Hia a se . Praeterea falsum est eandem rem

non posse habere plures terminationes, seu e trema secundum diuersas rationes . ut patet dolinea, quae ultimo terminatur versus orientem, de versus occidentem . Igitur haec ratio dimi tenda est.

res homines,vidistinctos inter se,de ut plures;& ic auris audit plures nos,ut non ordinatos inister se; demum tactus percipit pIures qualitates, ut diuersas, vss.fiigus, duritiem,de mollitiem;eriam a sertiori intellectus Angeli sclui est possilia nobilior,potest plura,ve plura, cognoscere. Resp. g. ri oculus enim videt plures h mines distinctos inter se, quatenus uniuntur in ratione communi colorati, seu lucidi; M auris peccilla distinctos sonos, quatenus conueniunt in xatione specifica senori;de tactus percipit illas qualitates,quatenus conueniunt in ratione selidi

tangibilis, sic Angelus cognoscit plura indiuidua

distina, quatenus conueniunt in ratione communi ipsius naturae; dc ideo quatenus habent o dinem ad unam rationem cognoscendi.

xo Obij c. 2.Angelus simul intelligit se ipssi,

Ee alia a se;n Deum,de alias creaturas;ergo simul

intelligitplura, ut plura. Praeterea intelligit hominem non esse leonem; sed hominem intelligit per speciem hominis;de leonem per speciem te nis; ergo simul habet duas cognitiones secunda

eundent modum intelligendi scilicet per speciε.

Resp.dimant.Per eandem rationem intelli gendi,neg; per diuersam, cone. Ad a. dicitur per unam speciem animalis cognoscere simul hominem,& leonem;de ideo eognoscere per modum unius.Et si instetur, quod per unam speciem U.g. animalis cognoscit animal non esse plantania; planta autem non cognoscitur per speciem aurumalis; de ideo planta, de animal non cognoscuntur per modum unius. Cotta est; nam ad cognoscendum anitas non esse plantam negative sufficit, quod cognoscatur in confuso secundum rationem genetica per illam enim animal distinguitur a plata; cognitio autem confusa omnium, quae repraesentantur per species existentes in Angelis,habetur per cognitionem essentit ipsius Angeli ἀ Angelus enim quiditatiue cognoscens suam essentiam videt omnes species existentes

in illa; de per illas videt in connis, idest secum

dum rationem generitam, omnia,quae repraesel

tantur in illis; visu. dictum est. Vel eum Fundis Doctalist.ma. Intelligit homitu:m,St leonem per modum unius, eonc; illos enim intelligit, prout uniuntur in propositione, εe ideo per modumsvniust quia Angelus intelligendo subiectum alia cuius propositionis intelligit etiam praedicatum. Ad mi. dicitur, quod illae duae species uniuntur, de repraesentant propositione per modum unius. a I Obij c.3. Angelus est medius inter Deu, δι hominem; sed Deus intelligit omnia simul per modum unius; de homo intelligit unum tantum;

ergo Angelus intelligit plura per modum plurium. a. Ita se habet unum intelligens ad plura

intelligibilia; sicut unum ilitelligibile ad plura . intelligentia; sed unum intelligibile intelligi potest a pluribus intelligentibus, ut plura intelliingentia sunt; ergo unum intelligens potest intelligere plura,vt plura. 3. In tantum noster intelle-Aus non intelligit simul, de semper omnia, quae potest intelligere: in quantum non est semper

coniunctus cum omni phantasmate repraesentante obiecta; sed Angelus est semper coniunctus cum suis id is repraesentantibus omnia intelligi biliarergo illi semper,de simul intelligit. Respuid i .exFunae DoLMis Cog. Ang. ad 6. neg. 2.partem mi; homo enim potest intellige plura per modum unius; disserentia autem inter intellectum Angelicum,de humanum est, quia ille cognoscit quiditatiuε perfecth, iste vero abstracties praeci sitia imperstM.Ad Ialeg.ma;nam unum intelligibile potest intelligi a pluribus intellectibus,quia cu intelligitur, non acquirit aliquid intrinsect incompossibile; acquirit enim

solam denominationem extrinsecam; at vero intellectus intelligendo plura, ut plura, reciperet intrinsech allata incontiententia. Ad 3. dicitur ad ma; quω etiansi noster intellectus esset actueoniunclus cum omni phantasmate; attamen nointelligeret plura, ut plura, propter rationes aulatas, & sic de latellectu Angeli. Vel dicitur ad

