장음표시 사용
281쪽
meruerunt gloria,Pit actus charitatis , seu dilectionis Dei per omnia spreto amore sui,& aliarum creaturarum, quarum cunitionem habebant , actus namque nequit esse meritorius, nisi
sermatus charitate Dei ; sed per actum amoris Dei adhaeserunt Deo,tanquam summo bono in commutabili; sicut Angeli mali per actum amoris creaturarum adhaeserunt creaturisudeo 'na , di eadem fuit operatio, qua Angeli sancti meruerunt,adhaeserunt Deo, & per talem adhaesionem gloriam consecuti si int . Hoc validε probabitur in cones; sufficit enim pro nuc cxplicatum esse; quomodo sit accipienda nostra sententiata . Quantum autem ille actus amoris Dei durauerit per correspondentiam ad tempus nostrum sub ratione meriti ante consecutionem praemi; ἔhoc est,quod noser Argent.reputat inter Dei secreta, quae per latam Dei reuelationem possit-mus dignoscere. Itaque. Io Vnica conet. Angeli sancti meruerunt suam beatitudinem in eodem instanti Angelico, in quo illam consecuti si int .
prob. I. pars, quae communiter traditur a
edi Gratae. I o. asserente : Si per liberum arbitrium in veritate setissent, donee is summa beatis dinis plenitudinem, tanquam praemium ipsius m
mansionis acciperent.Et ins loquens de Adams .
Acciperet illam merito huiusmodι permansionis beatitudinis plenitudinem, qua ct sanm Angeli
fecto eius culpa est;euius merita uisse perm nere voluisset Acut fererunt A geli sanm; Et ilia fine c. a Draudia reri O homini di fleui facta es Angelis sanctis merces meriti.Idein docet de civ. Dei pluribus in loris. Et habetur etiam in Epis. inertiali nUri S. Iasν Papa ubi dicitur: Ang los,qui beati sunt, meruisse ad eam felicisate u-blimari. I x Et ratio est'uia homines resistendo i rationibus, & perseuerando in gratia in ultimo
distanti viae merentur beatitudinem;ergo & A geli sancti resistendo tentationi gloriam merue runt . Tum quia Angeli mali consentiendo te rationi gloriam demeruerunt; eiso Angeli sancti resistendo illam meruerunt.Τum quia ad me ritum requiritur gratia, tanquam principium; delibertas vis, tanquam conditio; sed Angeli famiati habuerunt gratiam Dei,& fuerunt in via; ergo habuerunt meritum,quo suam beatitudinem meruerunt. Tum quia Angeli habuerunt gloria per modum coronae triumphantibus propositae ;quapropter Angelorum societas militia appellatur; S per modum mercedis laborantibus d
I a Prob.2.pars concl. I. Illa sunt in uno, &eodem instanti Angelieo,quae sunt per unam, de eandem operatione Angelicam; sed meritum, &praemium Angelorum lupi unt per unam,& eam
dem operat Ionem Angelieam; ergo suerunt ita
dem operatio Angelica indivisibilis est; elim sit tota simul;& ideo constituit unum, & idem instans Angelicum.Prob.mi.eae BeatissP.de cor.=Grat.c. Io.docente: Erat tamen adhue, quod eo si
adderetur beatitudini,siper liberum arbitrium in veritate serissent; donee sam summa beatitudia fnis plenitudinem, tanquam praemium ipsius pe mansionis acciperent; iris in magna per Spiritum
Sanctum data abundantia charitatis Dei eadere ulterius omnino non possent. Et I 2.de civ. e.9.Pr fecto, O bonam voluntatem, qua meliores essent, nisioperante adiutorio Creatoris, habere nonpossent.Eι cum id egit eorum voluntax bona,vt no s
me est, conuerterentur, eique adbarentes magis effemisiusque participationesapienter, beateque viarent . Et paulo io. Charitas Dei dissus D in eis
per Spiritum Sanctum,qui datus es eis; nee tantu hominum sed primitus, praecipiaque Angelorum
bonum es, quod scriptum est e Mihi autem a Grere Deo bonum e .Hoc bonum, quibus commune
estibabent,o eum illo, eui a strenni ct interse ρ- eietatem sanctam,ct sunt una ciuitas Dei ademque viuumsacrificium eius,visumque te Ium
eius.Ex quibus sic. Angeli sancti meruerunt per charitatem Spiritus Sancti diffusam in cordibus
eorum, qua fuerunt amplius adiuti, roborati,&inflammati contra tentationem; charitas enim
est principium omnium bonoru; vi docet Apost. r. Cor. II; OI3; Oex illo Beatissi. de viri Osit.e. μ; de Grai.Christi c. I 8; O I9;sed per eadem charitatem adhaeserunt Deo summo bono incommutabili;in qua adhaesione consistit beatutudo; ergo meritum, & praemium Angelorum filii per unam,& eadem operationem Angelica.1 3 D lib. I Ae Gen id sit. eq.; postquam do-euit creaturam Angelieam factam iuisse inseris
mem,quia fluitabat inter bonum,& malum;& t nebrae erant super ipsam, antequam conuertere tur in Deum , ait: Formatur autem eonversa ad
ineommutabile lumen Sapientiae Verbum Dei , a quo enim existit, ut sit, utque vivat ad illum comtiertitur,visapienter eatque vivaI. Idem docet I 3.Confest e. a ct 3. Ex quo sic. Actias meritorius Angelorum fuit actus charitatis infusae, quo si conuerterunt in Deum in instanti tentationis ;sed actus , quo se conuerterunt in Deum in instanti tentationis,est,quo adepti sunt vitam M tam; ergo per eundem actum Angeli meruerui, & adepti sunt beatitudinem. I Cons. r. Ita loquendum est de merito Angelorum in via, &de consecutione beatitudinis in patria ; sicut loquimur de merito hominum iustorum in via, ac de consecutione beatitudinis in patria; nam tam homines, quam Angeli sunt ercaturae intellectuales ordinatae per media supernaturalia ad finem supernaturalem; di ideo sicut homo nequit per vires naturales
282쪽
mereri,& aequirere sitam beatitudinem; ita Angelus; meritum enim, & beatitudo est supra naturam utriusque naturae Angelicae, & humanae; sed homo iustus meretur peractum char itatis , di consequitur Deum in ratione summi boni per eundem actum charitatis; ergo M Angelus . Ma. patet. Prob. mi. Adtus charitatis Dei, quomeremur in via,non destruitur in patria; sed per illum eundem adhaeremus Deo , tanquam summo bono; in qua adhaesione consistit sermaliter nostra beatituamui suo loco dicemus; qubd auteiste actus non destruatur,sed maneat in patri , fitentur Aduersνν; est enim documetum Apost. R L8.asserentis: Quis ergo nos separabit . eharitate chri o uiatio, an angusta, an fames
macertus sum enim,quia negari mors eque vita neque alia creatura poteris nos separare actamtate Dei, qua es in chriso Iesu Domino no-fro. Et D cor. x3. charitas nunquam excidit,
sise prophetia euacuabuntur, siue lingua e a bunt siuescientia deserueturide ratio etiam id su detriuia actus charitatis non habet oppositione cum statu patriae; sicut actus Fidei,qui habet pro obiecto Dea non visum; & actus spei Deum non possessum; status autem patriae importat Deum elase visum,& actu possenum; & ideo nequit cuillo eomponi actus Fidei , & spei , at vero actus charitatis habet pro obiecto Deum,ut summum bonum; qui est etiam obiectum amoris patriae;
ergo homo iustus per eundem actum charitatis meretur in via, de consequitur beatitudinem inta patria. Atqui una, & eadem operatio Angeloruest unicum,& idem instas Angelicum; ergo An geli in uno ic eode instanti meruerunt, & adepti sunt suam beatitudinem.
adepti fuissent suam beatitudinem in instanti temporis Angelici; vel dicendu esset,qubd actus
dilectionis Dei, quo meruerunt in via interruptus fuisse ι vel quod alio actu amoris dilexissent Deum in via,& alio in patria; sed neutrum dici
potest;ergo meruerunt,& adepti sunt suam be titudinem in instanti temporis Angelici. M a. patet; nulla enim alia videtur via ad constituedum tempus Angelicum, quod essentialiter componitur ex pluribus operationibus Angeli diuitis ,& interruptis ἱ una enim operatio cotinua ipsius Angeli, quantuncumque duret per ordinem ad tempus nostrum, non constituit, nisi unicum instans temporis Angelici; ut dictum est. Prob. I. Pars mi.Interruptio actus amoris Dei nequit e
se nisi ex peccato,vel ex Occasione ad peccandil; Angeli enim mali,quia distraxerunt se ab amore Dei ad amandos se ipsos, posuerunt se in occasione peccati, & ideo peccauerunt; sed Angeli sancti nec habuerunt peccatum; neque se ipsos in occasonem peccati iniecerunt; scd sicuti semper fixi manserunt in contemplatione Dei; &in despectione sui; & ideo in stamina humilit, te; ita & in jius amore; ergo actus dilectionis Mag.Friderie. Nic.Gaaarai Tom. 3 .
Dei,quo meruerunt in via, non fit it interruptiis Prob. 2. pars. Si alio actu amoris diligerent Deuin patria, actus viae non maneret; quia esset ociosus; non enim esset in sui exercitiore ii quia ideo non esset,quia haberet incompossibilitatem cum statu patriae; ut habet actus Fidei, & spei; hoc autem est falsum,ut supra dictum est; ergo quoque falsiun est Angelos alio actu amoris dilexi sita Deum in via;& alio in patria. Qi md si est identa
actus amoris;ergo unicum in statis est, in quo meruerunt , & adepti sunt suam beatitudinem ι loquendo tamen de instanti Angelico, visu. dictum est; ad quod semper est aduertenduin .
mentum Aduersariorum. Si Angeli in eodemula stanti temporis Angelici non meruissent, &adepti fuissent beatitudinem, maxime, quia st tus viae, in quo solum est meritum,nequit simul esse cum termino, seu cum patria, in qua sollim est praemium; sed haec ratio non concludit; ergo nihil euincit. Ma.est ratio Aduersariorum. Prob.
. anuis via praecedat terminum prioritat naturae; non tamen semper illum praecedit pri ritate temporis nam gene Ito ex Phil. 2. P0s. t. e. r .est via in naturam; & sic illuminatio est via in illuminatum esse; Ac tamen generatio no prae cedit prioritate temporis gencratum esse. nec ibluminatio illuminatum esse; tunc igitur via praecedit terminum temporc,quando importat mo
tum successivum; de cuius ratione est prioritas ,& posterioritas temporis ; ερ ideo via importat prioritatem temporis .ltim per accidens , scilicet ratione motus successivi; at vero secundi se importat solium prioritatem naturae; ergo me ritum , quod essentialiter importat csse in viaia , essentialiter, &secundtim se non importat nisi prioritatem naturae; sed prius,& posterius natura sunt simu I in eodem instanti durationis; ut patet de Sole, & illuminatione; prioritas enim naturae
importat solum depcndentiam in esse posterioris a priori, quae dependentia potest esse in eodem instanti temporis; ergo meritum, quini est in via, potest esse in eodem in stati temporis Angeli ei cuin ipso praemio, quod est intermino, seu in patria. II Cons. De eod. Ita se habet meritum ad praemium ; sicut actio ad passionem; sicut enim meritum est causa praemii, ita actio est causa passionis; quatenus effectus dicitur, qui ad aliud consequitur; lic enim passio est effectus actionis, quia ad illam consequitur ι ledactio, & passio
quanuis non sitit simul natura; attamen sunt simul temporc; ergo a pari. 8 Vrgetur amplius. Ideo Angeli per ALuersarios non potia erunt simul mereri, & conseia qui suam beatitudinem in eodem instanti Angelico,quia meritum essentialiter debet antecede. re praemium; sed haec antecedontia optime saluatur per solam prioritatem naturae absque prioritate durationis; in tantum enim meritum debet Li ante
283쪽
rite cedere praenali:m; in quantum est causa illius ; anteccdentia autem cauis ad effectum sal natur per solam prioi itatem natiuae ; Sol enii est causa illuminationis; et iansi Sol sit prior illuminatione tantum prioritaten ad irae, non tem
poris; ergo lim ratio nihil concludit. rq Prob. 3. Quae non sunt simul in aliqii mensura inferiori diuisibili in plures partes succe suas, quarum una est post aliam, possunt effostinui in mensura superiori non habente partes succeis uas; ut patet de iis, quae sunt successive in
tempore nostro, & sunt simul in teternitate ; sed meritum,& praemium, quae mensurantur tempore nostro, no sunt simul in tempore nostro, quod
est mensura inferior diuisibilis in plures pari',
A ia, plura instantia, in quorum uno est merit si,& in alio est praemium; ergo meritum,& praemiuAngelorum, quae mensti rantur instanti Angelico,quod est mensura superior, possimi esse simul,
quatenus mcnsurantur ab una operatione Anis
pclica , quae cst indivisibilis secundum se; qui
test praestare ea omnia, quae praestant plura infe-tiora,ctim illis aegiri ualeat; sed meritum, & prae-inium post uiu csse in pluribus instantibus temporis nostri, quod est mensura inferior; ergo possunt iste in eodem instanti temporis Angelici, quod est mensura lii perior. a I Explic. magis. Potest homo in hac vitia mereri,& consequi praemium v. g. dimidio uniusta orae; in hoc enim tempore totum fieri potest . ut patet; ergo a sortiori Angelus, qui est maiorisericacitatis clam sit magis actualis, & spiritualis, poterit mereri,& consequi praemium suci merito debitum in instanti Angelico, quod potest aequi- ualere nedum ad durationem semihorae temporis nostri: sed etiam ad longiorem mensuram .di a Tandem quia beatitudo fuit in via coniseesse Christo Domino , Beatissimae Virgini Mariae,& alijs Sanctis; ut diximus to . t .de Ioi n. Des
. . art. I in quo coniicitur beati indinem no pugnare simpliciter cum statu viae;& ex alia pariste non colligitur eae Scripturis Deum ita deereia
uisis, ut Angeli sancti non meruerint, & simul adepti sint suam beatitudinem; cima hoc potius eoi ljgatur de aliquibus sanctis ; ex quo posset a sortiori deduci conuenire Angelis propter persectiorem statum, in quo sunt, quam sit status
hominis; qui, utpote mortalis , & mensuratus a tempore,exigit ea,quae homini conueniunt, fieri in diuersis temporibus, vel instantibus; status vero Angelorum, utpote immortalis, &mcnsuratus ab aevo,& instantibus,exigit ea, quae Angelis competunt mensurari aevo, vel instantibus .as obite. t. Dur. Actus, qui includunt op positum, nequeunt esse simul in eodem instanti;kd meritum,& praemium includunt oppositum ;
quia meritum dicit viam , & tendentiam ad ted
minum; praemium vero dicat patriam, & terminum; ergo nequeunt esse simul in eodem insta ti , & ideo Angeli sanisti non meruerunt, & ac quisierunt simul suam beatitudinem. Resp. Fund. Do I. I. neg. supp. mi; supponitent in , quod praemium nostrum sit ipsa visio beata, aut amor beatificus; hoc autem filiam est; quia nostruin praemium est ipse Deus, ut summabonsi; quapropter Gen. Is . ait Abrahae: Ergo me