219쪽

mi. eum Fuis. Doct. ad 9; quod licti species sine

semper in mente Angeli; attamen non coniunguntur cum intellectu ad causandum actum in.

tellectionis ; nisi ex libera intentione Angeli seo conuertentis super talem speciem;vesuperius diactum est.2a Obije. . Potest Angelus operari in s

ribus locis,ut plura sunt; v.g.circa hominem, &lapidem,quorum non est una species , sed non operatur nisi per intellectum; ergo potest plura, ut plura,simul intelligere. a. Potest corpus per quantitatem dimensiuam tangere plura, ut plura;ergo multo magis Angelus per quantitate virtutis intelligere plura, ut plura. Re*.Fu-.Doctiaia Io. neg. ma, nam illata

loca ita debent se habere, ut dicant ordinem ad unum locum; & ideo illa non respicit , ut pluras hinc nequit operari in pluribus locis discontinuis , quia unitatem non habent. Ita dicitur dointellectione.Et sie ad amam quantitas molis a tingit plura, quatenus sunt unus Iocus admiamtus corporis. Uel dicitur ad utrunq; simul.quod Angelus potest operari circa plura loca , & cor pus tangere plures quantitates sub una ratione formali specificatiua operationis, de contactus , de sic conceditur de intellectione.

a 3 Obijc. s. Angelus de facto habet plures

species repraesentantes plura Obiecti, ut plura ;ergo non repugnat ipsum habere plures intellectiones actuales, quibus intelligat plura, ut pi ramam tam specie quam intellectiones sunt a ridentia inλrmantia ipsum intellectum. Resp. dist. ant. Habet plures species actu causantes plures actus intelleisionis , neg, no

causantes, cone. Species uisur potest duplicitercoliderari. a ;scilicet in esse phyMo, prout est a eidem reale inhaerens intellectui; de in esse intelligibili ; prout est serma aetuans intellectum ; si consideretur primo modo,differt specifice a quacunque alia specie repraesentate aliam naturam ι& ideo potest duplex species in esse physico simul inhaerere intellectui, quia duplex accidens specie distinctum potest esse in eodem subiecto.

At vero si consideretur secundo modo,quatenus est eiusdε rationis eum alia specie,importat enim eundem modum intelligendi, ut supra dictum

est, ideo in esse intelligibili non dissert laeeifice

ab alia specie,& per consequens nequit limul cualia specie actuare intellectum, de causare intellectionem, quia duo eiusdem rationis nequeunt

simul esse in eode subiecto. Neq; implicat,quod aliqua disserant in esse physico, non autε in esse intelligibili; na esse intellisibile cu sit irascεdes,& seques ad ens,m sic; este aute physicu sit insertus,possut duo in esse physico differre specie, noautem in esse intelligibili; sicut quia rationalitas,& latrabilitas sunt disserentiae inferiores specifi-

cc conuenientes in ratione animalis, quaest superionideo homo, & eanis possunt differre specifice per rationem rationalitatis , & latrabilit

iis, non autem per rationem animalitatis . Ita a pari Sie soluitur haec difficultas ommissa responsione cionet, ct Gibb; quae nihil concludit, ut Miactum est fu a obiis. 6. Maior est conuenientia inter

unam creaturam& aliam creaturam, quam inter Deum, de creaturam; sed Angelus potest simul intelligere Deum, de creaturam, ut plura; Cmo poterit etia simul cognoscere plures creaturas, ut plures. Resp.dist.ma.Maior est conuenientia ici r tione periectibilis, de perfectivi, negi 4n ratione ordinis, conc. Conuenientia autem plurium ilia unum debet esse conuenientia in ratione pers

ctibilis,& persectivi, visu. dictum est.