ter tua magna nimis. a. Dist. mi. Meritum,& praemium includunt oppositum secundum se, nog;
terminus possunt esse simul in eodem instanti
secundum se; quan uis nequeant esse simul, cti iis dicunt motum successivum . Vel neg. nia actus
enim oppositi nequeunt este simul in codem inis stanti,s sint oppositi oppositione motus propriε dicti ; si autem sint oppositi solum oppotiti Ou dependcntiae, possunt esse simul siintillate durotionis, non tamen simultate naturae. Ita se h. bene metatum,& praemium. Vel dist.ma. In codcin ininsanti temporis nostri, quod non aequiu ilet pluribus, transeati tempotis Angelici, quod aequiualet pluribus ipsi antibus,& durationibus t cmp ris nostii neg. 2 obiic. 2. Aureol.Impossibile est,qu od idehabeat ratione finis, & med ij, quod est ad finem; sed aetus beatificus habet ratione finis; N actus incritorius est medium ad finem; ergo i inpossibile est,quod idem actus sit simul metuum,& praemium. a. Implicat in eodem esse simul 1etum desiderii,&actum ultimare complacentiae circa ideobiectum; quia desiderium est circa rem ab senis tena, & complacentia est circa rem praesententi; sed actus meritorius est actus desideris, & actus beatificus est a stus summae complacentiae ; ergo Angeli non habuerunt simul meritu, ic praemiu. Resp.ad I .ncg. I. p. mi; finis enim est Deus, unde actus beatificus dicitur solum finis quo id est id, quo ultimate consequimur Deum, qui est finis qui. Ues neg.m: .absolute; eadem enim res est actio,& pallio; de tamen passo se habet,ut finis actionis,quia illam terminat; unde secti dum diuersam rationem idem potest esse finis, & medium. Ad a.dis .ma. Implicat esse simul simultate naturae , conc; simultate durationis, neg. Sicut enim via dicit distantiam a termino, & terminus dicit praesentia: dc tamen haec di in possunt simul esse in eo de in stati durationis, no tamen in eodε priori naturae; ita licet meritum dicat absentiam,& praemium praesentiam obiecti; attamen possent esse simul simultate durationis, non naturae . Vel implicat est e simul in codem instanti temporis nostri, transeat; temporis Angelici,neg. 2 s Obijc. 3.Amor beatificus est necessarius,& amor meritot ius est liber ; libertas enim cs
conditio ad incritii in requisita; scd implicat cui dem acti im esse simul necessarium, & liberumta Iergo implicat, quod in Angelis filexit simul ii
284쪽
eodem instanti actus meritorius, & beatificus; &ideo simul meritu ni,& praemium. Resp.eOdein modo dis .ini. Implicat eunde actum esse simul simultate naturae necessarium, leliberum,coc; actus ciaim,quo Sol illuminat Munis Hum,prout est a Sole,est necessarius; & prout est a Deo est liber; simultate durationis,neg; vel suta dis Simultate durationis aequi ualentis ad plures duiationes, ut est instans Angelicum, neg; no aequivalentis,ut est duratio temporis nostri,co .a6 Obijc. .Angeli in eodem instati, in quom ruerunt beatitudinem,non habuerunt amore
beatificum; quia ad amorem beatificum praesupponitur visio beatifica, de ad visionem beatifidam requiritur lumen gloriae ; ad mericum autem requiritur lumen F;dei, quod nequit stare cum i mine gloriae, quia obscuritas illius pugnat cui claritate istius ; ergo non habuerant tu eode. instanti meritum, uec praemium. Resp.neg.ant.Ad prob.inscrt.dicitur, quod pro eo posteriori naturae, q uo habuerunt amo-rom beatificum, habuerunt etiam vilionem beatificam. Ad illud autem, quod subditur ; scilicet ad meritum requiri lumen Fidei,dist. Requiritur lumen Fidei tanquam terminus , a quo recedi , Conc; sicut enim ad generationem requiritur pi i-tiatimquae etsi recedat ad ipsa generatio ae; atta- meii est initium sulficiens ad illam principianda ;ita Iumen Fidei licet recedat adueniente lumine gloriae; attamen est sussiciens ad initiandum meritum. Idem dicitur de Sole, qui pro priori tiaturae ad illluminationem supponitur non illuminas; M illa non illuminatio est sussiciens ad initianda illuminatione Requiritur lumen Fidei, tanquam
Principium remanens intrinsece in ipso merito, neg; quanuis enim succedat in nobis . attamen hoc est per accidens non per se; visu. dictli est.27 Obiic. 3.Quanuis creatura rationalis extra statum viae posse mereri aliquod praeinlu ria accidentale, v.g.gaudium, quod habent Angeli de poenitentia illorum, qui per eorum ostici saluantur,iuxta quod dicitur Luc. II .Gaudium a si AueIis Dei super uno mccatore paenitentiam gente; ut fatetur Fuis. Do9. hic g. Secuda etiam; scut animae defunctorum in Purgatorio possunt mereri remissionem peccatorum venialium, at men non possunt mereri praemium essential: o,
quod est visio Dei; ergo implicat, quod in eodeinstanti Angeli meruerint, do adepti sint suauia beatitudinem. Resp. neg. cons nam illud instans non Die instans status termini simpliciter,sed simul status viae,de termini, viso. dictum est; & idco poturrunt mereri,& simul consequi suam beatitudine . 28 obije. 6. Non implicat, quod meritu. 3st posterius praemio ; potest enim Rex dona alicui aliquam Civitatem, quam ille postea potest mereri inseruiendo ipsit Regi , ergo Angeli Potuerunt meteri suam beatitudinem gratis a Deo illis donatam exercendo milii steria, quibus Mag.Frideris.Nic. sardi I om. I.
destinantur. a. Ss. PP. habuerunt gratiam, quae fuit praemium meritorum Christi Domini; ergo meritum potest esse post praemium. Resp. noster A Wgenti, quod vel Rex donauit Ciuitatem libeth absque ulla conditione; de tunc ille,cui donata est, non potest illam mereri, quia per liberam donationem transiit ad esse suam, de nullus potest mereri id,quod suum est; vel ill im donauit sub conditione, ut ipsi inseruiat; & timc exemplum non est ad rem; quia Angeli sincti sue liberi posse res beatitudinis abjque ulla conditione aggravante; ista enim conditio tollere vel minueret eorum beatitudinem . Resp. a. eum Fund. Doct. neg. consi Angeli
enim in patria no i sunt in statu meriti ; in quo tamen ea ille, cui Rex Ciuitatem doliauit, ideo non est parit is. Ad a.dicitur merita Christi D mini est. infiniti valoris; & ideo extendi ad omnia tempora .
19 Quaeres i. quid dicendum sit de eonfirmatione A igelorum in gratia δResp; quod confirmatio absolutε Ioquendo potest esse iii via per gratiam Spiritus S. ita fimmantem voluntatem iii bono, ut non possit illud deserere; & ita confirmati sunt Apostoli in dies Pentecostes per Spiritum S de C elo missu in , &potcst esse in patria, ubi beati ita firmantur tria
Deo, ut non valeant peccando se auertere. Utro
qtie modo dicendum est Angelos fuisse conficismatos in gratia i i eodem inst intimam pro priori n. urae receperunt gratiam, & charitatein diDsusam n eis per Spiritum S;qui datus est eis; quo
vicerunt teritationem,de tunc erat gratia viet; pro posteriori autem naturae receperunt beatitudiisn m, qua amplius cadere,&peccare non possisit,utfφ. dictu in est.
3o Quaeresa; an Angeli sancti statim post
primum instans creationis adepti sint gloriam , vel aliqua morula intercesserit inter creatioιIε, & beatificationem Rei p. hoc esse resoluendum inseq. qinrt. ι ubi quaereinus; an inter lapsum, & creationem Angelorum malorum intercesserit aliqua moru lai idem enim omnino iudicium serendum est ι quia Angeli simul ereati sunt; & in eodem iii stati, in quo mali peccati erunt, boni conuersi sunt in Deum resistendo tentationi. per quam couersionem beatitudinem adepti sunt .
An Aeteli perfectioris natura habuerint
maiorem gratiam ξx V yplicem sensium potest habere pra
sens difficultas Primis est an secu-dtim naturalem exigentiam pei sectiori Angelo debita fiterit maior gratia ι & in hoc sensu noria
loquimuriconstat enim,qiiod gracia est supra n turam,& naturae omnino indebita; ideo natura nequit illam naturaliter exigere; quod nanque
285쪽
se ei indus est; an secundum ordinem prouidenti et supernatui sis congruum, & decens fuerit Deu perfectioribus Angelis tribuere maiorem gratiam: x t maiorem Storiam acquireret Et in hoc sensu loquimur. a Praeterea sermo esse potest,uel de gratia, in qua sucrunt creati & quam acceperunt in pri ino instanti suae conditionis; vel de gratia quam habuerunt in instanti tentationis ad resilledum In hoc utroque sensu procedit dubium. 3 Prima sententia vult absolute iuxta prois portionem persectionis naturae fuisse perfectiorem gratiam Angelis collatam. Da communiter feri omnes Theologi , ut testatur noster Gibb. hie. Dic ubi restri D.Tho; Caiet, Zum; Bam Mohi siti Sua, Vatent; osmum Bernarim quibus adduntur plures alii ex nosris in ΜΔ. Nostra tamen sententia docet, quod lo . quendo de prima gratia accepta in primo inflati suae creationis probabilius est fuisse aequalem in on nibus do quendo tamen de gratia iustificante,quam acceperunt Vrgente icinatione, sui si
inaequale ita, ut Angeli supcitores, 'e peis ictiores maiorem gratiam acceperint. Hanc lentcntia
sic explicatam apud nullum Auctorem vidimus i potest tamen deduci, ut infra patcbit, ex doctrina Beatis P; Fund. DoLI; quam traclidinuis to. 2.de Voj. Dei q. . art. 3. n. Io; ct alibi; & ideo ad
eorum mentem esse substinemus; pro coitis dici s Not; quod, ut diximus to. 2. bifex Bea rigi P.lib. ii .de Gen. Iit. . qa, ratio,cur Deus cointulerit gratiam Angelis sanistis ad resistenduna tentationi , camque negauerit Angelis malis, &Adae, est; quia chm condidisset Angelos, ct AZι
cum plena cognitione Dei,& omnium creaturarum;& cum amore casto, ac puro Dei, de creaturarum ; loquendo tam de cognitione, & amoro Dei habito per Fidem, quam de cognitione , &amore naturali habito per vires naturae; Angeli, qui permanserunt, per illud instans, vel tempus, quo durauit status innocentiae, steterunt semper in contemplatione Dei;& in despectu sui,& aliarum creaturarum; despexerunt enim cognitioni: sui, & creaturarum praeponendo, tanquam digniorem cognitionem, Se amorem Dei; & cui
despectus sui sit magna humilitas;ideo steterunt semper in magna humilitate. Alis vero, qui ceciderunt,non steterunt semper in fixa contemplatione, de amore Dei, sed diuerterunt se ad se ipsos,& quia quaelibet distractio minuit antecedetem cognitionem,& amorem, ideo diminuerunt cognitionem, Se amorem Dei. Praeterea quia cognitio,& amor sui est sementum superbiae, ideo posuerunt se iii periculo superbiendi;quoniat autem Deu verbis resistitibumilibus autem dat
gratiam ideo i liis gratiam concessit,ut vincerent tentationem; istis autem negauit; ac propterea arcntatione vim sunt. 6 Itaque clim inter illos, qui steterunt, aliqui habuerint periectiora naturalia , quia perse-
Elioris erant natu : & ideo altioris ordinis, aiuli ierarchiae; cumque habens perfectiora naturalia habeat violentius, ae fortius distractivum ad co-
templandas res naturales , quia natura naturalis
ter fertur in id,quod est sibi naturale;&quo sertioriac perfectior est natura; eo fortius, & violε-tius fertur; ideo ex Angelis stantibus illi,qui fuerunt perfectiores, receperunt maiorem gratiam,
quia sortius restiterunt distractioni, ne minueret cognitionem,& amorem Dei; si enim non distractio simpliciter filii occasio gratiae simpliciter; valet, quod fortior resistentia ad distiactionem fuit occasio maioris gratiae ; siem enim se habet
Ampliciter ad pluitem ira secundum quid adsecundum quid . Et in hoc sensu dicimus Angelos persectioris naturae recepisse maiorem gratiam.
7 Vnica concl. Probabilius est Angelo et i sui conditione recepisse aequalem gratiam; in inis
stanti tamen tent.rtionis recepisse inaequale gratiam iuxta maiorem, vel minorem persectionei
Prob. I .pars conci .ex Beati C. P. de Cormi e Grai .e. Io, ubi ait Deum sic ordis. t se Avelorum , hominum υθam,ut in ea ρνius senti et, quid
posset liberum arbitriis, deinde quid pesset sua gratiae beneficium ustitiaeque iudieium. Ex quo M. Si Deus inaequalem Aratiam contulisset Angelis in instanti creationis, no ostendisset, quid posset liberum arbitrium, sed quid posset gratia. nam a bitrium sortius adiutum per gratiam ostendisset se stare per maiores gratiae vires ad standum, &arbitrium debilius adiutum non stare, quia in nores habuisset gratiae vires; ergo in primo i statui creationis Deus aequalem gratiam contu Et Ange lis. 8 Praeterea qua nuis lib. I a.decst 9. hane litem videatur dubiam relinquere dices de A
gelis malis: Aut minorem aeceperunt amn is Diuia
nigratiam, quam illi, qui in eadem pestierunt , autFυtrique boni aequaliter ereati sunt sis mala volutate caritibus, illi ampliB adiuti ad eis beatia sudinis plenitudin peruenerat. Attam en absolua non relinquit sab dubio , quia superilis iamst tuerat Deum secisse ui eliorem voluntatem A gulorum bonorum ipsain implendo sua gratia scui postea, ut tribuat discretionem a malis,arguit illa disiunctiva; ut si equenter fieri solet , nec tamen per hoc dubium relinquitur. Praeterea lib. I .de Gen.ad sit. e. x, ct φὲθ lib. I 3 . CV . c. aio 3. manifeste docet conuersionem Angelorum ii Deum fuisse a Deo magis illuminante per suam gratiam; ergo inaequalitatem gratiae admittit s
luna urgente tempore tentationis.