l 9 necessarium aliud contingens. Item

laturum contingens aliud esse continges ab e trinseco; cuius causadices sit necessaria ab Hia rumen potest impediri, de aliud contingens ab imtrinseco,quod est idem, e laturum liberum. Vt igitur certa ab incertis separemus. a Certum est. t. Angelii mnon cognoscereo eerto setura necessaria absolute, de si Iiciteri sed tantum ex suppositione, quod voluntas Des secundum curium rerum,quem videmus,ad illa concurrat. Ratio primi est; quia motus Solis ea necessarius i de tamen Sol tempore Iosue stetit; quam stationem non potuit Angelus naturaliter

cognos aere, quia iuit supra ordinem naturar-Iαν

motus Solis neces, o est ab oriente ad cum sum; & tamen tepore Eeritiae retrogradus Rit;& eclipsis Solis fit soliun ex eomui Ione cum Luna;& tamen tempore passionis Christi Domi. ni Qit sine tali coiuctione;ut testatus est D. m. D.ad Poticavum.ta quibus sic arguitur.Si An. gelus cognosceret certo, & infulibiliter absol te, de simpliciter euentus laturos necessarios, ita

eos cognosceret, ut aliter euenire non possent ιde ideo naturaliter cognosceret Omues causas,

quae illos possent impedire de quod nulla causa

illos esset impeditura; haec enim om nia requir tur ad certam, de infit libilem laturorum cognitionem, sed latura nequeunt hoc modo natur liter cognosci , nam Angelus nequit naturaliter penetrare omnia decreta volutatis Diuinae agotis supra ordinem nature,quia naturaliter nequit cognoscere nisi ea, quae eueniunt iuxta ordinem naturae;ergo An gelus nequit naturaliter cognoscere certo, de inlallibiliter iutura necessaria esisisIute,& simplieiter.Ratio secundi est;nam fui ra necessaria habent esse determinatum in sua causa, quae a nulla alia causa secunda est impedibilis; ut ortus Solis, eclipsis deci ergo supposito concursu causis primae certo, de infallibiliter c gnoscuntur ab Angelo.

3 Certum est a. Angelum ex reuelatione

220쪽

Diuina posse futura contingentia praenoscere; quia si hoc potuerunt homines dono Prophetiginsigniti; multo magis hoc posset Angelus, qui

est multo maioris virtutis cognoscitiuae , quam homo. Hinc narrat Beatiss. P. tib. de Diuinat. Damon. ζ. I. quendam Doemonem praedixisse euersionem templi Serapis Alexandriae; quam euersionem potuit ille Doemon colligere, vel ex Diuinis Scripturis, vel ex aliqua reuelatione speciali. Dubium ergo est de cognitione naturali. Certum est 3. Angelum posse naturaliter coniectari eκ signis , vel ex effectibus, quos ipse decreuit efficere, aliqua sutura, sed mero probabiliter,& coniecturaliter; nam, ut docet Beatiss. P. ubis. c. 3 ; Angelus superat hominem intellectus

acumine, ac celeritate, quia sensuum tarditate, ac corporis grauitate non praepeditur; habet lo-gc maiores, ac plures experientias , cognoscit complexiones, affectiones, & insilinationes animorum ; & ideo ex istis potest probabiliter diui-

pari futura contingentia libera. Sermo igitur est de cognitione naturali,certa, de infallibili.s Prima sententia vult Angelum naturaliter cognoscere infallibiliter futura ab luta, seu necessaria,quae no sunt impedibilia a causis crea

Micum , Albenis; ct as. Sed de hac sententia dictum est,quomodo veritatem potest habere λε Secunda sententia vult Angelum cognoscere futura contingentia procedentia ex causis hiaturalibus omnino tamen independentia a libero arbitrio. Ita Suasib. 2 de Ang.e. 9; s. disp. ao7.c. Me as .

7 Tertia sententia docet, quod sollim ex suppositione, quod voluntas Diuina concurrat ad productionem futuri absoluti necessarij pr cedentis a causa inimped ibili a creata, Angelus

potest certo illud cognoscere ; non tamen abs lutei nec potest cognoscere futura contingcntia ab extrinseco, & multo minus futura libera. Ita Fund. Doct.de CN.AU. q. Io; era fori. I. q. Ioῶ

Gibb.hie dii'. 2 a.dub.s . Addutur serie omnes Th mistae; inter quos Gonet de Ang.diser .art. . 8 Vnica concl. Angelus absoluth, & simpliciter loquendo nullum potest naturaliter certo,& infallibiliter cognoscere futurum necessariu , seu contingens extrinsece,vel intrinsece; supposito tamen concursu Dei ordinario potest cognoscere futura necessaria; non autem conting tia siue ab extrinseco omnino independentia a causa libera; siue ab intrinseco, seu libera. Prob. I .ex Malisi P. Aug. et bis c. I; ubi ait: Aliquando hominum dispositiones nonfolum

voce prolatas, verumetiam cogitatione conceptas , cumsigna quaedam ex animo exprimuntur in compore, tota facilitate perdiscunt; atque hinc etiam multa futura praenunciant.Et paulo post. Hacia que huiusmodifacultate multasutura praenuntianicum tamen ab eis longe sit altitudo illius prophe-Mag. Frideris. Nic. Gauardi Tom. 3.

tiae, quam Deus per sanctos Angelos suos, Pr phetas operatumi nam si quid de illa Dei dispositisne praenunciant,audiunt,ut praenuncient,ue chnt

ea praedicunt, qua inde audiunt tonsaliunt, neque falluntur; veracissima enim sunt Angelica, atque prophetica oracula. Ex quo sic arguitur. Futura seu necessaria, seu contingentia non habent in- fallibilitatem,& certitudinem simpliciter, secundum quam nequeant aliter esse per qua iacunque potentiam, nisi a voluntate Diuina, quae sola est

immutabilis,& in impedibilis simpliciteri sed Angelus nequit naturaliter cognoscere cerib,& in- fallibiliter decreta voluntatis Diuinae in ipsa v Iuntate Divina; quia haec cognoscuntur ibitimis per visionem beatam;ut diximus D. r. ae Inui . q. .art. , ergo Angelus absolute, & simpliciter nullum potest cognoscere certo, & infallibiliter futurum, seu necessarium, seu contingens. Prob. ma. Quaelibet creatura secundum se essentialiter

est mutabilis, & ideo est obieetiam fallibile; neque unquam induit in fallibilitatem, & immutabilitatem, nisi quatenus coniungitur cum voluntate Diuina, quae est essentialiter infallibilis, &immutabilis; ergo futura non habent infallibili

tatem a causa creata, sed a sola voluntate Diui. na.Tum quia quaelibet causa creata, licet sit ne-eessiria respectii sui csse. stus; attamen respectu Dei est contingens quoad existentiarn , quia ita est, ut potuerit non esse; aliter si non posset nonis esse, non posset annihilari,& ideo nec creari; quia anni hi latio respondet creationi Sc potentia, quae nequit an nihilare,nequit creare; sed causa, quae contingenter existit, nequit esse medium cognoscendi immutabiliter ectetum esse futtirum; nam existentia causae est conditio sine qua non necessario exigita ad cognoscendam futuritionem cDDeius pro illa disserentia temporis,pro qua effectus debet esse; si enim haec causa non existat, tunc cististiis nequit esse; ctim essedius nonnisi a

causa existente possit produci; & ideo pro illa

differentia temporis non est futurus 3 ergo futurum nequit cognosci ab Angelo infallibiliter

simpliciter in causa creata etiam necessaria ; &ideo solum in voluntate Diuina. Mi .patet ex dictis ; quantiis enim decreta voluntatis Diuinae possint colligi ex creaturis, postquam sunt productae; ex eo nanque, qtiod videamus Mundum esse a Deo productum , arguimus apostcriori, quod voluntas Diuina decreuerit illum creare ;quia nihil est actu,nisi quod voluntas Dei decreuit existere; & ideo effectus Dei ad extra dicitur voluntas signi, quia est signnm voluntatis Dei; eum sit essectus illius, & effectus ducat in cogni -

tionem suae causae; attamen antequam creatura producatur a Deo, non possumus naturaliter c

gnoscere, an sit producenda, nisi in ipsa voluntate Diuina cognoscendo actum, quo decreuit ilia Ium producere; qui actus nequit cognosci nisi per visionem beatam , vel reuelationem, vepatet. Prob.

SEARCH

MENU NAVIGATION