9 Diccs.De Ciu.Misasti, quod Deus eraι --l condens naturam, , largiens gratiam ἱ ergo gratiam largitus est iuxta persectionem naturae
Resp. illis verbis nihil aliud docere, quam siluit condidisse naturam,de gratiam; quia natu
286쪽
ra sae adiutorio lassicienti non stetissem; non tamen quod iuxta perscctionem naturae largitus sit
gratiam aio Prob. a. Si recepissent maiorem gratiam in prima conditione, se lueletur, quod Angeli perfectioris naturae stetissent; & impcrsectiores cecidissent; quia natura fortior cum maiori gratia ad resistendum habet maiorem vim ad sta dum , quam natura debilior cum minori gratia ια quod habet maiorem vim ad standum, dissicilius cadit, quam habens minorem vim v. d cons. est falsum; quia cecidit Lucifer, qui erat supre
1 et Costa duobus hominibus aliqua tent tione aeque percussis, quod unus resistat,& alter Cadat, nequit victoria attribui resistetis arbitrio,
sed gratiae ; ergo si Angeli superiores habuissent
maiorem gratiam in instanti suae conditionis, vicissent tentationem ; & Angeli inseriores cec, dissent ob minorem gratiae vim.
ar Prob. Si fuissent crsati inaequales illa gratia, fuissent creati discreti; unus enim discretus fisisset ab alio; quia ille habuisset maiorem gratiam; iste minorem; sed hoc est falsum; quia tune sollim discreti sunt, quando Deus diuisit Iu-eem ἀ tenebris; ut docet Beatiss. P. lib. II. de Cis. Dei e. I9;t, 3 3;δc fatentur etiam ipsi Aduersaris
ergo Deus creauit Angelos aequales in gratia. I a Tandem.Gratia,quam habuer ut omnes Angeli in sua conditione, fuit adiutorium L quo nom, seu gratia, per quam poterant stare; ut docet Reatiss .P e corr,o Grat. c. I O; II; er I 2Ives gratia si riciens, ut vocant Recentiom; quae dati osse, non agere; sed omnes poterant aequa- Iiter stare , aliter si unus potuissct minus, quam alter, ille miniis esset puniendus; ergo omnes creati sunt aequales in gratia.
I 4 Tum quia Deus posuit omnes Angelos aequaliter in plena potestate ad standum, & ad
Peccandum; ergo omnes cum qquali gratia creauit; nam maior gratia relinquit minorem pol
salem ad peccandum; sicut gratiae consummatio in beatis omnem potestatem ad peccandum penitus aufert .is Tum quia in primo instanti creationis
ordinauit Angelos solum per voluntatem ante cedentem tribuendo auxilia communia,& generalia; non vero ossicaciter specialiter per auxilia specialia, ut fatentur etiam Aduersaris sed auxilia communia , di generalia sunt aequalia in Omnibus;commune enim est illud, in quo plura co- ueniuntisicut speciale est, iii quo differunt; ergo in primo instanti habuerunt aequalem gratiam.
les in gloria; ergo inaequalem gratiam habueret in via, sed non in instanti creationis ; ergo in in .stanti tentationis. Ant. patet; nam a. cor. I S. h
betur:Stella dissert isella in gloria;tiomine aut εstellarum intelligunt plurimi SS.PP.ipiss Ang los iuxta illud Apse. Draeo traxit terIo panem
sellarsi;ubi asserunt nomine Draconis significari Luciferum;& nomine Stesiarum Angelos malos, qui de Coelo simul cum Lucasero ceciderunt; &ideo nominesellarum in gloria Angeli beati si-nificantur; & quanuis aliquando hoc nomen ella extendatur ad significandos etiam homines beatos; attamen non sequitur, quod non significet etiam Angelos , qui pariter sunt beati; sella enim appropriatur homini, quatenus est beatus, & ideo generaliter significat etiam Angelos,qui pariter sunt beati.Tum quia Seraphimiunt propinquiores Deo, &ideo magis illuminantur, & igne charitatis Dei magis intamma tur, & sic dicendum de Cherubim, Thronis, &alijs per ordinem; sed beatitudo consistit in via sone, & amore Dei clare visi; ergo Seraphim, gesie de alijs,maiorem habet beatitudinem,& ideo
sunt inaequaliter beati. Prob.cons. Gloria corre spondet gratiae,quae habetur in via, sicut praemisi
muniter SS. ;ae DD;ergo ex co,quod habeant inaequalem gloriam in patria, optime deducitur habitisse inaequalem gratiam in via. II Prob. a. Pulcritudo ordinis ex varietate eonsurgit; sed in gloria maxime resplendet pulcritudo ordinis,sicut in damnatione confusio; ergo in gloria est maxima varietas; & ideo Angeli sunt inaequales I atqui gloria correspondet gra tiae; ergo Angeli fuerunt inaequales in gratia. I 8 Prob. 3.Supposito, quod Deus decreu rit saluare aliquos Angelos , maxime decuit o dinem suet prouidutiae supernaturalis se are, lene cesse fuit ex parte Angeloru illis tribui gratia potentem illos sistuare; sed ex hoc sequitur tribuisse gratiam inaequalem iuxta inaequalitatem
persectionis naturalis eorum; ergo Angeli receperunt gratiam inaequalem. Ma patet; quia ordis natio essicax ad fitiem non fit, nisi per media ad illum eficaciter condit cetia; ergo ordinatili Angeloru ad gloriam non potuit ficri, nisi per gratiam essicacem, & potentrum illos saluare. Prob. mi.Ad hoc, ut Angclus superior,& perflaetior in naturalibus salvetur, debuit Deus illi conferre gratiam potentem vincere illius arbitrium, nodistraheretur ab obiectis creatis , sicut distracti sunt Angeli mali; sed ad vincendum arbitrium magis forte,& validum, sicut est in Angelo superiori,requiritur maior virtus, & ideo maior gratia, quae est virtus victrix arbitris, & ad vincenduarbitrium miniis sorte, &robustim requiritur minor virtus, seu gratia. ergo ex eo, quod Dcus condiderit Angelos inaequales in naturalibus,& supposito, quod aliquos vellet saluare, debuit
illis conferre inaequatum gratiam. Is Obij c. I. coni. I. pari. conci . noser Gibb; as in M.S. eum Recentioribus. Angeli perfectiores amauerunt naturaliter Deum intensius,
quam inferiores; ergo se disposuer ut perfectius ad maiorem gratiam. Resp.Fund. Doct. hic d s. .q. 2 MN. I. g. ed
287쪽
une quaeremur neg.consit a dispositio debet esse in ei, de nidi necli forma,ad qufi disponit,ut diximus ar. 3.Tli quia maior periuctionatui alis esset dispolitio ad gratiam, quod sonat Pelagiani θ. aci Besp. noster Gibb. dona naturalia notia mouere ad collatione gratiae , & gloriae per modum meriti,aut dispositionis proximae, aut remotae,neque se habere,ut rationem iure connaturali exigentem gratiam,& gloriam, sed esse solum rationem congruentiae, ut Deus Iiberalius se gerat erga pei sectiores, qua erga miniis perfectos . Scd contra nam quomodo n. 8. in eo, quod Angeli persectiores intensius dilexerunt Deum in primo instanti, concludi tr Ergo eo persectiusseisposuerunt ad maiorem gratiam Si amor intensor nequit esse dispositio proxima,nec remota; ut docet n. I ὸ Potestnς sorsan disponi absquo dispositione λ a. Implicat, quod dona naturalia ,sint etiam ratio confluentiae, cur Deus tribuat maiorem gratiam ἱ ad illana enim omnino disparate se habent ; aliter possent didere Pelagiam, quod per adtiis naturales possemus saltem do congruo mcrcri gratiam; quod non congruit nec doctri n. e Fidei in Com. II. Araux. cum Beatiss. P. A M. in libris de Praed. SS, et de Dono Perseu. statuentis omne iiiiiiu nostrae iustificationis essea Dcouaec congruit nostris, di coi u principijs in materia de gratia traditis Io. 2, ct inj. trakendis. at ob ij c. a. Deus condidit ho in ines,& Angelos ad gloriam, ergo congruum crat, Ut perieinctiores naturas ad maiorem gratiam,& gloriam ordinaret ι & ideo ut tribueret Angelis perfectioribus maiorem gratiam . Sicut cnim Artifexpietiosiores lapides ad praestantiorem adisicis partem ordinat . ita Deus in aedificatione Ieru-
faten cflastis petfectiores Angelos in sublimi
ri gradu gratiae,& gloriae debcbat collocare. Resp. dist. aut . Deus condidit homines , 3e Angctos cilicaciter ordinado ad gratiam,de gloriam in primo instanti creationis,neg; pro instantibus sequentibus, conc. Sicut ergo Deus in primo instanti ordinauit ad gloria homines, & Angelos solii in generaliter per voluntatem antece dentem per media generalia,& communia; ita in illo instanti tribuit ibium auxilia aequalia,quibus generaliter orditiarentur.Sic Artifex cum primδdisponit facere domum,ordinat generaliter omnes lapidus, & ideo aequaliter; ac deinde dispo-etiit singulox in particulari .ra obisic. 3. Angeli persectiores habebantini l lectum, & voluntatem magis sortem, & ro bustam , ut dictum est ; ergo debebant roborari maiori gratia, ut aequaliter possent stare, sicut inseriores; Ze ideo inaequalem gratia receperui.
Resp; quod licet Angeli persectiores haberent potentio naturales magis robustas;attamen quia illae non inclinabant naturaliter ad malum, sed ad bonunt; erant enim creatae cum omnim
da subiectione ad Deum; ideo sufficiebat gratia
aequalis . Cum isitur periculum cadendi fuerit
sollim urgente tempore tentationis; tune mi maior gratia requirebatur ad vincendum arbitrium magis forte ac ilectendum in Deum , ideo fuit sufficies,quod solum pro eo tunc maior gratia conferretur. Dist.ergo cons Debebant rob rari urgente periculo cadendi,conc; non urgente periculo; ut in primo instanti tentationis, negma tuc no erat necessitas ; quia nullu erat periculu.23 Inst. Habens sortiores potentias potest magis inclinare in Deum; ergo minorem gratia requirit,quam habens potentias debiliores . Resp; quod habens fortiores potentias p test magis inclinare in Deum; Sc aeque magis seris. titer se auertere a Deo ; dc ideo licEt quatenus potest magis istiter inclinare in Deum , non exigat maiorem gratiam i attamen illam exugit, quatenus magis Drtiter potest se auertere a Deo. Praeterea neg. ant; nam inclinatio in Deuest a gratia, ideo maior inclinatio a maiori gratia; inclinatio autem in malum est a natura; ideo fortior inclinatio indiget sertiori gratia, ne cadat propter quod ait Beati P. de com e Grat.
e. tr. Ad malum sibi se ii d bonum nihil es bradiuuetur ab omnipotenti bono.
1 Obij c. q. Hominibus habentibus minus ingenium , dc minora dona naturalia Deus dat maiorem gratiam iuxta illud Mart. ii. Abscondi m bae a Sapientibus , prudentibus, er reuelam ea paruulis; ergo illa ratio non probat. Resp.ne g. conssideo enim hominibus hab tibus imperfectiora natiualia Deus dat maiorem gratiam,quia maiorem h ibent humilitatem: fuismilibus enim Deus dat gratiam. At vero supponitur Angelos fuisse in eode gradu humilitatis . 2I Obiic. s.coni. a.p.concl. Beatis Visgo est inferioris generis,quam quilibet Angelus; de tamen habuit gratiam super omnes Angelos ergo Deus non dat gratiam iuxta persectione naturae. Resp. BeatifVirg. ratione Maternitatis et uatam fuisse super omnes choros Angelorae ideo maiorem gratiam obtinuisse. Additur posse dari, quod purus homo maiorem habeat gratia,qu aliquis Angelus; quia maiorem habet humilitudinem; fundamentum cnim magnitudinis gratiae est profunditas humilitatis. De facto ergo S. D seph, Apsoh,Beati)P.Aet O alty Sanm eximi res habent maiorem graxia, quam aliqui Angelipreplent enim Sedes Angelorum perfectior umiprimae hierarchiae; & ideo gratia, quam habuis sent illi Angeli supremi, recepetunt,& per c6s quens maiorem gloria habent, & gratia habu runt quam Angeli secundae,de tertiae hierarchisea 6 obiic. s. Naturalia impertinenter se habent ad gratuita; ergo Deus non contulit gratia
iuxta persectionem naturalem. Resp.dis .ant. Impertinenter motiuξ, mne occasionaliter, neg; quan uis enim non mouerint Deum ad danda gratiam; fuerunt tamen occasios cur Deus illa tribuerit. Sicut pereatum Ada fuit occasio, nou motivum Incarnationis.
288쪽
De culpa, γ' poena Angelorum p
Dr eonuersione Angelorum bonorum in Deum per gratiam, eorimque glorificatione egimus
injup.q;superest; ut agamus de aversione Angeloru maloru a Deo per peccatum,ac de poenis eorum peccatis a Deo iustissime inflictis. Quemadmodum enim gloria respodet gratiar,tanqua mensuratum mensiarae; quia gloria,quae est merces,inensuratur a gratia, quae est radix meriti; ita poena respondet culpae,tanqua mulcta demerito.
An Angelus potuerit peccare eontra legem natu- cuius decister ipsam non appet ijssent; quia volitio ptae supponit consiliuin , & iudicium intellectus ; pro
ralem, supernaturalem λT on est controuersia inter DD; an Not ex Fund. Doct.bici qiihil peccare est deficere a regula bonitatis; unde docet Beatis .
potuerine Angeli peccare con- Ciu. c. 7; quod peccarum non trabet
era Iegem supernaturalem; de secto enim mali Angeli peccauerunt;& ideo potuerunt peccare.
causam essicientem,sed deficientem, Regula auistem bonitatis est iotellectus, seu mens,& ratio , ab actu namque ad potentiam valet consequen- aut lumen rationis;quia regula bonitatis est id ,
tia.Neque bie quaeritur; an Angeli beati possint
peccare,& desistere a visione beata;de hoc enim quod dirigit ad bonum dirigere autem, sest reis gulare est proprium potentiae videntis; sic oculi agemus in tract.de Mat. Itaque totum dissidium sagittantis dirigunt sagittam in scopum;cii n er-eshan Angeli,dum erant in via,potuerint pecca- go ex potentqs rationalibus voluntas indigeatre contra legem naturalem λ Antequam tamenis dirigi,& manuduci in bonum; quia secundum se hoc resoluatur,probanda est quaedam doctrina, est potetia caeca,de cuius ratione est dirigi,regu- quam tradit Funae DoLI. ex qua pendet resolu- lari, & manuduci; ideo remanet, quod Iblus mistio huius articuli. trilectus sit regula bonitatis. Sic iit autem duplex L 1. est intellectus; scilicet Diti inus, & creatus; it 'An malilia in voluntat inponat ignorantiam in communiter dicitur, quod prima regula bonita- istellectu tis est mens Druina, secunda vero ratio hominis.
a D Rima sententia vult non esse necessariu 6 Ex hoc apparet, quomodo Deus sit sima o Rima sententia vult non esse necessariu 6 Ex hoc apparet, quomodo Deus sit sim-
vlludefectu in intellectu ad hoc, ut vo- pliciter indes 'ctibilis ex eo, quod sit prima reis iunias deficiat; quanuis hoc, ut plurimum coti gula bonit:itis; eo namque,quod mens,seu insat.Ita Mastr.hie disp.3.q.2.ar. 1; ubi refert Scot. 3 Secunda sentcntia vult peccatum Angelitelledius Dei sit summe sciens expers omnis defectus ordinis intellcctiui, qui defectus genera- necessario esse ex ignorantia existente in intel- liter suinptus est ignotantia, seu nescientia ; per
Iectu. Da Pe M.tolatus Naz, O GOvet in bae summam enim sciuriam excluditur omnis igno- diis. I I. an.q. Tribuitur etiam Fund. Din. in a. rantia,seu nescietitia sequitur, quod ei tax.volun-ds. . q. I.art. I; sed tamen Disomam ibid. S.Uia las,seu appetitus intellectualis, qui essentialiter prima alti Et petrauit neferens, quia non eon era- sequitur ad intellectim , & cum intellactu com-uis omnia consideranda. Et S.Nee peccauit, si, ite mcnsuratur,sit fiuntne bonus, expers omnis de Et e vis nesciensnquia eum non haberetδε λ fectus ordiniς volitrui; qui desectus est malitia; rem notitiam defvernaturalibus, debuit hoc eoxia quae uniuersiliter excluditur per summIm borare, mi non de talibus hoc iudicium daret, quod nitatem . Moc not. per naiuralia esstqueretur ea; sed eo modo, quo Unica co icl. Tota ratio, ob quam vo- Deus ordinasset. Peccatum autem, quo quis pec- Iunias creaturae potest dcficere a bono, est , quia cat nesciens, vel ignorans, sumit Fund. Doctri intellectus creatus potest deficere a vero ; quod prout contradistinguitur a peccato ex ignoram manifeste colligitur. r.ex Privi. I . ubi dicitur rtia;ut iis patebit. Tertia sententia docet peccatum necessario supponere aliquem desectum in intellectu;
Errant, qui operantur malum; & ex illo Christi Domini Μ. I. I , .caecus autem sicaeco ducatum p set imbo infoueam cadunt , ergo in tantia i
qui defectus vel est priuatio scientiae habitualis, voluntas, quae est putentia caeca, labitur in pee vel actualis eorum, quae quis tenetur si ire; vel catum; in 'litantiam intellectus caecus, idest dcῖ filium iudicium;vel inconsideratio corum, quae ciens a lumine scientiar,& vel itatis,eam d.icit,&tenetur considerate; & lite ultimus desectus filii dirigit in peccatum ι Unde ii unquam sola volun- in intellectu Angeli ante peccatum . Ita Fund. tas labitur in peccatu; sed etiain intellectus d
DoL .mbis, Argenti D. T bo; Gonet Ierfere omnes cens voluntatem labitur n crrorem, quia non
I beoliv.Verum tamen est:qubd ex hac ignor tia,potest oriri,qiiod intellectus mala iudicet de obiecto; ex quo sequatiir dari errorem formalia unum ibi iam illoriim ined ambo intueam adsit. 2.Reatiss.PIib. tq ae Citi .c.3. in fine loquens de Diabolo peccante super illud Io.8.In inrisale ter in intella ct a: nam Angeli vere iiidicar ut bea- nonsemiti. Vt non de Dei,sed de suo mendacium titudinem esse sibi possibilem per naturam, alia loquereturi,qui nonsolum mendaX; verumetiam is
289쪽
Pater est. Primus es quippe mentituri, i quo peccatum,ab illo cepit esse nodacium. Et e. Ioquens de homine ait: cum veri imitsecundas Vsum, hocs secundam hominem, non secundum Deum, profect ecundum mendaetum vivit. Et paulo post: Unde n. fra radici potest omne petiscatum esse mendacium. Ex quo sic. Non stare in veritate, & mentiri est desectus intelle tus a sed qui peccat,non stat in veritate, sed mentitur; ergo qui peccat,deficit in intellectu. Et M. ii. de Gen. ad lis.c. 23 . Proinde nec sui casus praescius esse potuit, qua sapientia pietatis effructus. Ille ausin' continuὸ impius,consequenter, edi mente cacus, nons ex eo, quod acceperat, recidit Oe. Vbi expresthcaecitatem mentis admittit, quae non potuit esse circa naturalia,sed circa supernaturalia. 3. Id etia. --xperientia satis notum est; nam quod pedes labantur in praeceps, prouenit ex desectu ocul ru. qui non vident, vel non aduertant ad prseipitia; ergo quδd voluntas labatur in pro indum peccati, prouenit ex defectu intellectus,qui non cognoscit, vel non considerat peccati malitiam, &misti iam . . Id etiam cognouit Phil. I. Eth. c. I.
asserens;quod quicunque peccat,vel peccat per
ignorantiam; vel peccat ignoras. s . Rario id etiaconuincit nam quotioscunque divae potentiae s sit ad inuicem ita essentialiter colligatae , et una alis teram ducat, tunc una non pol cli ab alia se ave tere,fle aliue tendere; sed intellcctus , & voluntas sunt huiusnodi, ut patet I ergo nequit voluntasse auertere ab intellectu,& alio tendere . Atquis voluntas posset peccare existente scientia b ni in intellectu; posset ab illo se auertere, & alio tendere , quia inici lectus cognoscens malum ab illo se auerteret, & cognoscens bonum oppositum,in illud tenderet; ει voluntas hoc non o stante a bono se auertere de tenderet in malum; ergo voluntas nequit deficere non deficient:
intellectu.Tum quia voluntas, ut comuniter arguitur,nequit deficere, nisi tendendo in malumeognitum sub aliqua ratione boni, quia nemo a pleiens ad malum operatum, ideo namque docet D Dion. 3 de Diuis. Nomini qliod malum esWter voluntatem,ct prater intentionem; quia mala nequit esse volitum,aut intentum sed cognoscore malum sub aliqua ratione boni est defectus intellectus;ergo voluntas nequit deficere,nisi Gmul cum illa deficiente intellectu.8 Desectus autem intellectus, ut superius tactum est ex Funae Dam vel potest esse per ignorantiam,aut nescientiam,vi ctim intellectus nullo modo nec in univcrsili, nec in particulari e gnoscit talem rem me malam , sed iudieat esso nam,v. g.ctim iudicat semicandum esse,quia putat fornicationem esse bonam, & nullam inuoluere malitiam. Vel potest esse, quia peccatrix norans,aut nesciens; nam lichi in uniuersali e gnoleat fornicationem esse malam; attamen in particulari illam apprehendit, ut bonam, & actu non cositat, nec considerat de malitia; voluntas
enim ex eo, quM alliciatur a re, quatenus est d, lectabilis , praecipit intellectui, ut cogitet sol mide delectitalitate,& no de malitia;de tuc volu tas adeo accenditur a delectabilitate sibi proposita ab intellectu,n tendat in illam,v.g.quanado intellectus cognoscit fornicationem uniue saliter esse malam, &esse delectabilem maximε in tali subiecto,& malitiam,ae delectabiIitaten
illius repraesentat voluntati,tunc voluntas rapta
a delectatione praecipit intellectui, ut solum de illa cogitet, δι sic intellectus desinens cogita de malitia dicitur deficere ignoram, vel nesciem. ς Contra hanc doctrinam obijcit Mastri asserens,quod licet regulariter, te ut plurimum ad peccatum requiratur defectus in intellectu , id tamen non esse necessarium simpliciter, quia potest dati peccatum cum scientia plenissima in
intellectu. I. Datur peccatum nedum ex ignorantia, & inaduertentia, sed etiam ex malitiaia tpeceatum enim, ut videre est apud Fund. Doct in a. s. 3.q. a.art. I. g. m eundum, vel est
ex infirmitate,seu ex passione, ut dicunt Philin phi; quia passiones rebelles post peccatum originale infirmant voluntatem; vel ex ignorantia; vesex certa malitia ; sed peccatum ex malitia est ea plena scientia, & aduertentia omnium, quae ad uerti debent; quapropter dicitur de industri in Iob. 3 .auasi de industria recesserint abeo ; ita , hoc enim uistinguitura peccato ex ignorantia pergo potest esse defectus in voluntate λς des ctu in intellectu. a. Homo aliquando peccat cum remorsu conscientiae timens damnationem, ad uertens poenam aeternam debitam esse illi pe cato , ut patet de illo adolescente , qui flens diascessit a Christo , nec tamen voluit diuitias relinquere , ergo cum plena scientia in intellectu potest esse error in voluntate. 3. Non obstant plena, & perfecta cognitione adhuc voluntas est libera ad committendum, vel omittendum peccatum,non enim cogitur ab illa cognitione rergo adhue sine defectu in iii tellectu potest esse
defectus in voIuntate. 4. Mhocive amor Dei liis bese eliciatur a voluntate creata, nullus praece quiritur defectus in intellectu ; aliter ad omnes actus perfectissimos voluntatis praerequireretur defectus in intellectu; ergo neque ad omissionε talis actus urgente praecepto; quia eadem principia,quae sufficiunt ad hoe, ut amor Dei libere Eliciatur, suffciunt etiam, ut ii se omittatur; &idco saltem ad omissionem peccaminosam non praerequiritur defectus in intellei tu .s . Potest i tellectus proponere voluntati adulterium, quatenus malum honestum,& quatenus bonum d lectabit tunc autem nullus est defectus in intellectu, quia adulterium verε est malum honesta ,εe vere est bonum delectabile; sed voluntas tunc potest eligere adulterium, quatenus bonum d lectabile ; ergo tunc est peccatum in voluntate sine defectu in intellectu . 6. Ex duobus bonis
aequaliter propositis volvatati potest voluntas
290쪽
libere consentire uni, non alteri, ut docet Ma- test intellectus proponere voluntati adulteri u , iis P. lib. I a. de civ. e. 6. de duobus hominibus quatenus malum honestum inferens poenam in- eodem modo affectis animo,& corpore eandem Oitam, & quatenus bonum habens deleetabili- pulchritudinem intuentibus, quorum unus consentit,& alter non; imo potest voluntas consentire minori bono miniis efficaciter proposito ab intellectu relicto maiori bono simul magis crucaciter proposito,aliter laederetur libertas; ergo non requiritur defectus in intellectu . Tandem volutas Dei potest eligere minus bonum relicto maiori i de ficto citim non produxit creaturas
persectiores;ergo a pari. i o Resp.ad i. ex Fuis. Doct. in a. dis. 14. q.2.ar .disi. mi. Peccatum ex malitia est cum plena scientia,& aduertentia in uniuersati,conc; in particulari, neg: peccans enim syllogiZat in quatuor terminis sic. Inordinatum effugiendum,
o delectabile es prosequendum ;fHornicatio es
delectabilis ergo es prosequenda.tunc enim reli quit una parte minoris,qua dici debet: Fornis
iis es inordinata: & assiimit solii delectabilitate,
unde peccatum ex malitia distinguitur a peccato ex ignorantia , quod peccatum ex ignorantia est cum nescientia in uniuersali,& in particulari; peccatum vero ex malitia est cum cognition tantiam in uniuersali,nsi in particulari; quia cum peccat,aduertit solum ad delectabilitatem, non ad malitia; unde peccans ex malitia dicitur scies,& ignorans; idEst sciens in uniuersali, non cogiatas in particulari quapropter dicitur 3. EIb.c. I. Omnis peccans ignorans,O D.Oion. Omne malum est praeter voluntatem. Ad a. dicitur eodem modo,quod remorsus conscienturi timor damnati
nis , & iudicium de illo peccato non faciendo
proueniunt ex cognitione, quam habet homo de peccato in uniuersali; ceteru circa illud peccatum particulare,ctim peccat, non cogitat,nisidclectabilitatem, propter quam iudicat illud eust laetendum; si enim hoc non iudicaret, non faceret. Ad 3.dist.ant. Est libera ad omittendum absq; aliqua cognitione omissionis praeuia, neg. sic enim voluntas tenderet in incognitum, quod implicat. Est libera ad omittendum, quia potest praecipere intellectui, ut cogitet de conuenientia,& bonitate omissionis,conc. Nec per hoc vlla est coactio; aliter nulla esset libertas in voluntate,quia necessario ad omnem actionem voluntatis debet praesupponi cognitio. Ad .neg.cons. Ad prob. infert. dist. Suffciunt eadem principia sad eliciendum actum amoris Dei,ac ad omi ite dum eodem modo, neg; nam ad eliciendum requiritur principium effciens; & ad omittendum principium denciens,ut supra dictum est; undo Muti ad eliciendum actum bonum requiruntur principia persecta, quia actus bonus. persectus estuta ad omittendum actum honum requiruntur principia deficientia;& ideo sicuti est malitia in voluntate,ita defectus in intellectu; istae enim duae potetiae sunt principia cocurrentia ad actus intellectuales bonos,& malos. Ad s.dist. . PO-MV.Frideris.Nic.Gauardi. Gm. 3tatem momentaneam,& tune nullus est detectus
in intellectit,conc; sed in hoc sensu neg. mi; nam voluntas magis retrahitur a pena infinita, quam attrahatur a delectabilitate momentanea sortius enim obiectum sortius agit in potentiam; & potentia in id potitis tedit. Potest proponere adulterium, quatenus malum praescindens a pena infinita , & tune nullus est defectus in intellectu , neg; nam intellectus deficit in repraesentando malitiam eo modo,quo debet repraesentari; ' in hoc sensu omittitur mi; quae in rigore filia est, nec per hoc laeditur libertas, ut mox dicemus. Ad 6.neg. ant. Zi BeatifP.dicitur, qudd quaeres causam solam voluntatis malae loquitur de isti,& eodem obiecto respectu duarum voluntatumἐnon autem de duobus bonis aequalibus,vel inaequalibus respectu unius, & eiusdem voluntatis, ut procedit obiectio. Idem ergo obiectu potest appeti peccaminose ab una voluntate, quia voluntas,quae ex nihilo est,potest deficere,ut docet ibid. de ab altera aequali quidem affectione naturali corporis,& animi praedita, sed adiuta per gratiam,vi docet ibid. e.st de Angelis bonis, qui producti fuerant cum aequali gratia,& aequaliter tentati steterunt, q uia suerunt amplius adiuti, in hoc autem nulla est repugnantia. At vero quod
eadem voluntas tedat in bonum aequaliter propositum,vel in miniis bonum, repugnat eius naturae; quae, cum einentialiter sit caeca, & habeat sequi ductum intellectus, ideo non potest tendere,nisi in illud bonum, quod proponhur sequendum ab intellectu; intellectus autem proponens duo bona a ualia neutrum ex illis determitia thcosulit esse sequendu;& ideo volutas nullum determinate sequereturi.bonum autem minus non
proponitur, ut sequendum prae maiori bono; quia prout mimis, habet rationem desectus;deficit enim a maiori;& prout desectus, est malum; quod nequit sequi voluntas. Nec per hoc laeditur libertas, quia voluntas libcre potest precipere intellectui, ut sibi proponat unum tantum; Sehoc, non illud; & sic in illud tendere . Sed de hoe ibo loco; N per hoc patet ad vit. Ad illud, quod
Deus non produxerit creaturas persectiores, dicitur ἱ quod voluntas Dei non mouetur a bonitate creata,q uae est obiectum siccundarium; sed a bonitate Diuina;& sic iit voluntas Diuina nequit non tendere in bonitalcm Diuinam,quia infinita bonitas est maior omni bonitate creata; ita voluntas creata nequit tendere in minus bonum
relicto maiori, quod intensilis illam specificat,&allicit. 1 I Obijc. a. Gonet. Angelus a principio suae
creationis habuit scientiam omnium rerum Itaturalium,& reiiciationem, ac fidem omnium rerum supernaturalium λ in hoc enim intellectus